قوانین مقابله با انحصار فضای مجازی در ایران و آمریکا

11.PNG
 
 
قوانین مقابله با انحصار توسط دولت‌ها تدوین می‌شوند تا از مصرف‌کنندگان در برابر تمامیت‌خواهی کسب‌وکارها محافظت کنند و فضای رقابت را سالم نگه دارند. این قوانین گستره وسیعی از فعالیت‌های پرسش‌برانگیز در تجارت و کسب‌وکار را (مثل سهم بازار، تخلف در مزایده، تبانی در قیمت‌گذاری و انحصار در صنعت) در بر می‌گیرد.
به گزارش روابط عمومی دیوار، برای اولین بار این قوانین به طور جدی در آمریکا در دهه پایانی قرن نوزدهم قوانین ضدانحصار برای مقابله با انحصارگرایی کارتل‌های اقتصادی تدوین شد. بعدتر با تصویب قانون کمیسیون تجارت فدرال و قانون ضدانحصار کلایتون قوانین مقابله با انحصار ایالات متحده تکمیل شد. هدف از تدوین این قوانین جلوگیری از تمامیت‌خواهی شرکت‌ها و ایجاد رقابت سالم در اقتصاد آزاد بود که به مرور تکامل یافت و موارد دیگری چون انحصار در بازار، ایجاد اختلال در تولید و… را در بر گرفت.
هسته این قوانین را همان قانون ضدانحصار جان شرمن تشکیل می‌داد که از آن به عنوان اولین قانون مقابله با انحصار یاد می‌شود. امروزه پرونده‌های شرکت‌های بزرگ حوزه فناوری مثل مایکروسافت و فیسبوک را نیز با استناد به همان قوانین که در قرن نوزدهم با دقت فراوان تهیه و تدوین شده بررسی می‌کنند و به همین دلیل حقوق‌دانان از قوانین ضدانحصار ایالات متحده به عنوان یکی از موفق‌ترین قوانین که منشا اثر قوانین مشابه در اروپا و سایر کشورها شده یاد می‌کنند.
در ایران هم علاوه بر فصل ۹ قانون اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی با تشکیل شورای رقابت بسیاری از پرونده‌های نقض‌کننده رقابت سالم از طریق مصوبات این شورا و با استناد به همان بندها در اصل ۴۴ بررسی می‌شود. اما در حوزه پلتفرم‌های مجازی اخیرا «سند الزامات کلان حمایت از رقابت و مقابله با انحصار سکوهای فضای مجازی» توسط شورای عالی فضای مجازی تصویب شده و در دست بررسی برای اجرایی شدن است. در این مقاله قصد نداریم به طور جامع این قوانین را بررسی کنیم و فقط می‌خواهیم برخی از مهم‌ترین موارد پرسش‌برانگیز و دارای شبهه را که باعث نگرانی کاربران می‌شود با نظایر مشابه آنها در آمریکا به عنوان اولین کشور تدوین کننده قوانین ضدانحصار مقایسه و در سه محور «حریم خصوصی»، «چالش قیمت‌گذاری» و «انحصار دولتی» مورد بررسی قرار دهیم.
نگرانی از نقض حریم خصوصی کاربران
در قسمت ۴-۳ این سند به موضوع صیانت از داده‌ها و فراهم آوردن امکان انتقال داده‌های مرتبط با آنها در قالبی استاندارد اشاره شده است. اولین پرسشی که مطرح می‌شود این است که چرا با وجود مورد تاکید بودن حریم خصوصی کاربران  در سایر قوانین، در این سند به این موضوع اشاره شده است. در قانون ضدانحصار آمریکا هیچ اثری از موضوع «حریم خصوصی کاربران» نیست و اساسا حریم خصوصی موضوع اصلی قانونی دیگر با نام «قانون حریم خصوصی مصرف‌کننده» است که به تفصیل به آن پرداخته شده است. از طرفی استانداردهایی که سند مقابله با انحصار سکوهای مجازی در خصوص انتقال داده‌ها به کاربران از آنها یاد کرده وجود ندارد و مشخص نیست سازوکار اجرای این الزامات چگونه است؟
 
22.PNG
 
اشاره به موضوعی مرتبط با حریم خصوصی کاربران در جایی که به آن مرتبط نیست، آن هم با کلی‌گویی و نامشخص بودن استانداردها باعث ایجاد شبهه شده است. در بند ۷-۱ نیز سکوها موظف شده‌اند در راستای تحقق ماده ۶۰ قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴، داده‌های مورد درخواست در جهت تسهیل رویه‌های تحقیق و تفحص را به شورای رقابت ارائه کنند. برخی حقوقدانان نگران آن هستند که دولت با استناد به این بند که که در آن به هیچ جزئیاتی اشاره نشده بتواند به اطلاعات کاربران شرکت‌ها دسترسی پیدا کنند که در این صورت تضمین صیانت از اطلاعات مردم از کنترل شرکت صاحب اطلاعات خارج می‌شود.
 
مداخله غیرمستقیم در قیمت‌گذاری و تاثیر آن بر کاربران
به موجب بند ۹-۴ این سند، مرکز ملی رقابت موظف شده به صورت سالانه و در صورت نیاز در خصوص مواردی چون «تدوین سازوکار قیمت‌گذاری متناسب با کیفیت برای کالاها یا خدمات فروخته شده در معاملات با قیمت صفر و تصمیم‌گیری در خصوص مواردی چون قیمت‌گذاری غارتگرانه» اقدام کند. این بخش نیز بسیار شبهه‌برانگیز است و مشخص نیست که استانداردها و دستورالعمل تشخیص قیمت‌گذاری عادلانه در آن چیست؟
قانون ضدانحصار آمریکا در مساله قیمت و قیمت‌گذاری از چندین جنبه مهم ورود می‌کند. از آنجا که هدف اولیه این قانون مقابله با کارتل‌های اقتصادی بوده موضوع «تبانی در قیمت‌گذاری» در آن حرف اول را می زند و تاکید ویژه ای بر مقابله با تبانی شرکت‌های بزرگ برای قیمت‌گذاری شده است که منجر می‌شود کسب‌وکارهای کوچک‌تر امکان رشد نداشته باشند. این در حالی است که از لحن بند ۹-۴ سند شورای عالی فضای مجازی بر می‌آید که خود قصد دارد در قیمت‌گذاری سهیم باشد و قیمت ها نه بر اساس رقابت در بازار که از طریق مصوبات شورای نظارت تعیین شود! موضوع دیگر در قوانین ضدانحصار ایالات متحده مساله «تبعیض قیمت‌گذاری» است که به موجب آن نباید تبعیضی بین نقاط مختلف کشور برای قیمت‌گذاری محصولات وجود داشته باشد. البته این بدان معنی نیست که نباید همه جا قیمت یکسان باشد و برای تشخیص این تبعیض نیز دستورالعمل‌های مشخصی ارائه شده است. در مورد مقابله با قیمت‌گذاری غارتگرانه نیز به شکلی محدود بحث شده که بیشتر برای حفظ فضای سالم رقابتی است. هر چند مصداق‌های مشخصی برای تشخیص اعمال قیمت‌گذاری غارتگرانه مشخص شده که یکی از آنها این است که هزینه‌ها به شکل چشمگیری از درآمد بیشتر باشد. البته منتقدان این بند معتقدند که تجربه نشان داده قیمت‌گذاری غارتگرانه در عمل موفقیت‌آمیز نخواهد بود و خود بازار آزاد برای شرکت‌هایی با این استراتژی شکست به دنبال خواهد آورد و بهتر است از طریق قوانین به آن ورود نشود (این جزو معدود انتقادهایی است که توسط برخی حقوقدانان و اقتصاددانان به قوانین ضدانحصار آمریکا وارد شده است).
پرسشی که درباره بند ۹-۴ سند مقابله با انحصار سکوهای مجازی مطرح می‌شود این است که متر و معیار برای تشخیص «قیمت متناسب با کیفیت» و «قیمت‌گذاری غارتگرانه» و سازوکار تعیین تخلف کسب‌وکارهای مجازی از این بند چیست؟ آیا ممکن نیست در بسیاری از موارد با اجرای این قانون قیمت خدمات برخی شرکت ها افزایش یافته و در این شرایط اقتصادی کاربران را با مشکلات دیگری مواجه کند؟ آیا مداخله دولت در قیمت‌گذاری منجر به خارج شدن رقابت از مسیر طبیعی و سرازیر شدن کاربران از سکوهای مجازی به سمت شبکه‌های اجتماعی و ایجاد بازار سیاه نمی‌شود؟
انحصار دولتی و شبه‌دولتی
در بخش‌های مختلفی از سند و در حوزه‌هایی چون قراردادهای شرکت‌های بزرگ، اعطای امتیاز به کسب‌وکارهای وابسته و ورود کسب‌وکارهای به حوزه‌های دیگر با توجه به شبهات فراوانی که در آنها وجود دارد و به جای ارائه راهکار و مشخص کردن معیارهای تخلف به کلی‌گویی بسنده شده، این نگرانی وجود دارد که آیا ممکن است این سند به ابزاری برای تحدید کسب‌وکارهای خصوصی و ایجاد انحصار برای شرکت‌های دولتی و خصولتی تبدیل شود؟ فرض کنید یک سکوی مجازی بخواهد شرکتی در حوزه‌ای دیگر راه‌اندازی کند. این کار طبیعتا منجر به افزایش رقابت می‌شود که در درازمدت نفع آن را کاربر خواهد برد اما ممکن است این تصمیم یک کسب‌وکار مجازی به خاطر انحصارطلبی یک شرکت دولتی یا نیمه‌دولتی مورد موافقت شورا قرار نگیرد. اینجا است که این پرسش مطرح می‌شود که آیا این قانون ضدانحصار پتانسیل تبدیل شدن به ابزاری برای گسترش انحصار و نقض اصل ۴۴ را ندارد؟
 
33.PNG
 
در قانون ضدانحصار آمریکا هر نوع قراردادی که منجر به انحصار شود با ارائه مصداق‌ها و جزئیات کامل منع شده است. هیچ اشاره‌ای به قراردادهایی که بین یک شرکت و و کسب‌وکارهای کوچک‌تر وابسته به آن شرکت یا هولدینگ بسته می‌شود، نشده و مشخصا تعریف شده که یک واحد اقتصادی شامل تمام شرکت‌های زیرمجموعه نیز می‌شود و قراردادهای فی‌مابین آنها شامل قوانین ضدانحصار نمی‌شود. بر اساس این قوانین آنجایی ممکن است انحصار صورت بگیرد که دو شرکت مثلا برای تبانی در قیمت گذاری یا اشتراک‌گذاری بازار و… قراردادی امضا کنند که بر اساس معیارها بتوان تشخیص داد دلیل امضای این قرارداد توطئه برای ایجاد انحصار در بازار بوده است.
در سند شورای عالی فضای مجازی در قسمت ۷-۳ مقرر می‌کند که گسترش ابعاد فعالیت سکوها راسا یا به واسطه انعقاد قرارداد با سایر کسب‌وکارها در هر زمان به تشخیص شورای رقابت می‌تواند رویه ضدرقابتی تشخیص داده شده و ملغی شود. اصل ورود به حوزه‌های کسب‌وکارهای دیگر در هیچ نظام رقابتی ممنوع نیست و امری عادی است. اما ظاهر این ماده به نوعی است که گویی گسترش فعالیت ممکن است با چالش رقابتی مواجه شود. ضمن آن که متر و معیار تشخیص نقض رقابت و ایجاد انحصار در آن روشن نیست.
یک نگرانی کلی دیگر درباره این سند این است که شاید انتشار آن فراهم کردن تدریجی بستری برای واگذاری نظارت رقابتی بر کسب‌وکار سکوها یا حتی فراتر از آن، کلیه کسب‌وکارهای مجازی از شورای رقابت به کارگروه تخصصی باشد. مطابق ماده ۵۹ قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴، شورای رقابت می‌تواند با رعایت الزامات و تشریفات قانونی قسمتی از اختیارات خود در نظارت بر بازارهای انحصاری طبیعی را به عهده نهاد تنظیم‌کننده بخشی قرار دهد. اگر چه شرط این امر وجود انحصار است که در مورد بیشتر سکوهای مجازی صدق نمی‌کند، اما با توسعه در تفسیر و توسل به مصالح بعید نیست که در آینده نقش نظارت انحصاری کارگروه مذکور اعلام و تثبیت شود که با توجه به محتوای سند کنونی (خصوصا در شرایطی که شبهات فراوان است و بسیاری از جزئیات مشخص نشده) نمی‌توان به نحوه عملکرد آن خوش‌بین بود.
 

اولین تاکسی‌های پرنده مهرماه به آسمان ایران می‌آیند

دبیر ستاد توسعه فناوری‌های فضایی و حمل‌ونقل هوشمند معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری از ورود نخستین تاکسی‌های پرنده در مهرماه به آسمان خبر داد.
 
به گزارش معاونت علمی و فناوری، «منوچهر منطقی» درباره تاکسی‌های هوایی گفت: فعلاً قرار است از این نوع وسایل نقلیه در مناطق کم تردد استفاده شود. این کار اگر در استان‌ها و شهرهای کمتر برخوردار هم قابلیت اجرایی داشته باشد قطعاً رونق اقتصادی را برای آنها به همراه خواهد داشت. به گفته وی، طرح تاکسی هوایی با هواپیماهای ۴ تا ۱۹ نفره آغاز می‌شود. در این طرح همه فرودگاه‌های کم تردد کشور فعال می‌شود و هواپیماهای موجود در این کلاس می‌توانند خدمات‌رسانی بیشتری داشته باشند.
 
منطقی گفت: این طرح پیش از انقلاب کلید خورده بود اما به دلایل متعددی اجرای آن به تعویق می‌افتاد. با این حال ما در ستاد این طرح را به‌صورت جدی پیگیری کردیم و با توان دانش‌بنیان‌هایمان توانستیم آن را به مرحله اجرا برسانیم. دبیر ستاد توسعه فناوری‌های فضایی و حمل‌ونقل هوشمند معاونت علمی و فناوری اضافه کرد: فاز ابتدایی این طرح مهر آغاز می‌شود و فاز بعدی آن هم در بهمن‌ماه قابل اجرا است.
 
اجرای این طرح با کمبودهایی روبه‌رو است مثلاً در حال حاضر سوخت این هواپیماها از دیگر کشورها تامین می‌شود. در صورتی که توان تولید داخلی آن وجود دارد و با توسعه این طرح، تولید داخلی آن اقتصادی خواهد شد.
 
منطقی بیان کرد: اگر بتوانیم برای تامین داخلی سوخت این هواپیماها هم کاری کنیم میزان پیشرفت طرح بیشتر می‌شود و اقدامات سرعت می‌گیرد. البته افزایش دسترسی‌های فرودگاهی در مسیرهای خاص و حذف تشریفات فرودگاه‌ها هم سرعت کار را بالا می‌برد.

بازسازی و بهره برداری از مراکز داده ۶ استان به فراخوان گذاشته شد

سازمان فناوری اطلاعات ایران با هدف تمرکززدایی محتوا و توزیع بار ترافیکی شبکه ملی در داخل کشور، بازسازی و بهره برداری و انتقال مراکز داده در ۶ استان را به سرمایه گذار واگذار می کند.
 
 
در این فراخوان، سازمان فناوری اطلاعات ایران مراکز داده توزیع شده خود را در ۶ استان‌ به صورت جداگانه به سرمایه گذاران واگذار می کند.
 
این پروژه با هدف تمرکززدایی محتوا و خدمات از تهران و توزیع بار ترافیکی برای افزایش پایداری زیرساخت‌های مورد نیاز کسب وکارهای فضای مجازی در راستای اهداف شبکه ملی اطلاعات و توانمندسازی قابلیت های بومی و توسعه کسب و کارهای نوین براساس مدل (بازسازی ، بهره برداری و انتقال) اجرا می شود.
 
انتخاب سرمایه‌گذار به منظور بازسازی، بهره‌برداری و انتقال مرکز داده در استان های بوشهر، گیلان، مازندران، گلستان، چهارمحال و بختیاری و کرمان مدنظر است.
 
این فراخوان بر اساس مصوبات یازدهمین جلسه شورای اجرایی فناوری اطلاعات در راستای اهداف شبکه‌ ملی اطلاعات و توسعه‌ خدمات الکترونیکی از طریق مشارکت بخش دولتی و خصوصی (PPP) به روش بازسازی، بهره‌برداری و انتقال (ROT) و از طریق فراخوان و رقابت عمومی و با رعایت قوانین، مقررات و آیین‌نامه‌های اجرایی منتشر شده است.
 
مهلت شرکت در این فراخوان ۱۶ مهرماه جاری است و شرح کلی این طرح، مبالغ تضمینی و سرمایه گذاری آن، زمان اجرا و مشوق‌ها و مجوزهای مدنظر، در https://ito.gov.ir آمده است.

شبکه آموزشی دانش‌آموز از کدام پلت‌فرم‌های آموزشی می‌تواند بیاموزد؟

اجرای شبکه آموزشی دانش‌آموزی «شاد» در دومین سال تحصیلی در حالی آغاز می‌شود که مشکلات فراوان استفاده از آن باعث گلایه‌های متعدد دانش‌آموزان، خانواده‌ها و کادر آموزشی شده است. ضعف‌ها در حوزه‌های محتوایی و زیرساختی «شاد» در شرایطی است که تجربه‌های متنوع استارت‌آپی داخلی وخارجی برای الگو گرفتن در دسترس است.
 
 
سرمشق استارت‌آپی برای «شاد»
کاستی‌های زیاد شبکه آموزشی «شاد» به‌عنوان پلت‌فرم رسمی آموزش و پرورش برای پاسخ به نیاز آموزشی دانش‌آموزان در دوران پاندمی کرونا، باعث این پرسش شده که آیا تجربه موفقی در داخل یا خارج از کشور در زمینه آموزش مجازی وجود داشته که بتوان از آن الگو گرفت؟ در مدت کمتر از یک‌سالی که آموزش و پرورش به‌عنوان نهاد رسمی آموزش کشور، سامانه شاد را به‌عنوان پلت‌فرمی برای پیشبرد اهداف آموزش آنلاین دانش‌آموزان در این دوران معرفی کرد، این سامانه مورد انتقادهای زیادی قرار گرفته است. از انتخاب یک پیام‌رسان به‌عنوان پلت‌فرم آموزش مجازی گرفته، تا فقر محتوایی و مشکلات زیرساختی این شبکه، همه و همه دست به دست هم داده و باعث شده‌اند تجربه آموزش رسمی مجازی کشور در این مدت، تجربه چندان موفقی نباشد و عمده مخاطبان این سامانه از نواقص موجود ابراز نارضایتی کنند. باید پذیرفت که کشور ما در زمینه کسب و کارهای مجازی حوزه آموزش بسیار نوپاست و با وجود ظهور استارت‌آپ‌های موفق در حوزه‌های دیگر طی سالیان اخیر، استارت‌آپ‌های آموزشی، انگشت‌شمار و کوچک‌اند. این در حالی است که در روند جهانی استارت‌آپ‌های آموزشی با رشد خوبی مواجه است و مجموعه‌هایی مانند EDX، Kahoot، Unacademy، Coursera، Lynda و  khanacademy تجربه‌های شناخته‌شده و مشهور در این زمینه به شمار می‌روند. این استارت‌آپ‌های جهانی در قالب‌های مختلفی از جمله کلاس‌های آنلاین گرفته تا شبکه‌های اجتماعی آموزشی فعالیت می‌کنند و هر کدام بخشی از نیاز آموزشی کاربران مختلف را پوشش می‌دهند.
 
مثلا استارت‌آپ آموزشی آن‌آکادمی (Unacademy) که توسط یوتیوب راه‌اندازی شده است، در تلاش است تا ویدئوهای آموزشی را باکیفیت بالا و به‌طور رایگان در اختیار همه قرار دهد و هدفش نیز این است که سیستم آموزشی کل جهان را در اختیار بگیرد و از همه‌ زبان‌ها پشتیبانی کند. یا استارت‌آپ گودوال (Goodwall)، یک شبکه‌ اجتماعی برای دانش‌آموزان دبیرستانی است و آنها را تشویق می‌کند تا یک پروفایل حرفه‌ای برای خود بسازند و از طریق آن داستان خود را تعریف کنند، فرصت‌ها را پیدا و بورس تحصیلی بگیرند. در این پلت‌فرم دانش‌آموزانی که در کالج درس می‌خوانند برای یافتن شغل و استخدام به کارفرمایان متصل می‌شوند و دانش‌آموزان دبیرستانی نیز به کالج‌ها متصل می‌شوند.  استارت‌آپ کاهوت (Kahoot) یک پلت‌فرم‌ مبتنی بر یادگیری مطالب همراه با بازی است که با ترتیب دادن مسابقه بین کاربران یا دانش‌آموزان در سر کلاس درس، رقابت ایجاد می‌کند. استارت‌آپ دولینگو (Doulingo) در زمینه آموزش زبان از طریق بازی؛ تینکی‌فیک (Thinkific) با شعار: یاد بدهید، یاد بگیرید، پول دربیاورید و استارت‌آپ کلَس‌دوجو (ClassDojo) برای مدیریت روند تحصیل از دیگر استارت‌آپ‌های آموزشی مشهور و موفق در جهان به شمار می‌روند.
 
تجربه استارت‌آپ‌های آموزش آنلاین ایرانی
یکی از اولین پلت‌فرم‌هایی که در فضای آموزشی کشور مورد توجه قرار گرفتند، پلت‌فرم‌های ارائه دوره‌های آموزش ویدئویی مانند فرانش، فرادرس و مکتب‌خونه با هدف تسهیل دسترسی کاربران به محتوای آموزشی باکیفیت و در قالب چند رسانه‌ای بودند. این پلت‌فرم‌ها شباهت زیادی به استارت‌آپ‌های جهانی Coursera، Lynda و khanacademy دارند. «مکتب‌خونه» که توسط جمعی از دانشجویان دانشگاه‌های برتر کشور راه‌اندازی شد، یکی از نخستین تجربه‌های آموزش آنلاین ایرانی بود که با ضبط تدریس استادان در کلاس‌های دانشگاه‌های تراز اول و بارگذاری آنها در قالب فایل‌های ویدئویی روی سایت این پلت‌فرم، کار خود را آغاز کرد و توانست بیش از ۴۰۰ درس و ۱۵ هزار ساعت ویدئوی آموزشی تولید کند. دوره‌های مهارت‌محور و تعاملی از دیگر دوره‌هایی بودند که بعدها به مجموعه آموزش‌های این پلت‌فرم اضافه شدند. «فرانش» از دیگر کسب و کارهای اینترنتی حوزه آموزش است. به گفته بنیان‌گذاران «فرانش»، این پلت‌فرم در واقع کتابخانه‌ای ویدئویی است که بر استفاده از رسانه، برای انتقال اطلاعات تمرکز کرده است.
 
فرانش با استفاده از داده‌های حاصل از فعالیت کاربران در سایت، رفتار آنها را پیش‌بینی و محصولات متناسب با نیاز به آنها معرفی و از همین استراتژی برای تولید دوره‌های آموزشی جدید متناسب با نیاز کاربران نیز استفاده می‌کند. در پلت‌فرم فرانش، اکنون نزدیک به ۵ هزار دوره آموزشی بالغ بر حدود ۷۵۰ هزار دقیقه آموزش کاربردی قرار دارد. پلت‌فرم «فرادرس» دیگر پلت‌فرم مشابهی است که حدود ۷۰۰ هزار دقیقه محتوای آموزشی، عمدتا در حوزه مهارت‌های نرم‌افزاری و فنی مهندسی به مخاطبان ارائه می‌کند. «فیلیمو» که حالا یکی از پلت‌فرم‌های شناخته شده VOD (ویدئو بر اساس درخواست) در ایران است نیز به تازگی خبر از برنامه آموزشی جدید خود تحت عنوان «مدرسه فیلیمو» داده است که قرار بوده از اول مهر کار خود را آغاز کند. در این طرح، برای تولید محتوای آموزشی نوین و خلاقانه مطابق با سرفصل‌های آموزشی موجود در کتب درسی، از بیش از ۱۵۰ معلم و دبیر آموزشی زبده کمک گرفته شده است.
 
یکی دیگر از پلت‌فرم‌های آموزشی که در دهه اخیر مورد توجه کاربران بوده و بر تولید محتوا در راستای توسعه مهارت‌های فردی تمرکز دارد، وب‌سایت «متمم» است. این وب‌سایت که به سرپرستی محمدرضا شعبانعلی فعالیت می‌کند، در زمینه‌های مختلفی از آموزش مهارت‌های ارتباطی و زبان انگلیسی تا دوره‌های آموزش کسب و کار، محتوای آموزشی ارائه می‌دهد. یکی دیگر از پلت‌فرم‌های آموزشی بومی که می‌تواند در آموزش مجازی مورد استفاده قرار گیرد «اسکای روم» است. اسکای روم پلت‌فرمی ایرانی است که توسط مرکز رشد دانشگاه علم و صنعت توسعه داده شده و برای برگزاری وبینار، آموزش آنلاین و جلسات مجازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از قابلیت‌های این پلت‌فرم می‌توان به ارتباط شنیداری و دیداری، اشتراک دسک‌تاپ، پخش فایل‌های صوتی و تصویری، نمایش اسلاید، وایت‌برد و اشتراک فایل اشاره کرد. این پلت‌فرم با برقراری ارتباط صوتی و تصویری میان افراد حاضر در کلاسِ تعریف شده، حس حضور در فضای کلاس و تعامل زنده با معلم را القا می‌کند.
 
با توجه به گستردگی و تخصصی بودن موضوعات درسی دانشگاهی، تهیه محتوای سراسری و پخش آنها کار ساده‌ای نیست و برگزاری مجازی کلاس توسط شخص استاد، با حضور آنلاین دانشجویان، از طریق پلت‌فرم‌هایی مانند اسکای روم، روش موثرتری است. برگزار‌کنندگان رویدادهای مجازی مانند «ایوند» و «ایسمینار» از این پلت‌فرم برای برگزاری رویدادهای خود بهره می‌گیرند. با توجه به چالش‌های اینترنت کشور و محدودیت‌های کاربران مناطق محروم، مدیران پلت‌فرم اسکای روم معتقدند، با به کارگیری روش‌هایی برای کاهش پهنای باند موردنیاز و ارائه کیفیت تصویر متغیر با اینترنت کاربر، چالش قطعی و عدم‌دسترسی به منابع آموزشی را تا حد زیادی حل کرده‌اند. سرعت اینترنت موردنیاز برای دریافت یک تصویر زنده وب‌کم از ۱۰Kb/ s تا ۲ هزار Kb/ s متغیر است.  غیر از استارت‌آپ‌های ذکر شده، استارت‌آپ‌های کوچک دیگری نیز در فضای آموزش مجازی کشور فعالند که از جمله آنها می‌توان به استارت‌آپ «شاگردانه» اشاره کرد که یک ابزار تعاملی بین استاد و دانشجو است. استارت‌آپ «جغد دانا» در زمینه ارائه مشاوره تحصیلی، «استاد بانک» سامانه تدریس آنلاین خصوصی، «استاد تی‌وی» در زمینه کسب درآمد از طریق آموزش مهارت‌ها به دیگران و «لرنیتو» به‌عنوان بانک سوالات امتحانی از دیگر استارت‌آپ‌های آموزشی نوپای کشور هستند.

تعداد مشترکان موبایل ایران به ۸۸.۷ میلیون نفر رسید

موسسه فیچ طی گزارشی با اشاره به ضریب نفوذ ۱۰۷ درصدی تلفن همراه در ایران نوشت: تعداد مشترکان تلفن همراه ایران در پایان سال ۲۰۱۹ با رشد ۱ درصدی نسبت به سال قبل از آن به ۸۸.۷ میلیون نفر رسید.
به گزارش تسنیم، فیچ می‌گوید با وجود اینکه ضریب نفوذ تلفن همراه در ایران به حدود 107 درصد رسیده است، هنوز فضای رشد خوبی برای بازار تلفن همراه در روستاها باقی مانده است.
 
مؤسسه فیچ سولوشنز (Fitch solutions) این نکته را در جدیدترین نسخه گزارش خود از بازار ارتباطات از راه دور ایران و دورنمای آن در ده سال آینده (نسخه سه‌ماهه سوم سال 2020) مطرح کرده است.
 
در این گزارش آمده است که نبود رقابت در بخش تلفن و اینترنت ثابت، انگیزه‌ای برای ورود سرمایه‌گذاران جدید به این بخش باقی نگذاشته است. البته فیچ ذکر می‌کند که در بخش تلفن اینترنتی رقابت وجود دارد و چند شرکت ارائه‌دهنده خدمات اینترنت در این زمینه با هم رقابت می‌کنند:
 
تحولات اخیر
 
* تعداد مشترکان تلفن همراه ایران در پایان سال 2019 با رشد 1 درصدی نسبت به سال قبل از آن به 88.7 میلیون نفر رسید. بازار ارتباطات از راه دور ایران با وجود افت‌وخیز در دوره‌های سه‌ماهه، در بازه سالانه همواره رشد داشته است.
 
* شرکت مخابرات ایران در اوت 2017 از برنامه خود برای سرمایه‌گذاری 10 تریلیون ریالی (306 میلیون دلار) در پروژه‌های زیرساختی طی دو سال آینده خبر داد. این سرمایه‌گذاری شبکه فیبر نوری و زیرساخت‌های اینترنتی ایران را تقویت می‌کند. شرکت مخابرات پیش‌تر قراردادهایی با دو شرکت چینی هواوی و فیبرهوم و نیز شرکت نوکیا برای ارتقاء و توسعه زیرساخت‌های فیبر نوری خود و برقراری ارتباطات فیبر نوری خانه‌ها منعقد کرده بود. البته ما شرایط کلان اقتصاد کشور را برای اجرا و موفقیت این سرمایه‌گذاری‌ها مناسب نمی‌دانیم.
 
بازار ارتباطات از راه دور ایران فرصت‌های محدودی پیش روی سرمایه‌گذاران قرار داده است. تحریم‌های تحمیلی از خارج و محدودیت‌های وضع شده از سوی دولت باعث شده است فرصت‌های پیش روی سرمایه‌گذاران در این بازار، محدود باشد. به رغم این، جمعیت جوان، تحصیلکرده و تشنه تکنولوژی ایران مشتاق دسترسی به خدمات موبایل و اینترنت است. در بخش ارائه اینترنت شاهد رقابت بین شرکت های مختلف هستیم و در بخش تلفن همراه با ورود شرکت ام تی ان از آفریقای جنوبی شاهد خصوصی سازی نسبی بوده ایم. اما تلفن ثابت همچنان در انحصار دولت قرار دارد.
 
در بازار تلفن همراه ایران چند شرکت فعال هستند، مثل ایرانسل و همراه اول. این دو شرکت طی پنج سال اخیر مجموعاً 95 درصد بازار را تحت کنترل خود داشته‌اند. جا افتادن این شرکت‌ها در بازار ایران و پوشش گسترده شبکه آن‌ها، کار را برای شرکت‌های کوچک‌تر سخت کرده است. ایرانسل و همراه اول از سال 2014 به این سو سرمایه‌گذاری سنگینی بر روی نسل سوم و چهارم تلفن همراه انجام داده‌اند و با هدف پاسخگویی به تقاضای بالا، شبکه‌های ارتباطی خود را توسعه داده‌اند.
 
در بخش اینترنت ثابت، شاهد نوعی تعادل بین شرکت مخابرات و 10 بازیگر دیگر هستیم. شرکت مخابرات به مدد برخورداری از انحصار در زمینه تلفن (مکالمه) همچنان موقعیت غالب خود در زمینه اینترنت خانگی را نیز حفظ کرده است. اما انحصار تلفن اینترنتی برداشته شده و دیگر شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت ثابت می‌توانند در بخش تلفن اینترنتی با مخابرات و با یکدیگر رقابت کنند. به علاوه اوایل سال 2019 دولت ایران اعلام کرد شبکه دولتی فیبر نوری را در اختیار شرکت‌های بخش خصوصی قرار می‌دهد. تاکنون اطلاعات بیشتری در این مورد منتشر نشده است.
 
تلفن همراه
 
علاوه بر همراه اول و ایرانسل تعدادی شرکت توزیع‌کننده و خرده‌فروش اینترنت همراه در ایران فعال هستند، اما به نظر ما این شرکت‌ها سهمی اندک از بازار ایران دارند. اپراتور منطقه‌ای رایتل نیز سهم اندکی از بازار دارد.
 
چنانچه پیش‌تر گفتیم، تعداد مشترکان تلفن همراه در ایران در پایان سال 2019 بالغ بر 88.7 میلیون نفر بوده است. این رقم نسبت به سال قبل از آن رشد 1 درصدی داشته است. ضریب نفوذ تلفن همراه در ایران به 106.9 درصد رسیده است. به طور کلی تخمین می‌زنیم 170 میلیون سیم‌کارت در این کشور واگذار شده باشد که تنها 88.7 میلیون عدد از آن‌ها در حال حاضر فعال هستند.
 
به‌رغم ضریب نفوذ بالای 100 درصد تلفن همراه در ایران، هنوز جای رشد خوبی برای بازار تلفن همراه در روستاها باقی مانده است.
 
مشخصه دیگر بازار موبایل ایران غلبه بخش «پرداخت از قبل» (مشترکان اعتباری) بر کلیت بازار است. مشترکان «پرداخت بَعد» (مشترکان دائمی) 30 درصد کل مشترکان اپراتور اول ارتباطی ایران را تشکیل می‌دهند. این رقم بالاترین نسبت مشترکان دائمی یک شرکت در مقایسه با سایر شرکت‌های منطقه خاورمیانه است.
 
سرانه درآمد اپراتورها از مشترکان بر اساس دلار آمریکا نسبتاً ثابت باقی مانده است. اما سرانه درآمد از مشترکان بر اساس ریال ایران طی دو سال گذشته رشدی مداوم داشته و به 210358 ریال معادل 1.94 دلار در سال 2019 رسیده است.
 
تلفن و اینترنت ثابت
 
خدمات تلفن و اینترنت ثابت در ایران توسعه چندانی نیافته‌اند. سرمایه‌گذاران بیشتر به سرمایه‌گذاری در بخش تلفن همراه و اینترنت سیار تمایل نشان داده‌اند. بر اساس جدیدترین آمارها، تعداد مشترکان تلفن و اینترنت ثابت رو به کاهش قرار دارد و در پایان مارس 2019 به 30.8 میلیون مشترک رسیده است.
 
توسعه شبکه در سال‌های اخیر نتیجه سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی بوده است، اما علی‌رغم این تعداد مشترکان رو به کاهش گذاشته است. انتظار داریم این روند کاهش در آینده نیز ادامه پیدا کند، چرا که هم سرمایه‌گذاران تمایل بیشتری به سرمایه‌گذاری در بخش تلفن و اینترنت سیار دارند و هم مردم به استفاده از خدمات تلفن و اینترنت سیار متمایل‌تر هستند تا تلفن و اینترنت ثابت.
 
نبود رقابت و سلطه شرکت مخابرات بر بخش تلفن و اینترنت ثابت نیز انگیزه‌ای برای ورود سرمایه‌گذاران جدید به این بخش باقی نگذاشته است. شرکت ارتباطات زیرساخت که زیرمجموعه شرکت مخابرات ایران است وظیفه مدیریت، توسعه، نگهداری و ارتقاء همه زیرساخت‌های اساسی ارتباطات از راه دور ثابت را در ایران برعهده دارد. البته تلفن اینترنتی از انحصار این شرکت خارج شده است و چند شرکت ارائه‌دهنده خدمات اینترنت در این زمینه با هم رقابت می‌کنند.
 
نبود رقابت در اینترنت ثابت مانع توسعه این بخش شده است. اما در سال‌های اخیر دولت ایران سرمایه‌گذاری خوبی در بخش توسعه و ارتقاء دسترسی به اینترنت در سراسر کشور انجام داده است. تخمین می‌زنیم در پایان سال 2019 تعداد مشترکان اینترنت ثابت به 11.5 میلیون مشترک رسیده است.
 
در اوایل سال 2017 شرکت مخابرات پروژه‌ای را برای راه‌اندازی نخستین ارتباطات فیبر نوری با خانه‌ها در تهران و هفت شهر دیگر به اجرا گذاشت. نخستین فاز این پروژه شامل نصب 580 هزار خط از جمله 245 هزار خط در تهران بود. در سال 2018 نیز شرکت مخابرات ایران از برنامه خود برای سرمایه‌گذاری 38 تریلیون ریالی برای توسعه دسترسی به شبکه‌های فیبر نوری و افزایش مشترکان به 2 میلیون نفر تا سه‌ماهه نخست 2019 خبر داد. تاکنون هیچ گزارش جدیدی از پیشرفت این پروژه منتشر نشده است.
 
شرکت مخابرات ایران قراردادهایی با هواوی، فیبرهوم و نوکیا برای ارتقاء و توسعه زیرساخت های فیبرنوری و برقراری ارتباطات فیبر به محل مشتری امضا کرده است. سرمایه‌گذاری در بخش زیرساخت‌های فیبر نوری به توسعه شبکه ارتباطات بی‌سیم ایران کمک خوبی می‌کند. با ایجاد این زیرساخت‌ها، امکان توسعه شبکه‌های تلفن همراه و کاهش هزینه ارتباطات بی‌سیم فراهم می‌شود.
 
علاوه بر شرکت مخابرات ایران، تنها یک شرکت دیگر به نام ایران نت که وابسته به ام تی ان آفریقای جنوبی است توانسته امتیاز توسعه شبکه‌های فیبر نوری به محل مشتری را به دست بیاورد. در عین حال با تشدید تحریم‌ها علیه ایران، شرکت ام تی ان آفریقای جنوبی سرمایه‌گذاری 350 میلیون دلاری خود برای توسعه شبکه فیبر به محل مشتری را که قرار بود در هشت شهر اجرا شود متوقف نموده است.
 
در اقدامی مثبت، در نوامبر 2017 به شرکت مخابرات ایران دستور داده شد تا با هدف توسعه اینترنت پرسرعت در کشور، شبکه‌های فیبر نوری خود را در دسترس رقبا قرار دهد. به‌علاوه، در اوایل سال 2019 دولت ایران از طرح خود برای گشایش شبکه‌های فیبر نوری به روی ارائه‌دهندگان خدمات اینترنت خبر داد.
 
شبکه ملی اطلاعات در اوت 2016 به عنوان شبکه‌ای مستقل و جایگزین شبکه جهانی اینترنت با رعایت موازین اسلامی وارد فاز اجرا شد. این شبکه همچنین اینترنت پاک نامیده می‌شود، یعنی اینترنتی که خالی از محتوای ضداخلاقی و مخالف شئونات اجتماعی است. شبکه ملی اطلاعات قصد دارد دسترسی کاربران به محتوای بومی را تسهیل کند. در ماه مارس 2017 سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنت دستور داد تخفیف 50 درصدی برای استفاده کاربران از شبکه ملی اطلاعات در نظر بگیرند.
 
تلویزیون‌های اینترنتی
 
به گزارش رادار اقتصاد فیچ در مورد تلویزیون های اینترنتی در ایران نوشته است: صداوسیمای ایران در ژانویه 2017 مجوز راه‌اندازی پنج شبکه تلویزیون اینترنتی را واگذار کرد. ما معتقدیم عامل مهمی که تلویزیون‌های اینترنتی و اساساً بازار اینترنت در ایران را تهدید می‌کند محدودیت‌هایی است که بر محتوا در این کشور اعمال می‌شود. این محدودیت‌ها می‌تواند تقاضا برای تلویزیون‌های اینترنتی را در بلندمدت کاهش دهد.
 
به نظر ما با رفع تحریم‌ها، فرصت بسیار خوبی برای رشد تلویزیون‌های اینترنتی فراهم می‌شود. با رفع تحریم‌ها، شرکت‌های خارجی بسیاری وارد این حوزه خواهند شد. رشد خوب شبکه‌های نسل سوم و چهارم تلفن همراه در ایران بیانگر تقاضای قابل‌توجه برای خدمات پیشرفته در میان مردم است و شرکت‌های خارجی مایل به استفاده از این فرصت هستند.

تعداد مشترکان موبایل ایران به ۸۸.۷ میلیون نفر رسید

موسسه فیچ طی گزارشی با اشاره به ضریب نفوذ ۱۰۷ درصدی تلفن همراه در ایران نوشت: تعداد مشترکان تلفن همراه ایران در پایان سال ۲۰۱۹ با رشد ۱ درصدی نسبت به سال قبل از آن به ۸۸.۷ میلیون نفر رسید.
به گزارش تسنیم، فیچ می‌گوید با وجود اینکه ضریب نفوذ تلفن همراه در ایران به حدود 107 درصد رسیده است، هنوز فضای رشد خوبی برای بازار تلفن همراه در روستاها باقی مانده است.
 
مؤسسه فیچ سولوشنز (Fitch solutions) این نکته را در جدیدترین نسخه گزارش خود از بازار ارتباطات از راه دور ایران و دورنمای آن در ده سال آینده (نسخه سه‌ماهه سوم سال 2020) مطرح کرده است.
 
در این گزارش آمده است که نبود رقابت در بخش تلفن و اینترنت ثابت، انگیزه‌ای برای ورود سرمایه‌گذاران جدید به این بخش باقی نگذاشته است. البته فیچ ذکر می‌کند که در بخش تلفن اینترنتی رقابت وجود دارد و چند شرکت ارائه‌دهنده خدمات اینترنت در این زمینه با هم رقابت می‌کنند:
 
تحولات اخیر
 
* تعداد مشترکان تلفن همراه ایران در پایان سال 2019 با رشد 1 درصدی نسبت به سال قبل از آن به 88.7 میلیون نفر رسید. بازار ارتباطات از راه دور ایران با وجود افت‌وخیز در دوره‌های سه‌ماهه، در بازه سالانه همواره رشد داشته است.
 
* شرکت مخابرات ایران در اوت 2017 از برنامه خود برای سرمایه‌گذاری 10 تریلیون ریالی (306 میلیون دلار) در پروژه‌های زیرساختی طی دو سال آینده خبر داد. این سرمایه‌گذاری شبکه فیبر نوری و زیرساخت‌های اینترنتی ایران را تقویت می‌کند. شرکت مخابرات پیش‌تر قراردادهایی با دو شرکت چینی هواوی و فیبرهوم و نیز شرکت نوکیا برای ارتقاء و توسعه زیرساخت‌های فیبر نوری خود و برقراری ارتباطات فیبر نوری خانه‌ها منعقد کرده بود. البته ما شرایط کلان اقتصاد کشور را برای اجرا و موفقیت این سرمایه‌گذاری‌ها مناسب نمی‌دانیم.
 
بازار ارتباطات از راه دور ایران فرصت‌های محدودی پیش روی سرمایه‌گذاران قرار داده است. تحریم‌های تحمیلی از خارج و محدودیت‌های وضع شده از سوی دولت باعث شده است فرصت‌های پیش روی سرمایه‌گذاران در این بازار، محدود باشد. به رغم این، جمعیت جوان، تحصیلکرده و تشنه تکنولوژی ایران مشتاق دسترسی به خدمات موبایل و اینترنت است. در بخش ارائه اینترنت شاهد رقابت بین شرکت های مختلف هستیم و در بخش تلفن همراه با ورود شرکت ام تی ان از آفریقای جنوبی شاهد خصوصی سازی نسبی بوده ایم. اما تلفن ثابت همچنان در انحصار دولت قرار دارد.
 
در بازار تلفن همراه ایران چند شرکت فعال هستند، مثل ایرانسل و همراه اول. این دو شرکت طی پنج سال اخیر مجموعاً 95 درصد بازار را تحت کنترل خود داشته‌اند. جا افتادن این شرکت‌ها در بازار ایران و پوشش گسترده شبکه آن‌ها، کار را برای شرکت‌های کوچک‌تر سخت کرده است. ایرانسل و همراه اول از سال 2014 به این سو سرمایه‌گذاری سنگینی بر روی نسل سوم و چهارم تلفن همراه انجام داده‌اند و با هدف پاسخگویی به تقاضای بالا، شبکه‌های ارتباطی خود را توسعه داده‌اند.
 
در بخش اینترنت ثابت، شاهد نوعی تعادل بین شرکت مخابرات و 10 بازیگر دیگر هستیم. شرکت مخابرات به مدد برخورداری از انحصار در زمینه تلفن (مکالمه) همچنان موقعیت غالب خود در زمینه اینترنت خانگی را نیز حفظ کرده است. اما انحصار تلفن اینترنتی برداشته شده و دیگر شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت ثابت می‌توانند در بخش تلفن اینترنتی با مخابرات و با یکدیگر رقابت کنند. به علاوه اوایل سال 2019 دولت ایران اعلام کرد شبکه دولتی فیبر نوری را در اختیار شرکت‌های بخش خصوصی قرار می‌دهد. تاکنون اطلاعات بیشتری در این مورد منتشر نشده است.
 
تلفن همراه
 
علاوه بر همراه اول و ایرانسل تعدادی شرکت توزیع‌کننده و خرده‌فروش اینترنت همراه در ایران فعال هستند، اما به نظر ما این شرکت‌ها سهمی اندک از بازار ایران دارند. اپراتور منطقه‌ای رایتل نیز سهم اندکی از بازار دارد.
 
چنانچه پیش‌تر گفتیم، تعداد مشترکان تلفن همراه در ایران در پایان سال 2019 بالغ بر 88.7 میلیون نفر بوده است. این رقم نسبت به سال قبل از آن رشد 1 درصدی داشته است. ضریب نفوذ تلفن همراه در ایران به 106.9 درصد رسیده است. به طور کلی تخمین می‌زنیم 170 میلیون سیم‌کارت در این کشور واگذار شده باشد که تنها 88.7 میلیون عدد از آن‌ها در حال حاضر فعال هستند.
 
به‌رغم ضریب نفوذ بالای 100 درصد تلفن همراه در ایران، هنوز جای رشد خوبی برای بازار تلفن همراه در روستاها باقی مانده است.
 
مشخصه دیگر بازار موبایل ایران غلبه بخش «پرداخت از قبل» (مشترکان اعتباری) بر کلیت بازار است. مشترکان «پرداخت بَعد» (مشترکان دائمی) 30 درصد کل مشترکان اپراتور اول ارتباطی ایران را تشکیل می‌دهند. این رقم بالاترین نسبت مشترکان دائمی یک شرکت در مقایسه با سایر شرکت‌های منطقه خاورمیانه است.
 
سرانه درآمد اپراتورها از مشترکان بر اساس دلار آمریکا نسبتاً ثابت باقی مانده است. اما سرانه درآمد از مشترکان بر اساس ریال ایران طی دو سال گذشته رشدی مداوم داشته و به 210358 ریال معادل 1.94 دلار در سال 2019 رسیده است.
 
تلفن و اینترنت ثابت
 
خدمات تلفن و اینترنت ثابت در ایران توسعه چندانی نیافته‌اند. سرمایه‌گذاران بیشتر به سرمایه‌گذاری در بخش تلفن همراه و اینترنت سیار تمایل نشان داده‌اند. بر اساس جدیدترین آمارها، تعداد مشترکان تلفن و اینترنت ثابت رو به کاهش قرار دارد و در پایان مارس 2019 به 30.8 میلیون مشترک رسیده است.
 
توسعه شبکه در سال‌های اخیر نتیجه سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی بوده است، اما علی‌رغم این تعداد مشترکان رو به کاهش گذاشته است. انتظار داریم این روند کاهش در آینده نیز ادامه پیدا کند، چرا که هم سرمایه‌گذاران تمایل بیشتری به سرمایه‌گذاری در بخش تلفن و اینترنت سیار دارند و هم مردم به استفاده از خدمات تلفن و اینترنت سیار متمایل‌تر هستند تا تلفن و اینترنت ثابت.
 
نبود رقابت و سلطه شرکت مخابرات بر بخش تلفن و اینترنت ثابت نیز انگیزه‌ای برای ورود سرمایه‌گذاران جدید به این بخش باقی نگذاشته است. شرکت ارتباطات زیرساخت که زیرمجموعه شرکت مخابرات ایران است وظیفه مدیریت، توسعه، نگهداری و ارتقاء همه زیرساخت‌های اساسی ارتباطات از راه دور ثابت را در ایران برعهده دارد. البته تلفن اینترنتی از انحصار این شرکت خارج شده است و چند شرکت ارائه‌دهنده خدمات اینترنت در این زمینه با هم رقابت می‌کنند.
 
نبود رقابت در اینترنت ثابت مانع توسعه این بخش شده است. اما در سال‌های اخیر دولت ایران سرمایه‌گذاری خوبی در بخش توسعه و ارتقاء دسترسی به اینترنت در سراسر کشور انجام داده است. تخمین می‌زنیم در پایان سال 2019 تعداد مشترکان اینترنت ثابت به 11.5 میلیون مشترک رسیده است.
 
در اوایل سال 2017 شرکت مخابرات پروژه‌ای را برای راه‌اندازی نخستین ارتباطات فیبر نوری با خانه‌ها در تهران و هفت شهر دیگر به اجرا گذاشت. نخستین فاز این پروژه شامل نصب 580 هزار خط از جمله 245 هزار خط در تهران بود. در سال 2018 نیز شرکت مخابرات ایران از برنامه خود برای سرمایه‌گذاری 38 تریلیون ریالی برای توسعه دسترسی به شبکه‌های فیبر نوری و افزایش مشترکان به 2 میلیون نفر تا سه‌ماهه نخست 2019 خبر داد. تاکنون هیچ گزارش جدیدی از پیشرفت این پروژه منتشر نشده است.
 
شرکت مخابرات ایران قراردادهایی با هواوی، فیبرهوم و نوکیا برای ارتقاء و توسعه زیرساخت های فیبرنوری و برقراری ارتباطات فیبر به محل مشتری امضا کرده است. سرمایه‌گذاری در بخش زیرساخت‌های فیبر نوری به توسعه شبکه ارتباطات بی‌سیم ایران کمک خوبی می‌کند. با ایجاد این زیرساخت‌ها، امکان توسعه شبکه‌های تلفن همراه و کاهش هزینه ارتباطات بی‌سیم فراهم می‌شود.
 
علاوه بر شرکت مخابرات ایران، تنها یک شرکت دیگر به نام ایران نت که وابسته به ام تی ان آفریقای جنوبی است توانسته امتیاز توسعه شبکه‌های فیبر نوری به محل مشتری را به دست بیاورد. در عین حال با تشدید تحریم‌ها علیه ایران، شرکت ام تی ان آفریقای جنوبی سرمایه‌گذاری 350 میلیون دلاری خود برای توسعه شبکه فیبر به محل مشتری را که قرار بود در هشت شهر اجرا شود متوقف نموده است.
 
در اقدامی مثبت، در نوامبر 2017 به شرکت مخابرات ایران دستور داده شد تا با هدف توسعه اینترنت پرسرعت در کشور، شبکه‌های فیبر نوری خود را در دسترس رقبا قرار دهد. به‌علاوه، در اوایل سال 2019 دولت ایران از طرح خود برای گشایش شبکه‌های فیبر نوری به روی ارائه‌دهندگان خدمات اینترنت خبر داد.
 
شبکه ملی اطلاعات در اوت 2016 به عنوان شبکه‌ای مستقل و جایگزین شبکه جهانی اینترنت با رعایت موازین اسلامی وارد فاز اجرا شد. این شبکه همچنین اینترنت پاک نامیده می‌شود، یعنی اینترنتی که خالی از محتوای ضداخلاقی و مخالف شئونات اجتماعی است. شبکه ملی اطلاعات قصد دارد دسترسی کاربران به محتوای بومی را تسهیل کند. در ماه مارس 2017 سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنت دستور داد تخفیف 50 درصدی برای استفاده کاربران از شبکه ملی اطلاعات در نظر بگیرند.
 
تلویزیون‌های اینترنتی
 
به گزارش رادار اقتصاد فیچ در مورد تلویزیون های اینترنتی در ایران نوشته است: صداوسیمای ایران در ژانویه 2017 مجوز راه‌اندازی پنج شبکه تلویزیون اینترنتی را واگذار کرد. ما معتقدیم عامل مهمی که تلویزیون‌های اینترنتی و اساساً بازار اینترنت در ایران را تهدید می‌کند محدودیت‌هایی است که بر محتوا در این کشور اعمال می‌شود. این محدودیت‌ها می‌تواند تقاضا برای تلویزیون‌های اینترنتی را در بلندمدت کاهش دهد.
 
به نظر ما با رفع تحریم‌ها، فرصت بسیار خوبی برای رشد تلویزیون‌های اینترنتی فراهم می‌شود. با رفع تحریم‌ها، شرکت‌های خارجی بسیاری وارد این حوزه خواهند شد. رشد خوب شبکه‌های نسل سوم و چهارم تلفن همراه در ایران بیانگر تقاضای قابل‌توجه برای خدمات پیشرفته در میان مردم است و شرکت‌های خارجی مایل به استفاده از این فرصت هستند.

واکنش تهران به ادعای مایکروسافت

 
 
سخنگوی وزارت امورخارجه کشورمان، تاکید کرد: برای تهران، اهمیتی ندارد چه شخصی در کاخ سفید ریاست می کند، آنچه مهم است پایبندی واشنگتن به حقوق، قواعد و نرم های بین‌المللی و دست برداشتن از دخالت در کشورهای دیگر و عمل به تعهدات خود است.
 
 ادعای مایکروسافت مبنی بر تلاش هکرهای مرتبط با روسیه، چین و ایران برای تاثیر گذاری بر انتخابات آمریکا با واکنش سخنگوی وزارت امور خارجه مواجه شد.
 
سعید خطیب زاده در مصاحبه با شبکه تلویزیونی CNN در تکذیب این ادعا گفت: ایالات متحده که دهه‌ها در انتخابات کشورهای دیگر از جمله ایران دخالت کرده، با کودتا دولت منتخب مردم ایران دکتر مصدق را سرنگون کرده و کارزار فعال ضداطلاعاتی بر علیه دیگر کشورها را رهبری میکند، در مقامی نیست که چنین ادعای مضحکی بکند.
 
وی تاکید کرد: همانگونه که بارها گفته ایم برای تهران، اهمیتی ندارد چه شخصی در کاخ سفید ریاست می کند. آنچه مهم است پایبندی واشنگتن به حقوق، قواعد و نرم های بین‌المللی و دست برداشتن از دخالت در کشورهای دیگر و عمل به تعهدات خود است.
 
براساس این گزارش، شرکت مایکروسافت در گزارشی مدعی شده است که، هکرهایی مرتبط با روسیه، چین و ایران در تلاش هستند تا از افراد و گروه‌های درگیر در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در نوامبر ۲۰۲۰ جاسوسی کنند.
 
این شرکت فعال در حوزه فن‌آوری گفت که «هکرهای روسی که در مبارزات انتخاباتی دموکرات‌ها در سال ۲۰۱۶ دخالت داشتند بار دیگر درگیر شده‌اند.»
 
مایکروسافت تاکید کرد که «واضح است گروه‌های فعال خارجی با هدف‌گیری انتخابات، تلاش‌های خود را افزایش داده‌اند.»
 
هر دو کارزار انتخاباتی در دو جبهه دموکرات به رهبری جو بایدن و جبهه جمهوری‌خواه به رهبری دونالد ترامپ طبق گفته مایکروسافت هدف این مهاجمان سایبری هستند.
 
تام برت، معاون مایکروسافت در یک پست وبلاگی گفت: «آنچه ما دیده‌ایم با الگوی حمله قبلی سازگار است که نه تنها نامزدها و کارمندان ستاد انتخاباتی را هدف قرار می‌دهد، بلکه کسانی را که در مورد موضوعات اصلی مشورت می‌دهند نیز مورد هدف هستند.»
 
آقای برت همچنین در وبلاگ خود درباره ایران نوشته است که «هکرهای مورد حمایت حکومت ایران بین ماه‌های مه و ژوئن تلاش‌های بی‌نتیجه‌ای برای حملات سایبری به حساب‌های کارزار ستاد انتخابات دونالد ترامپ و مقام‌های دولتی داشتند.»
 
مقام‌های اطلاعاتی آمریکا در ماه اوت گفته بودند که روس‌ها می‌خواهند که ترامپ همچنان رئیس جمهور باقی بماند با این حال چینی‌ها بایدن معاون رئیس جمهور سابق آمریکا را ترجیح می‌دهند.
 
با این حال مایکروسافت در بیانیه خود گفته است که هکرهای مورد حمایت دولت چین «افراد برجسته مرتبط با انتخابات» از جمله افراد مرتبط با کارزار بایدن را هدف قرار داده‌اند.
 
مایکروسافت با این حال می‌گوید که اغلب تلاش‌ها برای هک از سوی عوامل روسی، چینی و ایرانی توسط نرم افزارهای امنیتی مایکروسافت خنثی شده است. با این حال این شرکت درباره اینکه حساب کاربری چه کسی ممکن است با موفقیت هک شده باشد یا او را تحت تاثیر قرار داده باشد اظهارنظر نمی‌کند.
 
مایکروسافت ارزیابی‌ای درباره اینکه کدامیک از عوامل این کشورها تهدید بیشتری برای سلامت انتخابات ریاست جمهوری آمریکا هستند، ارایه نکرده اما کارشناسان امنیت سایبری مداخله روسیه را جدی‌تر عنوان می‌کنند.
 
معتقدیم که بخش اطلاعات ارتش روسیه همچنان بیشترین تهدید را برای روند دموکراتیک ایجاد می‌کند.
 
جان هالتکوئست، مدیر تجزیه و تحلیل اطلاعات در شرکت امنیت سایبری فایرآی به آسوشیتدپرس گفت: «معتقدیم که بخش اطلاعات ارتش روسیه همچنان بیشترین تهدید را برای روند دموکراتیک ایجاد می‌کند.»
 
وی تاکید کرد که بیانیه مایکروسافت نشان می‌دهد که بخش اطلاعاتی ارتش روسیه همچنان به دنبال اهداف مرتبط با انتخابات است که با وجود اقدام‌های قانونی، تحریم و اقدام‌های متقابل دیگر متوقف نشده است.
 
این گزارش در حالی منتشر شده است که مقام‌های اطلاعاتی آمریکا می‌گویند که تاکنون هیچ مدرکی درباره نفوذ مشاهده نکرده‌اند.
 

روایت فیروزآبادی از ماجرای لو رفتن اطلاعات ۴۲ میلیون کاربر ایرانی تلگرام

 

تماشاکنید: اظهارات ابوالحسن فیروزآبادی در برنامه نگاه یک شبکه اول سیما

FAX.ir دلایل خاموش کردن سرویس خود را تشریح کرد: قطع مکرر خطوط مخابرات و افزایش شدید هزینه‌ها

 
ICTna.ir - سرویس فکس اینترنتی FAX.ir، طی اطلاعیه ای که روی وبسایت خود منتشر کرده، ضمن مرور داستان راه اندازی این سرویس، دلایل تصمیم خود برای خاموش کردن این سرویس فکس اینترنتی را "قطعی های مکرر و طولانی خطوط مخابراتی و پیش بینی تکرار آن در آینده" که منجر به ریزش مشترکین شده و همچنین "افزایش شدید هزینه ها بویژه ظرف یک سال گذشته و عدم کشش بازار برای افزایش قیمت" اعلام کرد.
 
به گزارش خبرنگار آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا)، شرکت توسعه ارتباطات آتریسا بعنوان مالک این سرویس، بیستم مردادماه اعلام کرد ارایه سرویس Fax.ir از 31 شهریور ماه 99 متوقف خواهد شد.
این شرکت در اطلاعیه ای به مشتریان خود اعلام کرده است باتوجه به شرایط موجود چنین تصمیمی گرفته شده است و کاربران این سرویس ابری می توانند در صورت تمایل جهت دانلود فایل فکس های خود تا قبل از این تاریخ به سایت مراجعه کنند.
 
براساس آن اطلاعیه، مبالغ باقیمانده مربوط به مشتریانی که تا این تاریخ از سرویس خود به طور کامل استفاده نکرده اند، برگشت داده خواهد شد. کاربران باید جهت عودت وجه، شماره کارت بانکی خود را تا تاریخ ۳۱ شهریور ۱۳۹۹، از طریق ایمیل ثبت نام شده در سامانه، به آدرس support@fax.ir اعلام کنند.
طبق اعلام روابط عمومی این شرکت، مبلغ باقیمانده در حساب مشترک حداکثر ظرف مدت یک ماه پس از دریافت شماره کارت واریز می شود.
 
این سرویس فکس اینترنتی، طی توضیحات جدیدی که روی وبسایت FAX.ir منتشر شده اعلام کرد، با توجه به قطعی های مکرر و طولانی خطوط مخابراتی و پیش بینی تکرار آن در آینده، اعتماد کاربران نسبت به پایدار بودن سرویس کاهش پیدا کرد و منجر به ریزش مشترکین گردید. این کاهش اعتماد تا حدی بود که برخی از کاربران به ویژه سازمانها و شرکتها که وابستگی بالایی به سرویس فکس در فرآیند کاری خود داشتند اقدام به خرید دستگاه فکس و بازگشت به روش سنتی برای ارسال و دریافت فکس نمودند.
 
این امر همزمان با افزایش شدید هزینه ها بویژه ظرف یک سال گذشته و عدم کشش بازار برای افزایش قیمت، ادامه ارائه سرویس با کیفیت مطلوب و توسعه آن را برای شرکت ناممکن ساخته و توجیه اقتصادی آن را از بین برد و به دلیل عدم وجود راه حلی مناسب در شرایط موجود، پس از ماهها بحث و بررسی، علی رغم میل باطنی ناچار به اتخاذ تصمیم بسیار سخت در مورد خاتمه بخشیدن به سرویس FAX.IR شدیم.
 
 
فکس دات آی آر چیست؟
سرویس FAX.IR در آذر ماه سال ۱۳۹۰ برای اولین بار در نمایشگاه ELECOMP تهران به ساده ترین شکل خود (MVP) رونمایی شد. این سرویس فکس اینترنتی امکان ارسال و دریافت فکس بدون نیاز به خط تلفن، دستگاه فکس و یا نصب نرم افزار، به راحتی و از طریق کامپیوتر، تلفن همراه و یا تبلت را به کاربران می داد. مفهوم سرویس Cloud در آن زمان خیلی جا افتاده نبود، اما استقبال مردم از این سرویس باعث دلگرمی بیشتر بنیان گذارانش شد تا مسیر توسعه را با جدیت بیشتر ادامه دهند. پروژه در ابتدا با همکاری و مشارکت افرانت شروع شد و پس از خروج افرانت از سهامداری شرکت در سال ۱۳۹۵ به شکل کاملا خصوصی و مستقل فعالیت خود را ادامه داد.
 
فکس دات آی آر، در سال ۱۳۹۱، موافقت سازمان فناوری اطلاعات برای فعالیت سرویس فکس اینترنتی را دریافت کرد و پروانه بهره برداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت را در سال ۱۳۹۲ دریافت و پس از آن در سال ۱۳۹۳ در لیست شرکت های دانش بنیان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری قرار گرفت.
 
ساخت ۳ مدرسه روستایی در مناطق محروم کشور به عنوان بخشی از مسئولیت اجتماعی شرکت طی این سالها اتفاق افتاده است.
 
این سرویس اینترنتی ایرانی، طی ۹ سال فعالت خود، بیش از ۶۰۰٫۰۰۰ شخص حقیقی و حقوقی از این سرویس استفاده کردند و قریب به هفتاد میلیون صفحه فکس از طریق این سامانه ارسال و دریافت شد که موجب جلوگیری از قطعی دهها هزار درخت گردید.
 
براساس اعلام این سایت، در آخرین روزهای سرویس دهی بالغ بر ۱۷ سرور اختصاصی و ده ها سرور مجازی بر اساس معماری و تکنولوژی های روز مانند Microservice Architecture ,Docker Containerization و Scalable Deployment برای سرویس دهی به مشتریان به کار گرفته شده بود تا امکان ارائه سرویس با بالاترین کیفیت، پایداری و امنیت ممکن فراهم گردد.
 
سرویس-فکس-اینترنتی-FAX-IR.png