مدیر کل فناوری فضایی سازمان فضایی درباره آخرین وضعیت ماهواره‌های ایرانی آماده پرتاب گفت: تست ماهواره دوستی برای پرتاب کاملا آماده است و تست‌های فنی ماهواره پیام دیشب تمام شد و ماهواره در حال بسته بندی و انتقال به محل پرتاب است.

 

مجتبی سُرادِقی مدیر کل فناوری فضایی سازمان فضایی ایران درباره آخرین وضعیت ماهواره های ایرانی برای پرتاب گفت: ماهواره دوستی برای پرتاب کاملا آماده است و تست‌های فنی ماهواره پیام دیشب تمام شد.

 

وی گفت: در سال های ۸۵ و ۸۶ یا اواسط دهه ۸۰ که سازمان فضایی ایران تاسیس شده بود با ۳ دانشگاه شریف علم و صنعت و امیرکبیر ۳ قرارداد ساخت ماهواره منعقد کردیم که در این قراردادها به دانشگاه ها گفته شده بود با کمک شریک خارجی ماهواره ای بسازند که رزولوشن (دقت تصویر) آن کمتر از ۱۰۰۰ متر باشد.

 

سرادقی ادامه داد: پس از چند سال تلاش دانشگاه ها برای برقراری ارتباط با طرف های خارجی به دلایل تحریم و دیگر دلایل ممکن نشد و همان زمان با کمک توانمندی‌های داخلی که در سال ۸۷ با پرتاب ماهواره امید به وجود آمد تصمیم گرفتیم این ماهواره‌ها را داخلی بسازیم.

 

*امیدواری کامل به توان داخل پس از پرتاب ماهواره امید

 

مدیر کل فناوری فضایی سازمان فضایی ایران افزود: پس از اینکه دانشگاه وارد مراحل ساخت شدند متوجه شدیم می‌توانیم این ماهواره‌ها را با رزولیشن بهتری بسازیم. اولین خروجی آن ماهواره نوید دانشگاه علم و صنعت بود که ماموریت هزار متری را به ۴۰۰ متری تبدیل کرد و و پرتاب شد و این اعتماد به نفس و باور به وجود آورد که می توانیم از این بهتر ماهواره بسازیم.

 

وی اضافه کرد: سپس به همین دلیل قراردادهای ماهواره های دوستی و پیام تغییر کرد و پیوست‌های فنی آنها به ۲۰ متر (بهتر بگویم بهتر از ۳۰ متر ) و ۴۰ متر تغییر کرد و سازندگان ماهواره دوستی ادعا کردند که می‌توانند ماهواره را با رزولوشن حدود ۳۰ متر تحویل دهند که ساختند و تحویل دادند و ماهواره پیام نیز با رزولوشن ۴۰ متر ماهواره ساخته شد. بنابراین نتیجه کار تبدیل شد به کاری کاملاً داخلی با مجموع رزولوشن زیر ۵۰ متر.

 

*پایان تست‌های فنی ماهواره‌های دوستی و پیام

 

سرادقی درباره انجام آخرین تست‌های فنی این ۲ ماهواره، گفت: تست‌های فنی ماهواره دوستی در سال ۹۵ به اتمام رسید اما پرتاب آن به تعویق افتاد و اکنون دوباره برای پرتاب آماده شده است و کاملا آماده ایم.

 

مدیر کل فناوری فضایی سازمان فضایی ایران ادامه داد: تست‌های فنی ماهواره پیام دیشب تمام شد و تمام کارهایی که باید انجام می دادیم را انجام دادیم و ماهواره در حال بسته بندی، حمل و انتقال به جایی است که باید برای پرتاب قرار بگیرد. این ماهواره تاکنون تست های زیادی از جمله تست های محیطی و تست های عملکردی را پشت سر گذاشته است. تست های محیطی قبلا انجام شده بود که بتواند شرایط دمایی و شرایط ارتعاشی را تحمل کند و تست های عملکردی در چند روز گذشته که احتمالا اخبار آن را شنیده اید انجام شده است و تقریبا می‌توانم بگویم تست‌ها تمام شده است و باقی کارها را باید در مراحل بعدی انجام داد.

 

*اهداف پرتاپ ماهواره های ایرانی

 

وی درباره هدف و کاربردهای این ماهواره ها، گفت: کاربرد اصلی این ماهواره ها به دست آوردن توانمندی ساخت ماهواره و اثبات فناوری است که بفهمیم زیر سیستم ها و سیستم های اصلی ماهواره ها چقدر می توانند کار خود را انجام دهند و حتی تقدم این اهداف از اهداف دیگری که برای آنها در نظر گرفته شده مهم‌تر است. 

 

سرادقی افزود: اما با توجه به اینکه هر ماهواره باید ماموریت عملکردی داشته باشند ماموریت های ثانویه برای آنها دیده است و ماموریت مشترک ثانویه هر دو ماهواره تصویربرداری است. علاوه براین در ماهواره پیام یک ماموریت مخابراتی نیز دیده شده که بتواند یک پیام را ذخیره کند و به سمت زمین بفرستد؛ همچنین در پیام یک محموله اندازه گیری تشعشعات فضایی نیز قرار داده‌ایم. بنابراین پیام دارای ۳ ماموریت و دوستی دارای یک مأموریت تصویربرداری دارد.

 

*کاربردهای مفروض برای ماهواره های ایرانی

 

وی در توضیح بیشتر کاربردهای این ماهواره ها، توضیح داد: با توجه به اینکه ماموریت مشترک هر دو ماهواره تصویربرداری است از این تصاویر می‌توان برای مقاصد متعددی استفاده کرد برای مثال پس از اخذ تصویر می‌توان از آن برای پایش پوشش گیاهی استفاده کرد، به شرط اینکه ماهواره کاملا صحیح کار کند و تصویر کیفیت مورد انتظار و قابل استفاده برای متخصصان سنجش سنجش از راه دور را داشته باشد.

 

همچنین امروز محمد جواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در توئیتی اعلام کرد: سال۸۷، بنا بود با همکاری بین المللی ماهواره‌ای بسازند که دقت تصویربرداری ۱۰۰۰متری داشته باشد، حاضر به همکاری با ایران نشدند، برنامه عوض شد تولید داخلی با دقتی ۲۵برابر، طولانی شد، اما ساخته شد و در خدمت کشاورزی، محیط زیست و مدیریت آب. دیشب تست ماهواره‌های ایرانی با موفقیت پاس شد.

اثرات تشعشعی محیط فضا و محموله تشعشعی ماهواره «پیام» متعلق به دانشگاه امیرکبیر مورد بررسی قرار گرفت.

 

در سمینار تخصصی که در پژوهشگاه فضایی ایران برگزار شد، اثرات تشعشعی محیط فضا و محموله تشعشعی ماهواره «پیام» امیرکبیر، با حضور جمعی از متخصصان مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی، معاونان، مدیران و کارشناسان پژوهشگاه فضایی ایران به بررسی و بحث و تبادل نظر گذاشته شد.

 

ماهواره «پیام»با هدف توسعه فناوری فضایی و اجرای ماموریت اصلی تصویربرداری به سفارش سازمان فضایی ایران توسط دانشگاه امیرکبیر طراحی و ساخته شده و  وزنی حدود ۳± ۱۰۰ کیلوگرم دارد.

 

در این مراسم وفا صدقی مدیر تضمین محصول و زیرسیستم محموله تشعشعی ماهواره «پیام» امیرکبیر، به بررسی اثرات تشعشعی محیط فضا و محموله تشعشعی این ماهواره پرداخت و محیط تشعشعی فضا و اثرات آن بر قطعات مورد استفاده را معرفی کرد.

 

درهمین حال مشخصات فنی کلیدی ماهواره «پیام» امیرکبیر مطرح شد و فرآیند طراحی و توسعه محموله تشعشعی این ماهواره مورد بررسی قرار گرفت.

 

وفا صدقی در این باره گفت: ماهواره‌ها هنگام استقرار در فضا وارد مجموعه‌ای از برهم‌کنش‌ها با محیط اطراف خود می‌شوند. این برهم‌کنش‌ها اثرات متفاوت و گاهی مخرب بر عملکرد زیربخش‌ها یا کل ماموریت ماهواره دارند؛ این به این معنی است که بقا و موفقیت هیچ ماموریت فضایی بدون در نظر گرفتن ملاحظات تشعشعی محیط فضا، تضمین نخواهد شد و لازم است تحلیل‌های کافی و اطمینان‌بخش برای بررسی اثرات محیط فضا در مرحله طراحی دقیق ماهواره صورت پذیرد.

 

وی با تاکید براینکه در میان ویژگی‌های محیط فضا، برسی اثرات تشعشعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و باید مورد تحلیل و تست قرار گیرند، افزود: یکی از سه ماموریت اصلی ماهواره «پیام» امیرکبیر، ماموریت علمی سنجش تشعشعات فضایی در مدار است. با توجه به عملیاتی بودن و طول عمر مداری در نظر گرفته شده برای این ماهواره، امکان سنجش تجمعی در مدار داخل و خارج ماهواره فراهم می‌شود.

عضو کارگروه مشورتی هوافضای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور با اشاره به روند کند کشور در حوزه فضایی، گفت: بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده از سند ۱۰ ساله هوافضا تنها ۲۰ درصد آن اجرایی شده است.

 

دکتر مهدی‌نژاد نوری، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر با اشاره به روند برگزاری جلسات شورای عالی فضایی، افزود: جلسات شورای عالی فضایی در دولت یازدهم و دوازدهم به ندرت تشکیل شده، اما کمیسیون دائمی شورای عالی فضایی برخی از اوقات تشکیل جلسه داده است.

 

وی اضافه کرد: با توجه به سطح عالی افراد حاضر در شورای عالی فضایی، مصوبات آن از اهمیت بالایی برخوردار است و به اعتبار آن باید ابلاغ و اجرا شود. بنابراین ممکن است علت برگزار نشدن جلسات این شورا، فراهم نبودن زمینه اجرای مصوباتی باشد که قرار است در آن تصویب شود.

 

عضو کارگروه مشورتی هوافضای ستاد راهبردی اجرای نقشه جامع علمی کشور به علل عدم پرتاب ماهواره‌های ساخته شده در کشور اشاره کرد و یادآور شد: سال گذشته یکی از ماهواره‌ها برای پرتاب روی سکو رفت و کاملا آماده پرتاب بود، اما از روی سکو کنار گذاشته شد که دلیل توقف آن مذاکرات سیاسی بوده است.

 

مهدی‌نژاد نوری تاکید کرد: این امر موجب شد که بر طبق گزارش‌ها، تاکنون حدود ۲۰ درصد از سند ۱۰ ساله هوافضا، مصوب ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور، اجرایی شود که عمده آن متعلق به گذشته است.

 

وی در عین حال اضافه کرد: اخیرا اخبار خوبی در زمینه پرتاب‌ها و فعالیت‌های تحقیقاتی فضایی از سوی وزیر ارتباطات و رییس سازمان فضایی اعلام شده است که امیدواریم محقق شوند.

 

عضو هیات علمی دانشگاه مالک اشتر با بیان اینکه ایران در سال ۸۷ با پرتاب ماهواره "امید" و استقرار آن در مدار، در رده هشتمین کشور دنیا در دستیابی به فناوری پرتاب ماهواره به فضا قرار گرفت، خاطر نشان کرد: در سال‌های اخیر، این روند بسیار کند شده، به گونه‌ای که باعث پراکندگی تیم‌های علمی فعال در حوزه فضایی شده است.

 

وی با بیان اینکه برخی از پروژه‌ها در حوزه هوافضا به منافع کشور، مردم و آینده آنها گره خورده و از ماهیت راهبردی برخوردار هستند، گفت: در حال حاضر کشور ما در حال سرمایه‌گذاری در حوزه هوافضا است که می‌تواند در سال‌های آینده به درآمدزایی کلانی منجر شود. به گونه‌ای که در دنیا علاوه بر بعد خودباوری علمی و حفظ استقلال، شکوفایی اقتصادی گسترده‌ای را در پی داشته است، از این رو بسیاری از کشورها به دنبال رشد خدمات فضا پایه از جمله خدمات مخابراتی هستند.

 

این عضو هیات علمی دانشگاه مالک اشتر با ابراز امیدواری از اینکه در سال جاری دو پرتاب اجرایی شود، افزود: اجرای چندین پروژه مهم فضایی نظیر ساخت ماهواره‌های سنجشی و مخابراتی و حتی خرید ماهواره و در مدار قراردادن آن می‌تواند به ایجاد کسب و کارهای دانش بنیان فضاپایه منجر شود.

 

وی با اشاره به کاربردهای فناوری‌های فضایی در حوزه‌های مختلف، یادآور شد: شورای عالی انقلاب فرهنگی باید الگویی برای برنامه‌های گفتمانی در حوزه هوافضا طراحی کند. چند سال است که ما نقطه مداری داریم، ولی ماهواره‌ای در آن نداریم و کشور را تهدید به بازپس‌گیری کرده‌اند.