چرا ارائه اینترنت رایگان ادامه‌دار نشد؟

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با اشاره به ادامه نیافتن توزیع بسته‌های رایگان اینترنت، اظهار کرد: نرخ خدمات مخابراتی به‌ویژه پهنای باند در چند سال اخیر تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد داشته که در مقایسه با دیگر خدمات و محصولات کمتر بوده است.
 
 شیوع کرونا در کشور، افراد را به قرنطینه اختیاری در خانه تشویق کرده است و محمدجواد آذری جهرمی با درخواست مردم برای ارائه اینترنت رایگان موافقت کرد و از تخصیص ۱۰۰ گیگابایت اینترنت رایگان ثابت خبر داد که این حجم اینترنت تا روزهای ابتدایی فروردین هم تمدید شد، اما پس از آن دیگر از اینترنت رایگان خبری نشد که مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت علت این موضوع را توضیح داد.
 
در این راستا به نقل از شرکت ارتباطات زیرساخت، حمید فتاحی از سرویس‌دهی رایگان دو وب‌سایت مربوط به مناجات هیئت‌های مذهبی در شب های قدر خبر داد و با اشاره به موضوع مناسک دینی و فضای مجازی و سخنان مقام معظم رهبری درباره مناجات مردم در ماه رمضان، گفت: رهبری اخیرا بر ضرورت حفظ مناجات رمضانیه به صورت خانگی و از طریق فضای مجازی تاکید کرده‌اند. خانواده‌ها در این روزها ناچار به خانه‌نشینی شده‌اند و عملا جمع مذهبی و مناجات در ماه مبارک رمضان مانند سابق قابل برگزاری نیست. در همین راستا وزارت ارتباطات تلاش خود را برای برقراری ارتباط مردم با هیئت‌های مذهبی در روزهای شیوع ویروس کرونا متمرکز کرد.
 
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه دو سامانه ایجادشده تنها مختص شب‌های قدر نیست، اظهار کرد: وزارت ارتباطات پیش از ماه رمضان دو فضا را برای مخاطبان و علاقمندان هیئت‌های مذهبی و مناجات ایجاد کرد. در ابتدا وب‌سایت www.mahafel.live ایجاد شد که امکان پخش مستقیم هیات‌ها، با همکاری وزارت ارتباطات و بخش خصوصی فراهم شد. پس از مدتی وب‌سایت هیات آنلاین هم به بهره‌برداری رسید که به همین شیوه اما تخصصی‌تر هیات‌های شاخص و پر مخاطب را تحت پوشش خود قرار داد.
 
نرخ خدمات مخابراتی تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد داشته است
 
وی درباره هزینه اینترنت مصرفی این دو وب‌سایت گفت: ترافیک به صورت یک‌دوم است. یعنی هزینه اینترنت نصف سایر سایت‌هاست اما برای شب‌های قدر استفاده از این دو سایت رایگان خواهد بود. بنا به دلایلی با ادامه توزیع بسته‌های رایگان اینترنت موافقت نشد اما با توجه به سبد مصرفی خانوار و هزینه‌های پهنای باند، درمی‌یابیم که نرخ خدمات مخابراتی به ویژه پهنای باند در چند سال اخیر تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد داشته است که در مقایسه با دیگر خدمات و محصولات کمتر بوده است.
 
فتاحی در پاسخ به این سوال که برای افزایش کیفیت و سرعت اینترنت در شب‌های قدر چه تدابیری در نظر گرفته شده، گفت: در حال حاضر نسبت به استفاده از این وب‌سایت‌ها و دیگر تولیداتی که در کشور عرضه می‌شود و ما آن را به عنوان محتوای شبکه ملی اطلاعات می‌شناسیم، رشد قابل توجهی در چند سال اخیر ایجاد شده و عملا مشکل سرعت یا افت کیفیت اینترنت وجود ندارد. ممکن است در برخی از نیازمندی‌ها در بستر اینترنت مشکلاتی ایجاد شود که عمدتا به دلیل افزایش غیرقابل پیش‌بینی مصرف در زمان شیوع ویروس کرونا بوده است.
 
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در پایان تاکید کرد: در این دو وب‌سایت ۱۰ مورد از هیئت‌های منتخب کشور در شهرهای مختلف زنجان، مشهد، قم نمایش داده می‌شود و این امکان وجود دارد که هر یک از مخاطبان با پیامک رایگان هیئت مورد نظر خود را به دیگران معرفی کنند.
 

چرا ارائه اینترنت رایگان ادامه‌دار نشد؟

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با اشاره به ادامه نیافتن توزیع بسته‌های رایگان اینترنت، اظهار کرد: نرخ خدمات مخابراتی به‌ویژه پهنای باند در چند سال اخیر تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد داشته که در مقایسه با دیگر خدمات و محصولات کمتر بوده است.
 
 شیوع کرونا در کشور، افراد را به قرنطینه اختیاری در خانه تشویق کرده است و محمدجواد آذری جهرمی با درخواست مردم برای ارائه اینترنت رایگان موافقت کرد و از تخصیص ۱۰۰ گیگابایت اینترنت رایگان ثابت خبر داد که این حجم اینترنت تا روزهای ابتدایی فروردین هم تمدید شد، اما پس از آن دیگر از اینترنت رایگان خبری نشد که مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت علت این موضوع را توضیح داد.
 
در این راستا به نقل از شرکت ارتباطات زیرساخت، حمید فتاحی از سرویس‌دهی رایگان دو وب‌سایت مربوط به مناجات هیئت‌های مذهبی در شب های قدر خبر داد و با اشاره به موضوع مناسک دینی و فضای مجازی و سخنان مقام معظم رهبری درباره مناجات مردم در ماه رمضان، گفت: رهبری اخیرا بر ضرورت حفظ مناجات رمضانیه به صورت خانگی و از طریق فضای مجازی تاکید کرده‌اند. خانواده‌ها در این روزها ناچار به خانه‌نشینی شده‌اند و عملا جمع مذهبی و مناجات در ماه مبارک رمضان مانند سابق قابل برگزاری نیست. در همین راستا وزارت ارتباطات تلاش خود را برای برقراری ارتباط مردم با هیئت‌های مذهبی در روزهای شیوع ویروس کرونا متمرکز کرد.
 
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه دو سامانه ایجادشده تنها مختص شب‌های قدر نیست، اظهار کرد: وزارت ارتباطات پیش از ماه رمضان دو فضا را برای مخاطبان و علاقمندان هیئت‌های مذهبی و مناجات ایجاد کرد. در ابتدا وب‌سایت www.mahafel.live ایجاد شد که امکان پخش مستقیم هیات‌ها، با همکاری وزارت ارتباطات و بخش خصوصی فراهم شد. پس از مدتی وب‌سایت هیات آنلاین هم به بهره‌برداری رسید که به همین شیوه اما تخصصی‌تر هیات‌های شاخص و پر مخاطب را تحت پوشش خود قرار داد.
 
نرخ خدمات مخابراتی تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد داشته است
 
وی درباره هزینه اینترنت مصرفی این دو وب‌سایت گفت: ترافیک به صورت یک‌دوم است. یعنی هزینه اینترنت نصف سایر سایت‌هاست اما برای شب‌های قدر استفاده از این دو سایت رایگان خواهد بود. بنا به دلایلی با ادامه توزیع بسته‌های رایگان اینترنت موافقت نشد اما با توجه به سبد مصرفی خانوار و هزینه‌های پهنای باند، درمی‌یابیم که نرخ خدمات مخابراتی به ویژه پهنای باند در چند سال اخیر تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد داشته است که در مقایسه با دیگر خدمات و محصولات کمتر بوده است.
 
فتاحی در پاسخ به این سوال که برای افزایش کیفیت و سرعت اینترنت در شب‌های قدر چه تدابیری در نظر گرفته شده، گفت: در حال حاضر نسبت به استفاده از این وب‌سایت‌ها و دیگر تولیداتی که در کشور عرضه می‌شود و ما آن را به عنوان محتوای شبکه ملی اطلاعات می‌شناسیم، رشد قابل توجهی در چند سال اخیر ایجاد شده و عملا مشکل سرعت یا افت کیفیت اینترنت وجود ندارد. ممکن است در برخی از نیازمندی‌ها در بستر اینترنت مشکلاتی ایجاد شود که عمدتا به دلیل افزایش غیرقابل پیش‌بینی مصرف در زمان شیوع ویروس کرونا بوده است.
 
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در پایان تاکید کرد: در این دو وب‌سایت ۱۰ مورد از هیئت‌های منتخب کشور در شهرهای مختلف زنجان، مشهد، قم نمایش داده می‌شود و این امکان وجود دارد که هر یک از مخاطبان با پیامک رایگان هیئت مورد نظر خود را به دیگران معرفی کنند.
 

آذری جهرمی: مصرف ترافیک «شاد» تا پایان فصل امتحانات رایگان است

 
 
وزیر ارتباطات گفت: از فردا مصرف ترافیک شبکه شاد که برای آموزش آنلاین و برگزاری مجازی کلاس‌های درس برای دانش‌آموزان همه کشور در نظر گرفته شده تا پایان فصل امتحانات رایگان است.
 
محمدجواد آذری جهرمی در حاشیه جلسه امروز هیات دولت اظهار کرد: با مساعدت سازمان برنامه و بودجه و موافقت رییس‌جمهوری قرار شد که از فردا مصرف ترافیک شبکه شاد که برای آموزش آنلاین و برگزاری مجازی کلاس‌های درس برای دانش‌آموزان همه کشور در نظر گرفته شده است تا پایان فصل امتحانات رایگان باشد.
 
وی افزود: این دستور همین امروز صادر شد و ما پیگیری می‌کنیم که تا پایان امشب مقدماتش انجام شود و از فردا بتوانیم آن را برای همه دانش‌آموزان و معلمان و کادر آموزشی کشور فراهم کنیم.
 
وزیر ارتباطات ادامه داد: بیش از ۹۰ درصد مراکز آموزش عالی که وزارت علوم نام آنها را به ما اعلام کرده است، الان خدمات آموزش آنلاین برای‌شان رایگان است. البته در مقطعی مشکلاتی هم وجود داشت که در گزارشی که دیشب دریافت کردم تا ۹۰ درصد از این مراکز به صورت رایگان از خدمات آموزش آنلاین استفاده می‌کنند.
 

اینترنت “شاد” تا پایان خرداد رایگان شد

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از رایگان شدن اپلیکیشن شاد تا پایان خرداد خبر داد.
 
  تعطیلی مدارس در شرایط کرونایی به این منظور نبود که آموزش تعطیل است، بلکه بعد از مدتی و بدون هیچ درنگی کلاس‌های آموزشی و مجازی هم برای دانش‌آموزان و هم برای دانشجویان راه‌اندازی شد.  با ادامه‌دار شدن شرایط و روند صعودی کرونا در کشور و تصمیم اتخاذ شده مبنی بر ادامه تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها و به منظور تداوم و پایداری یادگیری دانش‌آموزان و جلوگیری از ایجاد وقفه در آموزش آن‌ها، وزارت آموزش و پرورش کل کشور اقدام به راه‌اندازی اپلیکیشن شاد کرد.
 
در این راستا محمدجواد آذری جهرمی در توییتر نوشت: با موافقت و دستور رئیس جمهوری و مساعدت رئیس سازمان برنامه و بودجه، استفاده دانش‌آموزش و معلمان کشور از شبکه شاد از فردا تا پایان خردادماه، رایگان خواهد بود. تلاش می‌کنیم مصوبات لازم برای رایگان شدن همیشگی این شبکه نیز اخذ شود.
 
پیش از این نیز با همکاری وزارت علوم و وزارت ارتباطات، اینترنت سایت‌ها و سامانه‌های دانشگاهی رایگان شده بود.
 

میزان دسترسی به اینترنت پهن باند ۳G و ۴G در ایران به ۸۸ درصد رسیده است

ICTna- در مقایسه فناوری های مختلف دسترسی مشترکین ایرانی به اینترنت پهن باند، میزان دسترسی به اینترنت 3G و 4G به 88.45 درصد رسیده است.
 
Broadband.jpg
به گزارش آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا)، تعداد کل مشترکین اینترنت پهن باند ایران 75 میلیون و 223 هزار و 215 است که از این تعداد هشت میلیون و 689 هزار و 479 مشترک اینترنت پهن باند ثابت و 66 میلیون و 533 هزار و 736 مشترک اینترنت پهن باند سیار هستند.
 
براساس گزارشی که سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی منتشر کرده، میزان دسترسی به TD-LTE در کشور 1.5 درصد، دسترسی به وای فای 0.42 درصد و دسترسی به xDSL نیز 9.64 درصد است.
 
در این میان ضریب نفود اینترنت پهن باند در کشور 90.55 درصد است که از این میزان 10.46 درصد به اینترنت پهن باند ثابت و 80.09 درصد به ضریب نفود اینترنت پهن باند سیار اختصاص دارد.

اینترنت دانشجویان رایگان نیست، بعضی سایت‌های دانشگاهی رایگان شده

به گفته معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات. ترافیک دانشجویان رایگان نشده، بلکه دسترسی به سایت‌های دانشگاهی رایگان شده و به همین دلیل درصورت مراجعه دانشجویان به سایت‌های دیگر، از حجم اینترنت آنها کم می‌شود.
 
پس از تصمیم به برگزاری کلاس‌های دانشگاه‌ها به‌صورت مجازی به دلیل گسترش ویروس کرونا در کشور، یکی از مسائل اصلی، دسترسی دانشجویان به اینترنت اعلام شد و اینکه مشکل اصلی که برای آموزش مجازی دانشجویان، بحث تهیه اینترنت و هزینه‌بر بودن آن است، به همین دلیل دانشجویان خواستار رایگان شدن حجم اینترنت مصرفی کلاس‌های مجازی شدند و وزارت ارتباطات وعده‌هایی را در راستای رایگان شدن اینترنت آموزش مجازی داد.
 
با وجود این، فرآیند رایگان شدن این سامانه‌های آموزشی همچنان فراز و فرودهایی دارد، از طرفی دانشجویان معتقدند حضور در کلاس‌های آنلاین از حجم اینترنت آنها می‌کاهد و در مقابل اپراتورهای اینترنتی ادعا می‌کنند ترافیک لیست ‌آی‌پی‌های ارایه‌شده به آنها رایگان شده و اگر سامانه‌ای رایگان نیست، حتما آی‌پی آن در فهرست وجود ندارد.
 
در این راستا حسین فلاح جوشقانی -رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی- به ایسنا گفت: برای رایگان کردن اینترنت دانشگاهی، لیستی از دانشگاه‌ها و وزارت علوم، وزارت بهداشت و مراکز حوزوی گرفتیم که ممکن است شامل همه دانشگاه‌های کشور نباشد. این لیست شامل آدرس سایت‌های آموزشی است که امکان آموزش آنلاین را داشته باشد.
 
وی درباره  کم شدن حجم اینترنت به دلیل تغییر آی‌پی توضیح داد: اگر هنگام استفاده از خدمات آنلاین دانشگاه آی‌پی عوض می‌شود و این آی‌پی در لیست نیست، ما کاری نمی‌توانیم کنیم. از طرفی ما ترافیک دانشجویان را رایگان نکردیم، بلکه دسترسی به سایت‌های دانشگاهی را رایگان کردیم. دانشجویان ممکن است با این اینترنت به سایت‌های دیگری هم مراجعه کنند که ترافیک اینها رایگان نیست و از حجم اینترنت آنها کم می‌کند.
 
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه این لیست تا کنون بیش از ۱۷۰ سایت و سامانه را شامل شده، اظهار کرد: هر آدرسی که در این لیست به ما اعلام شده، آنها را به اپراتورها اعلام کردیم و اپراتورها هم اینترنت رایگان را اعمال کردند. طبق بررسی‌ها، این اقدام در اپراتورهای بزرگ و سروکوها انجام شده و اگر غیر از این باشد به محض اینکه ما گزارشش را دریافت کنیم، پیگیری می‌کنیم.
 

حمید فتاحی در مصاحبه با رادیو گفت و گو خبر داد ؛ مناجات آنلاین شب های قدر با اینترنت رایگان

 
 
فتاحی معاون وزیر ،رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیر ساخت از سرویس دهی رایگان دو وب سایت مربوط به مناجات هیئت های مذهبی در شب های قدر خبر داد .
وی در ارتباط تلفنی با برنامه " هشتگ گفت و گو " با موضوع مناسک دینی و فضای مجازی به سخنان مقام معظم رهبری درباره مناجات مردم در ماه رمضان اشاره کرد و گفت : رهبری اخیرا بر ضرورت حفظ مناجات رمضانیه به صورت خانگی و از طریق فضای مجازی تاکید کرده اند.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیر ساخت افزود : خانواده ها در این روزها ناچار به خانه نشینی شده اند و عملا جمع مذهبی و مناجات در ماه مبارک رمضان مانند سابق قابل برگزاری نیست . در همین راستا وزارت ارتباطات تلاش خود را برای برقراری ارتباط مردم با هیئت های مذهبی در روزهای شیوع ویروس کرونا متمرکز کرد.
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه دو سامانه ایجاد شده تنها مختص شب های قدر نیست ، اظهار کرد : وزارت ارتباطات پیش از ماه رمضان دو فضا را برای مخاطبان و علاقمندان هیئت های مذهبی و مناجات ایجاد کرد. در ابتدا وب سایت www.mahafel.live ایجاد شد که امکان پخش مستقیم هیات ها ، با همکاری وزارت ارتباطات و بخش خصوصی فراهم شد.
فتاحی در ادامه مصاحبه تلفنی با رادیو گفت و گو ، دومین سامانه مناجات را معرفی و اظهار کرد : پس از مدتی وب سایت هیات آنلاین هم به بهره برداری رسید که به همین شیوه اما تخصصی تر هیات های شاخص و پر مخاطب را تحت پوشش خود قرار داد .
وی درباره هزینه اینترنت مصرفی این دو وب سایت گفت : ترافیک به صورت یک دوم می باشد یعنی هزینه اینترنت نصف سایر سایت هاست اما برای شب های قدر استفاده از این دو سایت رایگان خواهد بود.
مهندس فتاحی توضیح داد: : بنا به دلایلی با ادامه توزیع بسته های رایگان اینترنت موافقت نشد اما با توجه به سبد مصرفی خانوار و هزینه های پهنای باند ، در می یابیم که نرخ خدمات مخابراتی به ویژه پهنای باند در چند سال اخیر تنها 10 تا 15 درصد رشد داشته است که در مقایسه با دیگر خدمات و محصولات کمتر بوده است.
وی در پاسخ به این سوال که برای افزایش کیفیت و سرعت اینترنت در شب های قدر چه تدابیری در نظر گرفته شده ، گفت : در حال حاضر نسبت به استفاده از این وب سایت ها و دیگر تولیداتی که در کشور عرضه می شود و ما آن را به عنوان محتوای شبکه ملی اطلاعات می شناسیم ، رشد قابل توجهی در چند سال اخیر ایجاد شده و عملا مشکل سرعت یا افت کیفیت اینترنت وجود ندارد.
ممکن است در برخی از نیازمندی ها در بستر اینترنت مشکلاتی ایجاد شود که عمدتا به دلیل افزایش غیرقابل پیش بینی مصرف در زمان شیوع ویروس کرونا بوده است .
وی در پایان برنامه " هشتگ گفت و گو " تاکید کرد : در این دو وب سایت 10 مورد از هیئت های منتخب کشور در شهرهای مختلف زنجان ، مشهد ، قم و ... نمایش داده می شود و این امکان وجود دارد که هریک از مخاطبان با پیامک رایگان هیئت مورد نظر خود را به دیگران معرفی کنند.

چاره‌ای جز آزادسازی باندهای ۷۰۰ و ۸۰۰ نیست؟

 
 
حتی اگر کرونا به زودی نابود شود، شرایط جهانی نشان داده که جز توسعه کسب‌وکارهای دیجیتال، افزایش نفوذ اینترنت، ایجاد کسب‌وکارهای خانگی و پاسخ به نیازهای موج جدید کاربران اینترنت چاره‌ای نیست و به همین دلیل مسوولان حوزه فاوا استفاده از فرکانس‌های ۷۰۰ و ۸۰۰ را یک الزام می‌دانند؛ مگر آنکه همراه با کرونا تحریم‌ها هم حذف شود، شاخص‌های فضای کسب‌وکار بهبود یابد، فرصت‌های سرمایه‌گذاری در کشور ارتقا یابد و انحصار مخابرات بر کابل مسی برداشته شود.
 
 فرکانس‌های امواج رادیویی یک منبع مهم کمیاب است که در همه کشورهای جهان در اختیار دولت‌ها قرار دارد و مدیریت آن در همه کشورها، ماهیتی حاکمیتی دارد، اما بر اساس مقررات داخلی کشورها، به بهره‌بردارانی نظیر اپراتورهای تلفن همراه واگذار شده است. در ایران نیز مدیریت جداول فرکانسی بر اساس قانون بر عهده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است و منابع مالی حاصل از آن به حساب خزانه‌داری کل کشور واریز می‌شود.
 
همه کشورها برای بهره‌برداری از فرکانس و نیازمندی شبکه‌های ارتباطی، تابع استانداردها و مقررات بین‌المللی اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) هستند. عدم تمکین از این استانداردها می‌تواند تداخلات فرکانسی در برخی مناطق به‌ویژه در مناطق مرزی را به همراه داشته باشد.
 
در ایران، متولی اصلی مدیریت فضای فرکانس، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، زیرمجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است که در چارچوب قوانین و مقررات داخلی، بین‌المللی، طرح‌های توسعه‌ای، مباحث امنیتی و الزامات تجاری آن را به بهره‌برداران مختلفی از جمله اپراتورهای تلفن همراه، نیروهای نظامی و انتظامی واگذار می‌کنند.
 
سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران یکی از بهره‌برداران فضای فرکانس کشور است. این سازمان به‌دلیل برخورداری انحصاری از حق پخش همگانی برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی در ایران بازه فرکانسی ۴۷۰ مگاهرتز تا ۸۶۲ مگاهرتز را در اختیار دارد و تا سال‌ها باندهای ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز در این بازه را به عنوان فراگیرترین باندهای فرکانسی موجود در کشور، برای پوشش حداکثری برنامه‌های تلویزیونی صداوسیما در سراسر شهرها و روستاها به‌صورت آنالوگ، در اختیار داشت. با هدف جلوگیری از ایجاد تداخل در برنامه‌های تلویزیونی در آن زمان حق بهره‌برداری از این باندهای فرکانسی، به طور اختصاصی در اختیار این سازمان قرار گرفت.
 
ویژگی‌های باندهای فرکانسی ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز چیست؟
 
این باندها، شعاع وسیع‌تری را پوشش می‌دهند، بنابراین هر اپراتور کاربری که بتواند خدمات ارتباطی خود را بر این بسترها عرضه کند، به تجهیزات کمتری نیاز دارد؛ سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای حداکثرسازی پوشش شبکه را به‌شدت کاهش می‌دهد؛ از نظر فنی، قابلیت نفوذ بیشتری دارد، مثلا مشکل آنتن‌دهی در داخل بیشتر خانه‌ها یا در جاده‌های بین‌شهری حل می‌شود، با سرعت بیشتری می‌توان خدمات بهتری را به کاربران ارایه کرد، هزینه تمام‌شده خدمات برای اپراتورها و مردم کمتر می‌شود، ترافیک و اختلال کنونی ناشی از تراکم در فرکانس‌های کنونی کمتر می‌شود، مثل افزایش دو لاین تازه به یک اتوبان و بسیاری از روستاهای ایران به‌سادگی و با هزینه کمتری به اینترنت و خدمات ارتباطی دسترسی پیدا می‌کنند.
 
باندهای فرکانسی ۷۰۰ و ۸۰۰ ، تا سال‌ها در همه کشورهای جهان برای پوشش شبکه‌های آنالوگ در اختیار شرکت‌های پخش‌کننده برنامه‌های تلویزیونی اعم از دولتی و خصوصی قرار داشتند، اما از ۱۴ سال قبل به تدریج با دیجیتال شدن این شبکه‌ها و کاهش نیاز فرکانسی پخش برنامه‌های تلویزیونی به کمتر از یک‌سوم، از یک سو امکان ارسال چندین برنامه تلویزیونی دیجیتال روی یک کانای فرکانسی قبلی فراهم و از سوی دیگر با گسترش شبکه‌های موبایلی و محدودیت منابع فرکانسی، کارکرد این باندها توسط شبکه‌های پخش تلویزیونی متوقف و در اختیار اپراتورهای موبایلی قرار گرفت.
 
در ایران نیز، گذر از شبکه‌های آنالوگ به دیجیتال، در بیشتر فرستنده‌های تلویزیونی روی داده و تنها تعداد کمی از آنها، هنوز آنالوگ مانده‌اند و همچنین بخش‌های کوچکی از مناطق کشور، نیازمند استفاده از این باندهاست که با تکنیک‌ها و تدابیری قابل مدیریت است. در حال حاضر صداوسیما از ۱۲.۸ درصد ظرفیت کل باند فرکانسی (۴۷۰ - ۸۶۲ مگاهرتز) و ۲.۶ درصد از ظرفیت باند ۷۰۰ - ۸۰۰ مگاهرتز که در اختیار دارد، استفاده می‌کند و با وجود بلااستفاده بودن بیش از ۹۷.۴ درصد ظرفیت ارزشمندترین باندهای فرکانسی، حاضر به آزادسازی این باندها در این مسیرها نیست.
 
به اعتقاد کارشناسان این موضوع در شرایطی که ظرفیت‌های ارتباطی کشور به دلیل تحریم‌ها، توان اندک سرمایه‌گذاری برای ارتقای تکنولوژی‌های جدید، حداکثرسازی پوشش شبکه‌های همراه و نیز پاسخ به نیاز چند برابر شده مردم در یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های اقتصادی و اجتماعی کشور، بلااستفاده نگه داشتن یک ظرفیت حیاتی در کشور را به یک سوال و چالش اساسی بدل کرده است.
 
چرا دعوای صداوسیما و وزارت ارتباطات بالا گرفت؟
 
شمار کاربران اینترنت سیار، ظرف پنج سال گذشته از ۳۰۰ هزار به ۷۵ میلیون افزایش یافته، یعنی ۲۲۵ برابر شده است. ظرفیت پهنای باند بین‌الملل در همین فاصله از ۱۲۲.۶ گیگابیت به ۴۰۰۰ گیگابیت بر ثانیه افرایش یافته است. زیرساخت‌های ارتباطی نیز بین ۲۰۰ تا ۱۲۰۰ برابر در بخش فیبر، پهنای باند داخل و بین‌الملل افزوده شده است. فناوری‌های ارتباطی مدام به‌روزتر شده‌اند و ظرف ۱۰ سال از نسل دو به نسل سه و چهار تغییر یافته‌اند. اپراتورهای خصوصی و دولت در مجموع سرمایه‌گذاری قابل توجهی در ارتقای فنی و زیرساختی ارتباطات در ایران انجام داده‌اند.
 
با وجود این، تغییر نسل‌های تلفن همراه و فراگیر شدن فناوری ساخت گوشی‌های هوشمند در سراسر جهان، کاربران را به انتقال ویدیو به جای متن و عکس قادر کرد و مصرف اینترنت هر فرد را به چند ۱۰تا چند صدبرابر افزایش داد. از طرفی پدیده‌ای همچون کرونا، که تنها ظرف یک ماه میزان مصرف اینترنت در ایران را دو برابر کرده است، مجموعه ظرفیت‌های احتیاطی و ذخیره‌شده بر اساس پیش‌بینی‌ها را اشغال و فشار بر شبکه زیرساخت‌های ارتباطی، نیاز مبرم به آزادسازی همه ظرفیت‌های موجود را ضروری کرده است.
 
استفاده از خدمات کسب‌وکارهای آنلاین، آموزش‌های راه دور و مجازی دانشگاه‌ها و مدارس، جایگزینی ارتباطات مجازی به جای معاشرت‌های فیزیکی و حضوری، دورکاری کارکنان در منزل، نیاز مبرم به اطلاع‌یابی و سرعت جریان‌های اطلاع‌رسانی و خبری از طریق شبکه‌های اجتماعی، نیاز به تفریح و سرگرمی‌های آنلاین برای کودکان و بزرگسالان زیرساخت‌های ارتباطی را به یک زیرساخت ملی، فراگیر و حیاتی بدل کرده است.
 
در این شرایط، فشار بی‌امان به زیرساخت‌هایی که در شرایط عادی باید همواره با ۷۰ درصد ظرفیت خود، کار کنند و برای جلوگیری از اختلال و حفظ کیفیت ارتباطات، بخشی از این ظرفیت را بر اساس استانداردهای جهانی خالی و بدون استفاده نگه دارند، زیر بار تقاضا و پاسخ به نیاز عمومی جامعه، به مرز اشباع رسیده است و نتیجه چنین وضعیتی کند شدن روند تبادلات و نارضایتی مردم از شرایط موجود است. در این شرایط، سریع‌ترین، مقرون‌به‌صرفه‌ترین، عقلانی‌ترین و تجربه‌شده‌ترین روش ارتقای ظرفیت موجود، استفاده از ظرفیت خالی و بلااستفاده‌ای است که در اختیار صداوسیما مانده است.
 
وزارت ارتباطات چه می‌گوید؟
 
وزارت ارتباطات خود را متولی قانونی مدیریت فرکانس در کشور می‌داند و در شرایط اضطراری با جابه‌جا کردن برخی از بازیگران یا خدمات ارایه‌شده بر بستر فرکانس کشور، این منبع ملی را مدیریت می‌کند. بر اساس بند ۲ ماده وظایف و اختیارات این دستگاه، همه بهره‌برداران فضای فرکانسی در کشور، بدون استثنا باید از مرجع قانونی مقررات‌گذار در این زمینه یعنی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی کشور، پروانه بهره‌برداری از فضای فرکانسی کشور را دریافت کنند و تمام حقوق مکتسبه حاصل از فروش این منبع نیز به خزانه بازمی‌گردد.
 
وزارت ارتباطات معتقد است که فرکانس یک منبع ملی است و مدیریت آن به‌صورت یکپارچه به این دستگاه سپرده شده است. استفاده (و نه مالکیت) باندهای ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز به صداوسیما بر اساس نیازی بود که تاریخ آن به سر آمده است و در نتیجه مدیریت فرکانس یک بار دیگر باید یکپارچه در خدمت مردم باشد و منافع ناشی از بهره‌برداری به جای بلااستفاده ماندن مثل همه کشورهای جهان به مردم کشور بازگردد.
 
تحلیلگران بر این باورند که مادامی که بحث بر سر اموال عمومی است، مالکیت بر یک منبع عمومی بی‌معناست و در واقع سازمان صداوسیما، نیروهای مسلح، اپراتورهای تلفن همراه و سیار بهره‌برداران بر اساس پروانه‌های زمان‌دار و قابل تجدیدنظر، از این منبع بهره‌مند می‌شوند. از سویی، پروانه بهره‌برداری ابزاری برای مدیریت بهینه منابع محدود در شرایط عادی و اضطرار و به دلیل ماهیت فرکانس، واجد ارزش اقتصادی، امنیتی و سیاسی است که تداخل در آن می‌تواند امنیت یک کشور یا جان افراد را به مخاطره اندازد و از این رو مدیریت فضای فرکانسی در همه جای جهان با دولت‌هاست.
 
سازمان صداوسیما چه می‌گوید؟
 
صداوسیما معتقد است که بر اساس ماده ۱۴ قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات، این سازمان از شمول نظارت این دستگاه مستثنی و مالک باندهای فرکانسی ۷۰۰ و ۸۰۰ شده است و در نتیجه هرگونه بهره‌برداری ثانوی، باید تحت اختیار و با هماهنگی این سازمان باشد. در حالی که به گفته کارشناسان، نه تنها در ایران که در همه جای جهان، هیچ بهره‌بردار دایمی برای فرکانس وجود ندارد و همه بهره‌برداران به‌طور مستمر از دولت‌ها پروانه بهره‌برداری دریافت می‌کنند. نکته حائز اهمیت اینکه صداوسیما برای بهره‌برداری انحصاری از باندهای مذکور پروانه پخش همگانی ندارد و حقوق قانونی ملت بابت اجاره فرکانس را نیز از سال ۸۰ به مبلغ هنگفتی پرداخت نکرده است.
 
علاوه بر این، ماده یک، قانون استفاده از بی‌سیم‌های اختصاصی و غیرحرفه‌ای، هیچ استثنایی برای ضرورت دریافت مجوز از سازمان تنظیم مقررات قایل نشده است. نیروهای مسلح، که همچون صداوسیما در ماده ۱۴ قانون وظایف و اختیارات وزرات ارتباطات، شامل تصریح نام در واگذاری فرکانس است، در تابعیت از ماده یک همین قانون که هیچ استثنایی را شامل نشده، با اخذ پروانه رادیویی از سازمان تنظیم مقررات به بهره‌برداری از فضای فرکانسی کشور مشغول است.
 
صداوسیما ۱۰ سال است که می‌گوید برای پخش همگانی سه‌بعدی (۳D) و UHD در آینده محتمل، به این باندهای فرکانسی نیاز خواهد یافت. در حالی که نه تنها سازمان صداوسیما در ایران که هیچ رسانه خارجی در جهان تاکنون موفق به پخش برنامه‌های سه‌بعدی نشده‌اند و تولید تلویزیون‌های سه‌بعدی از سال ۲۰۱۰ حاکی از شکست تجاری این پروژه در سطح جهان است. پخش UHD نیز به دلیل پوشش محدود و نیاز به تجهیزات گران‌قیمت و پهنای باند فرکانسی بزرگتر، تاکنون اقبال چندانی نداشته است.
 
صداوسیما به بخشی از پیوست حکم رییس پیشین این سازمان اشاره دارد که در آن استفاده از طیف فرکانسی برای ارتباطات مخابراتی به صلاح دانسته نشده است. اما با توجه به ابلاغ این حکم به سازمان صداوسیما، شمول دامنه آن نیز بر سازمان مذکور صادق است و ممنوعیت فوق برای همان دستگاه صادر شده و وظایف و اختیارات سازمان تنظیم مقررات در تضاد با حکم مذکور نیست. با توجه به این که صداوسیما خود رأسا به‌دنبال راه‌اندازی اپراتور با استفاده از این پتانسیل فرکانسی بود، ابلاغ این حکم به‌منزله منع صداوسیما از تداخل در وظایف دولت بوده است.
 
سرانجام آنکه صداوسیما می‌گوید بودجه کافی برای ادای تکلیف قانونی خود در کامل کردن عبور از چرخه آنالوگ به دیجیتال را ندارد. درحالی‌که تامین این هزینه، از محل آزادسازی باندهای فرکانسی مورد نظر انجام‌پذیر است و بارها از سوی دولت به‌عنوان یک راه‌حل پیشنهاد شده است، اما با وجود مکاتبات و نشست‌های پیاپی هیچ برنامه عملیاتی و اجرایی در این زمینه ارایه نشده است.
 
چه پیگیری‌هایی شده است؟
 
از هنگام امضای توافقنامه پخش صدا و تصویر دیجیتال (GE۰۶) که در سال ۲۰۰۶ در مقر اتحادیه بین‌المللی مخابرات در ژنو سوئیس توسط مسئولین سازمان صداوسیما و سازمان تنظیم مقررات به امضا رسید (حدود ۱۴ سال قبل)، سازمان تنظیم مقررات به‌طور مستمر مکاتبات و پیگیری‌هایی را برای اجرای این توافق‌نامه بین‌المللی در عبور صداوسیما از شبکه‌های آنالوگ به دیجیتال انجام داده و با نزدیک شدن به سررسید تعهد مورد نظر در سال ۲۰۱۵ بر شدت این پیگیری‌ها افزود، اما صداوسیما از پاسخگویی و التزام به این توافق سرباز زده است.
 
در واقع می‌توان گفت این اتفاق در مورد غالب فرستنده‌های آن سازمان روی داده است و فقط شماری از این فرستنده‌های آنالوگ در برخی مناطق فعال هستند. وزارت ارتباطات معتقد است کل ظرفیت مورد استفاده در باند فرکانسی ۷۰۰ - ۸۰۰، حدود ۲.۶ است و در نتیجه ۹۷.۴ درصد باقی مانده آن دوباره باید به مدار مورد نیاز استفاده عمومی بازگردد. علاوه بر آن روش‌های فنی جایگزینی وجود دارد که به کمک نصب برخی تجهیزات می‌توان به جای پوشش فراگیر از تجهیزات پخش منطقه‌ای استفاده کرد و پوشش مناطق جعرافیایی مورد نیاز را هم تامین کرد.
 
وزارت ارتباطات با هدف استیفای حقوق مردم و ایفای وظیفه خود در مدیریت بهینه فضای فرکانسی کشور، مکاتبات و اقدامات متعددی با هدف حل این اختلاف انجام داده است. از جمله طرح مساله در شورای عالی امنیت ملی در دی ماه سال ۹۲ برای التزام سازمان صداوسیما به تسریع در دیجیتالی شدن پخش همگانی و آزادسازی باندهای فرکانسی ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز. این شورا موارد مذکور را در دی ماه همان سال به سازمان صداوسیما ابلاغ کرده اما تاکنون بی‌نتیجه مانده است.
 
سازمان تنظیم مقررات، این مساله و تبعات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آن را در آذر ماه سال ۹۵ طی یک نامه به معاونت هماهنگی و نظارت راهبردی رییس‌جمهوری ارسال و درخواست برگزاری یک جلسه برای حل و فصل مساله کرد. طرح مساله به درخواست سازمان تنظیم مقررات در ستاد اقتصاد مقاومتی، منجر به برگزاری نشستی در دفتر هماهنگی و رفع اختلاف دستگاه‌های دولتی شد اما تاکنون بی‌نتیجه مانده است.
 
مکاتبات وزارت ارتباطات با مجلس شورای اسلامی منجربه تهیه گزارشی توسط مرکز تحقیقات مجلس درباره باندهای فرکانسی ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز و اختلافات موجود شد. توصیه این مرکز، ضمن تاکید بر ضرورت آزادسازی این باندها، تشکیل کارگروهی برای حل‌وفصل مساله بوده است. این توصیه نیز تاکنون نتیجه‌ای در بر نداشته است.
 
تهدیدهایی که در پیش هستند
 
کشورهای همسایه ایران در سال‌های گذشته استفاده از باندهای فوق را از پخش صدا و تصویر به سرویس موبایل تغییر داده‌اند، به‌دلیل تداخلات احتمالی در مناطق مرزی آنها به‌صورت مکرر خواهان نشست‌های جمعی و اختصاصی با ایران برای حل این مساله هستند. اما ما در این نشست‌ها غایبیم زیرا صداوسیما تکلیف باندهای مذکور را روشن نمی‌کند و ما تنها کشوری هستیم که یک تکه از باند فرکانسی آن در اختیار  نماینده قانونی آن یعنی دولت نیست.
 
عدم تمکین ایران به تعهدات بین‌المللی خود در سطح مجامع مهمی همچونITU ، قدرت کشور در صیانت از منافع ملی را در عرصه مهمی همچون ICT کاهش می‌دهد. دولت ایران و سازمان صداوسیما در سال ۲۰۰۶ ، توافقنامه موسوم به ژنو ۲۰۰۶ (GE۰۶) را امضا کرده‌اند و این توافق‌نامه کشورهای امضاکننده را مکلف کرده تا اوایل سال ۲۰۱۵ (یعنی ۹ سال بعد) باید فرستنده‌های آنالوگ خود در باند UHF را به دیجیتال بدل کرده باشند. اما باوجود پیگیری‌های مکرر در خصوص عمل به این معاهده، صداوسیما از خاموش کردن فرستنده‌های آنالوگ خود امتناع کرده است.
 
کشورهای همسایه در جنوب و شمال کشور در حال مذاکره و طراحی استفاده هماهنگ از این باندها برای شبکه‌های موبایل هستند اما با وجود مکاتبات متعدد با سازمان صداوسیما برای تعیین تکلیف استفاده از این باندها در کشور و تعامل با این سازمان جهت حضور در این نشست‌ها برای حفاظت از منافع ملی، آن سازمان از این کار خودداری می‌کند، در حالی‌که عدم مشارکت در تصمیمات منطقه‌ای باعث خسران منافع کشور و تصمیم‌گیری بدون حضور ایران خواهد شد.
 
فشار بیش از حد بر شبکه‌های مخابراتی می‌تواند باعث آسیب به زیرساخت‌های ارتباطی شود. در شرایطی که زیرساخت‌های ارتباطی کشور تحت تاثیر کرونا و ارتقای دو برابری سرانه مصرف کاربران، تحت فشار زیادی قرار دارد، آزادسازی کامل باندهای فرکانسی ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز منجر به افزایش ۱۵ درصدی ضریب نفوذ باند پهن در کشور خواهد شد.
 
فشارهای اقتصادی، نیاز به اینترنت ارزان و باکیفیت را بیشتر می‌کند. بر هیچکس پوشیده نیست که اثرات زیانبار تعطیلی برخی مشاغل در همه جهان و از جمله ایران، پیامدهای ناگوار اقتصادی به همراه خواهد داشت و در نتیجه استفاده حداکثری از توان ارتباطی کشور برای ارتقای دسترسی آحاد مردم در بخش کسب‌وکارهای آنلاین، آموزش‌های آنلاین، نشریات آنلاین و افزایش سرگرمی‌های آنلاین (فیلم، بازی، موسیقی) به یک نیاز ملی بدل شده است.
 
همچنین با توجه به آشفتگی شرایط اقتصادی و بحران مالی در همه بخش‌ها، خانوارها برای تامین نیازهای روزمره از جمله تامین خدمات ارتباطی خود با دشواری‌هایی روبه‌رو هستند. در این شرایط، تلاش برای کاهش هزینه‌های خانوار همراه با ارتقای کیفیت خدمات، یکی از پیش‌شرط‌های مهم ارتقای کیفیت زندگی افراد تلقی می‌شود.
 
فرصت‌هایی که از دست رفت
 
در شرایطی که نیاز به حفظ شغل یا ایجاد شغل‌های تازه، اولویت اول جامعه ایران است، زیرساخت‌های ارتباطی، ارزان‌ترین و مطمئن‌ترین راه ایجاد و توسعه شغل‌های تازه است. افزایش هر ۱۰ درصد ضریب نفوذ تلفن همراه، ۱.۵درصد به بهره‌وری نیروی کار می‌انجامد. هر میلیون دلار سرمایه‌گذاری در حوزه باند پهن بی‌سیم حدود ۲۰ شغل و در حوزه بی‌سیم غیر باند پهن، ۱۴.۵ شغل و به طور عمومی نیز ایجاد هر شغل در حوزه ۶.۵ ،ICT  شغل در سایر حوزه‌ها ایجاد می‌کند.
 
بر اساس داده‌های بانک جهانی، افزوده شدن ۱۰ درصد به ضریب نفوذ تلفن همراه، بین ۰.۶ تا ۲.۱ درصد به تولید ناخالص ملی و سه درصد به ایجاد شغل منجر می‌شود. همچنین بر اساس مطالعات GSMA، تخصیص باند فرکانسی ۶۹۴ تا ۸۶۲ مگاهرتز (باندهای ۷۰۰ و ۸۰۰) به شبکه‌های پهن‌باند و تلفن همراه، ۱۰۰۰ میلیارد دلار سودآوری برای کشورهای آسیا و اقیانوسیه دربرخواهد داشت و میلیون‌ها شغل ایجاد می‌کند. فناری نسل پنجم همراه  یا ۵G نیز در راه است و برای راه‌اندازی این فناوری، باندهای فرکانسی ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز یکی از سریع‌ترین و ارزان‌ترین زیرساخت‌های مورد نیاز را تامین می‌کند.
 
ایران کشوری پهناور با ۱۶ کشور همسایه آبی و خاکی است، فرصت‌های اشتراک منابع از جمله فرکانس و پهنای باند، می‌تواند پیوندهای منطقه‌ای و گفت‌وگو با همسایگان را تقویت کند. این فرصت در آستانه تبدیل به یک تهدید بزرگ است. در حال حاضر اکثر، همسایگان ایران، باندهای فرکانسی ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز خود را به موبایل پهن باند اختصاص داده‌اند.
 
واگذاری باندهای یادشده برای استفاده خدمات موبایل باعث افزایش ۹ برابری بهره‌وری اقتصادی و ۴۰ برابری اشتغال‌زایی حاصل از این باندها در مقایسه با استفاده آنها برای پخش صدا و تصویر خواهد شد که به‌شدت مورد نیاز کشور است و تعلل در آن باعث هدررفت منابع خواهد شد. افزوده شدن ۱۰ درصد به ضریب نفوذ تلفن همراه، بین ۰.۶ تا ۲.۱ درصد به تولید ناخالص ملی و سه درصد به ایجاد شغل منجر می‌شود.
 
اختلاف علنی وزارت ارتباطات و صداوسیما
 
با عمومی شدن اختلاف وزارت ارتباطات و سازمان صداوسیما، شبهه‌هایی درباره چرایی این موضوع مطرح شده است. شبهه‌ اول این است که وزرات ارتباطات می‌خواهد از آب گل‌آلود کرونا ماهیگیری کند، وگرنه امکان زودهنگام استفاده از باندهای ۷۰۰ و ۸۰۰ ممکن نیست. این در حالی است که کسی نمی‌داند بحران کرونا چه وقت دست از سر ما برخواهد داشت. مدعیان در این باره چنان سخن می‌گویند که گویی کرونا میهمان یکی دوهفته است و زیرساخت‌های ارتقای موبایل بر باند ۷۰۰ و ۸۰۰ نیازمند چند ماه زمان است.
 
در حالی که با فرض تحقق خداحافظی زودهنگام با کرونا، اثرات اقتصادی و اجتماعی آن تا همین لحظه بر اقتصاد ایران و جهان چنان است که باز هم مسیری جز توسعه کسب‌وکارهای دیجیتال، افزایش نفوذ اینترنت و دورکاری، ایجاد کسب‌وکارهای خانگی، پاسخ به نیازهای موج جدید کاربران اینترنت (مثلا سالمندان در تامین نیازهای روزمره) برای بهبود وضعیت کلی کشور وجود ندارد.
 
در واقع کرونا، آغاز یک نهضت جدید در رویکرد مردم به فضای دیجیتال بود ولی با رفتن کرونا، هیچ چیز به گذشته بازنمی‌گردد. در نتیجه نیاز به استفاده از فرکانس‌های ۷۰۰ و ۸۰۰ ، از هم‌اکنون تا آینده دوردست یک نیاز فوری است. مگر آنکه همراه با کرونا، تحریم‌ها هم حذف شوند، شاخص‌های فضای کسب‌وکار بهبود یابند، فرصت‌های سرمایه‌گذاری در کشور ارتقا یابند، سرمایه‌گذاران خارجی وارد میدان شوند، انحصار مخابرات بر کابل مسی برداشته شود و انبوهی از تغییر در شرایط موجود که خود معجزه بزرگ دیگری است.
 
در عین حال، مدیران سازمان تنظیم مقررات و اپراتورها، هردو معتقدند که استفاده از این باندها، به‌ویژه در شهرهای بزرگ حداکثر به سه هفته زمان نیاز دارد و ظرف این مدت می‌توانند از این باند برای ارتقای پوشش اپراتورها استفاده کنند.
 
شبهه دیگر این است که وزارت ارتباطات، به جای اهتمام به توسعه زیرساخت‌ها در سال‌های گذشته، پای باندهای ۷۰۰ و ۸۰۰ را به میان کشیده است. درحالی‌که این باندها در شرایط فعلی می‌توانند حداکثر ۳۰ درصد از ظرفیت کنونی را ارتقا دهند و این دقیقا همان چیزی است که برای ارتقای کیفیت اینترنت موبایل بدان نیاز است. اما به اذعان وزارت ارتباطات، در طول تنها پنج سال، تعداد مشترکان اینترنت موبایل در ایران از ۳۰۰ هزار نفر به ۷۵ میلیون نفر ارتقا یافته و ظرفیت پهن‌باند داخلی، همان چیزی که زیرساخت شبکه ملی اطلاعات را تشکیل می‌دهد، ۱۰۰۰ درصد رشد داشته است.
 
انحصاری که مانع توسعه است
 
شبهه دیگر اینکه وزارت ارتباطات، باید برای توسعه اینترنت ثابت برنامه‌ریزی می‌کرد تا مردم سرویس ارزان‌تر و باکیفیت‌تری دریافت می‌کردند. درحالی که اشتباه در واگذاری مخابرات و واگذاری تونل‌های زیرزمینی و سیم مسی به مخابرات ایران، انحصار ایجاد کرده است. مخابرات ایران در این سال‌ها از سود خود، اقساط خرید شرکت را پرداخت کرده و از توسعه سرباز زده و این انحصار، جلوی توسعه سایر رقبا را هم گرفته است. برای حل این چالش بارها پیگیری شده و آخرین بار نیز این موضوع در قانون بودجه سال ۹۸ طرح شده بود که دولت آن را به شورای رقابت ارجاع داد. تا موضوع انحصار مخابرات حل نشود، وضعیت اینترنت خانگی بهبود نخواهد یافت.
 
با وجود این شرکت‌های مخابرات ایران و اپراتورهای ثابت نیز با درک شرایط کنونی، توسعه اینترنت پرسرعت نظیر VDSL  را در دستور کار قرار داده و در برخی شهرها هم شروع به کار کرده‌اند. در حال حاضر نیز اینترنت موبایل خیلی گران‌تر از اینترنت ثابت نیست. توسعه اینترنت سیار در شرایط کنونی نیز در کنار اینترنت ثابت لازم است. اپراتورها برای ارتقای ظرفیت فعلی خود با باندهای ۷۰۰ و ۸۰۰ می‌توانند با هزینه کمتر و سرعت بیشتر عمل کنند.
 
اما آیا کرونا، زمان خوبی برای طرح این موضوع بود؟ پیگیری‌های وزارت ارتباطات در این باره، عقبه ۱۳ ساله دارد و آخرین اقدام وزارتخانه در این زمینه به بهمن ۹۸ برمی‌گردد. شدت یافتن این بحث و همزمانی آن با کرونا دو علت اصلی دارد. اول، دو برابر شدن میزان مصرف اینترنت در ایران ظرف دو هفته و اثر اجتناب ناپذیر آن بر کیفیت اینترنت و دوم آنکه در شرایط کنونی که همه کشورها، از جمله ایران تمام توان خود را برای مقابله با کرونا به میدان آورده است، ظرفیت‌های حیاتی قابل استفاده و مورد نیاز ، به موضوع اول مردم و کشور بدل می‌شود.
 
اما چرا این ماجرا در حاکمیت پیگیری نشده یا تاکنون به نتیجه نرسیده و به عرصه رسانه‌ها کشیده شده است؟ مساله کیفیت اینترنت، به دلیل گستردگی تعداد کاربران از یک سو و اهمیت آن در تعاملات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، از سوی دیگر، به یک مساله ملی بدل شده و همه آحاد کشور را درگیر خود کرده است. توجه رسانه‌ها به مساله کیفیت اینترنت، ناشی از چنین  جایگاهی است.
 
انجام بیش از ۷۰ مکاتبه با دستگاه‌های اجرایی مختلف در طول تنها سه سال گذشته و طرح مساله در تمام حوزه‌های حاکمیتی، موید میزان پیگیری‌های لازم برای حل و فصل این مساله  است علاوه بر آن، نه در دولت و نه در مجلس، اولی به گواه درج مقدماتی در لایحه بودجه سال ۹۸ و دومی به استناد گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، در ضرورت واگذاری این فرکانس‌ها تردیدی وجود ندارد.
 
ضرورت‌های زمانی، همواره مهمترین مساله تصمیمات سیاستی هستند و درست به همین دلیل وزارت ارتباطات اعتقاد دارد، همان مصلحت‌هایی که سبب خروج این لایحه از دستور کار مجلس و دولت شد و آن را به شورای عالی امنیت ملی ارجاع داد، می‌تواند زمینه‌ساز بازگشت آن به دستور کار سیاست‌گزاران عالی نظام باشد وگرنه، نه دولت نه مجلس و نه هیچ مرجع قانونی دیگری، برخلاف این تکلیف قانونی و عقلی مدیریت منبع ملی فرکانس توسط سیاستگزار واحد رای نخواهد داد.
 
سوالاتی که صداوسیما باید به آنها پاسخ دهد
 
روند واگذاری باندهای فرکانس ۷۰۰ و ۸۰۰ به موبایل، یک پدیده جهانی است و از ۲۰۱۵ تقریبا تمام کشورهای جهان از جمله منطقه خاورمیانه نیز به این پدیده جهانی گردن نهاده‌اند. صداوسیما باید به این سوال پاسخ دهد کدام تکنولوژی قرار است در صداوسیما به کار گرفته شود که هنوز در جهان قابل استفاده نیست و برخلاف روندهای جهانی است؟
 
صداوسیما سال‌هاست با حربه عبور از تکنولوژی آنالوگ به سمت دیجیتال، از صندوق توسعه ملی و از دولت، بودجه و حمایت دریافت کرده است و حدود ۱۳ سال نیز بر اساس تعهد خود به مجامع جهانی برای عبور از این مرحله فرصت داشته، اما توضیح نداده که چرا اگر نیاز مبرم و ناشناخته‌ای به این باندها دارد که حتی در شرایط کرونایی قابل بهره‌برداری ملی نیست، چگونه حاضر شده بود تا آن را به IPTV‌ها بفروشد؟
 

مشکلات تولید داخل و واردات قیمت مودم‌های اینترنت را افزایش داد

ممنوعیت واردات مودم ADSL و VDSL به دلیل داشتن نمونه داخلی به بیش از یک سال می‌رسد. از طرفی با شیوع ویروس کرونا و آغاز آموزش آنلاین دانش‌آموزان و دانشجویان و دورکار شدن تعداد زیادی از کارمندان، تقاضا برای مودم‌های خانگی به‌شدت افزایش یافت. بالارفتن میزان استفاده از اینترنت خانگی منجر به افت شدید سرعت اینترنت و نارضایتی کاربران شد. از همین رو وزیر ارتباطات اقدام به تعویض سرویس ADSL شهروندان با سرویس پرسرعت VDSL کرد و در شهر‌های قم و تهران ثبت‌نام برای تغییر سرویس آغاز شد. باتوجه به تمامی این شرایط، اکنون قیمت مودم در بازار تا سه برابر افزایش پیدا کرده و این بازار از تنها برند ایرانی تولید‌کننده مودم ADSL یعنی شرکت «ارگ جدید» خالی است. این درحالی است که قائم‌مقام مدیرعامل این شرکت وعده داده عرضه مودم‌های این شرکت در بازار از امروز (۲۰ اردیبهشت) آغاز شده و تا هفته‌های آینده سقف قیمت مودم ADSL در بازار به ۳۵۰ هزار تومان خواهد رسید.
 
کمبود کالا و گرانی در بازار
حبیب زمان‌پور، مدیرعامل شرکت هزارسوی شبکه، فروشنده مودم‌های ADSL و VDSL در بازار درمورد افزایش بی‌سابقه قیمت مودم‌های ADSL به پیوست گفت: «همانطور که می‌دانید، واردات بخشی از کالای آی‌تی به‌دلیل داشتن نمونه داخلی ممنوع است، مودم هم یکی از آن کالاهایی است که نمونه داخلی دارد و وارداتی برای این محصول صورت نمی‌گیرد. با توجه به شرایط بحرانی که در دنیا به وجود آمد، اگر محصولی هم قبلا به شکل‌های مختلف وارد کشور می‌شد، دیگر این امکان وجود نداشت و همه این دلایل باعث گرانی بی‌سابقه و البته کمبود این محصول در بازار شد.» او در خصوص میزان کافی نبودن تولیدات داخلی و تشنه ماندن بازار به پیوست گفت: «تولید داخل شاید در شرایط عادی هم نمی‌توانست نیاز کل بازار را پوشش دهد. حال تصور کنید زمانی که واردات متوقف شد و نیاز مردم چندین برابر شده است. این نیاز چندین برابری به هیچ‌وجه با تولید اندک داخل قابل جبران نیست.»
 
نه اجازه واردات داریم نه اجازه تولید
قانون ممنوعیت واردات کالاهایی که مشابه داخلی دارند باعث شد تا برخی شرکت‌ها به دنبال تولید مودم ایرانی بروند. مجید کریمی، مدیرعامل شرکت پارس ارتباط، یکی از واردکنندگان و تولیدکنندگان مودم‌های ADSL و VDLS در مورد وضعیت واردات این محصول و موجودی بازار به پیوست اعلام کرد: «واردات مودم از سال ۹۷ به دلیل داشتن نمونه داخلی ممنوع شده  و واردات ما نیز تا نیمه اول سال ۹۸ بود که مربوط به ثبت سفارش‌های قبلی ما می‌شد. تنها کالا‌هایی که تا نیمه اول سال ۹۸ وارد کردیم را توانستیم به بازار عرضه کنیم.»
 
کریمی در ادامه در مورد تلاش این شرکت برای تولید مودم‌های ایرانی و مشکلاتی که در این زمینه وجود دارد توضیح داد: «با توجه به سیاستی که وزارت صمت برای حمایت از تولید داخل پیش گرفت منبی بر ممنوعیت واردات کالاهایی که مشابه داخلی دارند، ما نیز در سال ۹۶ مجوز تولیدی مودم‌های ADSL را گرفتیم تا با همکاری با برند‌های معتبر جهانی که تا پیش از این نمایندگی آن‌ها را در ایران داشتیم، اقدام به تولید مودم‌های داخلی کنیم. متقاعد کردن وزارت صمت برای ثبت سفارش کالای مودم ADSL به‌صورت SKD (قطعات نیمه کامل) متوجه زمان زیادی شد. ما در دو مرحله کارخانه تولید را تجهیز کردیم اما طرف خارجی ما در هر دو مرحله به واسطه تحریم‌ها فرآیند را متوقف کرد. نهایتا آبان ماه سال گذشته ما توانستیم موافقت وزارت صمت را برای ثبت سفارش کالا به‌صورت SKD بگیریم.» او از عدم همکاری سازمان تنظیم مقررات رادیویی با تولیدکنندگان ایرانی شکایت کرد و گفت:‌ «برای ثبت سفارش قطعات برای تولید یا مونتاژ، نیاز به کسب ۳ مجوز در سامانه جامع تجارت است. یکی از برای تامین ارز، یکی از دفتر برق و الکترونیک برای بررسی عدم وجود کالای مشابه داخلی و دیگری از سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی. ما بعد از دریافت مجوز از دو ارگان اول، در تاریخ ۷ بهمن درخواست تایید ثبت سفارش را برای واردات قطعات مودم برای سازمان تنظیم مقررات فرستادیم و متاسفانه از همان تاریخ تا به امروز منتظر این سازمان هستیم  تا مجوز ما را صادر کند تا بتوانیم این قطعات را وارد کنیم و پس از مونتاژ به بازار عرضه کنیم.»
 
به گفته کریمی، این در حالی است که مجموعه پارس ارتباط از سازمان تنظیم مقررات، مجوز خرید، فروش و عرضه تجهیزات رادیویی را دارد.
 
او ادامه داد: «سوال اینجاست که چرا برای تولید و عرضه یک کالا باید مجوز‌های جداگانه و متعدد از یک سازمان واحد برای یک اقدام واحد گرفته شود؟ چرا سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف و متعدد جلوی پای یک تولیدکننده سنگ‌های بزرگ می‌گذارند و از آن طرف هم به اسم حمایت از همین تولید کننده جلوی واردات کالاها را می‌گیرند؟‌ چیزی که امروز مشاهده می‌کنیم از قیمت کالا گرفته تا موجودی کالا، همه و همه به همین رفتار‌ها و تصمیمات غلط برمی‌گردد.»
 
کریمی در مورد نبود مودم VDSL در بازار گفت : «مودم VDSL هم مشابه ADSL وارداتی نداشته و حتی وضع بدتری در بازار دارد. چرا که تا قبل از این درخواست برای این مودم در بازار وجود نداشت و واردکنندگان اقدام به واردات این کالا نکرده‌اند. بنابراین حتی اگر امکان استفاده از این سرویس در مراکز مخابراتی محیا شود؛ کالای VDSL به شدت با کمبود مواجه خواهد بود و متاسفانه مجموعه ارگ هم ظرفیت تامین این حجم از تقاضا را ندارد. قیمت این کالا نباید بیش از ۵۰۰ هزار تومان باشد اما امروز شاهد آن هستیم که این کالا با ۳ برابر قیمت واقعی آن هم به‌صورت قطره‌چکانی در بازار فروخته می‌شود»
 
 
در هفته‌های گذشته تمامی محصولات شرکت ارگ جدید در فروشگاه‌های آنلاین ناموجود بوده اما به گفته قائم‌مقام این شرکت عرضه این مودم‌ها از ۲۰ اردیبهشت آغاز شده است.
 
وضعیت بازار به حال سابق باز می‌گردد
پس از شنیدن صحبت‌های فروشندگان، واردکنندگان و فعالان بازار مودم‌هعای خانگی، به سراغ منشا اصلی ممنوعیت واردات مودم یعنی شرکت ارگ جدید رفتیم که تنها تولیدکننده مودم‌های ایرانی ADSL و VDSL در بازار هستند و مدتی است موجودی تمام محصولاتشان به صفر رسیده است.
 
محمد معینیان، قائم مقام مدیرعامل شرکت ارگ جدید، تولیدکننده مودم داخلی با برند Utel در مورد شکایت‌هایی که فروشندگان و واردکنندگان مودم خانگی از این شرکت داشتند به پیوست گفت:‌ «دوستان واردکننده همیشه دنبال فرصت هستند تا چهره ما را خراب کنند. آن‌ها می‌خواهند به هر بهانه‌ای که شده یک بار مجوز واردات بگیرند و یک دفعه تا یک میلیون مودم وارد کشور کنند. بعد از این کار دیگر نیاز کل کشور رفع می‌شود و برای تولید ما مشکل به وجود می‌‌آید. اما تا یک سال و نیم پیش که جلوی واردات این کالا گرفته شد، شرکت ارگ جدید، هیچ‌ مشکلی در تامین نیاز بازار نداشت.»
 
معینیان در مورد کمبود کالا در بازار اعلام کرد: «همانطور که می‌دانید شیوع بیماری کرونا ابتدا از چین آغاز شد و ما در مرحله اول از دی و بهمن با تامین قطعات به مشکل برخوردیم چرا که تمام قطعات مورد نیاز ما از چین تامین می‌شد و چین هم بخاطر کرونا کاملا قرنطینه و بسته شد. ما با موجودی انبار، تا شب عید نیاز بازار را تامین کردیم. تا اینکه کشور ما دچار بحران کرونا و قرنطینه شد و به محض باز شدن کارخانه‌ها و مرز‌های چین، کارخانه‌ها و مرز‌های ما بسته شد.» او ادامه داد: «این موارد همگی دست به دست هم داد تا کمبود به این شکل به وجود بیاید و در واقع امکان تولید از ما گرفته شد. خوشبختانه با باز شدن مرز‌های چین قطعات ما رسیده و با مجوز فعالیت مجدد کارخانه‌های ایرانی از اوایل اردیبهشت، امکان از سرگیری تولید وجود دارد.»
 
قائم‌مقام مدیرعامل شرکت ارگ جدید از بهبود وضعیت بازار مودم‌های خانگی تا حداکثر ۲۰ روز آینده خبر داد و گفت: «درحال حاضر با انباشت شدید تقاضا رو‌به‌رو شدیم و ما با سه شیفت درحال تولید هستیم. با این ۳ شیفت در طول سال ظرفیت تولید یک میلیون مودم را داریم. من به شما قول می‌‌دهم تا ۲۰ روز آینده تمام این کسری‌ها و اختلاف قیمت‌ها از بین می‌رود. توزیع مودم‌های ADSL از این هفته شروع شده و وارد بازار شده و در هفته آینده این بازار به روال عادی بازخواهد گشت. دیجیکالا و دیگر فروشگاه‌ها در هفته بعد حتما کالای ADSL ما را موجود خواهند داشت. من قول می‌دهم که در همین اردیبهشت ماه مشکلات بازار مودم کم‌تر خواهد شد و در خرداد به کل این مشکل از بین خواهد رفت.»
 
او در مورد قیمت مودم‌های ADSL اعلام کرد: «قیمت مودم‌های ADSL تولیدی ما در کارخانه تا ۲۰۰ هزارتومن تمام می‌شود و با شروع عرضه کالاهای ما به بازار کاربران نهایی می‌توانند مودم‌های ADSL را با همان قیمت همیشگی تا سقف ۳۵۰ هزار تومان خریداری کنند.»
 
معینیان در مورد وضعیت موجودی مودم‌های VDSL به پیوست گفت:‌ «از ابتدای اردیبهشت نزدیک به ۲۰ الی ۳۰ هزار عدد از این مودم‌‌ها را به مخابرات تحویل دادیم و مخابرات هم توزیع کرده است. ما به مخابرات اعلام کردیم برای تولید ماهانه تا ۱۰۰ هزار مودم VDSL ظرفیت داریم و از مخابرات خواستیم تا نیازش را اعلام کند تا به اندازه نیاز مخابرات مودم VDSL تولید کنیم. در هفته آینده جلسه‌ای با معاون وزیر داریم که در مورد نیاز مخابرات و بازار صحبت می‌کنیم.»

هزینه ۹۰ میلیارد تومانی دسترسی خانواده‌ها به «شاد»

قرار بود استفاده از اینترنت مورد استفاده در اپلیکیشن شاد رایگان باشد، حالا مسوولان می‌گویند این هزینه‌ها (اینترنت) به نوعی جایگزین هزینه‌های جاری (ایاب و ذهاب و...) شده است.
 
با گذشت یک ماه از راه اندازی شبکه دانش‌آموزی شاد همچنان این شبکه با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می‌کند و گلایه والدین و خانواده‌ها را در پی دارد به طوری که هر روز مشکلی جدید در استفاده از این اپلیکیشن توسط کاربران رونمایی می‌شود. اگر در ابتدا بیشترین مشکل در نصب و ورود کاربران به این شبکه بود حالا نحوه بارگذاری فایل‌ها، مشکلات انتقال صدا در این اپلیکیشن و به طور کلی سودمندی در استفاده آسان و کاربردی برگزاری کلاس‌های درس مجازی محل ابهام است به طوری که گزارش می‌رسد بسیاری از کلاس‌ها بار دیگر به محل برگزاری در دیگر پیام‌رسان‌ها دوباره کوچ کرده‌اند. ضمن اینکه همچنان بحث اینترنت هزینه بر استفاده از این اپلیکیشن نیز محل سوال است.
 
مهدی شرفی، سرپرست مرکز برنامه‌ریزی و فناوری وزارت آموزش و پرورش که در برنامه پرسشگر با موضوع «آموزش‌های راه دور و چالش‌های فناوری» به همراه امیر ناظمی، رییس سازمان فناوری اطلاعات و رضا تقی‌پور، منتخب مجلس یازدهم و وزیر اسبق ارتباطات حضور یافته بود، با بیان اینکه تا امروز ۸۹۲ میلیون و ۲۱۰ هزار فایل در شبکه شاد بارگذاری و تبادل شده که به طور ‏متوسط هر فایل ۲۰ مگابایت است، در پاسخ به نتیجه گیری پرسشی در خصوص اینکه «تبادل این میزان فایل ‏معادل ۱۸ میلیون گیگابایت می‌شود و اگر هرگیگابایت را ۱۰۰۰ تا ۵,۰۰۰ تومان در نظر بگیریم، ارزش ریالی ‏اینترنت مصرف شده ۱۸ تا ۹۰ میلیارد تومان می‌شود، مگر آموزش رایگان نیست، برای چه چنین رقمی‌ را به مردم تحمیل کرده‌ایم؟» گفت: سه ماه است که مدرسه‌ها تعطیل است، هزینه آموزش، ایاب و ذهاب و… قبلاً ‏وجود داشته و اکنون این هزینه‌ها به نوعی جایگزین هزینه‌های جاری شده است. البته ما به دنبال آن هستیم که هزینه مصرفی شبکه شاد رایگان شود.‏
 
شرفی این پاسخ را در حالی می‌دهد که این اپلیکیشن این روزها قرار است تمام دانش‌آموزان اعم از آنها که پیش از این به مدارس دولتی می‌رفتند یا غیردولتی استفاده شود و برای شماری از والدین هزینه کردن برای تحصیل فرزندان در حالت عادی هزینه‌ای در بر نداشت.
 
هر چند وی افزود: موضوع رایگان بودن اینترنت استفاده از این شبکه با ستاد ملی کرونا نیز مطرح شده و پیگیر هستیم که از طریق مراجع ذی ربط این اتفاق ‏بیفتد.‏
 
وی با بیان اینکه نمی‌توانستیم آموزش را در تعطیلات ناشی از کرونا تعطیل کنیم و از همان روزهای ابتدایی تعطیلات، آموزش مکمل از طریق رسانه ملی شروع شد گفت: ضعف بزرگ آموزش تلویزیونی عدم امکان ‏تعامل دوطرفه بود و آموزش و پرورش باید دنبال راه دومی‌می‌رفت که در زمان محدود قابل پیاده سازی و ‏جوابگوی جمعیت ۱۶ میلیونی باشد. در همین راستا شبکه شاد ایجاد و همکاران ما دریافت مجوز استفاده ‏رایگان از اینترنت را به ستاد کرونا بردند و اقدام شد. آنها که متولی پهنای باند هستند باید کمک کنند تا ‏فرایند آموزش پیش برود و هزینه خانواده‌ها هم کمتر شود. ‏
 
هزینه پیام‌رسان خارجی چند برابر ‏بوده است
سرپرست مرکز برنامه‌ریزی و فناوری وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: معلمان ما به طور پراکنده آموزش‌ها را در پیام‌رسان‌های خارجی شروع کرده بودند و هزینه اینترنت استفاده از پیام‌رسان خارجی چند برابر ‏بوده است. مصرف پهنای باند داخلی ۳۰ درصد افزایش یافته و به این معناست که از پهنای باند خارجی ‏صرفه جویی شده است. قبلاً مردم این کار را در پیام‌رسان‌های دیگر انجام می‌دادند و چند برابر هزینه می‌کردند. ‏
 
وی با بیان توسعه سامانه گفت: ۷۸ درصد دانش‌آموزان یعنی ۱۱ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در شبکه عضو شده‌اند و اگر یک دستگاه تلفن هوشمند هم در خانه باشد برای چند نفر قابل استفاده است. و این پوشش ما را افزایش داده است.‏
 
وی افزود: کانال‌های اختصاصی محتوا ایجاد کرده ایم. ۵۰۰۰ محتوا بارگذاری شده و معلمان می‌توانند اینها را ‏به اشتراک بگذارند. فایل‌های بارگذاری شده در داخل کانال فشرده سازی شده است. پوشش شبکه خوب است. ۹۸ درصد مدیران مدارس عضو شبکه شاد هستند. امکانات جدید در حال اضافه شدن است. ‏
 
وی درباره بازخودرهای دریافتی گفت: افرادی که استفاده کرده‌اند تعدادی با بنده تماس گرفتند و رضایت ‏داشتن. شاد بسیار زود فراگیر شد. اکنون سیستم دارد کارش را انجام می‌دهد. استفاده از شبکه الزام نبوده است. به هر حال شبکه شاد تنها کانال رسمی‌آموزش است. اگر جایی امکان استفاده نباشد روش‌های دیگر ‏آموزش دنبال می‌شود؛ اما اگر دسترسی وجود داشته باشد باید این کار را انجام دهند.‏
 
به گفته سرپرست مرکز برنامه‌ریزی و فناوری وزارت آموزش و پرورش استفاده از مدرسه تلویزیونی کند و ‏شل نشده است؛ اما باید درنظرداشت که آموزش یک فرایند تعاملی است. محتوا ارایه شد اما دانش‌آموزی که ‏محتوا را از تلویزیون دیده اگر سوال داشته باشد باید در یک بستری آن را مطرح کند که در مدرسه تلویزیونی ‏این امکان وجود نداشت.‏
 
 به معنای دیگر سخنان وی که در برنامه تلویزیونی پرسشگر شامگاه گذشته پخش شد، هیچ نشانی از شنیده شدن گلایه‌ها و مشکلات این شبکه دیده نمی‌شود در حالیکه یک سرچ ساده با هشتک شاد در فضای مجازی انبوهی از مشکلات فراگیر معلمان و والدین را در استفاده از این اپلیکیشن مشخص می‌کند.
 
آموزش اینترنتی به معنای دسترسی عادلانه است؟
ناظمی، معاون وزیر ارتباطات و رییس سازمان فناوری اطلاعات کشور نیز با بیان اینکه آموزش‌ها را به سمت فضای مجازی برده ایم در حالی که مساله فقط ‏on time‏ بودن نیست بلکه ‏real time‏ بودن ‏هم هست گفت: آیا دسترسی به زیرساخت‌ها و دسترسی به نوع سواد دیجیتال هم عادلانه توزیع شده است ‏یا خیر؟ که به نظر می‌رسد توزیع عادلانه نیست. آیا آموزش اینترنتی به معنای دسترسی عادلانه به آموزش نیز هست؟
 
وی افزود: دو زیرساخت اصلی داریم؛ دسترسی به اینترنت و در دسترس بودن ابزار. چقدر دسترسی به اینترنت وجود دارد؟ نرخ نفوذ اینترنت در کشور ۹۰ درصد است و ما جزو یک چهارم مثبت دنیا هستیم. ‏سال ۹۲ ضریب نفوذ اینترنت در آمریکا ۷۴ درصد بوده و ضریب ما ۲۲ درصد بوده است؛ توان زیادی برای ‏افزایش دسترسی صرف کرده‌ایم. ‏
 
وی ادامه داد: اما درباره در دسترس بودن ابزار باید گفت که آیا همه مردم یک کشور پول دارند که ابزار ‏بخرند؟ این امر به اقتصاد کشور بر می‌گردد. در بخش خدمات نیز پلتفرم‌ها و نرم افزارها بسیار مهم هستند.‏
 
رییس سازمان فناوری اطلاعات با بیان اینکه یک عامل مهم دیگر محتوا است گفت: محتوا توسط یک معلم برای دانش‌آموزان خودش تولید می‌شود. اما محتواهای آموزشی متعدد و فیلم‌های حرفه‌ای که قابل استفاده برای همه باشد وجود ندارد. هیچکدام از این شاخص‌ها در وضع بهینه نیست. در حوزه زیرساخت اینترنت ‏فاصله ما با دنیا خیلی زیاد نیست. اما در شاخص خدمات و محتوا فاصله داریم؛ در محتوا وضع ما از همه بدتر است و در حوزه خدمات در میانه قرار داریم.‏
 
وی ادامه داد: امروز حدود ۷۰ میلیون گوشی هوشمند در ایران داریم. یک پیمایشی قبلاً انجام شده که نشان ‏می‌دهد ممکن است در یک خانواده برخوردار هر ۴ فرزند گوشی داشته باشند اما در یک خانواده کم ‏برخوردار هیچکدام نداشته باشند. دوم اینکه آیا والدین گوشی را در اختیار فرزند خود قرار می‌دهند؟ طبق ‏این پیمایش ۵۰ درصد والدین گوشی خود را در اختیار فرزندان قرار می‌دهند. ۱۰ درصد فرزندان گوشی ‏شخصی دارند و ۴۰ درصد از گوشی والدین استفاده می‌کنند.‏
 
وی با بیان اینکه به دلیل نابرخورداری‌ها، اگر می‌خواستیم سراغ آموزش برویم باید توان خود را روی دیگر ‏ابزار چون رادیو و تلویزیون، لوح‌های فشرده آموزشی، کتاب و… می‌گذاشتیم گفت: در مرحله بعد اگر ‏محتوایی مانند فیلم داشتیم که افراد می‌توانستند آن را دانلود کرده و تماشا می‌کردند بار شبکه تقسیم می‌شد و هزینه‌ها کاهش می‌یافت نه حالا که همه بار شبکه در یک زمان مشخص مثلاً از ۹ صبح تا یک بعدازظهر می‌افتد.‏
 
رییس سازمان فناوری اطلاعات نیز که در برنامه پرسشگر صحبت می‌کرد افزود: ۹۰ درصد مردم دسترسی به اینترنت دارند که ۱۰ درصد ثابت و ۸۰ ‏درصد روی موبایل است. این هزینه از روی باند فرکانسی تجهیزات می‌آید. اگر این دو باند فرکانس آزاد ‏شود می‌توان کل این هزینه را رایگان کرد. اکنون به محل اشباع باند رسیده ایم. بارها هم این درخواست را ‏مطرح کرده‌ایم.‏
 
وی درباره رایگان شدن اینترنت برای مردم و استفاده از شبکه شاد دو راه حل ارایه داد و گفت: یک راه حل ‏ساده این است که این دو باند فرکانسی را آزاد شود که ما ظرف یک هفته آن را بالا می‌آوریم و اینترنت برای آموزش و پرورش رایگان می‌شود. راه حل دوم هم این است که در شبکه ملی اطلاعات ظرفیت ۲۴ ترا ‏داریم و حاضریم اینترنتی که دولت می‌فروشد رایگان کنیم به شرط آنکه اپراتورها آن را رایگان در اختیار قرار ‏دهند. کل هزینه‌ای که از طرف دولت تحمیل می‌شود ۸ درصد است. علت افزایش این هزینه این است که به نظر می‌رسد مکانیسم‌های مالی را طوری تنظیم کرده‌ایم که به ضرر مردم و به نفع منافع گروهی باشد.
 
سخنان وی در حالی سوال‌های بسیاری را مطرح می‌کند که در رأس این سوال‌ها باید پرسید همانطور که از ابتدا درباره انحصاری کردن آموزش در فضای مجازی در اپلیکیشن خاص محل سوال بود، این تنظیم مکانیسم‌های مالی در این خصوص به گونه‌ای که عملاً به ضرر مردم و به نفع منافع گروهی خاص باشد، در کدام بخش از آموزش و پرورش تصمیم گیری شده است و آیا عدم تلاش برای اجرای مصوبه ستاد ملی کرونا برای رایگان بودن استفاده از اینترنت در این اپلیکیشن باید معنای خاصی داشته باشد؟
 
 آینده کودکان‌مان را به گروگان گرفته‌ایم
ناظمی در واکنش به صحبت‌های تقی پور، عضو شورای عالی فضای مجازی درباره عدم وجود تجهیزات برای بهره برداری از دو باند فرکانسی گفت: ایرانسل به طور رسمی ‌اعلام کرده تجهیزاتش آماده است و باید ‏حافظ منافع مردم باشیم. ‏
 
وی در پایان گفت: در حوزه زیرساخت هزینه‌ای را به مردم تحمیل می‌کنیم سوال این است که اگر دولت ۸ ‏درصد پولی که بابت اینترنت می‌گیرد را رایگان کند؛ آیا اپراتور ایرانسل اینترنت را برای مردم رایگان می‌کند؟
 
رییس سازمان فناوری اطلاعات افزود: آموزش را به یک پیام‌رسان انحصاری تقلیل داده‌اند که درست نبوده ‏و ما آینده کودکان مان را به گروگان گرفته‌ایم. ‏
 
رضا تقی پور، عضو شورای عالی فضای مجازی نیز با بیان اینکه آموزش هزینه دارد، آموزش ‏حضوری یک هزینه‌هایی دارد و آموزش مجازی هم همینطور گفت: چون برای این تعطیلات آمادگی ‏نداشتیم خیلی‌ها از قبل برای مدارس و آموزش و حتی سرویس ایاب و ذهاب هزینه کرده بودند و اکنون ‏گویی هزینه‌های اضافی دارد از خانواده‌ها دریافت می‌شود که باید درباره اینها در جای خودش بحث و ‏تصمیم گیری بشود.‌
 
عضو شورای عالی فضای مجازی افزود: از آن سو در کشور ما تلاش شده برابر با قانون اساسی، رایگان بودن ‏آموزش رعایت شود و مدارس و دولت هزینه‌ای بابت آموزش از خانواه‌ها طلب نمی‌کنند اما تأمین هزینه ‏اینترنت و پهنای باند بحث دیگری است. در شورای عالی بحث شده که باید با ایجاد شبکه ملی اطلاعات ‏تفاوتی بین پهنای باند داخل و خارج قائل شویم. قاعدتاً برای پهنای باند داخلی نباید هزینه بالا داشته باشیم ‏و این هزینه می‌تواند تا یک دوازدهم کاهش یابد. تلاش‌هایی هم صورت گرفته است و به عنوان مثال اکنون برای استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی یک سوم و برای سایت‌های داخلی یک دوم هزینه معمول اینترنت از ‏مشترکان دریافت می‌شود.‏
 
وی در پاسخ به اینکه آیا شورای عالی فضای مجازی در رایگان کردن اینترنت برای آموزش و پرورش نقشی ‏داشته و آیا ضعیف عمل کره است یا خیر؟ گفت: فلسفه اصلی شبکه ملی اطلاعات همین بوده و تا کنون ‏محقق نشده است و یک مطالبه عمومی‌است. دو سند در این زمینه تصویب و چارچوب کار مشخص شده است و از اینجا به بعد وظیفه دولت بوده است که بودجه تصویب و آن را اجرا می‌کرد که اکنون درصد کمی‌اجرا شده است. ‏
 
عضو شورای عالی فضای مجازی در واکنش به اظهارات رییس سازمان فناوری اطلاعات مبنی بر در اختیار ‏قرار ندادن دو فرکانس از سوی صداوسیما گفت: در حال حاضر مشکل ما توسعه پهنای باند، مشکل فرکانس‌های صداوسیما نیست. اولاً اپراتورهای ما تجهیزاتی در این باند ندارند که بتوانند پهنای باند را افزایش دهند. ‏دوم اینکه توسعه شبکه ما نامتجانس است و بین شبکه ثابت و موبایل تفاوت وجود دارد و ما آن نرم را ‏رعایت نکردیم و شبکه را در قالب بی سیم توسعه دادیم و هزینه اش گران‌تر تمام می‌شود. همچنین در ‏مصرف فرکانس باید مباحث اقتصادی را لحاظ کنیم. ‏
 
وی افزود: از نظر فنی به طور قاطع می‌گویم که هیچ اپراتوری تجهیزات راه اندازی فرکانس را ندارد. اگر ‏می خواستیم حافظ منافع مردم باشیم باید شبکه ملی اطلاعات را راه می‌انداختیم.‏
 
وی درباره اینکه نرم افزارهای حرفه‌ای برای تهیه محتوای حرفه‌ای ایجاد نکرده ایم گفت: ما امروز در حیطه زیرساخت‌های ارتباطی مهیا هستیم اما مشکل ما آمادگی الکترونیکی است که این اتفاق کرونا باعث تسریع این ‏روند مثلاً در آموزش و پرورش شد که هنوز جای کار دارد و باید در تولید محتوای حرفه‌ای وارد شده و ‏دولت بخش خصوصی را برای ایجاد نرم افزارهای حرفه‌ای تشویق کند تا تولید محتوا به سرعت افزایش ‏یابد. توسعه فیبر نوری می‌تواند زیرساخت را ارزان کند. این پروانه از سال ۹۱ صادر شده اما درصد پیشرفت ‏بالا نبوده است.‏