۶ پرتاب ماهواره در برنامه‌های فضایی کشور/تغییر در ماموریت ماهواره پیام-۲ دانشگاه امیرکبیر

ایران پس از پرتاب ناموفق ماهواره "ظفر-۱" دانشگاه علم و صنعت درصدد است پرتاب ۶ ماهواره را در دستور کار خود قرار دهد که از این تعداد، ۳ ماهواره "ناهید-۱"، "ناهید-۲" و "پارس-۱" در پژوهشگاه فضایی ایران ساخته می‌شود، ضمن آنکه به گفته وزیر ارتباطات ماهواره "ظفر-۲" نیز در خرداد ماه سال جاری پرتاب خواهد شد.
 
 ایران با پرتاب موفقیت‌آمیز ماهواره "امید" در ۱۴ بهمن سال ۱۳۸۷ به جمع کشورهای دارای توانایی پرتاب ماهواره پیوست  و اکنون چهار پرتاب موفق و دو پرتاب ناموفق را در کارنامه فضایی خود به ثبت رسانده است.
 
ماهواره امید
 
ماهواره تحقیقاتی "امید"، نخستین ماهواره ساخت کشور ایران است که تمام تجهیزاتش در سازمان فضایی ایران طراحی و تولید شده‌است. ساخت "امید" از ۱۵ اسفند ۱۳۸۴ آغاز و طی دو سال آماده انجام تست‌های مشترک شد. این ماهواره در بامداد ۱۵ بهمن ماه سال ۱۳۸۷ در مدار فضا قرار گرفت و در ۵ اردیبهشت ۱۳۸۸ با جو غلیظ مناطق غربی آمریکای جنوبی و اقیانوس آرام برخورد کرد و به کار ۸۲ روزه خود پایان داد.
 
 
ماهواره امید با ماهواره‌بر "سفیر امید" پرتاب شد که این ماهواره را در مدار ۲۵۲ تا ۳۸۳ کیلومتری قرار داد. این ماهواره در هر ۲۴ ساعت، ۱۵ بار به دور زمین چرخید و گزارش‌های سنجشی به ایستگاه‌های زمینی در ایران ارسال کرد.
 
ماهواره امید در مدت ماموریت خود ۷۰۰ بار دور زمین چرخیده است و برخی مراکز علمی و تحقیقاتی و پایگاه‌های اینترنتی آماتوری فضایی دنیا از جمله در کشورهای انگلستان، آمریکا و روسیه در مدت ماموریت ماهواره امید، موفق به دریافت اطلاعات از این ماهواره شدند.
 
شناسایی ظرفیت‌های موجود در خصوص تجهیزات ساخت، مونتاژ و تست ماهواره، ایجاد بستر فعالیت‌های فضایی در شرکت‌های خصوصی و ایجاد فضای عملیاتی ساخت و تست ماهواره در تعامل با ماهواره‌بر داخلی از ماموریت‌های ماهواره "امید" تعیین شد و بر این اساس ماموریت فنی آن به گونه‌ای تنظیم شد که بتوان با حداقل ریسک به حداکثر اطمینان در یک ارتباط ماهواره‌ای رسید.
 
"امید" در ابعاد ۴۰ در ۴۰ در ۴۰ سانتی‌متر مکعب و با وزن ۲۷ کیلوگرم ساخته شده است.
 
ماهواره رصد
 
ماهواره "رصد"، دومین ماهواره ایرانی و ساخته شده در دانشگاه مالک اشتر است که توسط ماهواره‌بر "سفیر رصد" که یک ماهواره‌بر دو مرحله‌ای است، در مدار بیضوی حضیض ۲۶۰ کیلومتر به فضا پرتاب شد. این ماهواره همچنین نخستین ماهواره تصویربرداری ایران محسوب می‌شود که با نام کامل "رصد-۱"، در ۲۵ خرداد سال ۱۳۹۰ به فضا پرتاب شد.
 
"رصد" در روز ۱۵ تیر ماه سال ۱۳۹۰ مجددا وارد جو شد و به عمر تقریباً سه هفته‌ای خود پایان داد.
 
"رصد" اولین ماهواره‌ای بود که برای تأمین برق مورد نیاز خود به صفحات خورشیدی متصل بر دیواره ماهواره و باتری یا باتری‌های داخلی مجهز بود. این ماهواره همچنین از زیرسیستم کنترل تولید و توزیع جریان الکتریکی بهره می‌برد که این ماهواره را قادر می‌کرد در بخش تاریک مدار از باتری‌ها استفاده کند و در بخش روشن آنها را شارژ کند.
 
 
دقت تصویر دوربین به‌کار رفته در "رصد" که نخستین گام ایران در داشتن یک ماهواره مستقل تصویربرداری از پدیده‌های زمین محسوب می‌شد، ۱۵۰ متر اعلام شد.
 
ماهواره نوید
 
ماهواره نوید دانشگاه علم و صنعت در ساعت ۳:۳۳ صبح روز ۱۴ بهمن سال ۱۳۹۰ توسط ماهواره‌بر "سفیر نوید" با موفقیت به فضا پرتاب و در مدار بیضوی با حضیض ۲۷۰ کیلومتر و اوج ۳۶۰ کیلومتر تزریق شد.
 
ارتباط با این ماهواره از طریق ۵ ایستگاه زمینی مستقر در شهرهای "مشهد"، "تبریز"، "ماهدشت"، "قشم" و "بوشهر" صورت گرفت و سیگنال رنجینگ این ماهواره در ایستگاه قشم دریافت شد. این امر به معنای قرارگیری صحیح ماهواره، صحت عملکردی آن و ردگیری آن تلقی می‌شود.
 
 
ماهواره ایرانی "نوید" ۵۰ کیلوگرم وزن داشت و برای تزریق در مداری با ارتفاع ۳۷۰ کیلومتر طراحی شد که دارای طول عمر مداری دو ماه بود و هر شبانه‌روز ۶ بار از فراز ایران عبور می‌کرد و در دید ایستگاه‌های زمینی قرار می‌گرفت.
 
ماموریت سطح یک "نوید" تصویربرداری از سطح زمین در طیف مرئی با قدرت تفکیک مناسب برای ماموریت محوله و ارسال تصاویر و اطلاعات پایشی سیستم در مدار LEO به ایستگاه‌های زمینی بود
 
تصاویر دریافتی از ماهواره نوید دارای کاربردهای عملیاتی در حوزه‌های جو و علوم هواشناسی، منابع و بلایای طبیعی است.
 
ماهواره نوید دارای ابعاد ۵۰*۵۰*۵۰ سانتیمتر بود و در مدار بیضوی شکل با شیب مداری ۵۵ درجه حرکت می‌کرد.
 
ماهواره فجر
 
ماهواره فجر به عنوان اولین ماهواره با مأموریت انتقال مداری کشور با قابلیت تغییر مدار ۲۵۰ تا ۴۵۰ کیلومتر بیضوی به مدار ۴۵۰ کیلومتر دایره‌ای با استفاده از پیشبرنده گاز سرد (تراست گاز سرد) است که سبب افزایش طول عمر ماهواره به مدت ۱.۵ سال می‌شود.
 
این ماهواره با کمک ماهواره‌بر سفیر B۱ در ۱۳ بهمن ۱۳۹۳ از پایگاه فضایی سمنان به فضا پرتاب شد. این ماهواره‌بر قابلیت حمل ماهواره را تا وزن ۵۰ کیلوگرم در مدار بیضوی ۳۰۰ تا ۴۵۰ کیلومتری دارد.
 
این ماهواره با اعلام پایگاه n۲yo.com در روز ۶ اسفند ۱۳۹۳ سقوط کرد.
 
ماهواره‌هایی که پرتاب آنها با شکست مواجه شد
 
ماهواره‌های "دوستی" دانشگاه صنعتی شریف و "پیام" دانشگاه صنعتی امیرکبیر از پروژه‌های فضایی هستند که پرتاب آنها با شکست مواجه شد.
 
ماهواره "پیام" امیرکبیر از سری میکرو ماهواره‌های توسعه فناوری فضایی سازمان فضایی ایران است که توسط دانشگاه صنعتی امیرکبیر به منظور انجام مأموریت تصویربرداری طراحی و ساخته شده است. وزن این ماهواره حداکثر برابر با ۱۰۰ کیلوگرم بوده و توسط ماهواره‌بر "سیمرغ" در مدار کم ارتفاع (LEO) و در ارتفاع ۵۰۰ کیلومتری از سطح زمین و با شیب مداری ۵۵ درجه قرار گرفت. طول عمر عملیاتی پیش‌بینی شده برای این ماهواره دو سال بود.
 
"پیام" در ساعات اولیه صبح روز سه‌شنبه، ۲۵ دی ماه سال ۹۷ با استفاده از ماهواره‌بر "سیمرغ" از پایگاه فضایی امام خمینی (ره) به فضا پرتاب شد؛ ولی در مدار زمین قرار نگرفت. ماهواره "پیام" پس از دو مرحله موفق، در مرحله سوم به سرعت کافی نرسید و در مدار آرام نگرفت. علت سقوط "پیام"، سرعت اولیه ناکافی ماهواره اعلام شد و بقایای آن در اقیانوس هند افتاد.
 
ماهواره "دوستی" دومین پرتاب ناموفق بود که به کارفرمایی سازمان فضایی ایران، توسط دانشگاه صنعتی شریف طراحی و ساخته شده است. "دوستی" به صورت خاص، با هدف توسعه و دستیابی به فناوری‌هایی که برای اولین بار در ماهواره‌های بومی نصب شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند، طراحی و ساخته شد. از جمله این فناوری‌ها، کنترل وضعیت سه محوره، OBDH مقاوم در برابر خطا،‌ سامانه کنترل حرارت نیمه‌فعال و سلول‌های خورشیدی تولید شده در کشور با قابلیت بهره‌برداری در محیط فضا را می‌توان برشمرد.
 
بیشینه طول عمر عملیاتی این ماهواره یک سال و طول عمر بالستیکی آن متناسب با مدار آن تعیین شده بود. این ماهواره دارای جرم ۵۲ کیلوگرم بود که با توجه به دسته‌بندی مرسوم ماهواره‌ها از منظر جرم، یک میکرو ماهواره محسوب می‌شود. مدار این ماهواره بیضوی و در دسته مدارهای کم ارتفاع (LEO)، با ارتفاع اوج و حضیض به ترتیب برابر با ۳۱۰ و ۲۵۰ کیلومتر و شیب مداری ۵۵ درجه بود. انرژی مورد نیاز این ماهواره با بهره‌مندی از باتری و پانل‌های خورشیدی حاصل می‌شد.
 
ماهواره‌ "ظفر-۱" از سوی دانشگاه علم و صنعت به سازمان فضایی برای انجام مقدمات پرتاب تحویل داده شد و در ساعت ۱۹:۱۵ دقیقه روز ۲۰ بهمن ماه ۹۸ از پایگاه فضایی امام خمینی (ره) سمنان پرتاب شد و در مدار قرار نگرفت. این ماهواره در رده ماهواره‌های Low Earth orbit (-مدار نزدیک زمین) با ارتفاع مداری ۵۳۰ کیلومتر، شیب ۵۶ درجه و جرم ۱۱۳ کیلوگرم است. در بخش فضایی، ماهواره ظفر شامل محموله تصویربرداری، محموله ذخیره و ارسال، محموله تحقیقاتی تشعشعات فضایی، زیر سیستم‌های تعیین موقعیت، تعیین و کنترل وضعیت، مدیریت داده و فرمان، انرژی، سازه و مکانیزم و کنترل حرارت است.
 
در مأموریت پرتاب ماهواره "ظفر" توسط ماهواره‌بر "سیمرغ" کلیه فرآیندهای پرتاب فضایی از قبیل مونتاژ مراحل ماهواره‌بر و ماهواره، تست‌های پیش پرتاب، تزریق سوخت و پیش فشارگذاری، به طور کامل به انجام رسید. فرآیند پرتاب و استارت موتورهای مرحله ۱ ماهواره‌بر و جدایش مراحل و استارت موتور مرحله ۲ به درستی انجام شد و در انتهای مسیر، ماهواره‌بر به سرعتِ مورد نیاز جهت تزریق ماهواره در مدار مورد نظر نرسید.
 
محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات سقوط این ماهواره را در ۱۲ لعنتی می‌داند و می‌گوید: ۱۲ ثانیه آخر که سوخت یا توان موتور ماهواره باید افزایش پیدا می‌کرد تا به سرعت مورد نظر دست پیدا کند، این اتفاق نیفتاد که علت این موضوع می‌تواند به کیفیت سوخت و وزن مرحله دوم ماهواره ارتباط داشته باشد یا می‌تواند به توان موتور مرتبط باشد.
 
وی اضافه می‌کند: اگر موتور ۱۲ ثانیه دیگر فعالیت و سوخت آن کفایت می‌کرد، قطعا ماهواره در مدار قرار می‌گرفت و اشکال مرحله قبل که در ماهواره پیام داشتیم برطرف شده بود؛ همانطور که قبلاً گفتم ۹۵ درصد موفق بود، ان‌شاءالله این ۱۲ ثانیه لعنتی دفعه بعد برطرف می‌شود.
 
وی همچنین درباره زمان ارسال ماهواره "ظفر ۲"، اظهار کرد: طراحی، ساخت و تست‌های ماهواره "ظفر ۲" انجام شده و قابلیت‌های "ظفر ۱" را دارد؛ اما دوربین آن کیفیت بالاتری نسبت به "ظفر ۱" دارد و ۱۶ متری است. این ماهواره در برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده در خردادماه سال ۹۹ بعد از آماده شدن ماهواره‌بر سیمرغ برای قرار گرفتن در مدار آماده می‌شود.
 
ماهواره‌هایی که در دستور پرتاب کشور قرار دارند
 
بر اساس گفته وزیر ارتباطات، ۶ ماهواره در دستور کار پرتاب قرار خواهد گرفت که یکی از آنها ماهواره "ظفر-۲" که از سوی دانشگاه علم و صنعت ایران طراحی و ساخته شده، قرار است در خردادماه امسال (۱۳۹۹) پرتاب شود. علاوه بر آن ماهواره‌های "ناهید-۱"، "ناهید-۲" نیز "پارس-۱ نیز آماده واگذاری هستند.
 
سعید صمیمی، رییس پژوهشگاه فضایی ایران در گفت‌وگو با ایسنا گفت: ۳ ماهواره از ۶ ماهواره‌ای که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرده در نوبت پرتاب قرار دارند، در این پژوهشگاه طراحی و اجرا می‌شود که از این تعداد ماهواره "ناهید-۱" تحویل داده شده است.
 
به گفته صمیمی، ماهواره سنجشی "پارس-۱" به غیر از محموله‌های (دوربین‌های تصویربرداری) آن، سایر بخش‌های این ماهواره آماده شده است.
 
وی ادامه داد: ما منتظر هستیم که دوربین‌های تصویربرداری این ماهواره از سوی پیمانکار به ما تحویل داده شود تا تست نهایی را انجام دهیم تا بتوانیم ماهواره "پارس-۱" را به سازمان فضایی ایران تحویل دهیم.
 
صمیمی ماهواره "ناهید-۲" را از دیگر پروژه‌های در دستور کار پژوهشگاه فضایی دانست و خاطر نشان کرد: ماهواره "ناهید -۲" از نوع مخابراتی است که ساخت مدل مهندسی آن به پایان رسیده است و وارد فاز کیفی آن شدیم.
 
رییس پژوهشگاه فضایی ایران اضافه کرد: امیدواریم بتوانیم مدل پروازی این ماهواره را در ۶ ماهه دوم سال ۱۳۹۹ تحویل دهیم.
 
ماهوره "پیام-۲" نیز پس از پرتاب ناموفق "پیام-۱" در دستور کار دانشگاه صنعتی امیرکبیر قرار گرفته است و به گفته دکتر مرتضی براری، رئیس سازمان فضایی ایران این ماهواره یک ماهواره پژوهشی است که مراحل آخر تکمیل پروپوزال را طی می‌کند و اهداف و ماموریت اصلی آن متفاوت از ماهواره "پیام-۱" خواهد بود. چرا که ما قصد داریم از این پس به سمت ساخت ماهواره‌های پروژه‌محور حرکت کنیم و دانشگاه در حال تهیه پروپوزال در این زمینه است.
 
براری گفت: در کنار این ماهواره‌ها، تولید پرتابگر جدید و ایستگاه زمینی دریافت ماهواره برای کنترل و دریافت دیتا نیز در حال آماده سازی است. مطابق برنامه‌ریزی‌ها برای پرتاب این ماهواره‌ها، قرار است از ۳ پرتابگر جدید و چند ایستگاه زمینی استفاده کنیم.
 

۶۰ ماهواره “استارلینک” پرتاب شد

 
شرکت "اسپیس ایکس" توانست ۶۰ ماهواره "استارلینک"(Starlink) را پس از یک بار تعویق به فضا پرتاب کند.
 
به نقل از آی‌ای، قرار بود روز یکشنبه شرکت "اسپیس ایکس" ۶۰ ماهواره دیگر از سری ماهواره‌های "استارلینک" را به مدار زمین ارسال کند. ولی این پرتاب در پی شناسایی یک نقص در یکی از موتورهای موشک "فالکون ۹" لغو شد و در نهایت دیروز از پایگاه فضایی "کندی" ناسا با موفقیت انجام شد.
 
در این اختلال  یک موشک "فالکون ۹"(Falcon 9) متعلق به شرکت فضایی"اسپیس ایکس"(SpaceX) در تلاش برای پنجمین پرواز به منظور راه‌اندازی ماموریتی برای پرتاب ۶۰ ماهواره اینترنتی پروژه "استارلینک"(Starlink) ناکام ماند، چرا که پردازنده این موشک پس از مشاهده یک مشکل در یکی از موتورهای خود، پرتاب را متوقف کرد.
 
ماهواره‌های "استارلینک" بخشی از برنامه "اسپیس‌ایکس" برای سرویس جدید و پرسرعت اینترنت هستند. این طرح در اوایل سال ۲۰۱۵ با درخواست "ایلان ماسک"، مدیرعامل این شرکت از کمیته ارتباطات فدرال مبنی بر اجازه آزمایش ایده خود برای تأسیس یک پهنای باند جهانی آغاز شد. وی در سال ۲۰۱۷ برنامه استارلینک را به عنوان یک سیستم پهنای باند ارزان‌قیمت که می‌تواند دسترسی به اینترنت را در سراسر جهان فراهم کند، به ثبت رساند.
 
"ایلان ماسک"، بنیانگذار شرکت "اسپیس ایکس" قصد دارد حداقل ۴۰۰ ماهواره را در مدار زمین قرار دهد تا بتواند پوشش اینترنت جهانی را ایجاد کند و برای پوشش متوسط جهانی باید حداقل ۸۰۰ ماهواره به فضا بفرستد. به گفته "اسپیس‌ایکس"، صورت فلکی متشکل از ماهواره‌های استارلینک می‌تواند در آینده به طور چشمگیری رشد کند و به تعداد ۱۲ هزار ماهواره برسد.
 
در این ماموریت رکورد استفاده از موشک "فالکون ۹" شکسته شد، ولی در پرتاب دیروز تقویت‌کننده مرحله اول موشک طبق برنامه‌ریزی‌های از پیش‌تعیین شده فرود نیامد و برای آخرین بار مورد استفاده قرار گرفت.

نقشه نرخ پیشرفت و پراکندگی جغرافیایی ویروس کرونا منتشر شد

 
سازمان فضایی ایران نقشه نرخ پیشرفت انتشار ویروس کرونا و پراکندگی جغرافیایی مبتلایان به این بیماری را به تفکیک استان بر مبنای داده های ماهواره های سنجش از دور منتشر کرد.
 
 گزارش نرخ پیشرفت ویروس کرونا که از سوی سازمان فضایی ایران منتشر شده به تفکیک استان ها مربوط به بازه زمانی ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ تا ۲۷ اسفند ۱۳۹۸ است.
 
این نقشه نرخ پیشرفت انتشار ویروس کرونا و شیب نمودار تغییرات تعداد مبتلایان را به تفکیک استان، بر اساس اطلاعات درج شده در مراجع رسمی کشورمان نشان می‌دهد.
 
 
همانطور که مشاهده می شود، سرعت انتشار ویروس در استان های مختلف متفاوت است. استان تهران با نرخ ۱۴.۸۵ و استان کهکیلویه و بویر احمد با نرخ یک دهم (۰.۱) به ترتیب بیشترین و کمترین نرخ های سرعت انتشار بیماری را داشته‌اند.
 
استانهای قم، گلستان، مازندران، گیلان و خراسان رضوی دارای نرخ رشد بالایی بوده که نیازمند رعایت هرچه بیشتر مردم این استان‌ها به توصیه‌های بهداشتی است.
 
گزارش زمان انتشار ویروس به تفکیک استان ها
 
 
بر اساس این نقشه، استان قم اولین استانی است که درگیر این ویروس شده است. به صورت رسمی و بنا به گزارش وزارت بهداشت، در این استان در تاریخ ۱۳۹۸/۱۱/۲۹ ویروس کرونا مشاهده شد. استان بوشهر آخرین استانی بود که در تاریخ ۱۳۹۸/۱۲/۱۳ یعنی حدود ۱۵ روز بعد از قم درگیر این ویروس شد.
 
بر اساس نقشه فوق در کلیه استان های ایران این ویروس انتشار داشته و حدود ۱۵ روز طول کشیده که این ویروس در تمامی استانها منتشر شود. این امر نشان از سرعت بالای انتشار این ویروس دارد.
 
مطابق اطلاعات ارائه شده در این نقشه، به جز چند مورد استثنا، استان های نزدیک قم زودتر از استان های دورتر دچار این ویروس شده است. همانطور که مشاهده می شود مناطق شمالی کشور زودتر از سایر نقاط درگیر این ویروس شده و سپس به ترتیب مناطق غربی، شرقی و جنوبی کشور را تحت تاثیر قرار داده است.
 
در همین حال این سازمان نقشه پراکندگی جغرافیایی مبتلایان به ویروس کرونا در سطح کشور را با استفاده از تکنیک‌های زمین آمار و به روش محاسبه وزن دهی معکوس فاصله (IDW) منتشر کرده است.
 
 
همانطور که در این نقشه مشاهده می شود تمرکز مبتلایان به این ویروس در استان های تهران، مازندران، اصفهان، قم، گیلان، البرز، سمنان و مرکزی است.
 
با توجه به سرعت شیوع ویروس کرونا در کشور شناخت بیمارستان‌ها و مراکز درمانی که پذیرای مبتلایان یا افراد مشکوک به به کرونا باشند نیز بسیار مهم است. براین اساس متخصصان حوزه سنجش از دور و اطلاعات مکانی، نقشه‌ مراکز درمانی پذیرش‌کننده بیماران مبتلا به ویروس کرونا را نیز تهیه کرده­‌اند.
 
با اضافه کردن نقشه‌ این بیمارستان‌ها در گوگل مپ، کار برای شناسایی این مراکز بسیار راحت شده است.
 
 
از طریق این لینک امکان دسترسی به این نقشه وجود دارد.
 
سازمان فضایی ایران اعلام کرد: تنها راه شکست زنجیره انتشار این ویروس، ماندن در خانه است. پس در خانه بمانیم.
 

ماهواره پیام ۲ سال ۱۴۰۰ آماده می‌شود

عضو حقیقی شورای عالی فضایی گفت: ساخت ماهواره پیام ۲ از جمله پروژه‌های ۲ ساله دانشگاه صنعتی امیرکبیر است که تا سال ۱۴۰۰ آماده خواهد شد.
 
سیدمصطفی صفوی عضو حقیقی شورای عالی فضایی با بیان اینکه ساخت ماهواره پیام ۲ از پروژه‌های دو ساله دانشگاه صنعتی امیرکبیر است، گفت: ساخت این ماهواره که توسط ۹۱ دانشمند دانشگاه صنعتی امیرکبیر با کادر تخصصی ۱۱ نفر از اعضای هیأت علمی و ۸۰ دانشجو مقاطع ارشد و دکترا انجام می‌شود در مدت زمان ۲ سال آماده خواهد شد. 
 
* پروژه ساخت ماهوار ه سنجشی سال ۱۴۰۰ آماده می شود
 
وی افزود: فاز اول پروژه ساخت ماهواره پیام ۲ شامل اجرای طراحی مفهومی و ۴ حوزه توسعه تکنولوژی و فناوری است که این موارد انجام شده و اکنون با ابلاغ شروع به کار ساخت ماهواره از سوی سازمان فضایی ایران این پروژه تا سال ۱۴۰۰ آماده خواهد شد. 
 
 
* تصویر برداری با قدرت یک متر ماموریت ماهواره پیام ۲
 
عضو حقیقی شورای عالی فضایی تصریح کرد: ماهواره پیام ۲ مهمترین مأموریتی که قرار است انجام دهد تصویربرداری با درجه قدرت تفکیک یک متر خواهد بود که این کار را در مدار بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلومتری انجام می‌دهد. در واقع باید بگویم این ماهواره سنجشی با این قابلیت تصویربرداری در حال حاضر به عنوان یک چالش مهم تحقیقاتی محسوب می‌شود.
 
 
* ماهواره پیام ۲ محصول خالص دانشگاه های ایران است
 
مرتضی براری معاون وزیر و رئیس سازمان فضایی ایران نیز درباره ماهواره سنجشی دانشگاه صنعتی امیر کبیر گفت: ماهواره پیام ۲ دانشگاه صنعتی امیرکبیر در قالب تیم‌های متخصص متشکل از دانشجویان نخبه ایرانی زیر نظر اعضای هیات علمی این دانشگاه ساخته خواهد شد به طوری که ۱۱ نفر از اساتید دانشگاهی با مشارکت ۸۰ دانشجو این پروژه علمی و تحقیقاتی را به اتمام خواهند رساند در واقع باید بگویم ماهواره پیام 2 محصول خالص دانشگاه های ایران است.
 
* استمرار در تولید و پرتاب ماهواره رمز موفقیت است
 
وی ادامه داد: برای رسیدن به جایگاه مهم و اساسی در حوزه فضا باید در تولید انواع ماهواره استمرار وجود داشته باشد تا بتوانیم خدمات فضایی مانند اینترنت را وارد زندگی مردم کنیم.
 

مرکز آرشیو و پردازش داده های ماهواره ای در مراحل پایانی است

رئیس سازمان فضایی ایران گفت: آزادسازی داده‌های ماهواره‌ای، احداث مرکز آرشیو و پردازش داده‌ها و ایجاد پلتفرم ارائه سرویس‌های ویژه به کسب و کارهای فضاپایه سه گام اصلی این سازمان هستند که در مراحل پایانی قراردارند.
 
 
 
مرتضی براری، معان وزیر و رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به اینکه مرکز آرشیو و پردازش داده های ماهواره ای در مراحل پایانی قرار دارد، گفت: آزادسازی داده‌های ماهواره‌ای، احداث مرکز آرشیو و پردازش داده‌های ماهواره‌ای و ایجاد پلتفرم ارائه سرویس‌های ویژه به کسب و کارهای فضاپایه سه گام اصلی بود که در رسیدن به این هدف ترسیم کردیم.
 
* آرشیو ۴۰ساله داده‌های ماهواره‌ای در اختیارشرکت های دانش بنیان
 
معاون وزیر ارتباطات اضافه کرد: مطابق با اهدافی که برای حمایت از کسب وکارها متصور بودیم، آرشیو ۴۰ساله داده‌های ماهواره‌ای سازمان فضایی ایران به صورت رایگان در اختیارشرکت های دانش بنیان قرار گرفت تا بتوانند با خلق ارزش افزوده به کسب و کار خود رونق بدهند.
 
 
* دریافت آنلاین از ۱۲ ماهواره در مرکز فضایی ماهدشت
 
براری افزود: در همین راستا نیز توسعه ایستگاه‌های دریافت داده‌های ماهواره‌ای نیز آغاز شد. اکنون دریافت آنلاین از ۱۲ ماهواره در مرکز فضایی ماهدشت صورت می‌پذیرد و در آینده‌ای نزدیک نیز ایستگاه دریافت داده‌ها با دقت بالا احداث خواهد شد.
 
* مرکز آرشیو داده های ماهواره ای یک زیر ساخت مهم در صنعت فضایی است
 
وی ادامه داد: مرکز آرشیو و پردازش داده‌های ماهواره‌ای نیز به عنوان یک زیرساخت مهم در صنعت فضایی احداث شد. در این مرکز تمام داده‌های دریافتی بر اساس طبقه‌بندی‌های لازم آرشیو و عملیات پردازش روی داده‌ها با کمک زیرساخت‌های سخت افزاری و نرم افزاری مهیا شده در این مرکز صورت خواهد گرفت.
 
 
*  ایجاد پلتفرم نرم‌افزاری برای کسب و کارها و استارت‌آپ‌های حوزه فضایی
 
رئیس سازمان فضایی ادامه داد: نقشه‌های تولیدی با سرعت بالا در این مرکز پردازش شده و به صورت گزارش‌های مدیریتی اطلاع‌رسانی خواهند شد. ضمنا در این مرکز با ایجاد پلتفرم نرم‌افزاری، به کسب و کارها و استارت‌آپ‌های حوزه فضایی سرویس‌های ویژه‌ای ارائه و با دسترسی آنلاین این کسب‌وکارها به داده‌های ماهواره‌ای، بستر لازم برای فعالیت و توسعه آنها مهیا خواهد شد.
 
* زیرساخت‌های مرکزآرشیو داده های ماهواره ای نصب و راه‌اندازی شده‌اند
 
او در خصوص بازدیدی که از روند احداث مرکز آرشیو و پردازش داده‌های ماهواره‌ای داشت، خاطرنشان کرد: مشاهدات ما نشان می‌دهد مرکز آرشیو و پردازش داده‌های ماهواره‌ای مطابق با برنامه زمان‌بندی تعیین شده مراحل پایانی خود را طی می‌کند. زیرساخت‌های این مرکز نصب و راه‌اندازی شده‌اند و در ایام پیش‌رو عملیات نرم‌افزاری آن صورت خواهد گرفت.
 
 
*  تمام تجهیزات مرکز فضایی ماهدشت از تولیدات داخلی است
 
وی اظهار داشت: تمام تجهیزات این مرکز از تولیدات داخلی است که توسط شرکت‌های دانش بنیان ایران طراحی شده‌اند. استفاده از تجهیزات بومی گامی مهمی است که در راستای استفاده از توان و ظرفیت داخلی برداشته شده است. در این مسیر نیز توفیقات بسیار خوبی توسط این شرکت‌ها در زمینه توسعه مراکز داده بدست آمده است.
 
* توسعه مرکز فضایی ماهدشت با توان بخش خصوصی 
 
وی افزود:۲۲اسفندماه عملیات عمرانی توسعه ایستگاه‌های فضایی در مرکز ماهدشت نیز با استفاده از توان و تخصص بخش خصوصی آغاز شد و تلاش خواهیم کرد مطابق با زمان‌بندی مقرر این پروژه نیز به بهره‌برداری برسد. ضمن این که هفته گذشته عملیات عمرانی احداث مراکز فضایی سلماس و چناران با عقدقرارداد با بخش خصوصی آغاز شد.
 

چالش‌های حوزه ICT در سال ۹۸

اکنون که واپسین روزهای سال ۱۳۹۸ را سپری می‎کنیم، فرصتی است برای اینکه نگاهی به اتفاقات حوزه ارتباطات در سال‌جاری داشته باشیم. سال پرچالشی که بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور قطع چند روزه اینترنت را تجربه کرد. شاهد بزرگ‌ترین حمله سایبری به زیرساخت کشور بود. به منظور حمایت از استارت‎آپ‌ها طرح نوآفرین رونمایی شد و استارت‎آپ‎ها میهمان رئیس‌جمهور بودند. در این روزها که کشور با ویروس کرونا دست به گریبان است، بخش ICT با افزایش ۵۰ درصدی مصرف اینترنت توسط کاربران روبه‌رو شده است. در این میان با شیوع ویروس کرونا، کشور آموزش آنلاین و دورکاری را به شکل وسیعی تجربه کرد.
قطعی اینترنت در آبان ۹۸، یکی از اتفاقات خبرساز بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات در سال‌جاری بود. اتفاقی که حتی منجر به معذرت‎خواهی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از عموم مردم به‌دلیل قطع اینترنت و مشکلات ناشی از آن در یک ارتباط ویدئویی شد. با این حال یکی از انگشت‎های اتهام وزیر جوان ارتباطات را نشانه رفته بود که می‌خواهد اینترنت ملی را جایگزین اینترنت بین‌الملل کند. در این میان، آذری جهرمی نیز در تلاش بود از خود رفع اتهام کند و هرگونه جایگزینی اینترنت بین‌المللی با داخلی را تکذیب کند. با آغاز قطع اینترنت بخش اعظمی از کسب‌وکارهای اینترنتی کشور با ضررهای قابل توجهی مواجه شدند و هربار گمانه‎زنی‎هایی درباره میزان خسارت قطعی اینترنت به این کسب‎وکارها اعلام شد و وزیر قول پیگیری این موضوع را داد.  یکی از اتفاقات قابل توجه سال ۹۸، دیدار مستقیم رئیس‌جمهور با فعالان استارت‎آپ‎های کشور بود. به‌نظر می‎رسید، دولت یازدهم برای گذر از روزهای سخت اقتصاد کشور نگاه ویژه‌ای به این کسب‎وکارهای نوپا دارد. همزمان با این دیدار، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از طرح نوآفرین رونمایی کرد. طرح «نوآفرین» با هدف حمایت از کسب و کارهای نوپا در اوایل سال‌جاری آغاز به کار کرد تا با بهره‌گیری از سامانه‌های مربوطه شرایط برای کارآفرینی و ایجاد اشتغال در حوزه فناوری اطلاعات تسهیل شود.
 
شهریور امسال نیز محمدجواد آذری‌جهرمی در توییتر نوشت: «شاید وقتش رسیده باشد که به‌زودی «کل سرویس‌های ارزش افزوده» را برای همیشه تعطیل کنیم.» وزیر ارتباطات با این توییتر به نظر می‎رسید به دنبال اتمام حجت با متخلفان خدمات کدهای دستوری است. به‌طوری که همزمان با انتشار این توییت، کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در جلسه ۲۹۲ خود دستورالعمل خدمات پیامک انبوه اضطراری و مقررات حاکم بر کد دستوری (USSD) را به تصویب رساند. براساس آن، اگر دارنده پروانه از هر یک از مصوبات و دستورالعمل‌های مربوطه ابلاغی توسط سازمان تنظیم مقررات تخلفی داشته باشد بار اول تا ۵ میلیارد تومان و برای بار دوم بین ۵ تا ۱۰ میلیارد تومان و در بار سوم نیز از ۱۰ تا ۳۰ میلیارد جریمه در نظر گرفته شده و مدت پروانه آنان نیز کاهش یا لغو می شود. ۲۰ بهمن بود که معاون وزیر ارتباطات و رئیس هیات‌مدیره و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت از بزرگ‌ترین حمله سایبری در تاریخ ایران خبر داد. هرچند در آن مقطع زمانی، مدیران شرکت زیرساخت از دفع این حمله خبر دادند. با این حال، اختلالات چند روزه اینترنت در آن روزها به گفته رئیس سازمان فناوری اطلاعات ناشی از همین حملات بود. در این میان، یکی از اتفاقات مهمی که وزارت ارتباطات اجرای آن را به بهمن ماه موکول کرده بود، پرتاب ماهواره «ظفر» بود که خیلی خبرساز شد. در ۲۱ بهمن، ماهواره ظفر پس از مدت‌ها انتظار برفرار موشک ماهواره‌بر سیمرغ از پایگاه فضایی امام خمینی واقع در استان سمنان به فضا پرتاب شد. اما به گفته آذری‌جهرمی، به‌علت نرسیدن به سرعت و ارتفاع مورد نیاز در اقیانوس هند سقوط کرد.

ربات‌ها به ماهواره‌ها کمک می‌کنند

 
محققان آزمایشگاه نظامی دارپای ارتش آمریکا با همکاری شرکت نورتروپ از ابداع یک سرویس رباتیک برای تسهیل خدمات رسانی به ماهواره‌های در حال گردش در فضا خبر داده اند.
 
فناوری رباتیک یادشده که ام ای وی – ۱ نام گرفته به خصوص برای تضمین حفظ کیفیت فعالیت ماهواره‌های ارتباطی مؤثر است و با استقبال دهها شرکت خصوصی ارائه دهنده خدمات نگهداری و هدایت ماهواره‌ها مواجه شده است.
 
راه اندازی این خدمات رباتیک بخشی از طرحی موسوم به آر اس جی اس است که اجرای آن در آمریکا از سال ۲۰۱۶ آغاز شده و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۳ به طور گسترده برای پشتیبانی از ماهواره‌های مخابراتی اجرا شود.
 
این خدمات رباتیک در مراحل مختلفی اجرا می‌شود که از جمله آن می‌توان به تسهیل انجام آزمایش‌های نهایی بر روی ماهواره‌های در حال ساخت و بررسی آنی و لحظه به لحظه دوربین‌ها، حسگرها، نرم افزارها و سیستم‌های ناوبری ماهواره‌ها اشاره کرد. از خدمات یادشده می‌توان در زمان آسیب دیدن ربات‌ها برای تعمیر آنها نیز استفاده کرد تا عمر مفید آنها افزایش یابد.
 
در حال حاضر بررسی‌های تکمیلی بر روی این سیستم برای کسب اطمینان از امکان استفاده مؤثر از آن در فضا در حال انجام است.

احداث ۲ ایستگاه ماهواره‌ای جدید آغاز شد/ افتتاح مراکز ماهواره‌ای نیمه دوم سال آینده

رئیس سازمان فضایی ایران با بیان اینکه در نیمه دوم سال آینده ایستگاه‌های ماهواره‌ای جدید افتتاح می‌شود، گفت: در حال حاضر احداث ۲ ایستگاه ماهواره‌ای جدید در شهرهای سلماس و چناران و توسعه ایستگاه ماهواره‌ای ماهدشت آغاز شده است.
 
مرتضی برابری معاون وزیر و رئیس سازمان فضایی ایران با بیان اینکه قراردادهای ایجاد و توسعه ایستگاه‌های ماهواره‌ای منعقد شده است، گفت: یکی از مهمترین برنامه‌های این سازمان، توسعه ایستگاه‌های زمینی است، به طوری که در حال حاضر با انعقاد قرارداد با بخش خصوصی، عملیات عمرانی ایجاد دو ایستگاه ماهواره‌ای جدید سلماس و چناران و توسعه مرکز فضایی ماهدشت آغاز شده است. 
 
* توسعه ایستگاه فضایی ماهدشت در  دستور کار قرار گرفته است
 
وی افزود: توسعه ایستگاه فضایی ماهدشت یکی از برنامه‌های اولویت‌دار این سازمان است که در دستور کار قرار گرفته است، به طوری که اکنون توسعه این ایستگاه آغاز شده و امیدواریم بتوانیم تا نیمه دوم سال آینده این مرکز را به بهره‌برداری برسانیم. 
 
*  تجهیز مورد نیاز ایستگاه‌ها و مراکز فضایی را آغاز کرده‌ایم
 
براری تصریح کرد: یکی دیگر از اقدامات این سازمان این است که همزمان با ایجاد دو ایستگاه ماهواره‌ای جدید سلماس و چناران و همچنین توسعه ایستگاه مرکز فضایی ماهدشت، تجهیز اقلام مورد نیاز ایستگاه‌های فضایی را آغاز کنیم، به طوری که طبق پیش‌بینی‌های انجام شده، ایستگاه‌های فضایی در نیمه دوم سال آینده افتتاح خواهند شد.
 
* راه‌اندازی مرکز ذخیره، آرشیو و پردازش داد‌ه‌های ماهواره‌ای، بزودی
 
وی گفت: راه‌اندازی مرکز ذخیره، آرشیو و پرداز داد‌ه‌های ماهواره‌ای یکی دیگر از برنامه‌های مهم و استراتژیک سازمان فضایی ایران بوده که اکنون عملیات عمرانی آن به پایان رسیده است، البته باید بگویم توسعه زیرساخت‌ها و ارائه خدمات به کسب و کارهای حوزه فضایی از جمله دلایل احداث مرکز آرشیو و پردازش داده‌های ماهواره‌ای است که در راستای آن ‏ایجاد بستر نرم افزاری برای ارائه سرویس‌های ویژه به کسب و کارها هم آغاز شده است.
 
* واگذاری ۳سامانه پایش ماهواره‌ای گرد و غبار، آتش سوزی و پهنه‌های آبی به بخش خصوصی 
 
معاون وزیر ارتباطات همچنین از ‏واگذاری ۳سامانه پایش ماهواره‌ای گرد و غبار، آتش سوزی و پهنه‌های آبی به بخش خصوصی خبر داد و اضافه کرد: قرارداد این واگذاری بسته شد و با استفاده حداکثری از توانمندی و تخصص بخش خصوصی، آماده ارائه خدمات کاربردی به دستگاه‌های اجرایی کشور هستیم.
 
وی درپایان گفت: در آینده نزدیک عملیات واگذاری ‏سامانه پایش محصولات کشاورزی به بخش خصوصی نیز انجام می شود.

تعداد ایستگاههای ماهواره ای به ۴ ایستگاه می رسد

 
 
 
رئیس سازمان فضایی ایران از آغاز عملیات عمرانی مراکز فضایی و توسعه ایستگاههای ماهواره ای زمینی خبر داد و گفت: سال آینده تعداد این ایستگاهها به ۴ ایستگاه می رسد.
 
 مرتضی براری در توئیتر نوشت: پس از عقد قرارداد با بخش خصوصی، عملیات عمرانی مراکز فضایی سلماس و چناران و توسعه مرکز فضایی ماهدشت آغاز شد. ‏همزمان نیز توسعه ایستگاه‌های ماهواره‌ای جدید در دستور کار قرار گرفته است.
 
وی با بیان اینکه در راستای توسعه زیرساخت‌های فضایی، مرکز فضایی ماهدشت و قشم توسعه داده شد، ادامه داد: ‏پس از دو سال مطالعات مکان‌یابی و بررسی‌ فنی، مناطق سلماس و چناران برای احداث ایستگاه کنترل و دریافت داده‌های ماهواره‌ای نهایی و عملیات اجرایی آنها آغاز شده است.
 
رئیس سازمان فضایی ایران گفت: ‏انشاءالله در سال آینده تعداد ایستگاه‌های ماهواره ای زمینی از ۲ ایستگاه به ۴ ایستگاه ارتقاء خواهد یافت.
 
وی همچنین پایان احداث مرکز آرشیو و پردازش داده‌های ماهواره‌ای خبر داد و گفت: در هفته جاری به همراه خبرنگاران از این مرکز بازدید خواهیم کرد.
 
براری توسعه زیرساخت‌ها و ارائه خدمات به کسب و کارهای حوزه فضایی را از جمله دلایل احداث مرکز آرشیو و پردازش داده‌های ماهواره‌ای عنوان کرد و افزود: ‏ایجاد بستر نرم افزاری برای ارائه سرویس‌های ویژه به کسب و کارها هم آغاز شده است.
 
معاون وزیر ارتباطات همچنین از ‏واگذاری ۳سامانه پایش ماهواره‌ای گرد و غبار، آتش سوزی و پهنه‌های آبی به بخش خصوصی خبر داد و گفت: قرارداد این واگذاری بسته شد و با استفاده حداکثری از توانمندی و تخصص بخش خصوصی، آماده ارائه خدمات کاربردی به دستگاه‌های اجرایی کشور است.
 
وی افزود: در آینده نزدیک عملیات واگذاری ‏سامانه پایش محصولات کشاورزی به بخش خصوصی نیز انجام می شود.

واگذاری ساخت ماهواره‌های راداری و اپتیکی به بخش خصوصی/برنامه سازمان فضایی در حوزه تاسواره‌ها

 
رییس سازمان فضایی ایران از واگذاری مراحل طراحی و ساخت ماهواره‌های سنجش از دور راداری و اپتیکی به بخش خصوصی خبر داد.
 
 مرتضی براری در توییتر با اعلام این خبر گفت: بستر سازی برای ورود بخش خصوصی به طراحی و ساخت ماهواره‌، یکی از مهمترین تصمیمات سازمان فضایی بود.
 
وی با بیان این که مرحله نهایی انتخاب دو کنسرسیوم در آینده‌ای نزدیک صورت می‌گیرد، افزود: طراحی، ساخت و تحویل در مدار دو ماهواره سنجش از دور راداری و اپتیکی به مناقصه گذاشته شد و ۷ کنسرسیوم توانمند در آن شرکت کردند.
 
براری در ادامه همچنین تصریح کرد: کیوب‌ست‌ها (CubeSats) علاوه بر هزینه تولید و پرتاب پایین و انبوه‌سازی، با استفاده از فناوری‌های نوین، در طیف گسترده‌ای از برنامه‌ها و ماموریت‌های فضایی کاربرد دارند. با حضور بخش خصوصی، دانشجویان و متخصصان حوزه فضایی، گامی جدی در این عرصه خواهیم برداشت.