تولید برق خورشیدی در جهان برای نخستین‌بار از انرژی هسته‌ای پیشی گرفت
گزارش وضعیت صنعت هسته‌ای جهان نشان می‌دهد تولید برق خورشیدی در سال ۲۰۲۵ برای نخستین‌بار در مقیاس سالانه از تولید برق هسته‌ای بیشتر شده است؛ اتفاقی که هم‌زمان با رشد سریع ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی رخ می‌دهد.
بر اساس گزارش وضعیت صنعت هسته‌ای جهان در سال ۲۰۲۶ (WNISR 2026)، انرژی‌های تجدیدپذیر با سرعت بیشتری نسبت به انرژی هسته‌ای در حال گسترش هستند. در مقابل، توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای با رشد محدود ظرفیت و تأخیر در اجرای برخی پروژه‌ها همراه بوده است.
طبق این گزارش، تولید برق بادی در مارس ۲۰۲۵ برای نخستین‌بار در مقیاس ماهانه از انرژی هسته‌ای عبور کرد. انرژی خورشیدی نیز یک ماه بعد، در آوریل همان سال، به این نقطه رسید. از مارس ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶، تولید برق خورشیدی یا بادی به‌صورت جداگانه در هر ماه از تولید برق هسته‌ای بیشتر بود. همچنین در ماه‌های مارس، آوریل و مه ۲۰۲۶، هر دو منبع خورشیدی و بادی به‌تنهایی برق بیشتری نسبت به انرژی هسته‌ای تولید کردند.
رشد سریع ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی
آمارهای گزارش WNISR 2026 از افزایش قابل‌توجه ظرفیت تولید برق خورشیدی و بادی در سال ۲۰۲۵ حکایت دارند. ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های خورشیدی جهان با افزایش ۵۱۰ گیگاواتی، به ۲۳۸۳ گیگاوات رسید؛ رقمی که رشد سالانه ۲۷ درصدی را نشان می‌دهد.
در همین دوره، ظرفیت انرژی بادی نیز ۱۵۹ گیگاوات افزایش یافت و به ۱۲۹۱ گیگاوات رسید. این میزان، معادل رشد ۱۴ درصدی نسبت به سال قبل است و رکورد تازه‌ای در توسعه ظرفیت بادی محسوب می‌شود.
در مقابل، ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های هسته‌ای تنها ۱٫۵ گیگاوات افزایش یافت و به ۳۹۹٫۵ گیگاوات رسید. بااین‌حال، ظرفیت نیروگاه‌های هسته‌ای در حال بهره‌برداری با کاهش ۰٫۵ گیگاواتی مواجه شد و به ۳۶۸٫۶ گیگاوات رسید.
بر اساس گزارش یادشده، ظرفیت انرژی هسته‌ای جهان در بیش از ۲۵ سال گذشته تغییر چشمگیری نداشته است؛ درحالی‌که ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، به‌ویژه انرژی خورشیدی، با سرعت بیشتری افزایش یافته است.
سهم انرژی هسته‌ای از تولید برق جهان کاهش یافت
یکی دیگر از نکات مهم گزارش، کاهش سهم انرژی هسته‌ای در سبد تولید برق جهان است. این سهم در سال ۲۰۲۵ به ۸٫۸ درصد رسید که پایین‌ترین سطح در حدود ۴۵ سال گذشته محسوب می‌شود. برای مقایسه، سهم انرژی هسته‌ای از تولید برق جهان در سال ۱۹۹۶ به اوج ۱۷٫۵ درصدی رسیده بود.
البته باید توجه داشت که ظرفیت نصب‌شده و میزان برق تولیدشده دو شاخص متفاوت هستند. میزان تولید واقعی هر منبع علاوه بر ظرفیت نیروگاه‌ها، به عواملی مانند ساعات فعالیت، شرایط آب‌وهوایی، تعمیرات و محدودیت‌های شبکه برق وابسته است.
باتری‌ها چگونه به رشد انرژی خورشیدی کمک می‌کنند؟
کاهش هزینه باتری‌ها یکی از عوامل مهم در توسعه بیشتر انرژی خورشیدی به شمار می‌رود. سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی می‌توانند برق تولیدشده در ساعات اوج تابش خورشید را ذخیره کنند و در زمان کاهش تولید یا افزایش تقاضا در اختیار شبکه قرار دهند.
این قابلیت به مدیریت نوسان تولید منابع تجدیدپذیر کمک می‌کند. همچنین ذخیره‌سازی برق می‌تواند فشار ناشی از مازاد تولید در برخی ساعات را کاهش دهد؛ شرایطی که گاهی باعث افت شدید قیمت برق و حتی منفی‌شدن آن در بازارهای عمده‌فروشی می‌شود.
در مجموع، پیشی‌گرفتن تولید برق خورشیدی از انرژی هسته‌ای در سال ۲۰۲۵، نقطه عطفی در روند تحول صنعت برق جهان است. رشد سریع ظرفیت خورشیدی و بادی در کنار توسعه فناوری‌های ذخیره‌سازی، ترکیب منابع تولید برق را تغییر می‌دهد؛ هرچند انرژی هسته‌ای همچنان بخشی از سبد تأمین برق بسیاری از کشورها باقی مانده است.
نوشته تولید برق خورشیدی در جهان برای نخستین‌بار از انرژی هسته‌ای پیشی گرفت اولین بار در آی تی رسان منتشر شد.