گزارش تکاندهنده از انسداد ۳۰ درصد سایتهای پربازدید جهان برای کاربران ایرانی
پایش مستمر و دادهکاوی وضعیت ترافیک بینالملل نشان میدهد که دسترسی کاربران ایرانی به شبکه جهانی اینترنت، با موانع ساختاری عمیقی در هر دو سوی مرزهای دیجیتال روبهرو است. بر اساس تازهترین آمار ارائهشده از سوی شرکت ارتباطات زیرساخت، دستکم یکسوم از تارنماهای محبوب و پرمخاطب بینالمللی، به دلایل فنی ناشی از تحریمها و انسدادهای خارجی، امکان ارائه خدمت مستقیم به آیپیهای ایران را ندارند؛ وضعیتی که با ترکیب فیلترینگ داخلی، کیفیت تجربه کاربری را به شکلی فرساینده کاهش داده است.
کالبدشکافی دسترسی به ۷۰۰ هزار پایگاه اینترنتی برتر دنیا
بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، با انتشار نتایج سامانه رصد ۲۴ ساعته این شرکت روی ۷۰۰ هزار دامنه پربازدید جهان، نمایی دقیق از وضعیت اتصال کاربران کشور ارائه کرد.
بر پایه این ارزیابی آماری:
- ۶۹٫۱ درصد (معادل ۴۸۳ هزار و ۴۱۱ دامنه) بدون مانع در دسترس مشترکان داخل کشور قرار دارند.
- ۳۰٫۹ درصد (معادل ۲۱۶ هزار و ۵۸۹ دامنه) با انواعی از انسداد و محدودیتهای دسترسی مواجه هستند.
سهم عمده تحریمهای فنی در مرحله لایه اتصال امن (SSL)
جزئیات این پژوهش زیرساختی نشان میدهد بخش اعظم محدودیتهای خارجی، در مبدأ و توسط خود سرویسدهندگان بینالمللی اعمال میشود. از مجموع دامنههای غیرقابل دسترس، نزدیک به ۲۷٫۸ درصد (بیش از ۱۹۴ هزار دامنه) به دلیل تحریمهای یکجانبه، کاربران ایرانی را در مرحله برقراری لایه اتصال امن (SSL/TLS) مسدود کرده و از بارگذاری صفحات جلوگیری میکنند (Geo-blocking).
علاوه بر این، حدود ۳٫۱ درصد از این نشانیها نیز متأثر از اختلالات و محدودیتهای زنجیره شبکههای توزیع محتوا (CDN) و زیرساختهای شبکه بینالمللی هستند.
همپوشانی محدودیتهای خارجی با فیلترینگ بومی
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با تأکید بر هشتگ «اثر تحریم»، خاطرنشان کرد که تحریمهای فناوری علیه شهروندان ایرانی سهم پررنگی در ایجاد این بنبست دیجیتال دارد. با این حال، تحلیلگران حوزه ارتباطات معتقدند تجمیع اثرات این تحریمهای خارجی با سیاستهای فیلترینگ و مسدودسازی داخلی، لایههای دسترسی آزاد به جریان اطلاعات و ابزارهای توسعهدهندگان، پژوهشگران و کسبوکارهای کشور را بهشدت آسیبپذیر و پرهزینه کرده است.