پاپ لئو چهاردهم خواستار ممنوعیت سلاحهای هوش مصنوعی مرگبار شد!
پاپ لئو چهاردهم از دولتها خواست با محدود کردن کاربردهای نظامی هوش مصنوعی، مانع واگذاری تصمیمگیری درباره جان انسانها و استفاده از نیروی نظامی به ماشینها شوند. او با طرح درخواست «خلع سلاح هوش مصنوعی»، بر ضرورت نظارت مؤثر انسانی و تعیین مسئولیت حقوقی برای تصمیمهای سامانههای هوشمند تأکید کرد.
رهبر کاتولیکهای جهان روز جمعه از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواست در نشست ماه آینده ژنو، اقدامات مشخصی برای ممنوعیت سلاحهای خودمختار مرگبار در نظر بگیرند. این درخواست در شرایطی مطرح شده است که استفاده از هوش مصنوعی در حوزه نظامی، پرسشهای تازهای درباره کنترل انسانی و مسئولیت پیامدهای تصمیمگیری ماشینی ایجاد کرده است.
منظور پاپ از خلع سلاح هوش مصنوعی، کنار گذاشتن کامل این فناوری نیست؛ بلکه جلوگیری از کاربردهایی است که میتوانند بدون نظارت و قضاوت مؤثر انسان، به مرگ یا آسیب افراد منجر شوند. او تأکید کرد انسانها همچنان باید اختیار هدایت، اصلاح و در صورت لزوم، رد استفاده از سامانههای هوش مصنوعی را در اختیار داشته باشند.
لئو چهاردهم در بخشی از سخنان خود تصریح کرد: «ماشینها ابزار هستند، نه اشخاص.» از دیدگاه او، نسبت دادن حقوق یا شخصیت حقوقی به سامانههای هوش مصنوعی ممکن است مرز مسئولیت انسانها را مبهم کند؛ بهخصوص زمانی که عملکرد این فناوری بر زندگی، آزادی یا امنیت افراد تأثیر میگذارد.

او همچنین تأکید کرد تصمیمهایی که با جان و آزادی انسانها یا استفاده از نیروی قهری ارتباط دارند، باید همواره تحت نظارت آگاهانه و مسئولانه انسان باقی بمانند.
این موضعگیری ادامه رویکردی است که پاپ لئو چهاردهم پیشتر نیز در نخستین سند مهم خود درباره هوش مصنوعی مطرح کرده بود. در آن سند، حفاظت از شأن و جایگاه انسان در برابر گسترش فناوریهای هوشمند مورد تأکید قرار گرفته بود؛ موضوعی که اکنون در بحث تسلیحات خودمختار، نظارت بینالمللی و پاسخگویی حقوقی دنبال میشود.
درخواست واتیکان برای ممنوعیت سلاحهای خودمختار موضوع تازهای نیست. پاپ فرانسیس نیز در سال ۲۰۲۴ خواستار ممنوعیت این تسلیحات شده بود و تأکید داشت که هیچ ماشینی نباید اختیار انتخاب برای گرفتن جان یک انسان را داشته باشد. سخنان تازه لئو چهاردهم همین نگرانی را با تمرکز بیشتر بر سازوکارهای نظارتی و مسئولیتپذیری دنبال میکند.
هوش مصنوعی از ابتدای دوره رهبری لئو چهاردهم، جایگاه مهمی در مواضع عمومی او داشته است. او پیشتر توضیح داده بود که انتخاب نام لئو با چالشهای ناشی از تحولات فناوری ارتباط دارد. این نام یادآور لئو سیزدهم است؛ پاپی که در دوران انقلاب صنعتی با پیامدهای اقتصادی و اجتماعی تغییرات گسترده در کار و تولید روبهرو بود.
لئو چهاردهم نیز پیشرفت سریع هوش مصنوعی را تحولی میداند که به پاسخگویی اخلاقی، حقوقی و نهادی نیاز دارد؛ بهویژه در حوزههایی مانند جنگ و امنیت که تصمیمهای خودکار میتوانند پیامدهای جبرانناپذیری برای انسانها داشته باشند.
نوشته پاپ لئو چهاردهم خواستار ممنوعیت سلاحهای هوش مصنوعی مرگبار شد! اولین بار در آی تی رسان منتشر شد.
