رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران: شبکه شاد ارتباط بین صنعت و بازار آموزش الکترونیکی را از بین برد

 رئیس سازمان فناوری اطلاعات کشور با اعلام اینکه شبکه اختصاصی مدارس با نام «دانا» براساس تفاهم بین وزارت ارتباطات و و وزارت آموزش و پرورش آماده بهره‌برداری است می‌گوید که با این حال وزارت آموزش پرورش به دلیل استفاده از شبکه شاد، به کارگیری از دانا را متوقف کرده است. امیر ناظمی معتقد است که شاد می‌تواند به عنوان یک خدمت روی شبکه دانا مورد استفاده قرار گیرد؛ اما دیدگاه‌های انحصاری پشت توسعه شبکه شاد مانع شده تا شبکه‌ای که می‌تواند به رشد آموزش الکترونیکی با کمک تمامی فعالان بخش خصوصی توسعه پیدا مورد استفاده قرار گیرد. ناظمی معتقد است شبکه شاد ارتباط رقابتی بین صنعت و بازار آموزش الکترونیکی کشور را از بین برده است.
 
در حاشیه الکامپ ۹۸ وزارت ارتباطات با وزارت آموزش و پرورش تفاهم‌نامه همکاری امضا کرد که براساس آن قرار بود علاوه بر اتصال تمامی مدارس به شبکه ملی اطلاعات تا پایان همان سال، وزارت ارتباطات زیرساخت‌های توسعه شبکه‌ اختصاصی مدارس روی شبکه ملی اطلاعات را نیز فراهم کند. براساس این تفاهم‌نامه قرار بود بعد از فراهم شدن زیرساخت‌های این شبکه اختصاصی، لایه محتوا توسط آموزش و پرورش تکمیل و لایه خدمات آن نیز با همکاری دو وزارتخانه و همچنین مشارکت بخش خصوصی توسعه پیدا کند.
 
 
امیر ناظمی، معاون وزیرارتباطات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات
 
امیر ناظمی، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات در مورد جزئیات این تفاهم‌نامه و نتیجه آن به پیوست گفت:‌ «این شبکه سه لایه زیرساخت، محتوا و خدمات داشت. توافق ما با آموزش‌وپرورش این بود که لایه زیرساخت این شبکه اختصاصی را وزارت ارتباطات انجام دهد، در مقابل توسعه محتوا روی این شبکه بر عهده وزارت آموزش‌وپرورش باشد.»
او افزود: «همچنین لایه خدمات نیز قرار بود با مشارکت یکدیگر و رگولاتوری دو وزارتخانه ایجاد شود. شیوع ویروس کرونا به انجام رسیدن این تفاهم‌نامه در لایه دوم را منتفی کرد.»
 
به گفته او  وقتی آموزش‌وپرورش شبکه شاد را آن ‌هم به صورت انحصاری راه‌اندازی کرد دیگر عملاً لایه خدماتی باقی نماند. او شیوع کرونا را عامل اصلی به نتیجه نرسیدن این پروژه عنوان می‌کند و توضیح می‌دهد: «بر اساس تفاهم‌نامه ما با وزارت آموزش‌وپرورش، وزارت ارتباطات بنا بر تعهدات خود عمل کرد؛ هم مدارس را به شبکه ملی اطلاعات متصل کردیم و هم شبکه اختصاصی مدارس (دانا) روی شبکه ملی اطلاعات را راه انداخت، اما متاسفانه در پی شیوع کرونا توسعه لایه خدماتی شبکه دانا با همکاری وزارت آموزش‌وپرورش، به دلیل انحصاری که این وزارتخانه با توسعه شاد ایجاد کرد، متوقف شد.»
 
از زمان مطرح شدن شبکه اختصاصی مدارس به نام دانا از سوی وزارت ارتباطات بسیاری این شبکه را رقیبی برای شبکه شاد می‌دانند، این در حالی است که رئیس سازمان فناوری اطلاعات این موضوع را رد می‌کند.
ناظمی در این مورد به پیوست گفت:‌ «متاسفانه این فضایی است که ایجاد شده و ما هم برای اینکه به این موضوع دامن زده نشود بسیار تلاش می‌کنیم. دانا یک شبکه زیرساختی است و شاد یک شبکه اجتماعی. اصلاً این دو در یک سطح نیستند که با هم مقایسه شوند یا رقیب هم شمرده شوند.»
 
او ادامه داد: «ما نمی‌گوییم شاد نباشد و دانا باشد، ما می‌گوییم شبکه‌ای اختصاصی برای مدارس با در نظر گرفتن تمام پروتکل‌های آموزشی کشور راه‌اندازی کرده‌ایم که امکان ارائه سرویس و خدمت‌های آموزشی در بالاترین سطح امنیتی روی آن وجود دارد. شاد هم بیاید و مانند یک خدمت روی شبکه دانا سرویس خود را به جامعه دانش‌آموزی کشور ارائه کند.»
 
آنطور که ناظمی توضیح می‌دهد وزارت ارتباطات تمام تلاش خود را به کار بسته تا شبکه دانا به عنوان یک شبکه کامل، مستقل، اختصاصی و امن برای سیستم آموزش‌وپرورش استفاده شود؛ اما این وزارتخانه می‌خواهد این فرایند به دور از هیاهوی سیاسی انجام شود.
 
ناظمی پشت دیدگاه توسعه شاد را یک ایده انحصارگرایانه می‌داند و در این مورد به پیوست توضیح داد: «به نظر من شبکه شاد ناقض بسیاری از مفاهیم کلیدی مانند شفافیت، عدم انحصار و عدم دخالت غیرضروری دولت در بازار است. در واقع انگیزه‌های اقتصادی و سیاسی‌ای علاوه بر ناآگاهی در مورد این تصمیم که فقط شاد مورد استفاده قرار گیرد وجود دارد.»
 
به باور او  شاد یک پیام‌رسان و یکی از ۲۴ زیرشاخه آموزش الکترونیکی است. ناظمی تاکید می‌کند که آموزش الکترونیکی فقط پیام‌رسان نیست. تست، آزمون، دسترسی به کتابخانه با کتاب‌های متنوع، پنل کنترل والدین، سیستم نمره‌دهی مدرسه و… هم جزئی از آموزش الکترونیکی است.
 
همچنین ناظمی در واکنش به صحبت‌های اخیر نماینده تام‌الاختیار همراه اول در شبکه شاد که مشکلات فنی گزارش شده از سوی کاربران در مورد این شبکه را به اینترنت ارتباط داده نه نبود زیرساخت کافی در شبکه شاد گفت: «اگر اینترنت مشکل دارد پس چطور ده‌ها سرویس دیگر به خوبی کار می‌کنند و کاربران بدون مشکل از آنها خدمات می‌گیرند. چطور کاربران با همین اینترنت از آموزش آنلاین سایت‌های مختلف استفاده می‌کنند یا روی فیلیمو و نماوا فیلم تماشا می‌کنند.»

تعدد سامانه های احراز هویت معتبر در فضای مجازی

 
 
معاون وزیر ارتباطات با انتقاد از وجود سامانه‌های متعدد احراز هویت در فضای مجازی کشور گفت: ایجاد موازی سامانه احراز هویت توسط دستگاههای اجرایی، خلاف مصوبه شورای عالی فضای مجازی است.
 
 به نقل از سازمان فناوری اطلاعات ایران، امیر ناظمی با بیان اینکه تعدد سامانه‌های احراز هویت، سردرگمی مردم و نارضایتی بخش خصوصی را به همراه دارد، گفت: سامانه احراز هویت معتبر در فضای مجازی (سماوا) با وظیفه تطبیق کدملی و شماره تلفن همراه افراد، هم اکنون فعال است و وجود سایر سامانه‌های متعدد احراز هویت در کشور توسط دستگاههای اجرایی موازی کاری و خلاف مصوبه شورای عالی فضای مجازی است.
 
وی گفت: این موضوع مخاطراتی را به همراه دارد که در این زمینه می‌توان به ایجاد نا امنی در حوزه امنیت اطلاعات، به خطر افتادن حریم خصوصی افراد، سردرگی مردم، نارضایتی بخش خصوصی، تخصیص غیر بهینه بودجه بخش دولتی و هدررفت هزینه‌های دولت اشاره کرد.
 
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در مجمع عادی صاحبان سهام این سازمان، در تشریح محورهای چهارگانه عملیاتی برنامه بودجه اعم از دولت الکترونیک، مدیریت شبکه ملی اطلاعات، کسب و کارهای نوپا و امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات گفت: در حوزه دولت الکترونیک با تجربه رشد دو برابری از تعداد ۲۷ دستگاه سرویس‌دهنده به ۵۲ دستگاه، از ۶۸ دستگاه خدمت گیرنده به ۱۵۳ دستگاه و با تجربه رشد دو و نیم برابری از ۳۵ خدمت به ۸۳۷ خدمت و انجام بیش از ۸۱۶ میلیون تراکنش در سال گذشته از طریق مرکز ملی تبادل اطلاعات کشور(NIX) دست پیدا کرده‌ایم.
 
معاون وزیر ارتباطات با تاکید بر اینکه این ارقام رشد قابل توجهی در حوزه احصای خدمات دولت الکترونیک به شمار می‌رود، به فعالیت‌های انجام شده در حوزه کسب و کارهای نوپا اشاره کرد و گفت: سامانه نوآفرین سامانه‌ای جامع در حوزه نوآفرینی کشور است که امکان رشد و شکوفایی در این حوزه را از طریق تسهیل دسترسی به اطلاعات و امکانات مورد نیاز ذینفعان اصلی این حوزه و یکپارچه‌سازی آنها فراهم می‌کند.

به مرحله بلوغ دولت الکترونیکی نرسیدیم

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با انتقاد از عملکرد دستگاههای اجرایی در به اشتراک گذاری اطلاعات گفت: هنوز در کشور به مرحله بلوغ دولت الکترونیکی نرسیده ایم.
 
به نقل از سازمان فناوری اطلاعات ایران، امیر ناظمی در تبیین کارکردهای دولت الکترونیک به فرآیند اعطای وام یک میلیون تومانی به اقشار نیازمند که از شیوع بیماری کرونا در کشور آسیب دیده‌اند اشاره کرد و گفت: طی این اقدام فرآیند اعطای وام به گونه‌ای طراحی شده بود که بدون هیچ‌گونه مراجعه حضوری، وام مورد تقاضا توسط یک پیامک پرداخت می‌شد.
 
وی ادامه داد: زیرساخت فنی این امر به شکلی طراحی شد که ضمن تبادل داده به صورت متوالی میان دستگاه‌ها، متقاضی با ارسال یک پیامک، می‌توانست بدون نیاز به مراجعه بانک، معرفی وثیقه، افتتاح حساب و در پی آن امضای فرم های متعدد و ثبت اثر انگشت، وام خود را دریافت کند که این خود مثال عینی از دولت الکترونیک است.
 
عدم همکاری دستگاهها در به اشتراک گذاری داده
 
معاون وزیر ارتباطات با تشریح جزییات گذرگاه ملی تبادل خدمات دولت الکترونیک، آن را مسیری دانست که دستگاه های مختلف دولتی در کشور از طریق به اشتراک‌گذاری داده می‌توانند به ارائه خدماتی بپردازند که نتیجه آن برای مردم قابل لمس است.
 
وی گفت: خوشه های مختلف اعم از چندین دستگاه و پایگاه‌های متعدد داده ملی به مرکز ملی تبادل اطلاعات متصل هستند و می‌توانند با رعایت قواعدی جهت استفاده از این اطلاعات مانند کسب اجازه از دستگاه های صاحب اطلاعات و رعایت پروتکل‌های لازم به اطلاعات ارزشمندی در حوزه‌هایی نظیر کد ملی، شناسه حقوقی شرکت ها، کد پستی، اطلاعات مربوط به اسناد و املاک، حساب های بانکی و غیره دسترسی داشته باشند و از این طریق باعث کاهش مراجعه حضوری مردم شوند.
 
رئیس سازمان فناوری اطلاعات اضافه کرد: اما متاسفانه شاهد این هستیم که برخی دستگاه‌های دولتی در راستای به اشتراک‌گذاری اطلاعات خود در گذرگاه خدمات دولت (GSB) همکاری لازم را به عمل نمی‌آورند.
 
۸۰۰ سرویس دولتی به صورت الکترونیکی به مردم ارائه می شود
 
ناظمی با ارائه آمار و اطلاعاتی در حوزه دولت الکترونیک گفت: در طول دو سال از حدود ۳۰۰ خدمت به بیش از ۸۰۰ خدمت در مرکز ملی تبادل اطلاعات رسیده‌ایم که نشان از رشد دو و نیم برابری دارد. هم‌چنین تعداد دستگاه های خدمت گیرنده، حدود ۶۰ دستگاه بود که امروزه به طور تقریبی همه دستگاه ها یعنی حدود ۱۵۰ دستگاه اصلی کشور به این گذرگاه متصل شده اند. اما حدود ۳۰ دستگاه، یعنی کمتر از یک چهارم، نسبت به ارائه سرویس اقدام می کند و ما بقی بیشتر خدمت گیرنده هستند.
 
وی افزود: این در حالی است که دولت الکترونیک زمانی به رشد واقعی می‌رسد که همه دستگاه‌ها، داده هایشان را به اشتراک بگذارند و از این منظر می‌توان گفت هنوز به مرحله بلوغ نرسیده ایم. هم‌چنین در نمودار تعداد تراکنش ها در گذرگاه ملی تبادل خدمات که به معنای هر تراکنش برابر یک استعلام است، در تیرماه سال جاری تعداد ۱۲۰ میلیون مراجعه به نهادها کاهش پیدا کرده است. این آمار در سال ۹۷، تعداد ۷ میلیون بوده که حدود یک هجدهم حال حاضر است و نشان از تغییر تفکر دستگاه‌ها است.
 
رئیس سازمان فناوری اطلاعات درباره تعداد داده‌های آزادسازی شده توسط دولت گفت: در طول دو سال، حدود ۴ هزار و ۲۰۰ دیتا ست (dataset ) و دیتاکاتالوگ توسط دولت آزاد شده است که بیشترین بهره‌برداری از این اطلاعات توسط کسب و کارهای نوپا و استارت‌آپ‌ها با هدف طراحی برنامه‌های کاربردی(اپلیکیشن) صورت گرفته که مصرف‌کنندگان نهایی آنها مردم هستند. این برنامه‌ها بدون نقض حریم خصوصی، امکان سریع استفاده از داده‌ها مانند نقشه‌های مسیریاب، جایگاه‌های پمپ بنزین، داروخانه‌ها و مواردی مشابه را  برای مردم فراهم کرده‌اند.
 
معاون وزیر ارتباطات دولت الکترونیک را مهم ترین ابزار نوسازی اداری در یک کشور دانست و آن را مسیری منجر به ایجاد شفافیت ذکر کرد و گفت: متاسفانه فرهنگ رایج در دستگاه های اداری نسبت به این قضیه چندان خوش آمدگو نیست؛ با این حال امیدواریم با همکاری بیشتر دستگاه‌های دولتی و مدیران نوگرا، هزینه های گزافی را جهت توسعه پرداخت نکنیم.

به مرحله بلوغ دولت الکترونیکی نرسیدیم

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با انتقاد از عملکرد دستگاههای اجرایی در به اشتراک گذاری اطلاعات گفت: هنوز در کشور به مرحله بلوغ دولت الکترونیکی نرسیده ایم.
 
به نقل از سازمان فناوری اطلاعات ایران، امیر ناظمی در تبیین کارکردهای دولت الکترونیک به فرآیند اعطای وام یک میلیون تومانی به اقشار نیازمند که از شیوع بیماری کرونا در کشور آسیب دیده‌اند اشاره کرد و گفت: طی این اقدام فرآیند اعطای وام به گونه‌ای طراحی شده بود که بدون هیچ‌گونه مراجعه حضوری، وام مورد تقاضا توسط یک پیامک پرداخت می‌شد.
 
وی ادامه داد: زیرساخت فنی این امر به شکلی طراحی شد که ضمن تبادل داده به صورت متوالی میان دستگاه‌ها، متقاضی با ارسال یک پیامک، می‌توانست بدون نیاز به مراجعه بانک، معرفی وثیقه، افتتاح حساب و در پی آن امضای فرم های متعدد و ثبت اثر انگشت، وام خود را دریافت کند که این خود مثال عینی از دولت الکترونیک است.
 
عدم همکاری دستگاهها در به اشتراک گذاری داده
 
معاون وزیر ارتباطات با تشریح جزییات گذرگاه ملی تبادل خدمات دولت الکترونیک، آن را مسیری دانست که دستگاه های مختلف دولتی در کشور از طریق به اشتراک‌گذاری داده می‌توانند به ارائه خدماتی بپردازند که نتیجه آن برای مردم قابل لمس است.
 
وی گفت: خوشه های مختلف اعم از چندین دستگاه و پایگاه‌های متعدد داده ملی به مرکز ملی تبادل اطلاعات متصل هستند و می‌توانند با رعایت قواعدی جهت استفاده از این اطلاعات مانند کسب اجازه از دستگاه های صاحب اطلاعات و رعایت پروتکل‌های لازم به اطلاعات ارزشمندی در حوزه‌هایی نظیر کد ملی، شناسه حقوقی شرکت ها، کد پستی، اطلاعات مربوط به اسناد و املاک، حساب های بانکی و غیره دسترسی داشته باشند و از این طریق باعث کاهش مراجعه حضوری مردم شوند.
 
رئیس سازمان فناوری اطلاعات اضافه کرد: اما متاسفانه شاهد این هستیم که برخی دستگاه‌های دولتی در راستای به اشتراک‌گذاری اطلاعات خود در گذرگاه خدمات دولت (GSB) همکاری لازم را به عمل نمی‌آورند.
 
۸۰۰ سرویس دولتی به صورت الکترونیکی به مردم ارائه می شود
 
ناظمی با ارائه آمار و اطلاعاتی در حوزه دولت الکترونیک گفت: در طول دو سال از حدود ۳۰۰ خدمت به بیش از ۸۰۰ خدمت در مرکز ملی تبادل اطلاعات رسیده‌ایم که نشان از رشد دو و نیم برابری دارد. هم‌چنین تعداد دستگاه های خدمت گیرنده، حدود ۶۰ دستگاه بود که امروزه به طور تقریبی همه دستگاه ها یعنی حدود ۱۵۰ دستگاه اصلی کشور به این گذرگاه متصل شده اند. اما حدود ۳۰ دستگاه، یعنی کمتر از یک چهارم، نسبت به ارائه سرویس اقدام می کند و ما بقی بیشتر خدمت گیرنده هستند.
 
وی افزود: این در حالی است که دولت الکترونیک زمانی به رشد واقعی می‌رسد که همه دستگاه‌ها، داده هایشان را به اشتراک بگذارند و از این منظر می‌توان گفت هنوز به مرحله بلوغ نرسیده ایم. هم‌چنین در نمودار تعداد تراکنش ها در گذرگاه ملی تبادل خدمات که به معنای هر تراکنش برابر یک استعلام است، در تیرماه سال جاری تعداد ۱۲۰ میلیون مراجعه به نهادها کاهش پیدا کرده است. این آمار در سال ۹۷، تعداد ۷ میلیون بوده که حدود یک هجدهم حال حاضر است و نشان از تغییر تفکر دستگاه‌ها است.
 
رئیس سازمان فناوری اطلاعات درباره تعداد داده‌های آزادسازی شده توسط دولت گفت: در طول دو سال، حدود ۴ هزار و ۲۰۰ دیتا ست (dataset ) و دیتاکاتالوگ توسط دولت آزاد شده است که بیشترین بهره‌برداری از این اطلاعات توسط کسب و کارهای نوپا و استارت‌آپ‌ها با هدف طراحی برنامه‌های کاربردی(اپلیکیشن) صورت گرفته که مصرف‌کنندگان نهایی آنها مردم هستند. این برنامه‌ها بدون نقض حریم خصوصی، امکان سریع استفاده از داده‌ها مانند نقشه‌های مسیریاب، جایگاه‌های پمپ بنزین، داروخانه‌ها و مواردی مشابه را  برای مردم فراهم کرده‌اند.
 
معاون وزیر ارتباطات دولت الکترونیک را مهم ترین ابزار نوسازی اداری در یک کشور دانست و آن را مسیری منجر به ایجاد شفافیت ذکر کرد و گفت: متاسفانه فرهنگ رایج در دستگاه های اداری نسبت به این قضیه چندان خوش آمدگو نیست؛ با این حال امیدواریم با همکاری بیشتر دستگاه‌های دولتی و مدیران نوگرا، هزینه های گزافی را جهت توسعه پرداخت نکنیم.

به مرحله بلوغ دولت الکترونیکی نرسیدیم

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با انتقاد از عملکرد دستگاههای اجرایی در به اشتراک گذاری اطلاعات گفت: هنوز در کشور به مرحله بلوغ دولت الکترونیکی نرسیده ایم.
 
به نقل از سازمان فناوری اطلاعات ایران، امیر ناظمی در تبیین کارکردهای دولت الکترونیک به فرآیند اعطای وام یک میلیون تومانی به اقشار نیازمند که از شیوع بیماری کرونا در کشور آسیب دیده‌اند اشاره کرد و گفت: طی این اقدام فرآیند اعطای وام به گونه‌ای طراحی شده بود که بدون هیچ‌گونه مراجعه حضوری، وام مورد تقاضا توسط یک پیامک پرداخت می‌شد.
 
وی ادامه داد: زیرساخت فنی این امر به شکلی طراحی شد که ضمن تبادل داده به صورت متوالی میان دستگاه‌ها، متقاضی با ارسال یک پیامک، می‌توانست بدون نیاز به مراجعه بانک، معرفی وثیقه، افتتاح حساب و در پی آن امضای فرم های متعدد و ثبت اثر انگشت، وام خود را دریافت کند که این خود مثال عینی از دولت الکترونیک است.
 
عدم همکاری دستگاهها در به اشتراک گذاری داده
 
معاون وزیر ارتباطات با تشریح جزییات گذرگاه ملی تبادل خدمات دولت الکترونیک، آن را مسیری دانست که دستگاه های مختلف دولتی در کشور از طریق به اشتراک‌گذاری داده می‌توانند به ارائه خدماتی بپردازند که نتیجه آن برای مردم قابل لمس است.
 
وی گفت: خوشه های مختلف اعم از چندین دستگاه و پایگاه‌های متعدد داده ملی به مرکز ملی تبادل اطلاعات متصل هستند و می‌توانند با رعایت قواعدی جهت استفاده از این اطلاعات مانند کسب اجازه از دستگاه های صاحب اطلاعات و رعایت پروتکل‌های لازم به اطلاعات ارزشمندی در حوزه‌هایی نظیر کد ملی، شناسه حقوقی شرکت ها، کد پستی، اطلاعات مربوط به اسناد و املاک، حساب های بانکی و غیره دسترسی داشته باشند و از این طریق باعث کاهش مراجعه حضوری مردم شوند.
 
رئیس سازمان فناوری اطلاعات اضافه کرد: اما متاسفانه شاهد این هستیم که برخی دستگاه‌های دولتی در راستای به اشتراک‌گذاری اطلاعات خود در گذرگاه خدمات دولت (GSB) همکاری لازم را به عمل نمی‌آورند.
 
۸۰۰ سرویس دولتی به صورت الکترونیکی به مردم ارائه می شود
 
ناظمی با ارائه آمار و اطلاعاتی در حوزه دولت الکترونیک گفت: در طول دو سال از حدود ۳۰۰ خدمت به بیش از ۸۰۰ خدمت در مرکز ملی تبادل اطلاعات رسیده‌ایم که نشان از رشد دو و نیم برابری دارد. هم‌چنین تعداد دستگاه های خدمت گیرنده، حدود ۶۰ دستگاه بود که امروزه به طور تقریبی همه دستگاه ها یعنی حدود ۱۵۰ دستگاه اصلی کشور به این گذرگاه متصل شده اند. اما حدود ۳۰ دستگاه، یعنی کمتر از یک چهارم، نسبت به ارائه سرویس اقدام می کند و ما بقی بیشتر خدمت گیرنده هستند.
 
وی افزود: این در حالی است که دولت الکترونیک زمانی به رشد واقعی می‌رسد که همه دستگاه‌ها، داده هایشان را به اشتراک بگذارند و از این منظر می‌توان گفت هنوز به مرحله بلوغ نرسیده ایم. هم‌چنین در نمودار تعداد تراکنش ها در گذرگاه ملی تبادل خدمات که به معنای هر تراکنش برابر یک استعلام است، در تیرماه سال جاری تعداد ۱۲۰ میلیون مراجعه به نهادها کاهش پیدا کرده است. این آمار در سال ۹۷، تعداد ۷ میلیون بوده که حدود یک هجدهم حال حاضر است و نشان از تغییر تفکر دستگاه‌ها است.
 
رئیس سازمان فناوری اطلاعات درباره تعداد داده‌های آزادسازی شده توسط دولت گفت: در طول دو سال، حدود ۴ هزار و ۲۰۰ دیتا ست (dataset ) و دیتاکاتالوگ توسط دولت آزاد شده است که بیشترین بهره‌برداری از این اطلاعات توسط کسب و کارهای نوپا و استارت‌آپ‌ها با هدف طراحی برنامه‌های کاربردی(اپلیکیشن) صورت گرفته که مصرف‌کنندگان نهایی آنها مردم هستند. این برنامه‌ها بدون نقض حریم خصوصی، امکان سریع استفاده از داده‌ها مانند نقشه‌های مسیریاب، جایگاه‌های پمپ بنزین، داروخانه‌ها و مواردی مشابه را  برای مردم فراهم کرده‌اند.
 
معاون وزیر ارتباطات دولت الکترونیک را مهم ترین ابزار نوسازی اداری در یک کشور دانست و آن را مسیری منجر به ایجاد شفافیت ذکر کرد و گفت: متاسفانه فرهنگ رایج در دستگاه های اداری نسبت به این قضیه چندان خوش آمدگو نیست؛ با این حال امیدواریم با همکاری بیشتر دستگاه‌های دولتی و مدیران نوگرا، هزینه های گزافی را جهت توسعه پرداخت نکنیم.

مقاومت دستگاه‌های دولتی در به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات

 
 
به گفته معاون وزیر ارتباطات، اگرچه در طول دو سال با رشد ۲.۵ برابری در حوزه خدمات مرکز ملی تبادل اطلاعات مواجه شده‌ایم و در تیر ماه سال جاری تعداد ۱۲۰ میلیون مراجعه به نهادها کاهش پیدا کرده است، اما هنوز هم برخی دستگاه‌های دولتی، در به اشتراک‌گذاری اطلاعات خود در گذرگاه خدمات دولت همکاری نمی‌کنند.
 
 سال‌هاست که دولت‌ها به دنبال الکترونیکی کردن خدمات هستند و استقرار دولت الکترونیک در این زمینه بسیار موثر است، ‌ اگر امور کشور و خدمات‌دهی به سوی الکترونیکی شدن برود، منجر به شفاف‌سازی می‌شود.  اما به اعتقاد برخی کارشناسان زیرساخت‌های مورد نیاز آماده نبوده و از این رو در عمل موفق نبودیم.  
 
از سوی دیگر، این روزها و در شرایطی که به دلیل شیوع کرونا در کشور، یکی از مهم‌ترین‌ راه‌های جلوگیری از گسترش بیشتر این ویروس، تا حد ممکن خانه‌نشینی و رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی عنوان شده، دولت الکترونیک و ارائه خدمات دولتی به‌صورت غیرحضوری و الکترونیکی یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند مورد توجه افرادی که به این خدمات نیاز دارند قرار بگیرد.
 
در این راستا امیر ناظمی -معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات- با حضور در یک برنامه تلویزیونی در تبیین کارکردهای دولت الکترونیک به فرآیند اعطای وام یک میلیون تومانی توسط اقشار نیازمند که از شیوع بیماری کرونا در کشور آسیب دیده‌اند، اشاره کرده و گفت: طی این اقدام فرآیند اعطای وام به‌گونه‌ای طراحی شده بود که بدون هیچ‌گونه مراجعه حضوری، وام مورد تقاضا توسط یک پیامک پرداخت می‌شد.
 
وی ادامه داد: زیرساخت فنی این امر به شکلی طراحی شده بود که ضمن تبادل داده به‌صورت متوالی میان دستگاه‌ها، متقاضی با ارسال یک پیامک، می‌توانست بدون نیاز به مراجعه بانک، معرفی وثیقه، افتتاح حساب و در پی آن امضای فرم‌های متعدد و ثبت اثر انگشت وام خود را دریافت کند که این خود مثالی عینی از دولت الکترونیک است.
 
به‌اشتراک‌گذاری داده برای ارایه خدمات به مردم
 
رئیس سازمان فناوری اطلاعات با تشریح جزییات گذرگاه ملی تبادل خدمات، آن را مسیری دانست که دستگاه‌های مختلف دولتی در کشور از طریق به اشتراک‌گذاری داده می‌توانند به ارایه خدماتی بپردازند که نتیجه آن برای مردم قابل لمس است.
 
ناظمی در ادامه اظهار کرد: خوشه‌های مختلف اعم از چندین دستگاه و پایگاه‌های متعدد داده ملی به مرکز ملی تبادل اطلاعات متصل هستند و می‌توانند با رعایت قواعدی جهت استفاده از این اطلاعات مانند کسب اجازه از دستگاه‌های صاحب اطلاعات و رعایت پروتکل‌های لازم به اطلاعات ارزشمندی در حوزه‌هایی نظیر کد ملی، شناسه حقوقی شرکت‌ها، کد پستی، اطلاعات مربوط به اسناد و املاک، حساب‌های بانکی و غیره دسترسی داشته باشند و از این طریق باعث کاهش مراجعه حضوری مردم شوند.  اما متاسفانه شاهدیم که برخی دستگاه‌های دولتی در راستای به اشتراک‌گذاری اطلاعات خود در گذرگاه خدمات دولت (GSB) همکاری لازم را به عمل نمی‌آورند.
 
وی با ارایه آمار و اطلاعاتی در حوزه دولت الکترونیک، بیان کرد: در طول دو سال از حدود ۳۰۰ خدمت به بیش از ۸۰۰ خدمت در مرکز ملی تبادل اطلاعات رسیده‌ایم که نشانه وجود رشد ۲.۵ برابری است. هم‌چنین تعداد دستگاه‌های خدمت‌گیرنده، حدود ۶۰ دستگاه بوده که امروزه به‌طور تقریبی همه دستگاه‌ها یعنی حدود ۱۵۰ دستگاه اصلی به این گذرگاه متصل شده‌اند. اما حدود ۳۰ دستگاه، یعنی کمتر از یک‌چهارم، نسبت به ارایه سرویس اقدام می‌کنند و بقیه بیشتر خدمت‌گیرنده هستند.
 
هنوز به مرحله بلوغ در دولت الکترونیک نرسیده‌ایم
 
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات خاطرنشان کرد: دولت الکترونیک زمانی به رشد واقعی می‌رسد که همه دستگاه‌ها، داده‌هایشان را به اشتراک بگذارند و از این منظر می‌توان گفت هنوز به مرحله بلوغ نرسیده‌ایم. هم‌چنین در نمودار تعداد تراکنش‌ها در گذرگاه ملی تبادل خدمات که به معنای هر تراکنش برابر یک استعلام است، در تیر ماه سال جاری تعداد ۱۲۰ میلیون مراجعه به نهادها کاهش پیدا کرده است. این آمار در سال ۱۳۹۷،  تعداد هفت میلیون بوده است که حدود یک هجدهم حال حاضر است که نشانه تغییر تفکر دستگاه‌هاست.
 
ناظمی هم‌چنین از آماری جالب در خصوص تعداد داده‌های آزادسازی‌شده توسط دولت خبر داد. به گفته وی، در طول دو سال، حدود ۴۲۰۰ دیتاست و دیتاکاتالوگ توسط دولت آزاد شده است که بیشترین بهره‌برداری از این اطلاعات توسط کسب‌وکارهای نوپا و استارت‌آپ‌ها با هدف طراحی برنامه‌های کاربردی (اپلیکیشن) است که مصرف‌کنندگان نهایی آنها مردم هستند. این برنامه‌ها بدون نقض حریم خصوصی، امکان سریع استفاده از داده‌ها مانند نقشه‌های مسیریاب، جایگاه‌های پمپ بنزین، داروخانه‌ها و مواردی مشابه را  برای مردم فراهم کرده‌اند.
 
رییس سازمان فناوری اطلاعات دولت الکترونیک را مهم‌ترین ابزار نوسازی اداری در یک کشور دانست و آن را مسیری منجر به ایجاد شفافیت ذکر کرد و گفت: متاسفانه فرهنگ رایج در دستگاه‌های اداری نسبت به این قضیه چندان خوش‌آمدگو نیست، اما امیدواریم با همکاری بیشتر دستگاه‌های دولتی و مدیران نوگرا، هزینه‌های گزافی را جهت توسعه پرداخت نکنیم.
 
بارها از سوی کارشناسان گفته شده اگر در راستای تسریع راه‌اندازی دولت الکترونیکی تلاش کنیم، فساد کاهش‌ می‌یابد و مردم نباید برای دریافت خدمات به طبقات بالای یک ساختمان اداری بروند. در نتیجه با دولت الکترونیکی و دولت همراه به جای این‌که نیاز باشد مردم برای دریافت خدمات مراجعه کنند، می‌توان خدمات دولتی را همه وقت و همه جا به مردم ارائه داد.
 
با وجود این، به نظر می‌رسد برخی سازمان‌ها یا میانه‌ای با الکترونیکی شدن ندارند یا روش ویژه خود را برای این کار در پیش گرفته‌اند که این موضوع با تجمیع خدمات به صورت واحد در تضاد است، ‌ در حالی که برای به ثمر رسیدن دولت الکترونیکی نیازمند یکپارچه شدن خدمات دستگاه‌های دولتی هستیم،
 

اقتصاد دیجیتال همان فناوری اطلاعات نیست!

 
 
معاون وزیر ارتباطات گفت: چالش اصلی اقتصاد دیجیتال در ایران نه در سطح هسته مرکزی بلکه در سطح همراه‌سازی صنایع بزرگ منبع‌محور ایران برای پیوستن به «تحول دیجیتال» است.
 
«اقتصاد دیجیتال» فروشی
واژه‌ها گاهی برای فراموش کردن مفاهیم بزرگ کافی هستند. خیانتی که واژه‌ها گاه به مفاهیم می‌کنند برابر با قتل آن مفهوم است؛ خصوصا وقتی بازار مکاره فروش واژه‌ها داغ باشد.
 
گاهی برخی واژه‌ها چنان مد می‌شوند که پسوند و صفت و مضاف‌الیه هر واژه دیگری می‌شوند؛ مثل همین واژه‌های «هوشمند» و «دیجیتال» که هم‌نشین هر واژه‌ای می‌شوند. آن‌قدر که گاه دوست داری فریاد بزنی بر سرشان: «این چنین با همه درساخته‌ای یعنی چه؟»
 
دیجیتال و هوشمند این روزها واژه‌های محبوبی هستند برای شعارسازی‌ها و به همین دلیل است که «هرکسی از ظن خود شد یار» او!
 
اقتصاد دیجیتال چیست؟
فناوری اطلاعات همه چیز را به رنگ خویش درآورده است؛ از کارهای روزمره‌ای مانند «گرفتن یک تاکسی دربست» که با اپلیکیشن‌هایی مانند اسنپ و تپ‌سی است تا «دیدن فیلم» از روی فیلیمو و نماوا و ... تا «کارهای بانکی» از طریق آپ و ۷۸۰ و همراه‌کارت و ...
 
همه این‌ها در مرزی میان فناوری اطلاعات و فعالیت‌های سنتی غوطه‌ور هستند؛ اما دامنه اقتصاد این حوزه‌ها تاکجاست و در ایران تا چه اندازه است؟
 
این غوطه‌وری در سه سطح قابل تفکیک است (به تصویر نگاه کنید) :
 
سطح۱ هسته مرکزی: در مرکز اقتصاد دیجیتال شرکت‌های فناوری ارتباطات و اطلاعات (ICT) نشسته‌اند. از اپراتورهای موبایل گرفته است تا شرکت‌هایی که خدمات میزبانی و ابری ارائه می‌دهند. شرکت‌های نرم‌افزاری که توسعه نرم‌افزارها را نیز بر عهده دارند در این مرکز هستند.
 
سهم اقتصادی این هسته مرکزی البته بزرگ نیست و در کشورهای مختلف بین  دو تا پنج درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) است و در ایران در سال گذشته رسیده است به ۳.۴ درصد که نسبت به سال ۹۵ رشد ۵۲ درصدی را تجربه کرده است (در برابر با رشد اقتصادی منفی چهار درصد سال ۹۷).
 
سطح۲ تعریف محدود اقتصاد دیجیتال (Narrow Scope of Digital Economy): اما اقتصاد دیجیتال تنها شامل شرکت‌های فناوری اطلاعات نمی‌شود؛ بلکه شرکت‌هایی مانند اسنپ و تپ‌سی با استفاده از فناوری اطلاعات شکل گرفته‌اند؛ هرچند در حوزه حمل‌ونقل فعال هستند. به عبارتی جزو آن شرکت‌های هسته (سطح۱) قرار نمی‌گیرند. به همین دلیل درآمد آن‌ها جزو درآمد بخش فناوری اطلاعات نیست؛ اما جزو درآمد «اقتصاد دیجیتال» قرار دارد.
 
به این ترتیب با شکل‌گیری این شرکت‌ها سطح۲ یعنی سطح کاربری و به‌کارگیری فناوری اطلاعات شکل می‌گیرد.
 
هر چه جامعه‌ای بتواند بهتر از سایرین از زیرساخت هسته مرکزی (سطح۱) بهره ببرد، کیفیت زندگی و هم‌زمان خلق ثروت را ارتقا خواهد داد.
 
سهم سطح ۲ (اقتصاد دیجیتال محدود) می‌تواند به ۵تا ۱۰ درصد از GDP برسد. در ۲۰۱۷ در کشوری مانند آمریکا این سهم ۶.۹ درصد و چین ۶ درصد بوده است. در ایران نیز در سال گذشته این سهم به ۶.۵ درصد رسیده است و نسبت به سال ۹۵ رشد ۷۱ درصد داشته است.
 
سطح۳ تعریف فراگیر اقتصاد دیجیتال یا اقتصاد دیجیتالی‌شده (Digitalized Economy): به‌کارگیری فناوری اطلاعات در صنعت و افزایش ارزش‌افزوده محصولات یا کاهش هزینه‌ها از طریق اتوماسیون یا رباتیک یا حتی بهره‌گیری از نظام اداری مرتبط منجر به شکل‌گیری این سطح از اقتصاد می‌شود.
 
آن‌چه با نام صنعت۴.۰ (Industry۴.۰) شناخته می‌شود در همین سطح۳ از اقتصاد دیجیتال است. سهم این بخش می‌تواند به ۱۵-۳۰ درصد از کل GDP برسد.
 
چالش اصلی در نوسازی صنایع سنتی و منبع‌محوری مانند فولاد یا انرژی یا پتروشیمی در همین سطح۳ بروز می‌کند. هر چه دسترسی به منابع ارزان‌تر باشد، تمایل و اجبار برای به‌روز شدن و استفاده از ابزار فناوری اطلاعات کاهش می‌یابد.
 
چالش کلیدی اقتصاد دیجیتال در ایران
به این ترتیب شرکت‌های فعال در هسته مرکزی ICT در حقیقت زیرساخت اولیه رشد اقتصاد دیجیتال هستند؛ هرچند ممکن است این هسته مرکزی به اندازه کافی رشد بیابد ولی سایر سطوح هیچ رشدی نداشته باشند.
 
به عبارتی رشد هسته مرکزی الزاما منجر به رشد اقتصاد دیجیتال نمی‌شود و در سطوح ۲ و ۳ اقتصاد دیجیتال در کنار رشد هسته مرکزی لازم است تا زمینه‌های حقوقی و قانونی برای این گذار ایجاد شود.
 
چالش اصلی اقتصاد دیجیتال در ایران نه در سطح هسته مرکزی بلکه در سطح همراه‌سازی صنایع بزرگ منبع‌محور ایران برای پیوستن به «تحول دیجیتال» است.
 
«تحول دیجیتال» از طریق ابزارهایی مانند تنظیم‌گری، ارتقاء استانداردها و افزایش قیمت منابع اولیه و مشوق‌های استفاده از فناوری امکان‌پذیر است؛ ابزارهایی که بیشتر نیاز به تغییر چارچوب‌های ذهنی مدیران دارد و تنها از طریق شکل‌گیری نسل نوگرایی از مدیران امکان‌پذیر است.

فیلم‌های با محتوای داخلی جزئی از شبکه ملی اطلاعات هستند

رئیس سازمان فناوری اطلاعات گفت: فیلم‌های با محتوای داخلی که توسط نرم‌افزارهایی مانند فیلیمو پخش می‌شود جزئی از شبکه ملی اطلاعات هستند.
 
مخاطبان موضوع « اجرای شبکه ملی اطلاعات چه شد؟ » را مطرح کرده و از خبرگزاری خواستار گفت وگو با مسوولان شدند که خبرنگاران نیز برحسب وفای به عهد این موضوع را در دستور کار قرار دادند.
 
امیر ناظمی معاون وزیر و رئیس سازمان فناوری اطلاعات در پاسخ به این سوال که اجرای شبکه ملی اطلاعات در چه مرحله ای است، گفت: گسترش پیشرفت در شبکه ملی اطلاعات هیچ وقت تمامی ندارد چون تکنولوژی در حال رشد و پیشرفت است ما باید بنابر میزان رشد تکنولوژی، امکانات و فضای اطلاعاتی خود را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ افزایش دهیم.
 
* شبکه داخلی دولت جزئی از شبکه ملی اطلاعات محسوب می‌شود
 
ناظمی افزود:  در حال حاضر برخی‌ها شبکه داخلی دولت را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ به عنوان شبکه ملی اطلاعات می‌دانند که در این باره باید بگویم در آنجا هم ما یک شبکه داریم که تمام شدنی نیست و با رشد تکنولوژی، پیشرفت می‌کند و این شبکه دولت جزئی از شبکه ملی محسوب می‌شود و به عنوان همه شبکه ملی اطلاعات نیست. در حال حاضر ۳۰ هزار نقطه به شبکه داخلی دولت متصل هستند که خارج از اینترنت بوده و به وسیله آن دستگاه‌های دولتی با یکدیگر ارتباط دارند.
 
* ویژگی‌ شبکه ملی اطلاعات حفاظت از داده‌ها و صیانت از حریم خصوصی شهروندان است 
 
وی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های وجود شبکه ملی اطلاعات صرفا به خاطر حفاظت از داده‌ها و صیانت از حریم خصوصی شهروندان است چراکه عدم حفاظت از داده‌های ملی و به خصوص اطلاعات شهروندان در اینترنت باعث می‌شود مورد تعرض قرار گیرند.

اهمیت شبکه ملی اطلاعات در افزایش کیفیت و قیمت پایین خدمات است

رئیس سازمان فناوری اطلاعات با بیان اینکه شبکه ملی اطلاعات منجر به رعایت بهتر حریم خصوصی افراد می شود، گفت: دلایل اهمیت شبکه ملی اطلاعات از نظر مردم افزایش کیفیت در دریافت سرویس دهی بهتر و قیمت پایین‌ خدمات اینترنت است.
 
 
 
مخاطبان موضوع « درخواست راه اندازی شبکه ملی اطلاعات» را مطرح کرده و خواستار گفت وگو با مسوولان شدند که خبرنگاران نیز برحسب وفای به عهد این موضوع را در دستور کار قرار دادند.
 
امیر ناظمی معاون وزیر و رئیس سازمان فناوری اطلاعات درباره درخواست راه اندازی شبکه ملی اطلاعات  با بیان اینکه ۳۰ هزار نقطه در کشور به شبکه داخلی دولت متصل هستند، گفت: شبکه ملی اطلاعات یک شبکه فیزیکی نیست؛ چراکه مقوله شبکه ملی فراتر از آن است. در واقع مجموعه‌ای از شبکه، امکانات و خدمات پایه‌ای جزء شبکه ملی اطلاعات است.
 
*رعایت حریم خصوصی افراد در شبکه ملی اطلاعات
 
ناظمی افزود: در شبکه ملی اطلاعات می توانیم حریم خصوصی افراد را بهتر رعایت کنیم. به طور مثال اگر در حال حاضر داده‌های اطلاعات مردم فاش شود مهمترین علت آن عدم رعایت موارد امنیتی در استفاده از خدمات اینترنتی است.
 
*ترافیک بیشتر در استفاده از شبکه ملی اطلاعات کیفیت خدمات را به دنبال دارد
 
وی ادامه داد: هر چقدر ترافیک داخل کشور در راستای استفاده از شبکه ملی اطلاعات بیشتر باشد کیفیت خدمات و هزینه آن به نفع مردم خواهد بود.
 

دغدغه‌های حاکمیت برای جلب اعتماد حوزه فناوری اطلاعات بررسی می شود

یکی از پنل های علمی نمایشگاه بین المللی نوآوری و فناوری (اینوتکس ۲۰۲۰) به موضوع بررسی دغدغه‌های حاکمیت برای جلب اعتماد در حوزه فناوری اطلاعات اختصاص یافت.
 
به نقل از سازمان فناوری اطلاعات، استیج نمایشگاه بین المللی نوآوری و فناوری (INOTEX ۲۰۲۰ )، فردا پنج شنبه ۲۳ مردادماه با حضور امیر ناظمی، معاون وزیر و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران برگزار می شود.
 
هشتمین دوره نمایشگاه اینوتکس، از امروز به مدت چهار روز و با هدف گفتگو و شبکه سازی، سرمایه گذاری مشترک و  مشارکت در پروژه های تحقیق و توسعه کار خود را به صورت مجازی آغاز کرد.
 
این نمایشگاه امسال با شعار «اکوسیستم نوآوری، زیر یک سقف»؛  میزبان بیش از ۴۰ هزار بازدیدکننده متخصص و یک هزار و ۴۰۰ شرکت‌کننده از ۲۵ کشور جهان است.
 
اینوتکس در محورهای ده‌گانه‌ای نظیر فناوری زیستی و زیست محیطی، تجهیزات و ملزومات پزشکی و بیمارستانی، فناوری اطلاعات و ارتباطات و مخابرات، فناوری های مرتبط با نفت و گاز و  انرژی های تجدید پذیر و غیره توسط پارک فناوری پردیس معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برگزار می شود.
 
یکی از اصلی‌ترین و پربازدیدکننده‌ترین رویدادهای این نمایشگاه «استیج» است که در آن امیر ناظمی، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به سخنرانی می‌پردازد.
 
موضوع این پنل سخنرانی، «اعتماد و حاکمیت» است که به بررسی دغدغه‌های حاکمیت در راستای جلب اعتماد در حوزه فناوری اطلاعات و همچنین چگونگی راهکارهای ایجاد سازوکار در این مسیر می پردازد.
 
علاقه‌مندان به حضور در استیج «اعتماد و حاکمیت» می‌توانند با مراجعه به نشانی https://www.inotex.com/ ضمن ثبت‌نام بازدیدکننده به صورت مجازی و آنلاین از این پنل استفاده کنند.
 
این پنل از ساعت ۱۵:۲۵ تا ۱۶:۱۰ تاریخ  ۲۳ مردادماه برگزار می‌شود.