یک کارشناس حوزه بانکداری الکترونیکی به آسیب‌شناسی حوزه پرداخت‌های الکترونیکی به عنوان یکی از عوامل مهم تحقق بانکداری الکترونیکی در کشور پرداخت و یکی از موانع گسترش پرداخت‌های الکترونیکی را عدم امنیت در تکنولوژی‌های مورد استفاده در این حوزه ارزیابی کرد.

 

آرش وزوایی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان این که پرداخت الکترونیکی از فاکتورهای مهم بانکداری الکترونیکی است، گفت: اولین مانع در تحقق کامل بانکداری الکترونیکی بحث کامزد است که این ساختار باید در کشور اصلاح شود، دارنده و پذیرنده کارت‌ها به دلیل خدماتی که از بانک‌ها دریافت می‌کنند باید کارمزد بپردازند که این اتفاق در کشور نمی‌افتد.

 

وی با اظهار این که شبکه بانکی کشور در بحث خدمات الکترونیکی درآمد بیرونی ندارد، اظهار کرد: زمانی که درآمد خارج از حلقه انتقال پول برای بانک‌ها وجود ندارد یک هزینه کارمزدی توسط شبکه پرداخت شتاب شاپرک از هر تراکنش اخذ می‌شود که این مساله باعث می‌شود در نهایت سیستم بانکی به دلیل هزینه‌هایی که در این خصوص متقبل می‌شود، از ادامه‌ی ارائه این خدمت ناتوان می‌شود.

 

این کارشناس حوزه بانکداری الکترونیکی در ادامه به مساله به روز نبودن شبکه پرداخت بانکی در کشور اشاره کرد و گفت: در حال حاضر اکثر کشورهای دنیا برای پرداخت‌های خود از کارت‌های تراشه‌دار استفاده می‌کنند که امنیت تبادلات کارتی را تضمین می‌کند و نگرانی از کپی شدن و سوء استفاده از کارت‌هایشان را حل می‌کند، متاسفانه کارت‌های فعلی رایج در کشور کارت‌های مغناطیسی و مربوط به دهه ۸۰ میلادی هستند و احتمال تقلب و کپی شدن اطلاعات آن وجود دارد.

 

وزوایی ادامه داد: کارت‌های رایج برای انجام خدمات بانکی در کشور کارت ملی مغناطیسی است. این کارت‌ها دارای یک نوار مشکی رنگ روی خود هستند که اطلاعات حساب بانکی فرد را در خود دارد. این نوار به گفته کارشناسان قابل کپی شدن و در نتیجه هک شدن است. اکنون با پیشرفت‌های تکنولوژیکی در حوزه فناوری اطلاعات ضرورت استفاده از کارت‌های بانکی با فناوری‌های نوین تراشه‌ای برای جلوگیری از کپی شدن اطلاعات کاربران بیشتر از گذشته احساس می‌شود.

 

وی بانک مرکزی را به عنوان متولی نظام پولی و بانکی کشور، مرجع پیگیری به روز کردن کارت‌های الکترونیکی بانکی دانست و گفت: بانک مرکزی از طریق بازوهای اجرایی خود همچون شرکت‌های زیرمجموعه خود همانند شرکت خدمات انفورماتیک سیاست‌های مرتبط با بانکداری الکترونیکی را پیگیری می‌کند. شرکت خدمات انفورماتیک در حال حاضر استانداردهای استفاده از کارت‌های الکترونیکی را تعیین می‌کند.

 

این کارشناس حوزه بانکداری الکترونیکی در ادامه درباره موانع تحقق بانکداری الکترونیک در کشور، اظهار کرد: شتاب زدگی بانک‌ها در ارائه‌ی خدمات بدون در نظر گرفتن مسائل آموزشی و فرهنگی لازم مرتبط با خدمات جدید بانکداری الکترونیک است. در حال حاضر بانک‌ها اقدام به ارسال رمز دوم مشتریان خود از طریق تلفن همراه می‌کنند که این به لحاظ امنیتی در پایین ترین سطح ضریب امنیتی است.

 

وزوایی با اشاره به کند بودن سرعت به روزرسانی قانون گذاری‌ها به نسبت پیشرفت و راه اندازی استارت‌ آپ‌ها در کشور اضافه کرد: رگولاتوری باید سعی کند تا ساختارهای قانونی لازم برای کسب و کارهای مرتبط با استارت آپ‌ها را فراهم کند. استارت‌ آپ‌ها فناوری‌هایی هستند که بدون بروز خلاقیت و نوآوری محکوم به شکست هستند.

 

وی در پایان با بیان این‌ که انتهایی برای گسترش خدمات بانکداری الکترونیکی در دنیا قابل تصور نیست، اظهار کرد: در حال حاضر انواع مدل‌های کارت‌های بانکی مختلف با قابلیت‌های متفاوت در پرداخت وجود دارد که رو به گسترش است. همین طور در زمینه‌ی ارائه انواع خدمات بانکی در حوزه چک، اوراق قرضه، بیمه و غیره حرکت از سیستم کاغذی به سمت سیستم الکترونیکی آغاز شده است.

 

بانکداری الکترونیکی نخستین بار در سال ۱۹۱۸ در بانک‌های «فدرال رزرو» آمریکا و از طریق تلگراف مورد استفاده قرار گرفت، این مجموعه بانک‌ها عملیات پرداخت و انتقال را از راه دور و از طریق تلگراف انجام می‌دادند. در حدود ۲۰ سال بعد نیز نخستین دستگاه‌های خودپرداز پول در بانک «کمیکال» در شهر نیویورک مورد استفاده قرار گرفت که به صورت آفلاین به ارائه‌ی خدمات می‌پرداخت. در حال حاضر مفهوم بانکداری الکترونیک بسیار پیچیده‌تر از قبل شده است. امروزه بانکداری الکترونیکی قادر به ارائه‌ی تقریبا همه خدمات مربوط به امور مالی در بانک‌ها بدون نیاز به حضور فیزیکی یا زمانی بانک است.

یک کارشناس با مطمئن توصیف کردن سیستم بانکداری الکترونیکی در کشور تنها خلا امنیتی در این مورد را استفاده از کارت‌های بانکی مغناطیسی در کشور دانست.

 

محمد آجدانی - کارشناس حوزه بانکداری الکترونیک - در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان این که فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطاتی حوزه کسب و کارها را به طور اساسی متحول کرده است، گفت: بانکداری یکی از حوزه‌هایی است که در استفاده از فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطاتی پیشرو بوده است. بانکداری نوین به سمت متمرکز سازی پایگاه‌های داده‌ای حرکت می‌کند. قبلا باید برای انجام عملیات‌های بانکی حتما باید به همان شعبه‌ای که در آن حساب باز کرده بودیم، مراجعه می‌کردم اما حالا همه شبعه‌های بانکی دارای پایگاه اطلاعاتی واحدی هستند که محدودیت شعبه‌ای را حل کرده است.

 

وی  با بیان این که در حوزه بانکداری الکترونیکی از بقیه کشورهای توسعه یافته دنیا عقب افتادگی نداریم، تصریح کرد: امروزه در استفاده از خدمات دستگاه‌های خودپرداز، اینترنت بانک، موبایل بانک، دستگاه‌های POS و سایر عملیات‌های بانکی الکترونیکی در سطح خوبی هستیم، اما اگر بخواهیم در سطح فرهنگی خودمان را با بقیه کشورهای توسعه یافته مقایسه کنیم، واقعیت این است که بسیاری از شهروندان ما با فناوری‌های نوین در حوزه بانکداری هنوز به طور کامل آشنایی ندارند.

 

این کارشناس حوزه بانکداری الکترونیک در ادامه درباره بحث کارمزد خدمات بانکی نیز اظهار کرد: در ایران بانک‌ها از طریق سود تسهیلات مبادلات پولی هزینه انجام خدمات بانکی را تامین می‌کنند، در حالی که در واقع باید این هزینه‌ها توسط مشتریان این خدمات و پذیرنده‌های آن تقبل شود. این شرایط باعث می‌شود تا بانک‌ها هزینه زیادی را بابت ارائه‌ی خدمات الکترونیکی به مشتریان خود پرداخت کنند و در عوض این هزینه را از محل ارائه تسهیلات خود به مشتریان تامین کنند.

 

آجدانی یکی از مزیت‌های گسترش خدمات بانکداری الکترونیکی در کشور را کاهش هزینه بانک‌ها در حوزه ساختمان سازی یا جذب نیروی انسانی دانست و افزود: برخی بانک‌ها در دنیا اساسا محلی به نام شعبه بانک ندارند و همه تبادلات و خدمات خود را به صورت الکترونیکی به مشتریان ارائه می‌دهند. در ایران اما یکی از موانع عمده تحقق بانکداری الکترونیکی مساله‌ی احراز هویت یا امضای الکترونیکی است که باعث می‌شود تا لزوم مراجعه مشتریان به محل بانک‌ها ادامه پیدا کند.

 

این کارشناس حوزه بانکداری الکترونیک در ادامه وضعیت بانکداری الکترونیک در کشور را مطمئن توصیف کرد و گفت: در زمینه تبادلات مالی الکترونیکی از امتی خوبی برخورداریم. تنها خلا امنیتی در حوزه بانکداری الکترونیکی استفاده از کارت‌های بانکی مغناطیسی است که به راحتی می‌توان اطلاعات آن را از طریق نصب دستگاهی کوچک در کنار دستگاه‌های کارت خوان کپی کرد. در این زمینه مشتریان باید نسبت به ورود رمز کارت توسط خود اصرار داشته باشند.

 

وی در پایان استفاده از کارت‌های جدید تراشه دار را به جای کارت‌های مغناطیسی ضروری دانست و گفت: بانک مرکزی به عنوان مرجع سیاست گذاری‌های کلان در کشور باید دستور تعویض کارت‌های بانکی مغناطیسی را با کارت‌های بانکی تراشه دار صادر کند تا بانک‌ها نیز به تبع آن اقدام به تعویض کارت‌های بانکی خود کنند.

 

بانکداری الکترونیکی نخستین بار در سال 1918 در بانک‌های «فدرال رزرو» آمریکا و از طریق تلگراف مورد استفاده قرار گرفت، این مجموعه بانک‌ها عملیات پرداخت و انتقال را از راه دور و از طریق تلگراف انجام می‌دادند. در حدود 20 سال بعد نیز نخستین دستگاه‌های خودپرداز پول در بانک «کمیکال» در شهر نیویورک مورد استفاده قرار گرفت که به صورت آفلاین به ارائه‌ی خدمات می‌پرداخت. اما در حال حاضر مفهوم بانکداری الکترونیک بسیار پیچیده تر از قبل شده است. امروزه بانکداری الکترونیکی قادر به ارائه‌ی تقریبا همه خدمات مربوط به امور مالی در بانک‌ها بدون نیاز به حضور فیزیکی یا زمانی بانک است.

 

کارت‌های رایج برای انجام خدمات بانکی در کشور کارت‌های مغناطیسی است. این کارت‌ها دارای یک نوار مشکی رنگ بر روی خود هستند که اطلاعات حساب بانکی فرد را در خود دارد که این نوار به گفته کارشناسان قابل کپی شدن و در نتیجه هک شدن است. اکنون و با پیشرفت‌های تکنولوژیکی در حوزه فناوری اطلاعات ضرورت استفاده از کارت‌های بانکی با فناوری‌های نوین تراشه‌ای برای جلوگیری از کپی شدن اطلاعات کاربران بیشتر از گذشته احساس می‌شود.