سرپرست معاونت کاربرد و خدمات فضایی ایران با اشاره به طراحی نسل ماهواره های سنجشی پارس از طراحی 26 کاربرد برای این ماهواره ها در کشور خبر داد.

 

علی صادقی نایینی سرپرست معاونت توسعه کاربرد و خدمات فضایی ایران ، با اشاره به اینکه فناوری فضایی در 4 بخش، ماهواره های مخابراتی، ناوبری، سنجش از دور و نجوم و اکتشافات فضایی شناخته می شوند، گفت: هم اکنون در حدود 15 هزار  ترمینال ماهوارهای VSAT (برای انتقال داده از طریق ماهواره) در کشور وجود دارد که کاربران عمده این شبکه، بانکها (شبکه شتاب)، شبکه سوخت و شبکه ارتباطات روستایی است.

 

صادقی نایینی بخش مهمی از ارتباطات ماهواره ای در کشور را مربوط به روستاها عنوان کرد و گفت: در برخی از روستاهای کشور که در مناطق دوردست هستند و آنتنهای تلفنهمراه امکان سرویس دهی ندارند، از شبکه ارتباطات ماهوارهای استفاده میشود که تقریبا 1500 روستا (با جمعیت حداقل 10 خانوار در هر روستا) را شامل می شود.

 

وی شبکه سوخت (پمپ بنزین های کشور) را از دیگر کاربران مهم ارتباطات ماهواره ای در کشور عنوان کرد و افزود: ارتباطات سکوهای نفتی داخل خلیجفارس و ایستگاههای لرزهنگاری به وسیله ارتباطات ماهوارهای تامین میشود و به همین منظور سازمان فضایی ایران از سال90، با در اختیار قرار گرفتن ماهواره مخابراتی ایران ست 21 تلاش کرد تا بخشی از نیازهای مهم کشور در حوزه مخابرات ماهوارهای را تامین کند و در حال حاضر از طریق این ماهواره بیش از 30 درصد ارتباطات ماهواره ای کشور پوشش داده میشود.

 

سرپرست معاونت توسعه کاربرد و خدمات فضایی سازمان فضایی درباره ماهواره های سنجشی و کاربردهای آن نیز با اشاره به اینکه این ماهواره ها وظیفه تصویر برداری از سطح زمین را بر عهده دارند، گفت: در آذرماه سال 95 مرکز پایش ماهواره ای در مرکز فضایی ماهدشت راه اندازی شد و با ایجاد این مرکز به صورت مستمر داده ها و اطلاعات دریافتی مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد و این داده ها به سازمان ها و نهادهای مربوطه ارائه می شود.

 

وی سازمان مدیریت بحران کشور را یکی از سازمانهایی عنوان کرد که محصولات ارزش افزوده تولیدی توسط سازمان فضایی ایران در اختیار آنان قرار می گیرد و در ادامه افزود: سازمان مدیریت بحران نیز این اطلاعات را به مراکز استانی در کل کشور ارسال می کند و با توجه به اینکه ایران از نظر ریسک بلایای طبیعی در رتبه یازدهم در دنیا قرار دارد، اطلاعات ارائه  شده در این حوزه بسیار اهمیت دارد.

 

صادقی نایینی به پایش پدیده خشکسالی و گرد و غبار به عنوان یکی دیگر از اقدامات انجام شده در مرکز ماهدشت اشاره کرد و گفت: این پدیده ها به صورت روزانه پایش میشود و از مجموع دادههای تحلیل شده در سال 96، بیش از 50 مورد وقوع گرد و غبار در کشور داشتیم و این آمار تا 15 دی ماه سال جاری نیز به بیش از 30 مورد رسیده است که در سال جاری بیشتر این گرد و غبار مربوط به جنوب شرقی کشور بوده است.

 

وی درباره ساخت ماهوارههای سنجش از دور نیز گفت:  زنجیره فرایند ساخت ماهواره سنجشی شامل، طراحی، ساخت، پرتاب، کنترل و دریافت تصاویر ماهواره ای و در نهایت پردازش و توسعه کاربرد آن به طور کامل به صورت بومی در کشور انجام می شود و اهمیت این موضوع زمانی است که بدانیم هیچ کشوری در این حوزه به ما کمک نکرده و این دانش کاملا بومی است.

 

سرپرست معاونت توسعه کاربرد و خدمات فضایی ایران به ساخت ماهواره دوستی دانشگاه شریف و پیام امیرکبیر  و ظفر دانشگاه علم و صنعت اشاره کرد و  گفت: دوربین های اپتیک ماهواره دوستی شریف بسیار قوی و با وضوح بالا است که قدرت تشخیص مکانی حدود 20 متر را دارد.

 

وی افزود: با ساخت این ماهواره ها در دانشگاه ها زیرساخت خوبی در این حوزه در این مراکز ایجاد شده است و ظرفیت آزمایشگاهی خوبی برای تربیت نیروی توانمند در این حوزه شکل گرفته است.

 

صادقی نایینی به انجام تست ماهواره پیام امیر کبیر و ایستگاه های زمینی آن در چند روز گذشته اشاره کرد و گفت: این ماهواره برای  سومین مرحله تستهای خود به پژوهشگاه فضایی منتقل و تستهای سیستمی این ماهواره در چندین نوبت انجام شد و تاکنون نیز مشکلی ایجاد نشده است و تا چند روز آینده این مرحله از تست ماهواره نیز به اتمام می رسد، البته آزمایش ماهواره ها در چندین نوبت تکرار می شود.

 

وی از قرار گرفتن ماهواره های بومی سنجشی در کنار ماهواره های غیر بومی به عنوان ظرفیت جدید یاد کرد و افزود: با این کار امکان توسعه و بهبود سامانه های خود را به دست می آوریم، به طور مثال ما در مورد آتش سوزی هورالعظیم اطلاعات را هر 5 روز یکبار از طریق ماهواره های ناسا و آژانس فضایی اروپا دریافت و تحلیل می کردیم، در صورتی که با در مدار قرار گرفتن ماهواره های بومی مانند پیام و ظفر شاهد بهبود نتایج حاصل از سامانه های کاربردی خواهیم بود، مثل کاهش بازه زمانی در موضوعات مرتبط با پایش بلایای طبیعی در کشور.

 

سرپرست معاونت کاربرد و خدمات فضایی ، درباره برنامه های آینده سازمان فضایی ایران در حوزه ماهواره های سنجشی نیز گفت: در این بخش، نسلی از ماهواره ها با عنوان ماهواره های سنجش از دور پارس طراحی شده است که در کنار ایستگاه های زمینی و مراکز پردازش و نیز سامانه های کاربردی تشکیل زیست بوم «پارس» را می دهند و در این زیست بوم بالغ بر 26 سامانه کاربردی از پایش حوادث غیر مترقبه تا حوزه کشاورزی و منابع طبیعی دیده شده است.

مدیر کل فناوری فضایی سازمان فضایی درباره آخرین وضعیت ماهواره‌های ایرانی آماده پرتاب گفت: تست ماهواره دوستی برای پرتاب کاملا آماده است و تست‌های فنی ماهواره پیام دیشب تمام شد و ماهواره در حال بسته بندی و انتقال به محل پرتاب است.

 

مجتبی سُرادِقی مدیر کل فناوری فضایی سازمان فضایی ایران درباره آخرین وضعیت ماهواره های ایرانی برای پرتاب گفت: ماهواره دوستی برای پرتاب کاملا آماده است و تست‌های فنی ماهواره پیام دیشب تمام شد.

 

وی گفت: در سال های ۸۵ و ۸۶ یا اواسط دهه ۸۰ که سازمان فضایی ایران تاسیس شده بود با ۳ دانشگاه شریف علم و صنعت و امیرکبیر ۳ قرارداد ساخت ماهواره منعقد کردیم که در این قراردادها به دانشگاه ها گفته شده بود با کمک شریک خارجی ماهواره ای بسازند که رزولوشن (دقت تصویر) آن کمتر از ۱۰۰۰ متر باشد.

 

سرادقی ادامه داد: پس از چند سال تلاش دانشگاه ها برای برقراری ارتباط با طرف های خارجی به دلایل تحریم و دیگر دلایل ممکن نشد و همان زمان با کمک توانمندی‌های داخلی که در سال ۸۷ با پرتاب ماهواره امید به وجود آمد تصمیم گرفتیم این ماهواره‌ها را داخلی بسازیم.

 

*امیدواری کامل به توان داخل پس از پرتاب ماهواره امید

 

مدیر کل فناوری فضایی سازمان فضایی ایران افزود: پس از اینکه دانشگاه وارد مراحل ساخت شدند متوجه شدیم می‌توانیم این ماهواره‌ها را با رزولیشن بهتری بسازیم. اولین خروجی آن ماهواره نوید دانشگاه علم و صنعت بود که ماموریت هزار متری را به ۴۰۰ متری تبدیل کرد و و پرتاب شد و این اعتماد به نفس و باور به وجود آورد که می توانیم از این بهتر ماهواره بسازیم.

 

وی اضافه کرد: سپس به همین دلیل قراردادهای ماهواره های دوستی و پیام تغییر کرد و پیوست‌های فنی آنها به ۲۰ متر (بهتر بگویم بهتر از ۳۰ متر ) و ۴۰ متر تغییر کرد و سازندگان ماهواره دوستی ادعا کردند که می‌توانند ماهواره را با رزولوشن حدود ۳۰ متر تحویل دهند که ساختند و تحویل دادند و ماهواره پیام نیز با رزولوشن ۴۰ متر ماهواره ساخته شد. بنابراین نتیجه کار تبدیل شد به کاری کاملاً داخلی با مجموع رزولوشن زیر ۵۰ متر.

 

*پایان تست‌های فنی ماهواره‌های دوستی و پیام

 

سرادقی درباره انجام آخرین تست‌های فنی این ۲ ماهواره، گفت: تست‌های فنی ماهواره دوستی در سال ۹۵ به اتمام رسید اما پرتاب آن به تعویق افتاد و اکنون دوباره برای پرتاب آماده شده است و کاملا آماده ایم.

 

مدیر کل فناوری فضایی سازمان فضایی ایران ادامه داد: تست‌های فنی ماهواره پیام دیشب تمام شد و تمام کارهایی که باید انجام می دادیم را انجام دادیم و ماهواره در حال بسته بندی، حمل و انتقال به جایی است که باید برای پرتاب قرار بگیرد. این ماهواره تاکنون تست های زیادی از جمله تست های محیطی و تست های عملکردی را پشت سر گذاشته است. تست های محیطی قبلا انجام شده بود که بتواند شرایط دمایی و شرایط ارتعاشی را تحمل کند و تست های عملکردی در چند روز گذشته که احتمالا اخبار آن را شنیده اید انجام شده است و تقریبا می‌توانم بگویم تست‌ها تمام شده است و باقی کارها را باید در مراحل بعدی انجام داد.

 

*اهداف پرتاپ ماهواره های ایرانی

 

وی درباره هدف و کاربردهای این ماهواره ها، گفت: کاربرد اصلی این ماهواره ها به دست آوردن توانمندی ساخت ماهواره و اثبات فناوری است که بفهمیم زیر سیستم ها و سیستم های اصلی ماهواره ها چقدر می توانند کار خود را انجام دهند و حتی تقدم این اهداف از اهداف دیگری که برای آنها در نظر گرفته شده مهم‌تر است. 

 

سرادقی افزود: اما با توجه به اینکه هر ماهواره باید ماموریت عملکردی داشته باشند ماموریت های ثانویه برای آنها دیده است و ماموریت مشترک ثانویه هر دو ماهواره تصویربرداری است. علاوه براین در ماهواره پیام یک ماموریت مخابراتی نیز دیده شده که بتواند یک پیام را ذخیره کند و به سمت زمین بفرستد؛ همچنین در پیام یک محموله اندازه گیری تشعشعات فضایی نیز قرار داده‌ایم. بنابراین پیام دارای ۳ ماموریت و دوستی دارای یک مأموریت تصویربرداری دارد.

 

*کاربردهای مفروض برای ماهواره های ایرانی

 

وی در توضیح بیشتر کاربردهای این ماهواره ها، توضیح داد: با توجه به اینکه ماموریت مشترک هر دو ماهواره تصویربرداری است از این تصاویر می‌توان برای مقاصد متعددی استفاده کرد برای مثال پس از اخذ تصویر می‌توان از آن برای پایش پوشش گیاهی استفاده کرد، به شرط اینکه ماهواره کاملا صحیح کار کند و تصویر کیفیت مورد انتظار و قابل استفاده برای متخصصان سنجش سنجش از راه دور را داشته باشد.

 

همچنین امروز محمد جواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در توئیتی اعلام کرد: سال۸۷، بنا بود با همکاری بین المللی ماهواره‌ای بسازند که دقت تصویربرداری ۱۰۰۰متری داشته باشد، حاضر به همکاری با ایران نشدند، برنامه عوض شد تولید داخلی با دقتی ۲۵برابر، طولانی شد، اما ساخته شد و در خدمت کشاورزی، محیط زیست و مدیریت آب. دیشب تست ماهواره‌های ایرانی با موفقیت پاس شد.