تا پایان دولت ۱۰۰ درصد روستاها به شبکه ملی اطلاعات متصل می شوند

 مراسم افتتاح فاز نخست شبکه هوشمند مدارس «دانا» با حضور حسن روحانی رئیس جمهوری، محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، امیر ناظمی رئیس سازمان فناوری اطلاعات روز گذشته به مناسبت روز روستا (15 مهرماه) از طریق ویدیو کنفرانس برگزار شد و طی این مراسم بیش از 76 هزار مدرسه به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات متصل شدند.
اتصال همزمان مدارس شهری و روستایی به اینترنت
محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در این مراسم گفت: با دستور مؤکد رئیس جمهوری، وزارت ارتباطات بخش مهمی از توان خود  در دولت یازدهم و دوازدهم را صرف تحقق عدالت ارتباطی کرد؛ با وجود اینکه تلفن همراه اوایل دهه 70 وارد کشور شد اما تا سال 92 تنها 11 درصد از روستاها مجهز به تلفن همراه بود اما امروز پوشش شبکه تلفن همراه در 95 درصد روستاهای کشور فراهم شده است. آذری جهرمی افزود: اتصال به شبکه ملی اطلاعات و دسترسی اینترنت پرسرعت در دولت یازدهم و دوازدهم شکل گرفته و از سال 94 در کشور شروع شده است ‌که با فاصله‌ای نه چندان زیاد در 90 درصد روستاهای بالای 20 خانوار فراهم شده است؛ همه تلاش ما معطوف بر این است که با حمایت‌های رئیس جمهوری این عدد را در روستاهای بالای 20 خانوار به 100 درصد برسانیم تا شعار دسترسی همگانی به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات محقق شود.
وی در ادامه با بیان اینکه مأموریت بعدی که رئیس جمهوری به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات سپردند، آماده کردن زیرساخت‌های تحقق عدالت آموزشی بود، گفت: با شیوع بیماری کرونا بحث آموزش مجازی و عدالت آموزشی یکی مهم ترین بحث‌ها و موضوع هایی بود که مطرح شد و امروز ما برای بیش از 13 میلیون دانش‌آموز، یک میلیون معلم و کادر آموزشی در کشور و حدود 4 میلیون دانشجو و 100 هزار استاد دانشگاه، اینترنت رایگان  فراهم کرده ایم که یک خدمت بزرگ (از سوی دولت برای مردم )محسوب می‌شود. وزیر ارتباطات با بیان اینکه در بخش عدالت آموزشی آنچه پیگیری کردیم بحث فراهم کردن زیرساخت‌های مدارس هوشمند بود، افزود: بدون توجه به نقاط شهری و روستایی به صورت همزمان اتصال مدارس به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات در این دو بخش آغاز شد. این برنامه در ذیل برنامه ایران هوشمند پیگیری شد و تلاش کردیم زیرساخت های مدارس هوشمند را فراهم کنیم از این رو اتصال شبکه هوشمند مدارس به شبکه ملی اطلاعات از دورترین نقاط ایران یعنی کنارک سیستان و بلوچستان افتتاح شد.
پلتفرم‌های رایگان برای دانش‌آموزان
امیر ناظمی رئیس سازمان فناوری که در مدرسه‌ای در کنارک استان سیستان و بلوچستان این طرح را افتتاح کرد،  گفت: با افتتاح این طرح 76 هزار و 200 مدرسه به شبکه اقتصادی مدارس با عنوان «شبکه دانا» متصل می‌شوند؛ با دستور رئیس جمهوری در 4 ماه گذشته و تأکید بر راه‌اندازی هرچه زودتر این شبکه موجب شد تا راه‌اندازی این شبکه به سرعت پیش رود و 170 میلیارد تومان برای این طرح هزینه شود. ناظمی افزود: یکی از نکات برجسته افتتاح این طرح این است که برای تجهیز مدارس از محصولات و تولیدات تولیدکنندگان داخلی استفاده شده است؛ همه اپراتورها از جمله ایرانسل، همراه اول، ، رایتل شرکت مخابرات ایران و شرکت‌های وب در این پروژه نقش مهمی  ایفا کرده‌اند.
وی در ادامه گفت: امروز 95 درصد از مدارس کشور به شبکه دانا متصل می‌شوند، به عبارتی شبکه دانا زیرساخت ایجاد مدارس هوشمند در کشور است و پایه‌ای است تا بتوان روی آن خدمات و محتوای مناسب را به دانش‌آموزان و معلمان ارائه داد.معاون وزیر با بیان اینکه به همراه این رونمایی چند پلتفرم مخصوص آموزش دانش‌آموزان  معرفی شد، گفت: این پلتفرم ها می‌تواند در کنار پلتفرم‌های موجود به آموزش دانش‌آموزان در آموزش مجازی کمک کند. اولین پلتفرم «دانا پلاس» است که برای بارگذاری کلاس‌های مجازی از سوی شرکت ایرانسل فراهم شده است. دومین پلتفرم «لایو بوک» است که برای اشتراک‌گذاری مجازی تمام کتاب‌های درسی فراهم شده است و تمام مواد آموزشی آزمون‌ها و فیلم‌ها را در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌دهد و این برای دانش‌آموزان روستایی بسیار مفید خواهد بود که به آنها رایگان ارائه می‌شود. وی افزود: یکی دیگر از پلتفرم های آموزشی پلتفرم «7 سین» است که تولیدکنندگان محتوای آموزشی را به دانش‌آموزان مرتبط می‌کند و دو  پلتفرم دیگر به نام «فیبیدو»و «طاقچه »برای کتاب‌های فوق برنامه دانش‌آموزان به صورت رایگان برای مدارس و دانش‌آموزان در نظر گرفته است. همچنین سامانه‌ای فراهم شده است که در آن معرفی پلتفرم ها برای دانش‌آموزان و معلمان وجود داشته باشد.
ناظمی در پایان از مهراد ترابیان مجری طرح اینترنت روستایی قدردانی کرد.
 
برش
 
عزم دولت تدبیر و امید  برای رساندن اینترنت به روستا‌ها به ثمر رسید
تحقق یک رؤیا
 
یکی از دغدغه‌های دولت یازدهم و دوازدهم اتصال روستاها به اینترنت بود، چرا که حسن روحانی رئیس جمهوری اعتقاد دارد که  همه مردم کشور اعم از روستایی و شهری دارای حقوق یکسان هستند و باید توجه داشت که اگر روستا آباد نشود، شهرها ویران می‌شوند، زیرا مهاجرت از روستاها و حاشیه‌نشینی در شهرها، تخریب شهرها را به دنبال دارد. از این رو زمینه دسترسی تمام این روستاها به اینترنت پس از سال ۹۲ در دولت یازدهم فراهم شد.
طبق برنامه ششم توسعه کشور و در راستای اجرای عدالت اجتماعی دولت موظف است دسترسی‌ها و امکاناتی را که در شهرها وجود دارد در اختیار مردم روستاها نیز قرار دهد تا بتوانند از طریق شبکه ملی اطلاعات خدمات (الکترونیک، آموزش، سلامت، کشاورزی، بهداشت و...) دریافت کنند. بنابراین در همین راستا وزارت ارتباطات نیز مکلف شد تا دسترسی به اینترنت را برای ۸۰ درصد جمعیت روستایی کشور که عمدتاً روستاهای بالای ۲۰ خانوار هستند، فراهم کند. براساس قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مبنی بر توسعه و ترویج ارتباطات و فناوری اطلاعات در نقاط مختلف کشور و الزامات دولت درخصوص تسهیل و تسریع دسترسی به خدمات مخابراتی، پستی و فناوری اطلاعات برای هر یک از آحاد کشور در نقاط روستایی و دورافتاده، پروژه USO در برنامه و بودجه دولت لحاظ شد.
هر چند در ابتدای امر برخی مخالف رفتن اینترنت به روستاها بودند و اعتقاد داشتند اینترنت موجب آشنایی روستاییان با فساد می‌شود  اما محمود واعظی، وزیر سابق ارتباطات معتقد بود که  «روستاییان باید بتوانند از همه خدمات شهرها در محل زندگی خود بهره‌مند شوند و اینترنت روستایی این امکان را فراهم می‌کند. روستاییان باید خدمات مورد نیاز خود را برای ارتقای سطح زندگی و پیشرفت علمی فرزندانشان از اینترنت دریافت کنند. در صورتی که هدفگذاری دولت این بوده است که علاوه بر انتقال اینترنت خدمات نیز به روستاها منتقل شود در حقیقت انتقال اینترنت به روستاها بخشی از شبکه ملی ارتباطات است.»
باوجود مخالفت‌ها برای اتصال روستا‌ها به اینترنت، به دستور رئیس جمهوری اینترنت به روستاها رفت. به طوری که با شروع وزارت دولت یازدهم تنها اندکی از روستاها به اینترنت متصل بودند که با اقدام وزارت ارتباطات در سال 93، 8 هزار روستا به اینترنت متصل شدند و برنامه‌ریزی برای اتصال 25 هزار روستا در سال 94 کلید خورد. اما آمار و ارقام چه می‌گویند؟ در ابتدای دولت یازدهم ۴ هزار و ۵۰۰ روستا مجهز به خطوط تلفن همراه بودند اما امروز ۳۴ هزار و ۹۰ روستا تلفن همراه دارند. اگر متوسط سالانه را مد نظر قرار دهیم، متوسط اتصال روستاها تا قبل از دولت یازدهم حدود ۹۰۰ روستا در سال بوده اما در دولت یازدهم و دوازدهم این رقم به ۴ هزار و ۹۳۱ روستا رسیده است، به عبارت دیگر این رقم در حدود ۵ برابر افزایش داشته است. در ابتدای دولت یازدهم عدد اتصال روستاها به شبکه ملی اطلاعات صفر بوده یعنی هیچ روستایی به شبکه ملی اطلاعات متصل نبوده است اما در ابتدای دولت دوازدهم این عدد به ۱۸ هزار و ۱۰۰ روستا رسیده و امروز ۳۰ هزار و ۹۹۹ روستا، یعنی بالغ بر ۷۸ درصد روستاهای کشور به شبکه ملی اطلاعات متصل هستند.اتصال ۱۹ هزار و ۲۵۰ مدرسه روستایی به شبکه ملی اطلاعات را از تأثیرات توسعه این فناوری در کشور است و تا امروز تنها ۳ هزار و ۸۲۵ روستا باقی مانده است. اتصال مدارس روستایی به شبکه ملی اطلاعات موجب بهره‌گیری از آموزش الکترونیکی می‌شود. همچنین این اتصال برای تمامی ثبت نام‌ها و فرآیندهایی که وزارتخانه‌ها اعلام می‌کنند و تدریس مورد استفاده است. به عبارتی در دوره دولت تدبیر و امید در هر هفته ۱۰۹ روستا تحت پوشش تلفن همراه قرار گرفتند و ۹۸ روستا به شبکه ملی اطلاعات متصل شده‌اند. گفتنی است هیچ دولتی به اندازه دولت‌های یازدهم و دوازدهم به توسعه ارتباطات روستایی توجه نداشته است. به طوری که فقط در ۶ ماهه نخست دولت‌های دوازدهم با دستور ویژه وزیر ارتباطات تمام شهرهای کشور به نسل‌های ۳ و ۴ متصل شدند و سپس عزم در وزارتخانه جزم شد که این تکنولوژی به روستاها نیز برده شود و به همین علت در مدت سه سال پهنای باند که تنها در ۳۲ درصد از روستاها اجرا شده بود، به 95 درصد رسید و این یعنی برگ زرینی در این دولت.

پوشش صددرصدی شبکه تلفن همراه در سطح روستاها

 
 
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: بنا داریم به صورت صددرصدی شبکه تلفن همراه در سطح روستاهای بالای ۲۰ خانوار را پوشش دهیم.
 
 محمدجواد آذری جهرمی امروز در آیین افتتاح فاز نخست شبکه هوشمند مدارس دانا که با حضور رئیس جمهور برگزار شد، عنوان کرد: به دستور موکد جنابعالی وزارت اراتباطات توانست بخشی از توان خود را در راستای تحقق عدالت ارتباطی مصروف کند.
 
وی افزود: تلفن همراه هر چند در اوایل دهه هفتاد وارد کشور شده بود اما تا سال ۹۲ تنها با ۱۱ درصد سطح روستاهای کشور را پوشش شبکه تلفن همراه داده بود. اما امروز این میزان به ۹۵ درصد در روستاها رسیده است.
 
آذری جهرمی افزود: اتصال به شبکه ملی اطلاعات و دسترسی به اینترنت پرسرعت از سال ۱۳۹۴  با دستور رئیس جمهور شکل گرفت که با فاصله نه چندان زیادی هم اکنون برای بیش از ۹۰ درصد روستاهای کشور بالای ۲۰ خانوار کشور فراهم است و همه تلاش ما این است که با مدد الهی و حمایت های شما تا پایان دولت این عدد به صددرصد برسد تا شعار دسترسی به اینترنت همگانی در سراسر کشور محقق شود.
 
وی با تاکید بر اینکه آماده کردن زیرساخت های تحقق عدالت آموزشی در کشور خصوصا در دوران کرونا از جمله ماموریت هایی بود که رئیس جمهور به وزارت ارتباطات محول کرده است، گفت: برای ۱۳ میلیون دانش آموزش، یک میلیون معلم و کادر آموزشی، ۴ میلیون دانشجو و ۱۰۰ هزار استاد دانشگاه اینترنت رایگان را فراهم کردیم که این یک خدمت بزرگ از سمت دولت برای مردم بود.
 
آذری جهرمی با اشاره به موضوع دیگری در حضور رئیس جمهور گفت: فراهم آوری زیرساخت مدارس هوشمند بدون توجه به نقاط شهری و روستایی از دیگر مواردی بود که وزارت ارتباطات در حوزه آموزش در نظر گرفته بود.
 
وی افزود: این پروژه به صورت همزمان در شبکه های روستایی ذیل برنامه ایران هوشمند پیگیری شد و ما تلاش کردیم زیرساخت مدارس هوشمند را فراهم آوریم.
 
آذری جهرمی افزود: امروز در یکی از دورترین مدارس در محل کنارک سیستان و بلوچستان فاز نخست شبکه هوشمند مدارس دانا را در همین راستا افتتاح می کنیم.

پوشش صددرصدی شبکه تلفن همراه در سطح روستاها

 
 
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: بنا داریم به صورت صددرصدی شبکه تلفن همراه در سطح روستاهای بالای ۲۰ خانوار را پوشش دهیم.
 
 محمدجواد آذری جهرمی امروز در آیین افتتاح فاز نخست شبکه هوشمند مدارس دانا که با حضور رئیس جمهور برگزار شد، عنوان کرد: به دستور موکد جنابعالی وزارت اراتباطات توانست بخشی از توان خود را در راستای تحقق عدالت ارتباطی مصروف کند.
 
وی افزود: تلفن همراه هر چند در اوایل دهه هفتاد وارد کشور شده بود اما تا سال ۹۲ تنها با ۱۱ درصد سطح روستاهای کشور را پوشش شبکه تلفن همراه داده بود. اما امروز این میزان به ۹۵ درصد در روستاها رسیده است.
 
آذری جهرمی افزود: اتصال به شبکه ملی اطلاعات و دسترسی به اینترنت پرسرعت از سال ۱۳۹۴  با دستور رئیس جمهور شکل گرفت که با فاصله نه چندان زیادی هم اکنون برای بیش از ۹۰ درصد روستاهای کشور بالای ۲۰ خانوار کشور فراهم است و همه تلاش ما این است که با مدد الهی و حمایت های شما تا پایان دولت این عدد به صددرصد برسد تا شعار دسترسی به اینترنت همگانی در سراسر کشور محقق شود.
 
وی با تاکید بر اینکه آماده کردن زیرساخت های تحقق عدالت آموزشی در کشور خصوصا در دوران کرونا از جمله ماموریت هایی بود که رئیس جمهور به وزارت ارتباطات محول کرده است، گفت: برای ۱۳ میلیون دانش آموزش، یک میلیون معلم و کادر آموزشی، ۴ میلیون دانشجو و ۱۰۰ هزار استاد دانشگاه اینترنت رایگان را فراهم کردیم که این یک خدمت بزرگ از سمت دولت برای مردم بود.
 
آذری جهرمی با اشاره به موضوع دیگری در حضور رئیس جمهور گفت: فراهم آوری زیرساخت مدارس هوشمند بدون توجه به نقاط شهری و روستایی از دیگر مواردی بود که وزارت ارتباطات در حوزه آموزش در نظر گرفته بود.
 
وی افزود: این پروژه به صورت همزمان در شبکه های روستایی ذیل برنامه ایران هوشمند پیگیری شد و ما تلاش کردیم زیرساخت مدارس هوشمند را فراهم آوریم.
 
آذری جهرمی افزود: امروز در یکی از دورترین مدارس در محل کنارک سیستان و بلوچستان فاز نخست شبکه هوشمند مدارس دانا را در همین راستا افتتاح می کنیم.

آذری‌جهرمی: شبکه ملی اطلاعات قرار نیست ارتباط ما با اینترنت را مختل کند

 
 
وزیر ارتباطات گفت: این اشتباه است که فکر کنیم راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات قرار است اینترنت را مختل کند.
 
به گزارش روز چهارشنبه ، «محمدجواد آذری جهرمی» در حاشیه هیات دولت در جمع خبرنگاران، افزود: شبکه ملی اطلاعات، زیرساخت اینترنت است و تضادی با اینترنت ندارد و این چیزی که در اذهان شکل گرفته که اگر شبکه ملی اطلاعات راه بیفتد اینترنت مختل می‌شود از اساس اشتباه است.
 
وی اضافه کرد: اختلال در دسترسی در رابطه با نسخه وب یکی از اپلیکیشن‌ها بود. بر اساس پیگیری‌هایی که در شرکت زیرساخت انجام دادند، مشخص شد که برای مدیریت ترافیک، بخشی از ترافیک را در سرورهای خدمات ابری آمازون منتقل می کردند که آمازون در خدمت‌رسانی به کاربران ایرانی برخی از محدودیت‌ها را اعمال کرده بود که پس از پیگیری‌های لازم این مشکل حل شد. مساله عمومی تحت عنوان اختلال وجود ندارد.
 
وزیر ارتباطات درباره شباهت گوشی‌های رونمایی شده صاایران به یک شرکت چینی گفت: من هم این ماجرا را در شبکه‌های مجازی دیدم. اینکه تولید صفر تا صد گوشی را خودمان در کشور داشته باشیم در حال حاضر ممکن نیست. در ابتدای راه، طبیعی است که با مدل‌های skd و ckd آغاز کنند و به مراحل بعدی برسند.
 
وی افزود: اگر این شرکت‌ها با یک شرکت خارجی به تفاهم رسیده باشند که خط تولید را در داخل کشور راه‌اندازی کنند برای فاز اول مثبت است و باید شکل بگیرد.
 
او درباره اپلیکیشن شاد افزود: حدود ۸.۵ میلیون نصب فعال در اپلیکیشن شاد وجود داد و ۱.۵ میلیون نفر استفاده مستمر دارند. متوسط استفاده از اپلیکیشن شاد برای هر کاربر حدود ۱۵۰ کیلوبیت بر ثانیه است و این چیزی نیست که شبکه ما را دچار چالش کند. مجموعه ترافیکی که این اپلیکیشن مدیریت می کند حدود ۲۰۰ گیگابایت است بنابراین عددی نیست که ظرفیت ۲۰ هزار گیگابیت شبکه را دچار مشکل کند.
 
جهرمی اضافه کرد: مسئله ربطی به پهنای باند ندارد. شبکه اینترنت کشور به تمام پیام‌رسان‌ها پهنای باند می‌دهد و همین مسئله نشان می‌دهد که موضوع اصلی پهنای باند نیست. شاد اولین پیام رسان ایرانی است که مدل‌های خارجی خود را پشت سر گذاشته و استفاده آن از واتس‌اپ هم بیشتر است. طبیعی است که چالش‌هایی به وجود بیاید.
 
او تصریح کرد: نرم‌افزارهای این شبکه باید به روز رسانی شود. از همراه اول خواستیم که مرکز تماس راه بیندازند. سه اشکال عمده این است که نمی‌توانیم احراز هویت انجام دهیم که به سیستم سناد آموزش و پرورش برمی‌گردد.  موضوع دوم این است که شاد روی گوشی‌ها نصب نمی‌شود. دلیلش این است که طراحی اپلیکیشن شاد برای یک نسخه‌ای از اندروید به بعد است و تیم توسعه دهنده باید این را اصلاح کند چرا که برخی از مردم گوشی‌های قدیمی با اندروید پایین دارند.
 
«مشکل سوم کندی است که به سرورهای اپلیکیشن شاد برمی‌گردد که بحث لبه تکنولوژی است. کار بسیار پر تلاشی را در پیش گرفته‌اند و این که توانسته‌اند نرم افزاری مانند واتس‌اپ را پشت سر بگذارند به علت همین تلاش است. باید در این مسئله کمک کنیم و این کار را انجام می دهیم. ظرفیت مراکز داده ما در چهار استان اصلی شبکه ملی اطلاعات در مشهد تبریز، شیراز و تهران وجود دارد که می‌توانند سرورهایشان را به این مراکز منتقل کنند.»
 
جهرمی خاطرنشان کرد: «شخصا جلسه‌ای با تیم اجرایی این اپلیکیشن گذاشتم و از جزئیات کار با خبر شدم. ضمن این که اشکالاتی وجود دارد نباید از اقدامات خوب آن‌ها چشم‌پوشی کرد. اگر بخواهیم یک مسئول پیدا کنیم و گردن آن بیندازیم من حاضر هستم تقصیر من باشد. اما باید مشکل را برطرف کنیم.»  
 
او درباره رایگان نبودن اینترنت شبکه شاد که در برخی رسانه‌ها به آن اشاره شده است، افزود: درج میزان مصرف به منظور درج میزان هزینه نیست و شاد در تمامی آن‌ها رایگان است. اگر کسی شکایتی دارد می‌تواند با ۱۹۵ آن را به اشتراک بگذارند. البته ما تا الان یک شکایت مستند هم دریافت نکردیم اما برخی رسانه‌ها دوست دارند این مسئله را نشر دهند.
 
وزیر ارتباطات اشاره کرد: لیست  ۱۰۴ هزار نفره استاد دانشگاه در سراسر کشور توسط وزارت علوم، دانشگاه آزاد و دیگر مراکز به دست ما رسیده است که از این تعداد ۴۶ هزار نفر برای استفاده از بسته رایگان هدیه وزارت ارتباطات درخواست داده‌اند که تقدیم‌شان می‌کنیم. کارهای مربوط به بخش اساتید کارش تمام شده و از ۱۵ مهرماه بسته‌ها فعال می‌شود.
 
او درباره دانشجویان گفت: حدود ۴ میلیون دانش‌آموز هستند که برای آموزش مجازی هزینه می‌کنند. تصمیمی که با وزیر علوم گرفته‌ایم این است که تمامی یک هزار و ۱۰۰ دانشگاه کشور به شبکه فیبر نوری متصل شوند تا هزینه آموزش رایگان شود. کارهای اجرایی در این خصوص را انجام داده‌ایم.
 
جهرمی با بیان این‌که وزارت ارتباطات در حال انجام کارهای مربوط به ارائه تسهیلات لازم برای دریافت خدمات ابری برای آموزش مجازی دانشگاه‌ها است، گفت: بنا بود ابتدای مهر مسائل مربوط به تسهیلات مربوط به آموزش مجازی دانشجویان را اطلاع‌رسانی کنیم، اما از آن‌جایی که هنوز اطلاعات مناسبی در این زمینه از سوی وزارت علوم و دانشگاه‌ها به دست ما نرسیده است، نتوانستیم بسته را ارائه کنیم. در سه چهار روز آینده حتما جزئیات این بسته را نیز در اختیارشان قرار خواهیم داد. از دانشجویان بابت تاخیری که پیش آمده عذرخواهی می‌کنم.

عضو شورای عالی فضای مجازی: نظارت مرکز ملی فضای مجازی بر شبکه ملی اطلاعات اعمال نمی‌شود

 
 
عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با اشاره به سرعت پیشرفت پایین شبکه ملی اطلاعات گفت: نظارت مرکز ملی فضای مجازی بر این پروژه اعمال نمی‌شود.
 
محمدحسن انتظاری در خصوص سرعت پایین پیشرفت شبکه ملی اطلاعات که مورد مطالبه رهبر انقلاب در دیدار هیئت دولت قرار گرفت، گفت: بله درست است، یکی از دلایلی که اجرای پروژه شبکه ملی اطلاعات نتوانست خوب جلو برود، این است که روی آن نظارت مرکز ملی فضای مجازی اعمال نشد و الان هم اعمال نمی‌شود. این مسئله تا الان هم ادامه دارد. هیچ کارش هم نمی‌شود کرد، مگر اینکه بر اساس قانون، تخصیص بودجه به وزارت ارتباطات منوط به تأیید مرکز ملی فضای مجازی شود. اگر قانون نمی‌شود، لااقل رئیس‌جمهور به‌عنوان مقام بالاتر دولت و رئیس سازمان برنامه و بودجه به آن دستگاه دستور دهد که بودجه شبکه ملی اطلاعات را بعد از تأیید مرکز ملی فضای مجازی تخصیص بدهید که در اینجا مرکز ملی بتواند طرح‌هایشان را کنترل کند.
 
وی با بیان اینکه زیربنای اصلی فضای مجازی شبکه ملی اطلاعات است، ادامه داد: اگر ما این زیربنای اصلی را نداشته باشیم، کاربردهایی که در حوزه‌های مختلف باید به جامعه خدمت بدهد یا اعمال حاکمیت کند، روی زیرساخت خارجی شکل خواهد گرفت. یعنی حاکمیت ما در فضای مجازی روی زیرساخت خارجی قرار می‌گیرد که چیز نامربوطی است. این اصلی‌ترین دلیل برای ایجاد شبکه ملی اطلاعات است. اگر این شبکه تشکیل شود حاکمیت ما در حوزه فضای مجازی، مستقل و در داخل کشور ایجاد می‌شود و اگر تشکیل نشود این حاکمیت از دست ما می‌رود و در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی به دست خارجی‌ها می‌افتد.
 
عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در خصوص نگرانی افکار عمومی مبنی بر اینکه راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات ارتباط مردم و کشور را با اینترنت بین‌المللی قطع می‌کند، گفت: این شبهه را کسانی که می‌خواستند این شبکه شکل نگیرد در افکار عمومی وارد کردند. این فرضیه ۱۰۰ درصد غلط است. اینترنت به‌عنوان یک سرویس لازم در شبکه ملی اطلاعات و جزو شبکه است؛ این تصور که سرویس اینترنت قطع می‌شود، گزاره‌ای ساختگی از آن‌هایی است که می‌خواهند این کار انجام نشود. به همین جهت این تصور اشتباه را در ذهن مردم ایجاد می‌کنند. سواد فضای مجازی در بسیاری از کسانی که اظهارنظر می‌کنند به عینه پایین است.
 
وی با بیان اینکه هم اکنون بحث ایجاد شبکه ملی در سایر کشورها به طرق مختلف پیش می‌رود، خاطرنشان کرد: کره جنوبی بیشتر اطلاعاتش را محلی کرده است، یعنی حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد اطلاعات مورد نیاز مردم کره در داخل کشور تولید می‌شود. در اروپا همین فرآیند جلو می‌رود. هم اکنون هر کشوری سازوکارهای متناسب خودش را در خصوص شبکه ملی دارد و علاوه بر اروپا، چین و روسیه نیز طبق این فرآیند جلو می‌روند. سال گذشته در مجمع جهانی آی جی اف اینترنت گاورننس فروم که در اروپا تشکیل شد، ماکرون رئیس‌جمهور فرانسه رسماً این را مطرح کرد که الان دو جور اینترنت داریم، یکی اینترنت آمریکایی و یکی اینترنت چینی؛ ما باید در اروپا اینترنت اروپایی داشته باشیم و از بند اینترنت امریکایی رها شویم.
 
انتظاری ادامه داد: چرا اروپا این را می‌گوید؟ علتش این است که پلتفرم غول‌های سرویس‌دهنده آمریکایی مثل گوگل، فیس‌بوک و غیره تمام زمام و اختیار اروپایی‌ها را در همه چیز گرفته‌اند. مثلاً در انتخابات برگزیت، فیس‌بوک عملاً نظر خودش را به انگلیسی‌ها تحمیل کرد. بعداً هم مارک زاکربرگ را آوردند در پارلمان اروپا و همین‌طور مجلس انگلیس، گفتند شما چرا و چگونه این کار را انجام دادید. فیس‌بوک حتی در انتخابات ترامپ هم نقش بازی کرد. اطلاعات ۸۰ میلیون کاربر را به یک شرکت تحلیلگر داد و فکر مردم را ساماندهی کرد. این تأثیرات در حوزه اقتصادی و اجتماعی هم وجود دارد. به همین دلیل اروپایی‌ها به‌فکر افتادند که خودشان زمام کار خودشان را به‌دست بگیرند وگرنه اقتصادشان به دست پلت‌فرم‌های خارجی می‌افتد.
 
عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با اشاره به نقش شبکه ملی اطلاعات در پدافند غیرعامل کشور، گفت: فضای مجازی تمام عرصه‌های کشور را در برگرفته و یکپارچه کرده است. هرچه هم ما در این یکپارچگی دیر اقدام کنیم عقب می‌افتیم و مجبوریم صحنه را به خارجی‌ها بسپاریم. ما ۱۶ یا ۱۷ زیرساخت حیاتی داریم. زیرساخت‌های بانکی، حمل‌ونقل، نفت، آب‌وبرق، سلامت، آموزش و غیره. این‌ها در حوزه فضای مجازی دارند شکل می‌گیرند.
 
وی گفت: وقتی کرونا آمد مجبور شدیم آموزش‌ها را در حوزه فضای مجازی ببریم، حالا موفق بود یا نبود را کاری ندارم. ولی عملاً دیدیم بعضی زیرساخت‌ها آماده نیست و مشکلاتی نیز وجود دارد. در حوزه بانکی و حوزه انرژی نیز به همین شکل است. سال گذشته در جریان تحریم ونزوئلا، آمریکایی‌ها نیروگاه برق اصلی ونزوئلا که ۷۰ درصد برق این کشور را تامین می‌کند، از کار انداختند و یک بخش بزرگی از آنجا ۶ ماه برق نداشت. در ایران از این طریق روی سایت نطنز ویروس استاکس نت را پیاده کردند. به عبارت دیگر با این کار یک بخش از انرژی شما را از کار می‌اندازند. اینجاست که بحث‌های سایبری خودش را نشان می‌دهد. هم اکنون در حوزه بانکی بخش بزرگی از خدمات این حوزه در فضای مجازی ارائه می‌شود. البته شبکه خاص خودشان را دارند و هنوز در شبکه ملی اطلاعات وارد نشدند. فرض کنید که یک بخشی از زیرساخت بانکی ما مثل دستگاه‌های عابر بانک در عرض یک ربع از کار بیفتد ببینید چه می‌شود. یا مثلاً فرض کنید پمپ‌بنزین‌ها از کار بیفتد.
 
انتظاری تاکید کرد: اگر شبکه‌های ما دست خارجی‌ها باشد اصلاً شک نکنید این اتفاق می‌افتد. سال گذشته وزارت ارتباطات در جریان تلگرام یک تئوری داشت که «بک اند» داخلی بگذاریم، یعنی پوسته‌های داخلی با ما، اما اصل مسئله دست تلگرام باشد. یعنی همه بیایند در داخل ایران و مردم ما در پوسته‌های داخلی تلگرام کار کنند. این اتفاق افتاد و داشتند کارشان را می‌کردند. اما تلگرام با کمک گوگل تمام پوسته‌های ایرانی تلگرام را خواباند و کسب‌وکارهایی که روی آن بودند همه از کار افتادند! مثال از این واقعی‌تر؟
 
دبیر سابق شورای عالی فضای مجازی خاطرنشان کرد: من نمی‌دانم دوستان روی این مسئله چه جوابی دارند بدهند، صدایش را هم درنیاوردند. بحث شبکه ملی یعنی همین دیگر، یعنی اختیار دست خودمان باشد. یک موضوع مهمی در اینجا وجود دارد و آن خدمات پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات است. یعنی شبکه‌های اجتماعی، موتور جستجو و ایمیل، سرویس‌های سیستم عامل همه این‌ها باید داخلی باشند. اگر داخلی بودند ما قوه پدافند غیرعاملمان دست خودمان است. اگر نبودند ما هر لحظه باید تنمان بلرزد که چه اتفاقی ممکن است بیفتد.
 
وی افزود: شبکه ملی اطلاعات حتماً باید مدل مفهومی علمی داشته باشد، برنامه زمان‌بندی شده عملیاتی داشته باشد که به تصویب شورای عالی رسیده باشد. اگر همه مسائل بخواهد داخل وزارت ارتباطات جلو برود می‌شود همین آش و همین کاسه!
 
وی با بیان اینکه حکمرانی کشور که تا الان در حوزه حقیقی تعریف شده، باید به حوزه فضای مجازی امتداد پیدا کند. اعمال حاکمیت و سیاست‌های نظام که در حوزه واقعی تعریف شده بود، حالا باید به حوزه فضای مجازی امتداد پیدا کند. این موضوع خودش یک بحث مفصلی است. حاکمیت و حکمرانی که دو لفظ مختلف‌اند در عصر امروز که مبتنی بر فضای مجازی است، در حال شکل‌گیری است. کشورهای متعددی نیز با ورود به این حوزه، سیاستگذاری‌ها و فرآیندهای کاری خودشان را تدوین کردند.
 
انتظاری با اشاره به حکم اول مقام معظم رهبری در ۱۷ اسفند ۱۳۹۰ برای تشکیل شورای عالی فضای مجازی گفت: ایشان در این حکم فرمودند که برای استفاده از فرصت‌ها و صیانت ناشی از آسیب‌های فضای مجازی تشکیلاتی به نام شورای عالی فضای مجازی برای هماهنگی و تصمیم‌گیری در این حوزه ایجاد شود. این به نوعی ایجاد نظام حکمرانی در کشور بود. در حکم شهریور سال ۱۳۹۴ هم ایشان این موضوع را تقویت کردند. رهبر انقلاب ضمن تأکید بر اهمیت کار شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی فرمودند که باید در شورا به نحوی برنامه‌ریزی کنیم که کشور قدرت سایبری‌اش در حد قدرت‌های تأثیرگذار جهانی شود.

رییس سازمان پدافند غیرعامل: هدف از شبکه ملی اطلاعات جایگزینی با اینترنت جهانی نیست

رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور با تاکید بر اینکه هدف از «شبکه ملی اطلاعات» جایگزینی به عنوان اینترنت جهانی نیست، گفت: ما برای استقرار کامل شبکه ملی اطلاعات نیازمند یک فهم مشترک از موضوع و اهمیت آن هستیم.
 
به گزارش روز شنبه از پایداری ملی، سردار غلامرضا جلالی درباره دلایل کمتر پرداختن به ابعاد دفاع مقدس در جبهه‌های غرب کشور با اشاره به اینکه در کردستان صحنه جنگ متفاوت بود زیرا در این منطقه ما با اقداماتی برای براندازی نظام مواجه بودیم که با تحریک آمریکا و دولت بعث صورت می‌گرفت و گروهک‌هایی مثل کومله، دموکرات و منافقین برای انجام این اقدام فعال شده بودند، خاطرنشان کرد: گروهک‌های مذکور تلاش داشتند تا به نوعی در منطقه مردم را در برابر انقلاب و نظام اسلامی قرار دهند.
 
شهید بروجردی در قامت یک مصلح امنیت را به غرب کشور بازگرداند
 
جلالی با تاکید بر اینکه برخلاف جبهه‌های جنوب که خطوط خودی و دشمن کامل واضح بود در جبهه‌های غرب ما خاکریزی به این معنا نداشتیم، افزود: در این شرایط با توجه به اینکه رویکرد سردارانی چون شهید بروجردی حفظ امنیت و سلامت مردم تحت هر شرایطی بود جنگیدن با دشمنان کار بسیار دشواری محسوب می‌شد.
 
وی با اشاره به اینکه به دلایل متعددی امنیتی اساسا ابعاد تبلیغاتی جنگ در جبهه‌های غرب کم رنگ بوده است، تصریح کرد: به نظر من ابعاد دفاع مقدس در جبهه‌های غرب کشور دارای پیچیدگی‌ها و حساسیت‌های بسیار خاصی بود.  
 
رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور با تجلیل از مقام شامخ شهید بروجردی عنوان کرد: این شهید در قامت یک مصلح امنیت را در کردستان با مشارکت جدی و انقلابی مردم کرد منطقه به این خطه بازگرداند.
 
هدف از شبکه ملی اطلاعات جایگزینی به عنوان اینترنت جهانی نیست
 
رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور در بخشی دیگر از این بازدید در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره موضوع اینترنت ملی نیز گفت: البته من خیلی واژه اینترنت ملی را نمی‌پسندم و تاکید دارم که از واژه شبکه ملی اطلاعات استفاده شود چراکه هدف از شبکه ملی اطلاعات جایگزینی به عنوان اینترنت جهانی نیست بلکه شبکه ملی اطلاعات شبکه‌ای در کنار اینترنت است و حتی می‌تواند منجر به افزایش سرعت استفاده از اینترنت جهانی شود چنان که در بسیاری از کشورها از جمله کره جنوبی، چین، سنگاپور و ... این مساله دیده شده است.  
 
باید حکمرانی ملی خود را در فضای سایبری اعمال کنیم
 
جلالی با تاکید بر اینکه ما معتقد هستیم باید حکمرانی ملی خود را در فضای سایبری اعمال کنیم، ادامه داد: شبکه ملی اطلاعات یکی از ارکان حیاتی این حکمرانی به حساب می‌آید.  
 
وی با تاکید بر اینکه البته این موضوع صرفا به ایران خلاصه نمی‌شود و بسیاری از کشورها حتی کشورهای اروپایی نسبت به سلطه آمریکا بر فضای سایبری انتقاد دارند، گفت: تجارب موفقی در جهان وجود دارد که می‌تواند سلطه آمریکا را بر فضای سایبری کاهش دهد.
 
رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به فشار دولت آمریکا و ترامپ برای مسدود کردن نرم‌افزارهای اجتماعی خارجی همچون تیک تاک در آمریکا نیز گفت: این نشان می‌دهد که حتی آمریکا هم در این زمینه احساس تهدید می‌کند.  
 
جلالی با تاکید بر اینکه توسعه شبکه‌های اجتماعی خارج پایه چالش‌های متعدد حاکمیتی، امنیتی، حقوقی و اقتصادی ایجاد می‌کند، گفت: به تعبیری امروز امنیت اشتغال و کسب و کارهای برخی از مردم در اختیار بیگانگان است و دشمن می‌تواند در شرایط بحران این امنیت اقتصادی را به خطر بیندازد.
 
دولت اراده خود برای اجرای فرمان رهبری در حوزه شبکه ملی اطلاعات را تقویت کند
 
سردار جلالی با اشاره به دستور مقام معظم رهبری برای زمان‌بندی تکمیل شبکه ملی اطلاعات در لایه‌های مختلف آن گفت: این انتظار وجود دارد که همه دستگاه‌ها این فرمان را در اولویت قرار دهند و مطابق برنامه زمان‌بندی شده نسبت به تکمیل این شبکه اقدام کنند.    
 
وی با اشاره به اینکه ما نیازمند یک اراده جدی از سوی دولت برای تکمیل این شبکه هستیم، گفت: البته معتقدم ما برای استقرار کامل شبکه ملی اطلاعات نیازمند یک فهم مشترک از موضوع و اهمیت آن نیز هستیم و تا زمانی که این فهم مشترک به وجود نیاید، اراده‌ لازم برای تکمیل و پیاده‌سازی شبکه ملی اطلاعات را هم وجود نخواهد داشت.
 
رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور موضوع تهدیدات سایبری علیه زیرساخت‌های کشور نیز پرداخت و اضافه کرد: به هرحال ما تجاربی در این خصوص مثل حملات سایبری استاکس‌نت به تاسیسات هسته‌ای را داریم و معتقدیم  یک لایه جنگ سایبری ایجاد شده که تلاش دارد تا زیرساخت‌های حیاتی ما را تحت تاثیر قرار دهد که البته تاکنون ناکام بوده است.
 
جلالی با اشاره به اینکه در یک تقسیم‌بندی؛ در حوزه زیرساختی حملاتی که علیه زیرساخت‌ها صورت می‌گیرد در سه دسته کم شدت و کم ارزش مثل هک و نفوذهای ساده، حملات با اثر محلی-استانی و سطح سوم جنگ سایبری تقسیم می‌شوند، خاطرنشان کرد: در دسته اول و حملات کم شدت و کم ارزش؛ سالانه فعالیت‌های زیادی صورت می گیرد؛ این نوع حملات توسط لایه‌ها وسیستم‌های ایمنی و امنیتی که در سطح زیرساخت‌های ملی وجود دارد شناسایی و دفع می‌شوند.
 
سپر دفاع سایبری کشور از قدرت بازدارندگی قابل قبولی برخوردار است
 
جلالی ادامه داد: سطح دوم حملات اقداماتی است که ممکن است موجب اختلال در عملکرد مراکز زیرساختی مانند نیروگاه‌ها شده و باعث اختلال چندساعته در فعالیت آنها شود. در سطح سوم هم حملات سایبری قرار می‌گیرد که می‌تواند خسارات سنگینی به دنبال داشته باشد. در سطح سوم حملات سایبری در یک سال گذشته موردی قابل توجه و اثبات شده‌ای گزارش نشده است البته خوشبختانه ساختارهای دفاع سایبری کشور ما در سطح قابل قبولی از نظر قدرت بازدارندگی قرار دارند که می‌توانند چنین حملاتی را شناسایی، کنترل و خنثی کنند.

بازسازی و بهره برداری از مراکز داده ۶ استان به فراخوان گذاشته شد

سازمان فناوری اطلاعات ایران با هدف تمرکززدایی محتوا و توزیع بار ترافیکی شبکه ملی در داخل کشور، بازسازی و بهره برداری و انتقال مراکز داده در ۶ استان را به سرمایه گذار واگذار می کند.
 
 
در این فراخوان، سازمان فناوری اطلاعات ایران مراکز داده توزیع شده خود را در ۶ استان‌ به صورت جداگانه به سرمایه گذاران واگذار می کند.
 
این پروژه با هدف تمرکززدایی محتوا و خدمات از تهران و توزیع بار ترافیکی برای افزایش پایداری زیرساخت‌های مورد نیاز کسب وکارهای فضای مجازی در راستای اهداف شبکه ملی اطلاعات و توانمندسازی قابلیت های بومی و توسعه کسب و کارهای نوین براساس مدل (بازسازی ، بهره برداری و انتقال) اجرا می شود.
 
انتخاب سرمایه‌گذار به منظور بازسازی، بهره‌برداری و انتقال مرکز داده در استان های بوشهر، گیلان، مازندران، گلستان، چهارمحال و بختیاری و کرمان مدنظر است.
 
این فراخوان بر اساس مصوبات یازدهمین جلسه شورای اجرایی فناوری اطلاعات در راستای اهداف شبکه‌ ملی اطلاعات و توسعه‌ خدمات الکترونیکی از طریق مشارکت بخش دولتی و خصوصی (PPP) به روش بازسازی، بهره‌برداری و انتقال (ROT) و از طریق فراخوان و رقابت عمومی و با رعایت قوانین، مقررات و آیین‌نامه‌های اجرایی منتشر شده است.
 
مهلت شرکت در این فراخوان ۱۶ مهرماه جاری است و شرح کلی این طرح، مبالغ تضمینی و سرمایه گذاری آن، زمان اجرا و مشوق‌ها و مجوزهای مدنظر، در https://ito.gov.ir آمده است.

معاون وزیر ارتباطات: اینترنت به عنوان اصلی‌ترین خدمت روی شبکه ملی اطلاعات ارائه می‌شود

 
 
معاون وزیر ارتباطات تعبیر واژه شبکه ملی اطلاعات را با فیلترینگ و ایجاد محدودیت برای شهروندان، یک اشتباه بزرگ عنوان کرد وگفت: اینترنت اصلی‌ترین خدمتی است که روی شبکه ملی اطلاعات ارائه می شود.
 
 به نقل از سازمان فناوری اطلاعات ایران، امیر ناظمی گفت: متاسفانه در برخی موارد واژه شبکه ملی اطلاعات با نوعی فیلترینگ، مسدودسازی و محدودیت برای شهروندان پیوند خورده است که یک اشتباه بزرگ است. چون اینترنت به عنوان یکی از اصلی ترین خدماتی است که روی شبکه ملی اطلاعات ارائه می‌شود.
 
وی با تاکید بر اینکه شبکه ملی اطلاعات ارائه دهنده خدمات متنوعی از جمله اینترنت یا شبکه‌های اختصاصی است گفت: شبکه‌های اختصاصی قاعدتاً خارج از اینترنت قرار دارند؛ برای مثال می‌توان به شبکه اختصاصی دولت اشاره کرد که محیطی است که دستگاه‌های مختلف به یکدیگر متصل می‌شوند و به رد و بدل کردن اطلاعات می‌پردازند.
 
معاون وزیر ارتباطات با بیان اینکه در چنین وضعیتی، نیاز به صیانت از داده‌های شهروندان و حفظ محرمانگی داده‌ها وجود دارد، افزود: به هر حال بخش عمده‌ای از مکاتبات اداری را مکاتبات محرمانه تشکیل می‌دهند و این بخشی است که آن را مشکلات فرهنگی شبکه ملی اطلاعات می‌دانیم.
 
وی با تاکید بر لزوم استفاده از تجهیزات داخلی در شبکه ملی اطلاعات گفت: در بعضی از شبکه‌های اختصاصی این نیاز وجود دارد که به واسطه ایمنی و امنیتی که نیاز است از محصول داخلی استفاده شود، حتی اگر این محصولات، کیفیت پایین‌تری نسبت به رقیب خارجی داشته باشند، در این زمینه می‌توان به شبکه اختصاصی دولت اشاره کرد اما در برخی شبکه‌ها مانند اینترنت چنین ضرورتی وجود ندارد و محصولاتی که قابل رقابت با محصول خارجی هستند، می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند.
 
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، موانع موجود بر سر راه استفاده از تجهیزات تولید داخل در شبکه ملی اطلاعات را در دو بخش ارزیابی کرد و گفت: بخشی از این موانع شامل محیط عمومی می‌شود و بخشی نیز به نگاه و تجربه موجود در خصوص حمایت از تولیدکننده داخل بازمی‌گردد.
 
ناظمی تاکید کرد: در بسیاری مواقع، حمایت انجام شده صرف‌نظر از نگاه مزیت رقابتی یا نگاه به حیطه استفاده بوده که منجر شده است، تمایل جدی به استفاده از این نوع تجهیزات وجود نداشته باشد و وجود تجربیات قبلی در نوع استفاده تاثیرگذار باشد. جنس این موانع را می‌توان فناورانه و اقتصادی برشمرد.
 
وی راهکار موجود برای برداشتن موانع یاد شده را نوعی واقع‌گرایی دانست و گفت: زمانی می‌توانیم کار خود را مثمرثمر پیش ببریم که واقع‌گرایانه بدانیم، کدام محصول را با چه هدفی استفاده می‌کنیم. همان طور که پیش از این به آن اشاره شد، بخشی از محصولات باید توانایی رقابت با تولیدکنندگان جهانی را داشته باشند و برخی خیر؛ لذا جای کارکرد این محصولات با یکدیگر متفاوت است.
 
به گفته معاون وزیر ارتباطات، در جاهایی که محرمانگی و صیانت از داده‌ها حایز اهمیت است، از محصولاتی استفاده کنیم که فاکتور امنیت در آنها مورد توجه قرار گرفته است. اما جایی که خدمات عمومی در میان است، مانند اینترنتی که مردم از آن استفاده می‌کنند، باید مزیت رقابتی حایز اهمیت باشد. لذا نباید فراموش کرد که اختلاط یا جابجا قرارگرفتن این دو با یکدیگر، باعث عدم موفقیت در هر دو بخش خدمات عمومی و شبکه‌های اختصاصی می‌شود.

تکمیل شبکه ملی اطلاعات سرعت می گیرد

«طرح کلان و سند معماری شبکه ملی اطلاعات در شورای‌عالی فضای مجازی که هفته گذشته به ریاست حسن روحانی رئیس جمهوری برگزار شد، تصویب شد. با این مصوبه، اقدام‌های کلان و عملی و نهادهای متولی اجرای این اقدام‌ها نیز مشخص شدند.» در راستای تصویب این طرح، به سراغ رسول جلیلی عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی رفتیم تا بدانیم با تصویب این طرح و سند چه اتفاقی در حوزه شبکه ملی اطلاعات رخ می‌دهد از سوی دیگر از کارشناسان این حوزه نیز پرسیدیم که ارزیابی آنها از روشن شدن تعریف شبکه ملی اطلاعات و متولیان امور در لایه‌های مختلف این شبکه چیست؟
مشخص شدن متولیان امور
«سندی که وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره معماری شبکه ملی اطلاعات و طرح کلان و اقدام‌های کلی آن به شورای عالی فضای مجازی ارائه شده  شامل 5 ماده کلی بود که 4 ماده آن در جلسات قبل (در تیرماه) به تصویب رسید. ماده پنجم آن  در بخش کلان است و این ماده که  متولیان اقدام‌ها و سازمان‌ها (50 اقدام) را مشخص می‌کرد، هفته گذشته به تصویب رسید و نهایی شد.»
رسول جلیلی عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با بیان مطلب فوق به «ایران» گفت: براساس این مصوبه، اجزای شبکه ملی اطلاعات شامل شبکه‌های هسته، تجمیع و دسترسی، مراکز تبادل ترافیک، شبکه‌های توزیع محتوا، شبکه‌های اختصاصی، مراکز داده عمومی، قطب‌های مراکز داده و مرکز مدیریت رصد می‌شود. البته این سند اصلاحاتی نیز نیاز دارد که بعد از انجام اصلاحات در روزنامه رسمی منتشر خواهد شد. جلیلی در ادامه گفت: معماری شبکه ملی اطلاعات در ۴ لایه دنبال می‌شود و شامل لایه‌های زیرساخت ارتباطی (بی‌سیم، باسیم، کابل، فیبر و فراهم کردن ارتباطات) و اطلاعاتی (مراکز داده و کامپیوتر و انبارش داده‌ها)، زیرساخت نرم افزاری (مؤلفه‌های نرم افزاری مانند پیام رسان‌ها برای ارائه خدمات مورد نیاز از بخش دانش بنیان و بخش خصوصی)، خدمات و محتوا می‌شود. وی افزود: در بحث نگاشت نهادی، متولیان امور و انجام کارها بین بخش خصوصی، بخش دولتی و بخش‌های دیگر کشور مشخص شده است. متولی دو لایه عمده اول که شامل زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی و زیرساخت نرم‌افزاری است، بر عهده وزارت ارتباطات است. ولی لایه‌های خدمات و محتوا بر عهده دیگر بخش‌ها (مانند معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، صدا و سیما، وزارت ارشاد و...) و عمدتاً با محوریت بخش خصوصی انجام خواهد شد. به عبارتی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ممکن است در برخی کارها نیز همکاری کند ولی همان‌طور که گفته شد در برخی موارد (زیرساخت‌های ارتباطی، اطلاعاتی و نرم افزاری)، به تنهایی مسئولیت دارد تا آنها را برای کشور فراهم کند. این عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در ادامه درباره بخش خدمات نیز گفت: در حوزه خدمات پایه نرم افزاری نیز بخشی از آن شامل خدمات عمومی (مانند کلاس‌های آنلاین، خدمات بانکی) و اختصاصی سازمان‌ها (سامانه‌ای برای ارائه خدمت از سوی سازمان‌ها برای بخش خاص) است. به عبارتی نرم افزارهای پایه و سامانه‌های عمومی و خصوصی از هم تفکیک شده‌اند که خدمات مربوط به سامانه‌های عمومی و خصوصی بر عهده وزارت ارتباطات نیست. وی در پاسخ به این سؤال که آیا با این سند معماری و طرح کلان اختلاف‌نظرها که در زمینه تعریف شبکه ملی اطلاعات وجود داشت، رفع خواهد شد، گفت: نمی‌توان گفت با این سند معماری اختلاف‌نظرها حل می‌شود ولی وظایف و تکالیف نهادها مشخص شده است و بیشتر وظایف بر عهده وزارت ارتباطات است و باید آنها را انجام دهد و مرکز ملی فضای مجازی هم به‌عنوان ناظر بر روند کار نظارت خواهد کرد. جلیلی در پاسخ به سؤال دیگر مبنی بر اینکه با تصویب و نهایی شدن این سند و طرح کلان آیا آنگونه که انتظار می‌رود این شبکه ملی اطلاعات می تواند در تمام ابعاد آن تکمیل و توسعه یابد، نیز گفت: با این سند مشخص است که چه نهادهایی باید چه تکالیفی را انجام دهند بنابراین اگر نهادی تکالیفش را انجام ندهد باید
مطالبه‌گری شود.
روشن شدن تقسیم کار ملی
اما کارشناسان در زمینه تصویب طرح کلان و سند معماری شبکه ملی اطلاعات چه نظری دارند. حسن نجفی سولاری کارشناس فضای مجازی معتقد است مشکلی که در سند شبکه ملی اطلاعات وجود داشت این بود که بحث نگاشت و تقسیم کار ملی و متولیان امور این شبکه بخوبی مشخص و شفاف نبود و به نظر می‌رسد با تصویب این طرح کلان این موارد روشن شده است. نجفی سولاری با بیان اینکه باید طبق نقشه راه جامع، راهبری‌ها مشخص باشد و طبق طرح کلان مصوب شده کارها بخوبی هدایت شود، به «ایران» گفت: نبود تقسیم کار ملی موجب شده بود تا در حوزه شبکه ملی اطلاعات خلأها و سردرگمی‌های زیادی وجود داشته باشد بنابراین امیدواریم در این سند معماری و طرح کلان تعریف مشخص و شفاف و نگاشت یا همان تقسیم کار ملی بدرستی انجام شده باشد و دستگاه‌ها همه طبق تکالیف البته با تعیین زمان مشخص برای به پایان رساندن طرح‌ها در توسعه و تکمیل شبکه ملی اطلاعات کوشا باشند.
وی با بیان اینکه شفاف نبودن تعریف شبکه ملی اطلاعات موجب اختلاف نظرهایی شده بود، افزود: از سوی دیگر چون متولیان امور به روشنی مشخص نشده بودند به همین دلیل از یک سو هر نهاد و سازمانی در بخشی که نمی‌خواست کاری انجام دهد، آن را به سازمان دیگری پاس می‌داد و در جاهایی دیگر که منفعتی برایشان دارد، نیز ادعای مسئولیت می‌کردند. دقیقاً اتفاقی که در حوزه تصویر افتاده است در این حوزه صدا و سیما، وزارت ارشاد و حتی وزارت ارتباطات تحت عنوان خدمات  ادعای مسئولیت دارند بنابراین اگر متولیان امر بدرستی و با دقت مشخص شوند بعد از سال‌ها جای امیدواری دارد که این شبکه تکمیل و توسعه یابد. مشاور سابق مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به اینکه برای انجام درست کارها نیاز است که دستگاه‌های «معین» نیز مشخص شوند، افزود: به‌عنوان مثال باید مشخص شود که ایجاد مرکز داده بر عهده دولت است یا بخش خصوصی یا هر دو بخش. یا اینکه در زمینه فیبر نوری چندین نهاد مانند شرکت ارتباطات زیرساخت، شهرداری‌ها، برخی وزراتخانه‌ها و صداوسیما فعالیت دارند باید دید آیا راهی مشخص شده است که زیر نظر یک نهاد مسئول این بخش‌ها به هم ملحق شوند تا از آنها استفاده بهینه برای کشور شود. یا در زمینه سیستم عامل بومی، جویشگر بومی و پیام رسان بومی چه کسی مسئول است و چه دستگاه‌هایی باید به‌عنوان دستگاه معین در این زمینه فعالیت کنند. این کارشناس فضای مجازی در ادامه گفت: گویا در این سند معماری و طرح کلان بیشتر لایه‌ها به وزارت ارتباطات محول شده است ولی باید گفت برای تکمیل و توسعه شبکه ملی اطلاعات نیاز به همکاری بین دستگاهی وجود دارد. مانند شبکه آموزشی  شاد، یا نقشه ملی و دیگر خدمات پایه که نمی‌توان تنها از یک نهاد انتظار داشت از این‌رو باید تمام نهادهای مربوطه را پای کار آورد و امیدوارم در این سند معماری و طرح کلان وظایف و نقش بین دستگاه‌ها به روشنی و با تعیین زمانی برای پایان انجام آن کار مشخص شده باشد.
پایان یافتن اختلاف نظرها
سهیل تقوی دیگر کارشناس فناوری اطلاعات نیز معتقد است با تصویب طرح کلان و سند معماری اختلاف‌نظرها و تفسیرهایی که وزارت ارتباطات و مرکز ملی فضای مجازی در بحث تعریف شبکه ملی اطلاعات و تعیین تکلیف‌ها و مسئولیت‌ها داشتند، بالاخره با تغییرپذیری و تصویب در شورای عالی فضای مجازی حل شد. تقوی به «ایران» گفت: قبلاً 4 لایه در سند شبکه ملی اطلاعات وجود داشت ولی اکنون به نظر می‌رسد شکلش تغییر کرده و مسئولیت لایه‌ها شفاف‌تر شده است، بنابراین با این سند نهادها و دستگاه‌هایی که مسئولیت دارند بهانه‌ای برای انجام کارهای این شبکه نخواهند داشت. وی با بیان اینکه ما همیشه در بخش اجرا شدن طرح‌ها در کشور با مشکل مواجه هستیم، افزود: حال که بحث سند معماری و طرح کلان آن و متولیان کارها و لایه‌ها مشخص شده است، باید به جز بحث زیرساخت در تمام بخش‌ها نیز اقدام‌ها سریعتر شکل اجرایی و عملیاتی به خود بگیرد و این بار در اجرایی کردن طرح‌ها با ضعف روبه‌رو نشویم. این کارشناس فناوری اطلاعات با اشاره به اینکه معمولاً وزرا و رؤسا دستور لازم را برای اجرا ارائه می‌دهند، گفت: ولی وقتی بدنه و زیرمجموعه هم اعتقادی به آن وظیفه محوله نداشته باشند، کارها وارد فاز عملیاتی نمی‌شود بنابراین باید بدنه را نیز برای انجام کارهای محوله آماده کرد.
وی افزود: از سوی دیگر باید مرکز ملی فضای مجازی به‌عنوان ناظر نیز قدرت بیشتری داشته باشد تا در صورت انجام ندادن تکالیف مربوطه اعمال قدرت کند. به همین دلیل باید ضمانت اجرایی نیز در نظر بگیرند تا طرح کلان از طریق نهادهایی که تعیین تکلیف شده، شکل اجرایی به خود بگیرد.
 

مرکز داده مادر شبکه ملی اطلاعات با ۴۰۰ میلیارد تومان تاسیس شد

 پس از افتتاح مرکز داده مادر شبکه ملی اطلاعات انتقاداتی درباره بودجه این دیتاسنتر و کمکی که به شبکه ملی اطلاعات می‌کند، مطرح شد که عضو هیات مدیره شرکت ارتباطات در این باره گفت: این مرکز با ۴۰۰ میلیارد تومان تاسیس شد.
 
«۴۰۰ میلیارد تومان صرفا برای ۵۰۰ سرورهزینه شده است»؟  این سوالی است که پس از افتتاح مرکز داده مادر شبکه ملی اطلاعات در فضای مجازی بارها پرسیده شد. این که مگر قیمت هر سرور در بهترین حالت چقدر است که باید این میزان هزینه می‌شد؟
 
«سجاد بنابی» عضو هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت در پاسخ به این سوال به ایرنا گفت: شرکت ارتباطات زیرساخت یک دیتاسنتر افتتاح کرده‌ است که ۴۰۰ میلیارد تومان برای راه‌اندازی، خرید تجهیزات و وسایل مورد نیاز آن هزینه شده است. این دیتاسنتر شامل ۵۰۰ سرور جدید است.
 
وی افزود: در مدت کمتر از ۱۰ روز که افتتاح مرکز داده مادر شبکه ملی اطلاعات می‌گذرد، ۴۰۰ سرور دیگر که در گذشته در اختیار ایمیل ملی، موتور جستجوی بومی و پیام‌رسان‌ها در دیتاسنترهای دیگر بود را هم به این مرکز منتقل کرده‌ایم.
 
او درباره فاز بعدی توسعه این مرکز داده گفت: این مرکز ظرفیتی برابر با ۲ هزار سرور دارد. ۵۰۰ سرور خریداری کردیم، ۴۰۰ سرور که به خدمات پایه سرویس می‌دادند را از مناطق دیگر جا به جا کردیم و سرورهای باقی‌مانده را نیز جا به جا خواهیم کرد.
 
بنایی گفت: این مرکز داده را برای توسعه لایه خدمات شبکه ملی اطلاعات راه‌اندازی کرده‌ایم. ظرف یکی دو ماه آینده منطقه آزاد اینترنت را در فرودگاه پیام راه‌اندازی می‌کنیم. هدف از راه‌اندازی این مرکز کمک به صادرات محتوای ایرانی به خارج از کشور است.
 
حمایت از پیام‌رسان‌ها نتیجه داشت؟
 
او در خصوص حمایت از پیام‌رسان‌های بومی توسط شرکت ارتباطات زیرساخت افزود: در حمایت‌ فاز اول هم‌مکانی،  پهنای باند مورد نیاز و وام در اختیار پیام‌رسان‌ها قرار گرفت. این حمایت بر اساس مصوبه‌ ابلاغ شده از سوی رییس مرکز ملی فضای مجازی بود و طبق وظیفه حاکمیتی خود زیرساخت مناسب را مهیا کردیم.
 
بنابی در پاسخ به این سووال ‌که آیا این حمایت نتیجه‌ای داشته یا خیر؟ خاطرنشان کرد: تا جایی که می‌دانیم و ترافیک رد و بدل شده در این پیام‌رسان‌ها را رصد می‌کنیم، آن‌ها فعالیت خوبی دارند. البته آن‌ها شبکه‌های مستقل خود را دارند و ما به میزان ترافیک آن دسترسی نداریم اما می‌دانیم میزان قابل توجهی ترافیک رد و بدل می‌شود.
 
بنابی درباره این ‌که توسعه پیام‌رسان‌ها و شبکه ملی اطلاعات در نگاه عامه مردم با قطع اینترنت گره خورده است، افزود: وزیر ارتباطات و رییس شورای عالی فضای مجازی خیلی شفاف در این‌باره صحبت کردند و گفتند که این توسعه هیچ ربطی به قطع ارتباط با اینترنت جهانی ندارد.
 
خدمات ابری به کدام پلتفرم‌ها ارائه می‌شود؟
 
وی در ادامه افزود: در این دیتاسنتر به پلتفرم‌ها خدمات ابری ارائه می‌شود. درباره ارائه خدمات ابری و تمام موضوعات شبیه به این، شرکت ارتباطات زیرساخت اجرا کننده مصوبه‌های شورای عالی فضای مجازی است. به ما لیستی برای ارائه خدمات تحویل می‌دهند، ما نیز بر همان اساس تجهیزات مورد نیاز را ارائه می‌دهیم. البته در برخی موضوعات خودمان پیش‌قدم می‌شویم.
 
او در این خصوص می‌گوید: با شیوع کرونا و جایگزینی آموزش مجازی، متوجه شدیم دانشگاه‌ها مشکلی در خصوص تأمین سرور ندارند و اکثر آن‌ها به دیتاسنتر مستقل مجهز هستند، اما مدارس اینطور نبودند. قسمتی از دیتای آن‌ها روی سرورهای اپلیکیشن «شاد» و قسمت دیگر که کم هم نیستند روی بقیه پلتفرم مانند اسکای روم و ویدیو کیک قرار دارند. از آن‌جا که مدارس با این مجموعه‌ها طرف قرارداد نیستند و از هر کلاس مدرسه حدود ۱۰۰ هزار تومان دریافت می‌شود و کیفیت آن می‌تواند بهتر باشد، تصمیم گرفتیم به عنوان مسوولیت اجتماعی خود به آموزش و پرورش کمک کنیم. اکنون در حال سرویس دادن به آن‌ها هستیم.
 
نیروهای مسلح قرار است برای توسعه جستجوگرها کمک کنند؟
 
وزیر ارتباطات چند روز قبل در گفت‌وگوی تلویزیونی خود درباره کمک نیروهای مسلح برای توسعه جستجوگرها صحبت کرد که بنابی در این‌باره گفت: کشور در حوزه زیرساخت و سخت‌افزار مشکلی ندارد چون ما آن را تأمین می‌کنیم. اما برای توسعه پیام‌رسان و موتور جستجو به نرم‌افزار نیاز است که دانش خوبی در این زمینه داشته باشند. نیروهای مسلح اعلام کردند در این زمینه می‌توانند کمک کنند، ما هم از هر کمکی در این زمینه استقبال می‌کنیم.