فیسبوک کارمندانش را از جایگزینی تصاویر سیاسی بجای عکس پروفایل خود منع کرد

فیس بوک مجموعه مقررات جدیدی برای ارتباطات کارمندانش در محل کار وضع کرد که شاخصترین آن ممنوعیت استفاده از تصاویر سیاسی برای عکس پروفایلشان است.
 
به گزارش ایسنا، مقررات جدید استفاده کارمندان از تصاویر تبلیغ کننده نامزدهای سیاسی یا آرمان و اهداف به عنوان عکس پروفایل را ممنوع و آنها را ملزم کرده از تصویر خودشان استفاده کنند.
 
جو آزبورن، سخنگوی فیس بوک در بیانیه ای گفت: ما عمیقا به آزادی بیان، مذاکرات آزاد و فرهنگ مبتنی بر احترام و فراگیری شرکت احترام می گذاریم اما بر اساس درخواستهای کارمندانمان، سیاستهای و ابزارهای کارمان را به روزکرده ایم تا مطمئن شویم افراد از هر دو گزینه حق بیان و حق انتخاب برخوردار هستند.
 
مقررات جدید یک هفته پس از این اعلام شدند که مارک زاکربرگ، مدیرعامل فیس بوک به کارمندانش درباره مقررات جدیدی برای راهنمایی در خصوص بحثها و مکالمات داخلی اطلاع داده بود.
 
مقررات جدید فیس بوک همچنین مفهوم آزار و اذیت را توسعه داده و هر گونه ارتباط تحقیرآمیزی که فضای کاری غیردوستانه ای را برای یک گروه محافظت شده ایجاد می کند، قدغن کرده است.
 
بر اساس گزارش شبکه CNBC، همچنین فیس بوک مشخص کرده است در کدام بخشهای محیط کار بحث درباره مسائل اجتماعی و سیاسی می تواند انجام شود. این شرکت حمایت از میانه روی گروههای کاری غیررسمی را افزایش داده است.
 
همچنین بر اساس یک خبر جداگانه دیگر، هیات نظارت فیس بوک که به دادگاه عالی فیس بوک شهرت پیدا کرده، قرار است پیش از انتخابات ریاست جمهوری سوم نوامبر آمریکا راه اندازی شود. این هیات به بررسی درخواستهای کاربران فیس بوک و اینستاگرام می پردازد که به تصمیمات این پلتفرمها در خصوص حذف یک پست یا مشخص کردن آن به عنوان "اطلاعات نادرست" اعتراض دارند. همچنین دادگاه عالی فیس بوک از قدرت تجدیدنظر در خصوص تصمیمات مدیران فیس بوک از جمله مارک زاکربرگ برخوردار است.
 
یکی از اعضای این گروه نظارتی مستقل به شبکه CNBC گفت که انتظار می رود فعالیت این گروه در اواسط یا اواخر اکتبر آغاز شود.
 
شبکه اجتماعی فیس بوک برای نشان دادن این که برای رویارویی با یکی از پولاریزه ترین انتخابات آمریکا در تاریخ معاصر آماده است، تحت فشار قرار دارد و کارشناسان نگران هستند که برخی از کاربران این پلتفرم برای برانگیختن خشونت تلاش کنند.

حافظ حکمی: قطعاً انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است

 
مهمانان پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه، بلاتکلیفی و نگاه سلبی نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری تولید محتوا را ازجمله موانع شکل‌گیری جدی تولید محتوا در فضای مجازی عنوان کردند.
 
به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه با موضوع «تولید محتوا در فضای مجازی» با حضور حافظ حکمی، عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا و جلال سمیعی، کارشناس و مشاور تولید محتوا و رسانه برگزار شد.
 
در ابتدای این جلسه حکمی در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی گفت: تولید محتوا در فضای مجازی چندلایه متفاوت دارد. کسانی که ایده پردازی و تولید می‌کنند، کسانی که محتوا را در بسترهایی توزیع می‌کنند و نهادهایی که نظارت می‌کنند. لذا نمی‌شود به مسئله تولید محتوا در فضای مجازی تک‌بعدی نگاه کرد. این‌ها یک زنجیره‌ای هستند که مجموعه این زنجیره آن چیزی است که ما در سند معماری شبکه ملی اطلاعات از آن به‌عنوان «لایه محتوا» یاد می‌کنیم.
 
وی افزود: بنابراین اگر قرار است به موضوع تولید محتوا بپردازیم باید همه این کنشگران در این حوزه را در یک زنجیره ببینیم. فکر می‌کنیم که اگر به سمتی برویم که این زنجیره درست کنار هم قرار گیرد حتماً در لایه پایینی هرم که ایده پردازان و تولیدکنندگان قرار دارند، فرصت‌های کلان و جدی ایجاد می‌شود.
 
در ادامه سمیعی گفت: من تصورم می‌کنم باوجود اتفاقات خیلی مهمی که در حوزه تولید محتوا افتاده، بسیاری از نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری در این حوزه با یک نوع بلاتکلیفی روبرو هستند.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: یک نکته خیلی مهم در عرصه تولید محتوا به‌ویژه در فضای مجازی این است که عموماً کسانی که منابع سازمانی را برای تولید محتوا اختصاص می‌دهند، بیشتر حواشی را مدنظر قرار می‌دهند و درنهایت سهم و توجه کمتری به تولیدکننده دارند.
 
سمیعی در ادامه در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی و نقطه شروع آن گفت: نقطه شروع تولید محتوا در هر نوع رسانه‌ای را چند سؤال استاندارد می‌دانم. اینکه چه می‌خواهیم بگوییم؟ برای چه کسانی می‌خواهیم بگوییم؟ و برای آن مخاطبان چه رسانه‌ای مناسب‌تر است؟
 
وی افزود: به نظر من تولید محتوا در فضای مجازی وابسته به نوع پیام و نوع مخاطب و شناخت مدل مصرف محتوا می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. البته از آن قالب مهم‌تر ایده‌ای است که به مخاطب و یا مشتری ارائه می‌شود.
 
در ادامه حکمی با تأکید بر اینکه محتوا اساساً در دنیای امروز انحصار بردار نیست گفت: جهان دیگر، جهان منولوگ نیست بلکه جهان ارتباط دوسویه، تعاملی و دوطرفه است. این فضایی است که اتفاقاً در کشور ما همه به سمت آن حرکت کرده‌اند.
 
وی افزود: قطعا انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است؛ اما باید مراقب باشیم این شکستن انحصار به سمت هرج‌ومرج نرود چراکه دود آن به چشم همه می‌رود. اگر حقوق مادی و معنوی یک تولیدکننده با پخش غیرقانونی فیلم در حال اکرانش تضییع شود هم یک نوع شکستن انحصار است اما از نوع هرج‌ومرج؛ بنابراین باید مراقب باشیم خیلی هم برای شکستن انحصار درجایی که توان تنظیم‌گری نداریم هورا نکشیم. اولین کسانی که از بی‌نظمی و هرج‌ومرج متضرر خواهند شد هم همین تولیدکنندگان محتوا هستند.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا با تأکید بر اینکه حتماً پلتفرم‌ها برای توزیع محتوا مزیت هستند و اگر در لایه تولید محتوا زنجیره‌ها به هم وصل شود، بستر تولید محتوا گسترده‌تر خواهد شد گفت: یکی از لایه‌های مهم تولید محتوا در کشور لایه سینمای مستند است که اگر با فضای کرونایی حاکم بر کشور، متولیان این حوزه با پلتفرم‌ها تشریک مساعی نکنند و در توزیع تولیدات خود از آن‌ها کمک نگیرند، امسال یا سال آینده سینما مستند ما یا از بین می‌رود و یا دستکم ضربه جدی خواهد خورد.
 
سمیعی در ادامه با اشاره به حلقه گمشده تولید محتوا در فضای مجازی گفت: حلقه گمشده‌ای که بین نظام حاکمیتی و سیاست‌گذاران ما در حوزه محتوا با رسانه و اجتماعی که کسب‌وکارها هم بخشی از آن هستند دیده می‌شود، مسئله تجاری‌سازی و یا کاربردی سازی تولید محتوا است.
 
وی افزود: به نظر می‌رسد چیزی که این دو را به هم وصل نمی‌کند، رویکردها و نگرانی‌های بعضاً اشتباه است. تا زمانی که نگاه حاکمیتی و دولتی به مسئله تولید محتوا سلبی باشد این شکاف هرروز بزرگ‌تر هم می‌شود. خیلی وقت‌ها به نظر می‌رسد تولید محتوا در فضای مجازی ایران مبتنی بر نگرانی‌هاست.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: از سوی دیگر سختی تولید محتوا در ایران عموماً این است که شما با تنوع عجیب و ناشناخته‌ای از قومیت‌ها، مذاهب و فرهنگ‌ها روبرو هستید. وقتی در رادیو جوان کار می‌کردیم به ما تذکر داده می‌شد که شما فلان کلمه عادی را به کار نبرید چراکه در بخشی از ایران معنای بدی دارد؛ بنابراین خود این تنوع و همچنین دسترسی گسترده تولیدکنندگان حتی خانگی محتوا به ابزارهای تولید و انتشار، رقابت را هرروز برای حوزه‌های رسمی سخت‌تر می‌کند.
 
حکمی در ادامه بابیان اینکه می‌خواهد برای هرکدام از اجزای زنجیره تولید محتوا نکاتی را گوش زد کند گفت: در لایه اول به دوستانمان در حوزه‌های حاکمیتی بگوییم که در سیاست‌گذاری به‌طور عام، در حوزه فرهنگ به‌طور خاص و در حوزه فضای مجازی به‌طور ویژه دست از نگاه سلبی بردارید، برویم به سمت ایجاب و استفاده از ابزار نرم برای ایجاد سلیقه مناسب. برای مخاطبان با ایجاب سلیقه سازی و ذائقه سازی کنیم. هیچ جایی سلب جواب نخواهد داد به‌خصوص در حوزه فضای مجازی.
 
وی افزود: لایه دوم نهادهایی هستند که از حوزه تولید محتوا حمایت می‌کنند. آقایان وزارت ارشاد، صداوسیما، صنایع خلاق، وزارت ارتباطات و... زنجیره ارزش را پاره نکنید. حمایت‌هایتان را هدفمند کنید و یکجاهایی دست از تولی گری بردارید. تولی گری را بسپارید به پلتفرم‌ها چراکه ذائقه مخاطب را بهتر می‌شناسند. آن‌ها می‌توانند به تولیدکننده محتوا راهنمایی بهتری کنند و در ضمن انحراف منابعی که شما تخصیص می‌دهید به صفر می‌رسد.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا ادامه داد: در لایه دیگر هم می‌خواهم با خود ایده پردازان و تولیدکنندگان محتوا صحبت کنم. وایرال شدن و لایک گرفتن ملاک نیست. آنچه برای تولیدکنندگان باید ملاک باشد خلاقیت و استمرار است. نکته دیگر اینکه در باب مسائل اقتصادی حریص نباشید. باور کنید بالا رفتن قیمت محتوا به ضرر تولیدکنندگان است و اقتصاد فیلم، سریال و محتوا هم جدا از اقتصاد سیب‌زمینی، دلار و سکه نیست.
 
حکمی تصریح کرد: یک‌لایه دیگر هم در کنار همه این‌ها وجود دارد و آن بستر ارتباطی کشور است که متولی آن اپراتورها هستند. اپراتورها خودشان و سازوکارشان را آماده تسهیم درآمد با تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان محتوا کنند. درک کنند که این حوزه دارای چه اقتصاد عظیمی است و چه کمک بزرگی به شبکه ملی اطلاعات با درون‌زا کردن محتوای می‌کند.
 
در ادامه سمیعی با تأکید بر اینکه فاکتور تعیین‌کننده در تولید محتوا مسئله ایجاد تعامل یا دادوستد پیام بین مخاطب پیام و تولیدکننده است گفت: خیلی وقت‌ها نظام‌های حاکمیتی تمایل داشتند و دارند که با مخاطب ارتباط یک‌سویه‌ای داشته باشند. خیلی از سازمان و شرکت‌ها نیز چنین تمایلی دارند؛ این در حالی است که ارتباط احساسی و عقلانی دوسویه بسیار مسئله مهمی است.
 
وی در جمع‌بندی سخنانش گفت: ابتکار عمل داشتن در تولید محتوا یعنی شما قصه‌تان را جوری که می‌خواهید تعریف می‌کنید وگرنه در بحران‌ها، رقابت و اتفاقات دیگران قصه شمارا جوری که می‌خواهند تعریف می‌کنند. اگر در تولید محتوا بازی خودتان را درست انجام ندهید دیگران جوری که دلشان می‌خواهد در زمین شما بازی می‌کنند.
 
حکمی هم در خاتمه گفت: اگر همه بپذیریم یک‌قدم از منافعمان، شامل منافع اقتصادی یا قدرت حاکمیتی و یا اعمال اختیاراتمان عقب‌نشینی کنیم تا زنجیره تولید محتوا به‌طور کامل شکل بگیرد، بستری ایجاد می‌شود که همه برنده خواهیم بود.

حافظ حکمی: قطعاً انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است

 
مهمانان پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه، بلاتکلیفی و نگاه سلبی نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری تولید محتوا را ازجمله موانع شکل‌گیری جدی تولید محتوا در فضای مجازی عنوان کردند.
 
به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه با موضوع «تولید محتوا در فضای مجازی» با حضور حافظ حکمی، عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا و جلال سمیعی، کارشناس و مشاور تولید محتوا و رسانه برگزار شد.
 
در ابتدای این جلسه حکمی در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی گفت: تولید محتوا در فضای مجازی چندلایه متفاوت دارد. کسانی که ایده پردازی و تولید می‌کنند، کسانی که محتوا را در بسترهایی توزیع می‌کنند و نهادهایی که نظارت می‌کنند. لذا نمی‌شود به مسئله تولید محتوا در فضای مجازی تک‌بعدی نگاه کرد. این‌ها یک زنجیره‌ای هستند که مجموعه این زنجیره آن چیزی است که ما در سند معماری شبکه ملی اطلاعات از آن به‌عنوان «لایه محتوا» یاد می‌کنیم.
 
وی افزود: بنابراین اگر قرار است به موضوع تولید محتوا بپردازیم باید همه این کنشگران در این حوزه را در یک زنجیره ببینیم. فکر می‌کنیم که اگر به سمتی برویم که این زنجیره درست کنار هم قرار گیرد حتماً در لایه پایینی هرم که ایده پردازان و تولیدکنندگان قرار دارند، فرصت‌های کلان و جدی ایجاد می‌شود.
 
در ادامه سمیعی گفت: من تصورم می‌کنم باوجود اتفاقات خیلی مهمی که در حوزه تولید محتوا افتاده، بسیاری از نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری در این حوزه با یک نوع بلاتکلیفی روبرو هستند.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: یک نکته خیلی مهم در عرصه تولید محتوا به‌ویژه در فضای مجازی این است که عموماً کسانی که منابع سازمانی را برای تولید محتوا اختصاص می‌دهند، بیشتر حواشی را مدنظر قرار می‌دهند و درنهایت سهم و توجه کمتری به تولیدکننده دارند.
 
سمیعی در ادامه در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی و نقطه شروع آن گفت: نقطه شروع تولید محتوا در هر نوع رسانه‌ای را چند سؤال استاندارد می‌دانم. اینکه چه می‌خواهیم بگوییم؟ برای چه کسانی می‌خواهیم بگوییم؟ و برای آن مخاطبان چه رسانه‌ای مناسب‌تر است؟
 
وی افزود: به نظر من تولید محتوا در فضای مجازی وابسته به نوع پیام و نوع مخاطب و شناخت مدل مصرف محتوا می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. البته از آن قالب مهم‌تر ایده‌ای است که به مخاطب و یا مشتری ارائه می‌شود.
 
در ادامه حکمی با تأکید بر اینکه محتوا اساساً در دنیای امروز انحصار بردار نیست گفت: جهان دیگر، جهان منولوگ نیست بلکه جهان ارتباط دوسویه، تعاملی و دوطرفه است. این فضایی است که اتفاقاً در کشور ما همه به سمت آن حرکت کرده‌اند.
 
وی افزود: قطعا انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است؛ اما باید مراقب باشیم این شکستن انحصار به سمت هرج‌ومرج نرود چراکه دود آن به چشم همه می‌رود. اگر حقوق مادی و معنوی یک تولیدکننده با پخش غیرقانونی فیلم در حال اکرانش تضییع شود هم یک نوع شکستن انحصار است اما از نوع هرج‌ومرج؛ بنابراین باید مراقب باشیم خیلی هم برای شکستن انحصار درجایی که توان تنظیم‌گری نداریم هورا نکشیم. اولین کسانی که از بی‌نظمی و هرج‌ومرج متضرر خواهند شد هم همین تولیدکنندگان محتوا هستند.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا با تأکید بر اینکه حتماً پلتفرم‌ها برای توزیع محتوا مزیت هستند و اگر در لایه تولید محتوا زنجیره‌ها به هم وصل شود، بستر تولید محتوا گسترده‌تر خواهد شد گفت: یکی از لایه‌های مهم تولید محتوا در کشور لایه سینمای مستند است که اگر با فضای کرونایی حاکم بر کشور، متولیان این حوزه با پلتفرم‌ها تشریک مساعی نکنند و در توزیع تولیدات خود از آن‌ها کمک نگیرند، امسال یا سال آینده سینما مستند ما یا از بین می‌رود و یا دستکم ضربه جدی خواهد خورد.
 
سمیعی در ادامه با اشاره به حلقه گمشده تولید محتوا در فضای مجازی گفت: حلقه گمشده‌ای که بین نظام حاکمیتی و سیاست‌گذاران ما در حوزه محتوا با رسانه و اجتماعی که کسب‌وکارها هم بخشی از آن هستند دیده می‌شود، مسئله تجاری‌سازی و یا کاربردی سازی تولید محتوا است.
 
وی افزود: به نظر می‌رسد چیزی که این دو را به هم وصل نمی‌کند، رویکردها و نگرانی‌های بعضاً اشتباه است. تا زمانی که نگاه حاکمیتی و دولتی به مسئله تولید محتوا سلبی باشد این شکاف هرروز بزرگ‌تر هم می‌شود. خیلی وقت‌ها به نظر می‌رسد تولید محتوا در فضای مجازی ایران مبتنی بر نگرانی‌هاست.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: از سوی دیگر سختی تولید محتوا در ایران عموماً این است که شما با تنوع عجیب و ناشناخته‌ای از قومیت‌ها، مذاهب و فرهنگ‌ها روبرو هستید. وقتی در رادیو جوان کار می‌کردیم به ما تذکر داده می‌شد که شما فلان کلمه عادی را به کار نبرید چراکه در بخشی از ایران معنای بدی دارد؛ بنابراین خود این تنوع و همچنین دسترسی گسترده تولیدکنندگان حتی خانگی محتوا به ابزارهای تولید و انتشار، رقابت را هرروز برای حوزه‌های رسمی سخت‌تر می‌کند.
 
حکمی در ادامه بابیان اینکه می‌خواهد برای هرکدام از اجزای زنجیره تولید محتوا نکاتی را گوش زد کند گفت: در لایه اول به دوستانمان در حوزه‌های حاکمیتی بگوییم که در سیاست‌گذاری به‌طور عام، در حوزه فرهنگ به‌طور خاص و در حوزه فضای مجازی به‌طور ویژه دست از نگاه سلبی بردارید، برویم به سمت ایجاب و استفاده از ابزار نرم برای ایجاد سلیقه مناسب. برای مخاطبان با ایجاب سلیقه سازی و ذائقه سازی کنیم. هیچ جایی سلب جواب نخواهد داد به‌خصوص در حوزه فضای مجازی.
 
وی افزود: لایه دوم نهادهایی هستند که از حوزه تولید محتوا حمایت می‌کنند. آقایان وزارت ارشاد، صداوسیما، صنایع خلاق، وزارت ارتباطات و... زنجیره ارزش را پاره نکنید. حمایت‌هایتان را هدفمند کنید و یکجاهایی دست از تولی گری بردارید. تولی گری را بسپارید به پلتفرم‌ها چراکه ذائقه مخاطب را بهتر می‌شناسند. آن‌ها می‌توانند به تولیدکننده محتوا راهنمایی بهتری کنند و در ضمن انحراف منابعی که شما تخصیص می‌دهید به صفر می‌رسد.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا ادامه داد: در لایه دیگر هم می‌خواهم با خود ایده پردازان و تولیدکنندگان محتوا صحبت کنم. وایرال شدن و لایک گرفتن ملاک نیست. آنچه برای تولیدکنندگان باید ملاک باشد خلاقیت و استمرار است. نکته دیگر اینکه در باب مسائل اقتصادی حریص نباشید. باور کنید بالا رفتن قیمت محتوا به ضرر تولیدکنندگان است و اقتصاد فیلم، سریال و محتوا هم جدا از اقتصاد سیب‌زمینی، دلار و سکه نیست.
 
حکمی تصریح کرد: یک‌لایه دیگر هم در کنار همه این‌ها وجود دارد و آن بستر ارتباطی کشور است که متولی آن اپراتورها هستند. اپراتورها خودشان و سازوکارشان را آماده تسهیم درآمد با تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان محتوا کنند. درک کنند که این حوزه دارای چه اقتصاد عظیمی است و چه کمک بزرگی به شبکه ملی اطلاعات با درون‌زا کردن محتوای می‌کند.
 
در ادامه سمیعی با تأکید بر اینکه فاکتور تعیین‌کننده در تولید محتوا مسئله ایجاد تعامل یا دادوستد پیام بین مخاطب پیام و تولیدکننده است گفت: خیلی وقت‌ها نظام‌های حاکمیتی تمایل داشتند و دارند که با مخاطب ارتباط یک‌سویه‌ای داشته باشند. خیلی از سازمان و شرکت‌ها نیز چنین تمایلی دارند؛ این در حالی است که ارتباط احساسی و عقلانی دوسویه بسیار مسئله مهمی است.
 
وی در جمع‌بندی سخنانش گفت: ابتکار عمل داشتن در تولید محتوا یعنی شما قصه‌تان را جوری که می‌خواهید تعریف می‌کنید وگرنه در بحران‌ها، رقابت و اتفاقات دیگران قصه شمارا جوری که می‌خواهند تعریف می‌کنند. اگر در تولید محتوا بازی خودتان را درست انجام ندهید دیگران جوری که دلشان می‌خواهد در زمین شما بازی می‌کنند.
 
حکمی هم در خاتمه گفت: اگر همه بپذیریم یک‌قدم از منافعمان، شامل منافع اقتصادی یا قدرت حاکمیتی و یا اعمال اختیاراتمان عقب‌نشینی کنیم تا زنجیره تولید محتوا به‌طور کامل شکل بگیرد، بستری ایجاد می‌شود که همه برنده خواهیم بود.

حافظ حکمی: قطعاً انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است

 
مهمانان پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه، بلاتکلیفی و نگاه سلبی نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری تولید محتوا را ازجمله موانع شکل‌گیری جدی تولید محتوا در فضای مجازی عنوان کردند.
 
به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه با موضوع «تولید محتوا در فضای مجازی» با حضور حافظ حکمی، عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا و جلال سمیعی، کارشناس و مشاور تولید محتوا و رسانه برگزار شد.
 
در ابتدای این جلسه حکمی در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی گفت: تولید محتوا در فضای مجازی چندلایه متفاوت دارد. کسانی که ایده پردازی و تولید می‌کنند، کسانی که محتوا را در بسترهایی توزیع می‌کنند و نهادهایی که نظارت می‌کنند. لذا نمی‌شود به مسئله تولید محتوا در فضای مجازی تک‌بعدی نگاه کرد. این‌ها یک زنجیره‌ای هستند که مجموعه این زنجیره آن چیزی است که ما در سند معماری شبکه ملی اطلاعات از آن به‌عنوان «لایه محتوا» یاد می‌کنیم.
 
وی افزود: بنابراین اگر قرار است به موضوع تولید محتوا بپردازیم باید همه این کنشگران در این حوزه را در یک زنجیره ببینیم. فکر می‌کنیم که اگر به سمتی برویم که این زنجیره درست کنار هم قرار گیرد حتماً در لایه پایینی هرم که ایده پردازان و تولیدکنندگان قرار دارند، فرصت‌های کلان و جدی ایجاد می‌شود.
 
در ادامه سمیعی گفت: من تصورم می‌کنم باوجود اتفاقات خیلی مهمی که در حوزه تولید محتوا افتاده، بسیاری از نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری در این حوزه با یک نوع بلاتکلیفی روبرو هستند.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: یک نکته خیلی مهم در عرصه تولید محتوا به‌ویژه در فضای مجازی این است که عموماً کسانی که منابع سازمانی را برای تولید محتوا اختصاص می‌دهند، بیشتر حواشی را مدنظر قرار می‌دهند و درنهایت سهم و توجه کمتری به تولیدکننده دارند.
 
سمیعی در ادامه در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی و نقطه شروع آن گفت: نقطه شروع تولید محتوا در هر نوع رسانه‌ای را چند سؤال استاندارد می‌دانم. اینکه چه می‌خواهیم بگوییم؟ برای چه کسانی می‌خواهیم بگوییم؟ و برای آن مخاطبان چه رسانه‌ای مناسب‌تر است؟
 
وی افزود: به نظر من تولید محتوا در فضای مجازی وابسته به نوع پیام و نوع مخاطب و شناخت مدل مصرف محتوا می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. البته از آن قالب مهم‌تر ایده‌ای است که به مخاطب و یا مشتری ارائه می‌شود.
 
در ادامه حکمی با تأکید بر اینکه محتوا اساساً در دنیای امروز انحصار بردار نیست گفت: جهان دیگر، جهان منولوگ نیست بلکه جهان ارتباط دوسویه، تعاملی و دوطرفه است. این فضایی است که اتفاقاً در کشور ما همه به سمت آن حرکت کرده‌اند.
 
وی افزود: قطعا انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است؛ اما باید مراقب باشیم این شکستن انحصار به سمت هرج‌ومرج نرود چراکه دود آن به چشم همه می‌رود. اگر حقوق مادی و معنوی یک تولیدکننده با پخش غیرقانونی فیلم در حال اکرانش تضییع شود هم یک نوع شکستن انحصار است اما از نوع هرج‌ومرج؛ بنابراین باید مراقب باشیم خیلی هم برای شکستن انحصار درجایی که توان تنظیم‌گری نداریم هورا نکشیم. اولین کسانی که از بی‌نظمی و هرج‌ومرج متضرر خواهند شد هم همین تولیدکنندگان محتوا هستند.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا با تأکید بر اینکه حتماً پلتفرم‌ها برای توزیع محتوا مزیت هستند و اگر در لایه تولید محتوا زنجیره‌ها به هم وصل شود، بستر تولید محتوا گسترده‌تر خواهد شد گفت: یکی از لایه‌های مهم تولید محتوا در کشور لایه سینمای مستند است که اگر با فضای کرونایی حاکم بر کشور، متولیان این حوزه با پلتفرم‌ها تشریک مساعی نکنند و در توزیع تولیدات خود از آن‌ها کمک نگیرند، امسال یا سال آینده سینما مستند ما یا از بین می‌رود و یا دستکم ضربه جدی خواهد خورد.
 
سمیعی در ادامه با اشاره به حلقه گمشده تولید محتوا در فضای مجازی گفت: حلقه گمشده‌ای که بین نظام حاکمیتی و سیاست‌گذاران ما در حوزه محتوا با رسانه و اجتماعی که کسب‌وکارها هم بخشی از آن هستند دیده می‌شود، مسئله تجاری‌سازی و یا کاربردی سازی تولید محتوا است.
 
وی افزود: به نظر می‌رسد چیزی که این دو را به هم وصل نمی‌کند، رویکردها و نگرانی‌های بعضاً اشتباه است. تا زمانی که نگاه حاکمیتی و دولتی به مسئله تولید محتوا سلبی باشد این شکاف هرروز بزرگ‌تر هم می‌شود. خیلی وقت‌ها به نظر می‌رسد تولید محتوا در فضای مجازی ایران مبتنی بر نگرانی‌هاست.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: از سوی دیگر سختی تولید محتوا در ایران عموماً این است که شما با تنوع عجیب و ناشناخته‌ای از قومیت‌ها، مذاهب و فرهنگ‌ها روبرو هستید. وقتی در رادیو جوان کار می‌کردیم به ما تذکر داده می‌شد که شما فلان کلمه عادی را به کار نبرید چراکه در بخشی از ایران معنای بدی دارد؛ بنابراین خود این تنوع و همچنین دسترسی گسترده تولیدکنندگان حتی خانگی محتوا به ابزارهای تولید و انتشار، رقابت را هرروز برای حوزه‌های رسمی سخت‌تر می‌کند.
 
حکمی در ادامه بابیان اینکه می‌خواهد برای هرکدام از اجزای زنجیره تولید محتوا نکاتی را گوش زد کند گفت: در لایه اول به دوستانمان در حوزه‌های حاکمیتی بگوییم که در سیاست‌گذاری به‌طور عام، در حوزه فرهنگ به‌طور خاص و در حوزه فضای مجازی به‌طور ویژه دست از نگاه سلبی بردارید، برویم به سمت ایجاب و استفاده از ابزار نرم برای ایجاد سلیقه مناسب. برای مخاطبان با ایجاب سلیقه سازی و ذائقه سازی کنیم. هیچ جایی سلب جواب نخواهد داد به‌خصوص در حوزه فضای مجازی.
 
وی افزود: لایه دوم نهادهایی هستند که از حوزه تولید محتوا حمایت می‌کنند. آقایان وزارت ارشاد، صداوسیما، صنایع خلاق، وزارت ارتباطات و… زنجیره ارزش را پاره نکنید. حمایت‌هایتان را هدفمند کنید و یکجاهایی دست از تولی گری بردارید. تولی گری را بسپارید به پلتفرم‌ها چراکه ذائقه مخاطب را بهتر می‌شناسند. آن‌ها می‌توانند به تولیدکننده محتوا راهنمایی بهتری کنند و در ضمن انحراف منابعی که شما تخصیص می‌دهید به صفر می‌رسد.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا ادامه داد: در لایه دیگر هم می‌خواهم با خود ایده پردازان و تولیدکنندگان محتوا صحبت کنم. وایرال شدن و لایک گرفتن ملاک نیست. آنچه برای تولیدکنندگان باید ملاک باشد خلاقیت و استمرار است. نکته دیگر اینکه در باب مسائل اقتصادی حریص نباشید. باور کنید بالا رفتن قیمت محتوا به ضرر تولیدکنندگان است و اقتصاد فیلم، سریال و محتوا هم جدا از اقتصاد سیب‌زمینی، دلار و سکه نیست.
 
حکمی تصریح کرد: یک‌لایه دیگر هم در کنار همه این‌ها وجود دارد و آن بستر ارتباطی کشور است که متولی آن اپراتورها هستند. اپراتورها خودشان و سازوکارشان را آماده تسهیم درآمد با تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان محتوا کنند. درک کنند که این حوزه دارای چه اقتصاد عظیمی است و چه کمک بزرگی به شبکه ملی اطلاعات با درون‌زا کردن محتوای می‌کند.
 
در ادامه سمیعی با تأکید بر اینکه فاکتور تعیین‌کننده در تولید محتوا مسئله ایجاد تعامل یا دادوستد پیام بین مخاطب پیام و تولیدکننده است گفت: خیلی وقت‌ها نظام‌های حاکمیتی تمایل داشتند و دارند که با مخاطب ارتباط یک‌سویه‌ای داشته باشند. خیلی از سازمان و شرکت‌ها نیز چنین تمایلی دارند؛ این در حالی است که ارتباط احساسی و عقلانی دوسویه بسیار مسئله مهمی است.
 
وی در جمع‌بندی سخنانش گفت: ابتکار عمل داشتن در تولید محتوا یعنی شما قصه‌تان را جوری که می‌خواهید تعریف می‌کنید وگرنه در بحران‌ها، رقابت و اتفاقات دیگران قصه شمارا جوری که می‌خواهند تعریف می‌کنند. اگر در تولید محتوا بازی خودتان را درست انجام ندهید دیگران جوری که دلشان می‌خواهد در زمین شما بازی می‌کنند.
 
حکمی هم در خاتمه گفت: اگر همه بپذیریم یک‌قدم از منافعمان، شامل منافع اقتصادی یا قدرت حاکمیتی و یا اعمال اختیاراتمان عقب‌نشینی کنیم تا زنجیره تولید محتوا به‌طور کامل شکل بگیرد، بستری ایجاد می‌شود که همه برنده خواهیم بود.

حافظ حکمی: قطعاً انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است

 
مهمانان پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه، بلاتکلیفی و نگاه سلبی نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری تولید محتوا را ازجمله موانع شکل‌گیری جدی تولید محتوا در فضای مجازی عنوان کردند.
 
به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه با موضوع «تولید محتوا در فضای مجازی» با حضور حافظ حکمی، عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا و جلال سمیعی، کارشناس و مشاور تولید محتوا و رسانه برگزار شد.
 
در ابتدای این جلسه حکمی در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی گفت: تولید محتوا در فضای مجازی چندلایه متفاوت دارد. کسانی که ایده پردازی و تولید می‌کنند، کسانی که محتوا را در بسترهایی توزیع می‌کنند و نهادهایی که نظارت می‌کنند. لذا نمی‌شود به مسئله تولید محتوا در فضای مجازی تک‌بعدی نگاه کرد. این‌ها یک زنجیره‌ای هستند که مجموعه این زنجیره آن چیزی است که ما در سند معماری شبکه ملی اطلاعات از آن به‌عنوان «لایه محتوا» یاد می‌کنیم.
 
وی افزود: بنابراین اگر قرار است به موضوع تولید محتوا بپردازیم باید همه این کنشگران در این حوزه را در یک زنجیره ببینیم. فکر می‌کنیم که اگر به سمتی برویم که این زنجیره درست کنار هم قرار گیرد حتماً در لایه پایینی هرم که ایده پردازان و تولیدکنندگان قرار دارند، فرصت‌های کلان و جدی ایجاد می‌شود.
 
در ادامه سمیعی گفت: من تصورم می‌کنم باوجود اتفاقات خیلی مهمی که در حوزه تولید محتوا افتاده، بسیاری از نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری در این حوزه با یک نوع بلاتکلیفی روبرو هستند.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: یک نکته خیلی مهم در عرصه تولید محتوا به‌ویژه در فضای مجازی این است که عموماً کسانی که منابع سازمانی را برای تولید محتوا اختصاص می‌دهند، بیشتر حواشی را مدنظر قرار می‌دهند و درنهایت سهم و توجه کمتری به تولیدکننده دارند.
 
سمیعی در ادامه در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی و نقطه شروع آن گفت: نقطه شروع تولید محتوا در هر نوع رسانه‌ای را چند سؤال استاندارد می‌دانم. اینکه چه می‌خواهیم بگوییم؟ برای چه کسانی می‌خواهیم بگوییم؟ و برای آن مخاطبان چه رسانه‌ای مناسب‌تر است؟
 
وی افزود: به نظر من تولید محتوا در فضای مجازی وابسته به نوع پیام و نوع مخاطب و شناخت مدل مصرف محتوا می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. البته از آن قالب مهم‌تر ایده‌ای است که به مخاطب و یا مشتری ارائه می‌شود.
 
در ادامه حکمی با تأکید بر اینکه محتوا اساساً در دنیای امروز انحصار بردار نیست گفت: جهان دیگر، جهان منولوگ نیست بلکه جهان ارتباط دوسویه، تعاملی و دوطرفه است. این فضایی است که اتفاقاً در کشور ما همه به سمت آن حرکت کرده‌اند.
 
وی افزود: قطعا انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است؛ اما باید مراقب باشیم این شکستن انحصار به سمت هرج‌ومرج نرود چراکه دود آن به چشم همه می‌رود. اگر حقوق مادی و معنوی یک تولیدکننده با پخش غیرقانونی فیلم در حال اکرانش تضییع شود هم یک نوع شکستن انحصار است اما از نوع هرج‌ومرج؛ بنابراین باید مراقب باشیم خیلی هم برای شکستن انحصار درجایی که توان تنظیم‌گری نداریم هورا نکشیم. اولین کسانی که از بی‌نظمی و هرج‌ومرج متضرر خواهند شد هم همین تولیدکنندگان محتوا هستند.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا با تأکید بر اینکه حتماً پلتفرم‌ها برای توزیع محتوا مزیت هستند و اگر در لایه تولید محتوا زنجیره‌ها به هم وصل شود، بستر تولید محتوا گسترده‌تر خواهد شد گفت: یکی از لایه‌های مهم تولید محتوا در کشور لایه سینمای مستند است که اگر با فضای کرونایی حاکم بر کشور، متولیان این حوزه با پلتفرم‌ها تشریک مساعی نکنند و در توزیع تولیدات خود از آن‌ها کمک نگیرند، امسال یا سال آینده سینما مستند ما یا از بین می‌رود و یا دستکم ضربه جدی خواهد خورد.
 
سمیعی در ادامه با اشاره به حلقه گمشده تولید محتوا در فضای مجازی گفت: حلقه گمشده‌ای که بین نظام حاکمیتی و سیاست‌گذاران ما در حوزه محتوا با رسانه و اجتماعی که کسب‌وکارها هم بخشی از آن هستند دیده می‌شود، مسئله تجاری‌سازی و یا کاربردی سازی تولید محتوا است.
 
وی افزود: به نظر می‌رسد چیزی که این دو را به هم وصل نمی‌کند، رویکردها و نگرانی‌های بعضاً اشتباه است. تا زمانی که نگاه حاکمیتی و دولتی به مسئله تولید محتوا سلبی باشد این شکاف هرروز بزرگ‌تر هم می‌شود. خیلی وقت‌ها به نظر می‌رسد تولید محتوا در فضای مجازی ایران مبتنی بر نگرانی‌هاست.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: از سوی دیگر سختی تولید محتوا در ایران عموماً این است که شما با تنوع عجیب و ناشناخته‌ای از قومیت‌ها، مذاهب و فرهنگ‌ها روبرو هستید. وقتی در رادیو جوان کار می‌کردیم به ما تذکر داده می‌شد که شما فلان کلمه عادی را به کار نبرید چراکه در بخشی از ایران معنای بدی دارد؛ بنابراین خود این تنوع و همچنین دسترسی گسترده تولیدکنندگان حتی خانگی محتوا به ابزارهای تولید و انتشار، رقابت را هرروز برای حوزه‌های رسمی سخت‌تر می‌کند.
 
حکمی در ادامه بابیان اینکه می‌خواهد برای هرکدام از اجزای زنجیره تولید محتوا نکاتی را گوش زد کند گفت: در لایه اول به دوستانمان در حوزه‌های حاکمیتی بگوییم که در سیاست‌گذاری به‌طور عام، در حوزه فرهنگ به‌طور خاص و در حوزه فضای مجازی به‌طور ویژه دست از نگاه سلبی بردارید، برویم به سمت ایجاب و استفاده از ابزار نرم برای ایجاد سلیقه مناسب. برای مخاطبان با ایجاب سلیقه سازی و ذائقه سازی کنیم. هیچ جایی سلب جواب نخواهد داد به‌خصوص در حوزه فضای مجازی.
 
وی افزود: لایه دوم نهادهایی هستند که از حوزه تولید محتوا حمایت می‌کنند. آقایان وزارت ارشاد، صداوسیما، صنایع خلاق، وزارت ارتباطات و... زنجیره ارزش را پاره نکنید. حمایت‌هایتان را هدفمند کنید و یکجاهایی دست از تولی گری بردارید. تولی گری را بسپارید به پلتفرم‌ها چراکه ذائقه مخاطب را بهتر می‌شناسند. آن‌ها می‌توانند به تولیدکننده محتوا راهنمایی بهتری کنند و در ضمن انحراف منابعی که شما تخصیص می‌دهید به صفر می‌رسد.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا ادامه داد: در لایه دیگر هم می‌خواهم با خود ایده پردازان و تولیدکنندگان محتوا صحبت کنم. وایرال شدن و لایک گرفتن ملاک نیست. آنچه برای تولیدکنندگان باید ملاک باشد خلاقیت و استمرار است. نکته دیگر اینکه در باب مسائل اقتصادی حریص نباشید. باور کنید بالا رفتن قیمت محتوا به ضرر تولیدکنندگان است و اقتصاد فیلم، سریال و محتوا هم جدا از اقتصاد سیب‌زمینی، دلار و سکه نیست.
 
حکمی تصریح کرد: یک‌لایه دیگر هم در کنار همه این‌ها وجود دارد و آن بستر ارتباطی کشور است که متولی آن اپراتورها هستند. اپراتورها خودشان و سازوکارشان را آماده تسهیم درآمد با تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان محتوا کنند. درک کنند که این حوزه دارای چه اقتصاد عظیمی است و چه کمک بزرگی به شبکه ملی اطلاعات با درون‌زا کردن محتوای می‌کند.
 
در ادامه سمیعی با تأکید بر اینکه فاکتور تعیین‌کننده در تولید محتوا مسئله ایجاد تعامل یا دادوستد پیام بین مخاطب پیام و تولیدکننده است گفت: خیلی وقت‌ها نظام‌های حاکمیتی تمایل داشتند و دارند که با مخاطب ارتباط یک‌سویه‌ای داشته باشند. خیلی از سازمان و شرکت‌ها نیز چنین تمایلی دارند؛ این در حالی است که ارتباط احساسی و عقلانی دوسویه بسیار مسئله مهمی است.
 
وی در جمع‌بندی سخنانش گفت: ابتکار عمل داشتن در تولید محتوا یعنی شما قصه‌تان را جوری که می‌خواهید تعریف می‌کنید وگرنه در بحران‌ها، رقابت و اتفاقات دیگران قصه شمارا جوری که می‌خواهند تعریف می‌کنند. اگر در تولید محتوا بازی خودتان را درست انجام ندهید دیگران جوری که دلشان می‌خواهد در زمین شما بازی می‌کنند.
 
حکمی هم در خاتمه گفت: اگر همه بپذیریم یک‌قدم از منافعمان، شامل منافع اقتصادی یا قدرت حاکمیتی و یا اعمال اختیاراتمان عقب‌نشینی کنیم تا زنجیره تولید محتوا به‌طور کامل شکل بگیرد، بستری ایجاد می‌شود که همه برنده خواهیم بود.

حافظ حکمی: قطعاً انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است

 
مهمانان پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه، بلاتکلیفی و نگاه سلبی نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری تولید محتوا را ازجمله موانع شکل‌گیری جدی تولید محتوا در فضای مجازی عنوان کردند.
 
به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه با موضوع «تولید محتوا در فضای مجازی» با حضور حافظ حکمی، عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا و جلال سمیعی، کارشناس و مشاور تولید محتوا و رسانه برگزار شد.
 
در ابتدای این جلسه حکمی در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی گفت: تولید محتوا در فضای مجازی چندلایه متفاوت دارد. کسانی که ایده پردازی و تولید می‌کنند، کسانی که محتوا را در بسترهایی توزیع می‌کنند و نهادهایی که نظارت می‌کنند. لذا نمی‌شود به مسئله تولید محتوا در فضای مجازی تک‌بعدی نگاه کرد. این‌ها یک زنجیره‌ای هستند که مجموعه این زنجیره آن چیزی است که ما در سند معماری شبکه ملی اطلاعات از آن به‌عنوان «لایه محتوا» یاد می‌کنیم.
 
وی افزود: بنابراین اگر قرار است به موضوع تولید محتوا بپردازیم باید همه این کنشگران در این حوزه را در یک زنجیره ببینیم. فکر می‌کنیم که اگر به سمتی برویم که این زنجیره درست کنار هم قرار گیرد حتماً در لایه پایینی هرم که ایده پردازان و تولیدکنندگان قرار دارند، فرصت‌های کلان و جدی ایجاد می‌شود.
 
در ادامه سمیعی گفت: من تصورم می‌کنم باوجود اتفاقات خیلی مهمی که در حوزه تولید محتوا افتاده، بسیاری از نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری در این حوزه با یک نوع بلاتکلیفی روبرو هستند.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: یک نکته خیلی مهم در عرصه تولید محتوا به‌ویژه در فضای مجازی این است که عموماً کسانی که منابع سازمانی را برای تولید محتوا اختصاص می‌دهند، بیشتر حواشی را مدنظر قرار می‌دهند و درنهایت سهم و توجه کمتری به تولیدکننده دارند.
 
سمیعی در ادامه در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی و نقطه شروع آن گفت: نقطه شروع تولید محتوا در هر نوع رسانه‌ای را چند سؤال استاندارد می‌دانم. اینکه چه می‌خواهیم بگوییم؟ برای چه کسانی می‌خواهیم بگوییم؟ و برای آن مخاطبان چه رسانه‌ای مناسب‌تر است؟
 
وی افزود: به نظر من تولید محتوا در فضای مجازی وابسته به نوع پیام و نوع مخاطب و شناخت مدل مصرف محتوا می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. البته از آن قالب مهم‌تر ایده‌ای است که به مخاطب و یا مشتری ارائه می‌شود.
 
در ادامه حکمی با تأکید بر اینکه محتوا اساساً در دنیای امروز انحصار بردار نیست گفت: جهان دیگر، جهان منولوگ نیست بلکه جهان ارتباط دوسویه، تعاملی و دوطرفه است. این فضایی است که اتفاقاً در کشور ما همه به سمت آن حرکت کرده‌اند.
 
وی افزود: قطعا انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است؛ اما باید مراقب باشیم این شکستن انحصار به سمت هرج‌ومرج نرود چراکه دود آن به چشم همه می‌رود. اگر حقوق مادی و معنوی یک تولیدکننده با پخش غیرقانونی فیلم در حال اکرانش تضییع شود هم یک نوع شکستن انحصار است اما از نوع هرج‌ومرج؛ بنابراین باید مراقب باشیم خیلی هم برای شکستن انحصار درجایی که توان تنظیم‌گری نداریم هورا نکشیم. اولین کسانی که از بی‌نظمی و هرج‌ومرج متضرر خواهند شد هم همین تولیدکنندگان محتوا هستند.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا با تأکید بر اینکه حتماً پلتفرم‌ها برای توزیع محتوا مزیت هستند و اگر در لایه تولید محتوا زنجیره‌ها به هم وصل شود، بستر تولید محتوا گسترده‌تر خواهد شد گفت: یکی از لایه‌های مهم تولید محتوا در کشور لایه سینمای مستند است که اگر با فضای کرونایی حاکم بر کشور، متولیان این حوزه با پلتفرم‌ها تشریک مساعی نکنند و در توزیع تولیدات خود از آن‌ها کمک نگیرند، امسال یا سال آینده سینما مستند ما یا از بین می‌رود و یا دستکم ضربه جدی خواهد خورد.
 
سمیعی در ادامه با اشاره به حلقه گمشده تولید محتوا در فضای مجازی گفت: حلقه گمشده‌ای که بین نظام حاکمیتی و سیاست‌گذاران ما در حوزه محتوا با رسانه و اجتماعی که کسب‌وکارها هم بخشی از آن هستند دیده می‌شود، مسئله تجاری‌سازی و یا کاربردی سازی تولید محتوا است.
 
وی افزود: به نظر می‌رسد چیزی که این دو را به هم وصل نمی‌کند، رویکردها و نگرانی‌های بعضاً اشتباه است. تا زمانی که نگاه حاکمیتی و دولتی به مسئله تولید محتوا سلبی باشد این شکاف هرروز بزرگ‌تر هم می‌شود. خیلی وقت‌ها به نظر می‌رسد تولید محتوا در فضای مجازی ایران مبتنی بر نگرانی‌هاست.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: از سوی دیگر سختی تولید محتوا در ایران عموماً این است که شما با تنوع عجیب و ناشناخته‌ای از قومیت‌ها، مذاهب و فرهنگ‌ها روبرو هستید. وقتی در رادیو جوان کار می‌کردیم به ما تذکر داده می‌شد که شما فلان کلمه عادی را به کار نبرید چراکه در بخشی از ایران معنای بدی دارد؛ بنابراین خود این تنوع و همچنین دسترسی گسترده تولیدکنندگان حتی خانگی محتوا به ابزارهای تولید و انتشار، رقابت را هرروز برای حوزه‌های رسمی سخت‌تر می‌کند.
 
حکمی در ادامه بابیان اینکه می‌خواهد برای هرکدام از اجزای زنجیره تولید محتوا نکاتی را گوش زد کند گفت: در لایه اول به دوستانمان در حوزه‌های حاکمیتی بگوییم که در سیاست‌گذاری به‌طور عام، در حوزه فرهنگ به‌طور خاص و در حوزه فضای مجازی به‌طور ویژه دست از نگاه سلبی بردارید، برویم به سمت ایجاب و استفاده از ابزار نرم برای ایجاد سلیقه مناسب. برای مخاطبان با ایجاب سلیقه سازی و ذائقه سازی کنیم. هیچ جایی سلب جواب نخواهد داد به‌خصوص در حوزه فضای مجازی.
 
وی افزود: لایه دوم نهادهایی هستند که از حوزه تولید محتوا حمایت می‌کنند. آقایان وزارت ارشاد، صداوسیما، صنایع خلاق، وزارت ارتباطات و... زنجیره ارزش را پاره نکنید. حمایت‌هایتان را هدفمند کنید و یکجاهایی دست از تولی گری بردارید. تولی گری را بسپارید به پلتفرم‌ها چراکه ذائقه مخاطب را بهتر می‌شناسند. آن‌ها می‌توانند به تولیدکننده محتوا راهنمایی بهتری کنند و در ضمن انحراف منابعی که شما تخصیص می‌دهید به صفر می‌رسد.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا ادامه داد: در لایه دیگر هم می‌خواهم با خود ایده پردازان و تولیدکنندگان محتوا صحبت کنم. وایرال شدن و لایک گرفتن ملاک نیست. آنچه برای تولیدکنندگان باید ملاک باشد خلاقیت و استمرار است. نکته دیگر اینکه در باب مسائل اقتصادی حریص نباشید. باور کنید بالا رفتن قیمت محتوا به ضرر تولیدکنندگان است و اقتصاد فیلم، سریال و محتوا هم جدا از اقتصاد سیب‌زمینی، دلار و سکه نیست.
 
حکمی تصریح کرد: یک‌لایه دیگر هم در کنار همه این‌ها وجود دارد و آن بستر ارتباطی کشور است که متولی آن اپراتورها هستند. اپراتورها خودشان و سازوکارشان را آماده تسهیم درآمد با تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان محتوا کنند. درک کنند که این حوزه دارای چه اقتصاد عظیمی است و چه کمک بزرگی به شبکه ملی اطلاعات با درون‌زا کردن محتوای می‌کند.
 
در ادامه سمیعی با تأکید بر اینکه فاکتور تعیین‌کننده در تولید محتوا مسئله ایجاد تعامل یا دادوستد پیام بین مخاطب پیام و تولیدکننده است گفت: خیلی وقت‌ها نظام‌های حاکمیتی تمایل داشتند و دارند که با مخاطب ارتباط یک‌سویه‌ای داشته باشند. خیلی از سازمان و شرکت‌ها نیز چنین تمایلی دارند؛ این در حالی است که ارتباط احساسی و عقلانی دوسویه بسیار مسئله مهمی است.
 
وی در جمع‌بندی سخنانش گفت: ابتکار عمل داشتن در تولید محتوا یعنی شما قصه‌تان را جوری که می‌خواهید تعریف می‌کنید وگرنه در بحران‌ها، رقابت و اتفاقات دیگران قصه شمارا جوری که می‌خواهند تعریف می‌کنند. اگر در تولید محتوا بازی خودتان را درست انجام ندهید دیگران جوری که دلشان می‌خواهد در زمین شما بازی می‌کنند.
 
حکمی هم در خاتمه گفت: اگر همه بپذیریم یک‌قدم از منافعمان، شامل منافع اقتصادی یا قدرت حاکمیتی و یا اعمال اختیاراتمان عقب‌نشینی کنیم تا زنجیره تولید محتوا به‌طور کامل شکل بگیرد، بستری ایجاد می‌شود که همه برنده خواهیم بود.

حافظ حکمی: قطعاً انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است

 
مهمانان پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه، بلاتکلیفی و نگاه سلبی نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری تولید محتوا را ازجمله موانع شکل‌گیری جدی تولید محتوا در فضای مجازی عنوان کردند.
 
به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پنجاه و ششمین جلسه از سلسله نشست‌های نقد و اندیشه با موضوع «تولید محتوا در فضای مجازی» با حضور حافظ حکمی، عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا و جلال سمیعی، کارشناس و مشاور تولید محتوا و رسانه برگزار شد.
 
در ابتدای این جلسه حکمی در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی گفت: تولید محتوا در فضای مجازی چندلایه متفاوت دارد. کسانی که ایده پردازی و تولید می‌کنند، کسانی که محتوا را در بسترهایی توزیع می‌کنند و نهادهایی که نظارت می‌کنند. لذا نمی‌شود به مسئله تولید محتوا در فضای مجازی تک‌بعدی نگاه کرد. این‌ها یک زنجیره‌ای هستند که مجموعه این زنجیره آن چیزی است که ما در سند معماری شبکه ملی اطلاعات از آن به‌عنوان «لایه محتوا» یاد می‌کنیم.
 
وی افزود: بنابراین اگر قرار است به موضوع تولید محتوا بپردازیم باید همه این کنشگران در این حوزه را در یک زنجیره ببینیم. فکر می‌کنیم که اگر به سمتی برویم که این زنجیره درست کنار هم قرار گیرد حتماً در لایه پایینی هرم که ایده پردازان و تولیدکنندگان قرار دارند، فرصت‌های کلان و جدی ایجاد می‌شود.
 
در ادامه سمیعی گفت: من تصورم می‌کنم باوجود اتفاقات خیلی مهمی که در حوزه تولید محتوا افتاده، بسیاری از نهادهای بالادستی نظارت و سیاست‌گذاری در این حوزه با یک نوع بلاتکلیفی روبرو هستند.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: یک نکته خیلی مهم در عرصه تولید محتوا به‌ویژه در فضای مجازی این است که عموماً کسانی که منابع سازمانی را برای تولید محتوا اختصاص می‌دهند، بیشتر حواشی را مدنظر قرار می‌دهند و درنهایت سهم و توجه کمتری به تولیدکننده دارند.
 
سمیعی در ادامه در تعریف تولید محتوا در فضای مجازی و نقطه شروع آن گفت: نقطه شروع تولید محتوا در هر نوع رسانه‌ای را چند سؤال استاندارد می‌دانم. اینکه چه می‌خواهیم بگوییم؟ برای چه کسانی می‌خواهیم بگوییم؟ و برای آن مخاطبان چه رسانه‌ای مناسب‌تر است؟
 
وی افزود: به نظر من تولید محتوا در فضای مجازی وابسته به نوع پیام و نوع مخاطب و شناخت مدل مصرف محتوا می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. البته از آن قالب مهم‌تر ایده‌ای است که به مخاطب و یا مشتری ارائه می‌شود.
 
در ادامه حکمی با تأکید بر اینکه محتوا اساساً در دنیای امروز انحصار بردار نیست گفت: جهان دیگر، جهان منولوگ نیست بلکه جهان ارتباط دوسویه، تعاملی و دوطرفه است. این فضایی است که اتفاقاً در کشور ما همه به سمت آن حرکت کرده‌اند.
 
وی افزود: قطعا انحصار در حوزه صدا و تصویر شکسته شده است؛ اما باید مراقب باشیم این شکستن انحصار به سمت هرج‌ومرج نرود چراکه دود آن به چشم همه می‌رود. اگر حقوق مادی و معنوی یک تولیدکننده با پخش غیرقانونی فیلم در حال اکرانش تضییع شود هم یک نوع شکستن انحصار است اما از نوع هرج‌ومرج؛ بنابراین باید مراقب باشیم خیلی هم برای شکستن انحصار درجایی که توان تنظیم‌گری نداریم هورا نکشیم. اولین کسانی که از بی‌نظمی و هرج‌ومرج متضرر خواهند شد هم همین تولیدکنندگان محتوا هستند.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا با تأکید بر اینکه حتماً پلتفرم‌ها برای توزیع محتوا مزیت هستند و اگر در لایه تولید محتوا زنجیره‌ها به هم وصل شود، بستر تولید محتوا گسترده‌تر خواهد شد گفت: یکی از لایه‌های مهم تولید محتوا در کشور لایه سینمای مستند است که اگر با فضای کرونایی حاکم بر کشور، متولیان این حوزه با پلتفرم‌ها تشریک مساعی نکنند و در توزیع تولیدات خود از آن‌ها کمک نگیرند، امسال یا سال آینده سینما مستند ما یا از بین می‌رود و یا دستکم ضربه جدی خواهد خورد.
 
سمیعی در ادامه با اشاره به حلقه گمشده تولید محتوا در فضای مجازی گفت: حلقه گمشده‌ای که بین نظام حاکمیتی و سیاست‌گذاران ما در حوزه محتوا با رسانه و اجتماعی که کسب‌وکارها هم بخشی از آن هستند دیده می‌شود، مسئله تجاری‌سازی و یا کاربردی سازی تولید محتوا است.
 
وی افزود: به نظر می‌رسد چیزی که این دو را به هم وصل نمی‌کند، رویکردها و نگرانی‌های بعضاً اشتباه است. تا زمانی که نگاه حاکمیتی و دولتی به مسئله تولید محتوا سلبی باشد این شکاف هرروز بزرگ‌تر هم می‌شود. خیلی وقت‌ها به نظر می‌رسد تولید محتوا در فضای مجازی ایران مبتنی بر نگرانی‌هاست.
 
این کارشناس حوزه تولید محتوا ادامه داد: از سوی دیگر سختی تولید محتوا در ایران عموماً این است که شما با تنوع عجیب و ناشناخته‌ای از قومیت‌ها، مذاهب و فرهنگ‌ها روبرو هستید. وقتی در رادیو جوان کار می‌کردیم به ما تذکر داده می‌شد که شما فلان کلمه عادی را به کار نبرید چراکه در بخشی از ایران معنای بدی دارد؛ بنابراین خود این تنوع و همچنین دسترسی گسترده تولیدکنندگان حتی خانگی محتوا به ابزارهای تولید و انتشار، رقابت را هرروز برای حوزه‌های رسمی سخت‌تر می‌کند.
 
حکمی در ادامه بابیان اینکه می‌خواهد برای هرکدام از اجزای زنجیره تولید محتوا نکاتی را گوش زد کند گفت: در لایه اول به دوستانمان در حوزه‌های حاکمیتی بگوییم که در سیاست‌گذاری به‌طور عام، در حوزه فرهنگ به‌طور خاص و در حوزه فضای مجازی به‌طور ویژه دست از نگاه سلبی بردارید، برویم به سمت ایجاب و استفاده از ابزار نرم برای ایجاد سلیقه مناسب. برای مخاطبان با ایجاب سلیقه سازی و ذائقه سازی کنیم. هیچ جایی سلب جواب نخواهد داد به‌خصوص در حوزه فضای مجازی.
 
وی افزود: لایه دوم نهادهایی هستند که از حوزه تولید محتوا حمایت می‌کنند. آقایان وزارت ارشاد، صداوسیما، صنایع خلاق، وزارت ارتباطات و... زنجیره ارزش را پاره نکنید. حمایت‌هایتان را هدفمند کنید و یکجاهایی دست از تولی گری بردارید. تولی گری را بسپارید به پلتفرم‌ها چراکه ذائقه مخاطب را بهتر می‌شناسند. آن‌ها می‌توانند به تولیدکننده محتوا راهنمایی بهتری کنند و در ضمن انحراف منابعی که شما تخصیص می‌دهید به صفر می‌رسد.
 
عضو هیئت‌مدیره تلویزیون اینترنتی تیوا ادامه داد: در لایه دیگر هم می‌خواهم با خود ایده پردازان و تولیدکنندگان محتوا صحبت کنم. وایرال شدن و لایک گرفتن ملاک نیست. آنچه برای تولیدکنندگان باید ملاک باشد خلاقیت و استمرار است. نکته دیگر اینکه در باب مسائل اقتصادی حریص نباشید. باور کنید بالا رفتن قیمت محتوا به ضرر تولیدکنندگان است و اقتصاد فیلم، سریال و محتوا هم جدا از اقتصاد سیب‌زمینی، دلار و سکه نیست.
 
حکمی تصریح کرد: یک‌لایه دیگر هم در کنار همه این‌ها وجود دارد و آن بستر ارتباطی کشور است که متولی آن اپراتورها هستند. اپراتورها خودشان و سازوکارشان را آماده تسهیم درآمد با تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان محتوا کنند. درک کنند که این حوزه دارای چه اقتصاد عظیمی است و چه کمک بزرگی به شبکه ملی اطلاعات با درون‌زا کردن محتوای می‌کند.
 
در ادامه سمیعی با تأکید بر اینکه فاکتور تعیین‌کننده در تولید محتوا مسئله ایجاد تعامل یا دادوستد پیام بین مخاطب پیام و تولیدکننده است گفت: خیلی وقت‌ها نظام‌های حاکمیتی تمایل داشتند و دارند که با مخاطب ارتباط یک‌سویه‌ای داشته باشند. خیلی از سازمان و شرکت‌ها نیز چنین تمایلی دارند؛ این در حالی است که ارتباط احساسی و عقلانی دوسویه بسیار مسئله مهمی است.
 
وی در جمع‌بندی سخنانش گفت: ابتکار عمل داشتن در تولید محتوا یعنی شما قصه‌تان را جوری که می‌خواهید تعریف می‌کنید وگرنه در بحران‌ها، رقابت و اتفاقات دیگران قصه شمارا جوری که می‌خواهند تعریف می‌کنند. اگر در تولید محتوا بازی خودتان را درست انجام ندهید دیگران جوری که دلشان می‌خواهد در زمین شما بازی می‌کنند.
 
حکمی هم در خاتمه گفت: اگر همه بپذیریم یک‌قدم از منافعمان، شامل منافع اقتصادی یا قدرت حاکمیتی و یا اعمال اختیاراتمان عقب‌نشینی کنیم تا زنجیره تولید محتوا به‌طور کامل شکل بگیرد، بستری ایجاد می‌شود که همه برنده خواهیم بود.

فیروزآبادی: نظر شورای عالی فضای مجازی بر فیلتر کردن شبکه‌های اجتماعی نیست

 
 
ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی کشور با تاکید براینکه ما در شورا به هیچ وجه نظرمان بر فیلتر کردن شبکه،های اجتماعی نیست، گفت: امروز پیام رسان‌های داخلی به عنوان یک سرویس قابل اعتماد وجود دارند.
 
 فیروزآبادی شنبه شب با حضور در یک برنامه زنده تلویزیونی از آخرین اقدامات درباره شبکه ملی اطلاعات گزارشی ارائه کرد.
 
وی در آغاز درباره تشکیل برگزاری جلسات این شورا گفت: پیش از شیوع ویروس کرونا همه جلسات به صورت مرتب برگزار شده است و طبق نظرات رهبر معظم انقلاب اسلامی، پیش از این ماهی یک جلسه داشتیم و آمادگی این را داریم که هفته‌ای یک جلسه برگزار شود.
 
وی ادامه داد: تاکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی البته بیش از این است و می گویند اگر موضوع مهمی در پیش است روزانه این جلسات برگزار شود. خروجی‌ که از شورای عالی فضای مجازی ارائه شده بیشتر از برگزاری جلسات است و تا اینجای کار تدبیرها، مستندات و ... خوب جلو رفته و نشان می‌دهد که منشا تحول در فضای مجازی شده است.
 
او گفت: ما از جهان صنعتی به سمت دنیای مجازی پیش می‌رویم و سرمایه‌داری به دنیای فضای مجازی کشیده شده است.
 
وی در ادامه درباره ضرورت کاربردی کردن مصوبات شورای عالی فضای مجازی گفت: ما در شورای عالی فضای مجازی متاسفانه نقشی نداریم، به طور مثال ما در اجرایی کردن شبکه ملی اطلاعات ناظر هستیم اما هیچ نقشی نداریم و از اعتبارات و امکانات و ...  اطلاعی نداریم. روند اجرایی کردن شبکه ملی اطلاعات خیلی کُند پیش می‌رود و رهبر معظم انقلاب اسلامی بارها به این موضوع تاکید کردند. وقتی یک شورای کارآمد قرار است شکل بگیرد، باید مشکلات آن هم برطرف شود.
 
فیروزآبادی در خصوص روند اجرایی شدن شبکه ملی اطلاعات افزود: دولت باید برای شبکه ملی اطلاعات بیش از پیش وارد میدان شود. وزارت خانه ما یک وزارت ارتباطی است و کمتر یک وزارت اطلاعاتی است و این شاید از یک وزارت خانه سنتی بر پایه ارتباطی، تصوری بیش از حد است و ساختارها شکلی مناسب ندارد و چون وزارت خانه ای ارتباطی است، کمی در اجرایی کردن شبکه ملی اطلاعات کراهت دارند.
 
وی درباره دو برنامه تلگرام طلایی و دیگر پیام رسان های خارجی و فاش شدن پیام های ایرانی گفت: ما در شورای عالی فضای مجازی به هیچ وجه نظرمان بر فیلتر کردن شبکه های اجتماعی نیست. در رابطه با تلگرام، این شرکت قول هایی داده بود که موفق نبود و روزانه شاهد حجم بالایی از کلاهبرداری و مفسده‌هایی بودیم که به ما گزارش می‌شد.
 
او تاکید کرد: اینکه امروز مردم نیاز به شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها دارند، روشن است. امروز پیام رسان های داخلی به عنوان یک سرویس قابل اعتماد وجود دارند، اما مشکلاتی هم دارند که قرار بود پوسته هایی به صورت موقت همراه ما شوند اما متاسفانه همین پوسته ها مشکلاتی را ایجاد کرد که همین حادثه زنگ خطری را در جهان به صدا درآورد.
 
فیروزآبادی افزود: مشکلی در نرم افزار تلگرام وجود دارد و یکی از شرکت‌ها با یک خزش از این خلاء تلگرام استفاده کرد و هویت هایی که در دسترس داشت را به صورت بانک اطلاعات آرشیو کرده است.
 
وی درباره جایگزین شدن پیام رسان های داخلی به جای پیام رسان های خارجی، گفت: مصوبات شورای عالی فضای مجازی به صورت اجماع شکل می‌گیرد. نگاه دولت به این نبوده است که یک پیام رسان را به صورت همگانی برای مردم در نظر بگیرد بلکه از نگاه آنها باید یک شرکت خصوصی وارد میدان شود تا آنها از این شرکت حمایت کنند.
 
وی افزود: در کشور ما پلتفرم‌های وسیع و گسترده وجود دارد که در روز صدها میلیون تراکنش انجام می دهند و خدمات ویژه خودشان را دارند، اما همین سرمایه گذارانی که پشت پلتفرم‌های خدماتی هستند، از پیام رسان ها حمایت نکردند. ما با اپراتورها که یکی از ثروتمندترین بخش فضای مجازی هستند صحبت کردیم، ابتدا نپذیرفتند اما امروز براساس تاکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی نگاه دیگری دارند. در واقع انگیزه اقتصادی مدونی برای این حوزه وجود ندارد و همین دلیل باعث افت پیام رسان های داخلی است.
 
او گفت: دولتی‌ها و شبه دولتی‌ها تا حد زیادی در حمایت از پیام رسان ها وارد این عرصه شدند اما نگاه ما به بخش خصوصی قدرتمند است که آنها هم باید پای به میدان بگذارند.
 
دبیر شورای عالی فضای مجازی کشور درباره اطمینان بخشی نسبت به امنیت کاربران ایرانی در پیام رسان های داخلی افزود: وقتی پوسته ها در کشور مطرح شد، برخی از مردم گفتند که این پوسته ها وابسته به بخش امنیتی کشور است. من عرض می کنم که هیچ قانونی در راستای نقض امنیت و نقض حریم خصوصی کاربران ایرانی در پیام رسان های داخلی وجود ندارد.
 
او ادامه داد: با توجه به تمهیداتی که آمریکایی ها در جهان پایه ریزی کردند، به عمد گمنامی کاربران را در اینترنت نهادینه کردند و این موضوع را به عنوان یک سواد رسانه ای به کاربران خود یاد دادند که چگونه هویت خود را مخفی کنند و در مقابل هیچ کنوانسیونی برای رسیدگی به جرائم فضای مجازی شکل نگرفته است.
 
وی گفت: ما دو بحث امنیت و سلامت در فضای مجازی داریم که آن را یکی از اصول مهم در شورای عالی فضای مجازی می دانیم. اگر تخلفی در بحث دانش آموزان، ورزشکاران و یا هنرمندان رخ ‌دهد نهاد مربوطه مثل وزارت ورزش یا وزارت آموزش و پرورش و ... را مورد هدف قرار می‌دهیم و هر دستگاهی باید همراه پیشرفت فضای مجازی وارد عرصه شود.
 
دبیر شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: ساختارهای درستی در حوزه امنیت در فضای مجازی ایجاد شده است، در واقع به دنبال کنوانسیون هستیم و دوشادوش وزارت امور خارجه تلاش کردیم تا این کنوانسیون را در جهان رقم بزنیم که از جمله موارد آن قوانینی است که باید نسبت به جرائم فضای مجازی مصوب شود.
 
فیروزآبادی افزود: بسیاری از جرائم در دنیای حقیقی مصداق قانونی دارد اما در فضای مجازی باید مصداق جرائمش را در نظر گرفت تا طبق آن قانون گذاری‌های ویژه ای انجام شود. بسیاری از جرائمی که رقم می خورد، منشا داخلی آن در کشورمان در دسترس است. ما در حوزه «فیک نیوز» رسانه‌ای رسمی در فضای مجازی نداریم و این در حالی است که پیش از این تمامی آنها جزو رسانه های رسمی کشورمان شناخته می‌شدند.
 
وی همچنین در خصوص رسیدگی به نشر بی اخلاقی ها در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی نیز گفت: ما به شبکه‌های اجتماعی دسترسی نداریم و بنابراین امکان جلوگیری از این بداخلاقی ها هم وجود ندارد.
 
وی در ادامه به ارائه سیمکارت شاد به دانش آموزان اشاره کرد و افزود: وقتی ما با ویروس کرونا مواجه شدیم، وارد عرصه سند تحول در برخی از وزارت خانه ها شدیم. پس از شیوع ویروس کرونا پلتفرم بومی شاد را در نظر گرفتیم تا دانش آموزان با مدرسه و معلم خود در ارتباط باشند و با دستوری که رئیس جمهوری دادند و تاکیداتی که رهبر معظم انقلاب اسلامی داشتند، این بستر به صورت رایگان در دسترس والدین قرار گرفته و برای خانواده هایی که خیلی دغدغه دارند، سیمکارت شاد هم برای دانش آموزان و خانواده ها ارائه خواهد شد.
 
فیروزآبادی همچنین به تحریم‌های ظالمانه آمریکا و نگرانی از احتمال مسدود کردن مدخل ورودی کشور به فضای مجازی اشاره کرد و گفت: نسبت به دشمنان و ویژگی‌هایی که کشور  دارد، ما با دیگر کشورها فرق داریم و با توجه به تحریم‌هایی که آمریکا علیه ایران در نظر دارد، ما نگران این هستیم که مدخل ورودی ما را در فضای مجازی مسدود کنند و فقط شبکه ملی اطلاعات این چرخه را پیش خواهد برد.
 
وی افزود: امروزه تمام زیست ما در بستر اینترنت است و شما فکر کنید که یک روز هیچ یک از کارت های عابر بانک کار نکند؟!
 
فیروزآبادی در پایان با بیان اینکه ما از مسئولان انتظار داریم که از پلتفرم‌های ایرانی حمایت کنند، گفت: بسیاری از مسئولان فقط در پلتفرم‌های خارجی حضور دارند و انتظار داریم در کنار پلتفرم‌های خارجی، پست‌های خودشان را در پلتفرم‌های ایرانی هم نشر دهند و از بستر شبکه ملی اطلاعات و پیام رسان های داخلی حمایت کنند.

مطهری: اولویت کشور فضای مجازی نیست/طرح سامان‌دهی شفاف شود

 
 
یک عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با بیان اینکه «معیشت مردم اولویت دارد، اولویت مردم فضای مجازی نیست» گفت: طراحان چنین طراح‌های باید شفاف با مردم حرف بزنند. بسیاری اوقات ما موضوعی را مطرح می‌کنیم اما پشت پرده ماجرا را شفاف نمی‌کنیم و در همان فضای مجازی از یک جمله نماینده، بهره‌برداری سوء می‌شود.
 
اردشیر مطهری در مورد طرح مجلس یازدهم موسوم به سامان دهی فضای مجازی گفت: اعتقاد من این است که الان معیشت مردم اولویت دارد. اولویت مردم فضای مجازی نیست. بسیاری از مجموعه‌ها اقتصادی از فضای مجازی کسب دارآمد می‌کنند. شرایط کشور ما به گونه‌ای است که باید فقط برای معیشت تلاش کنیم.
 
این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در  مورد چگونگی مدیریت فضای مجازی گفت: معتقدم که اگر چیزی را بدون برنامه‌ریزی محدود کنیم، به نتیجه نخواهیم رسید. ما باید به مردم بگوییم که برنامه جایگزین ما چیست. دوستانی که طرح سامان‌دهی را ارائه کردند باید در مورد آینده فضای مجازی در ایران تصمیم بگیرند.
 
نماینده مردم گرمسار در مجلس با تاکید بر ضرورت شفاف شدن طرح سامان دهی گفت: مردم باید با جزئیات این طرح آشنا شوند. گاهی بعضی‌ها شایعاتی در مورد این طرح‌ها درست می‌کنند مثلا می‌گویند قرار است همه شبکه‌های مجازی فیلتر شود. می‌دانم که نگاه همکارانم، سامان‌دهی است نه فیلترینگ. ساماندهی یعنی رساندن پیام‌رسان‌های داخلی به مرزی که توان رقابت با خارجی‌ها را داشته باشند. پیام رسان‌های داخلی باید آنقدر جذاب باشد که مردم را به استفاده از آن ترغیب کند.
 
این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس افزود: طراحان چنین طراح‌هایی باید شفاف با مردم حرف بزنند. بسیاری اوقات ما یک چیز را مطرح می‌کنیم اما پشت پرده ماجرا را شفاف نمی‌کنیم و در همان فضای مجازی از یک جمله نماینده، بهره‌برداری سوء می‌شود. دشمن ما سوء استفاده می‌کند. ما باید به مردم بگوییم که نیت ما چیست. در این صورت بسیاری شهروندان آگاه می‌شوند و در اظهار نظر موارد بیشتری را مد نظر قرار می‌دهند.
 
مطهری ادامه داد: همکاران در مجلس می‌خواهند چارچوب‌هایی برای فضای مجازی و فرهنگی ما طراحی کنند. مثلا یکی از اهداف آنها کنترل مرزهای ورودی دیجیتالی است. مرزهای مجازی ما رها شده است. به عنوان مثال از اکانت‌های تلگرامی بی‌نهایت سوء استفاده می‌شود. ما باید در همین ابتدای کار با مردم در مورد این چیزها حرف بزنیم. در این صورت ممکن است مردم خودمان بدل به مدافعان این طرح‌ها می‌شوند.
 
وی در ادامه «تخصصی‌تر شدن تصمیم‌گیری برای فضای مجازی» را عنوان کرد و اظهار داشت: فضای مجازی چیزی نیست که بخواهیم در مورد آن اظهارنظر قطعی داشته باشیم. این موضوعات باید در هیئت رئیسه اعلام وصول شود، باید با صاحبان پیام‌رسان‌های داخلی جلسه برگزار شود و کار کارشناسی صورت بگیرد. بعضی همکاران ما فقط می خواهند فضای مجازی ما تابع چارچوب‌هایی باشد. در کشورهایی مثل آمریکا و فرانسه که بی‌بندوباری توام با آزادی دارند نیز نسبت به فضای مجازی حساس هستند. حرف من این است چارچوب گذاشتن برای فضای مجازی نیازمند پژوهش‌های جدی است.
 
مطهری با بیان اینکه «باید نحوه حمایت فضاهای مجازی داخلی را مشخص کنیم» گفت: پیام‌رسان‌های داخلی ما توان رقابت با فضاهای مجازی خارجی را ندارند. مثلا پهنای باند شبکه‌های اجتماعی خارجی قوی‌تر است و حمایت‌های زیرساختی بهتری دارند. در این شرایط، قدرت رقابت از پیام‌رسان‌های داخلی کم می‌شود. ما دانش فنی و جوانان قوی داریم اما دست کم در این زمینه نیازمند حمایت مالی قوی، زیرساختی نیاز داریم. به نظرم در این حمایت‌ها ضعیف هستیم.
 
این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، ضرورت رقابت در عرصه‌ فرهنگی و اقتصادی را عنوان کرد و گفت: به جای انسداد باید به سمت رقابت برویم. خودروسازی ما در موارد بسیاری با خودروسازی‌های دیگر قابل مقایسه نیست. پراید معمولی ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون قیمت دارد. پس، معیشت مردم مهم‌تر از مسئله فرهنگی است. نمی‌گویم در مسئله فرهنگی ورود نکنیم ولی باید اهمّ و مهم کنیم.
 

جزئیات طرح ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی منتشر شد

طی سال‌های گذشته طرح‌ها و برنامه‌های مختلفی با هدف‌هایی چون نظارت، کنترل یا محدودیت اینترنت در کشور به اجرا درآمده که نتیجه آن منجر به مسدودسازی و فیلترینگ سایت‌های اینترنتی متعددی شده است. در تازه‌ترین آنها مجلس شورای اسلامی طرحی را با امضای ۴۰ نفر با عنوان «طرح ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی» به جریان انداخته که یکی از سختگیرانه‌ترین طرح‌ها در زمینه سیاست‌های اینترنتی در کشور است.
 
 
نقشه مجلس برای اینترنت 
 
به گزارش دنیای‌اقتصاد ، درحالی‌که طی سال‌های اخیر پیام‌رسان‌های داخلی به اشکال مختلفی مورد حمایت دولتی قرار گرفته‌اند در این طرح پیام‌رسان‌ها دوباره بازتعریف شده‌اند. براساس این طرح یک هیات ساماندهی و نظارت فعالیت پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی را مورد بررسی قرار می‌دهد و تمام پیام‌رسان‌ها موظف به ثبت در پنجره واحدی هستند که این هیات مسوول آن است. همچنین پیام‌رسان‌های خارجی موظف به داشتن نماینده داخلی هستند.
 
 در این طرح موضوع هیات ساماندهی که به نوعی نهاد جدید مسوول در این زمینه است متشکل از رئیس مرکز فضای مجازی، نماینده وزارتخانه‌های ارتباطات، ارشاد، اطلاعات، دادستانی کل کشور، کمیسیون فرهنگی، صداوسیما، اطلاعات سپاه، سازمان تبلیغات، نیروی انتظامی و سازمان پدافند غیرعامل است. در ماده چهار این طرح آمده که وظیفه هیات ساماندهی پیام‌رسان‌ها دادن مجوز، پایش و نظارت بر عملکرد آنها و رسیدگی به شکایات و حتی حمایت از آنهاست. نمایندگان مجلس محل تامین بودجه این هیات را که دارای اختیارات اجرایی است به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از مرکز ملی فضای مجازی در نظر گرفته‌اند و در تبصره ۳ آن تاکید کرده‌اند که در صورت تداخل و تعارض بین هیات ساماندهی و نظارت با دیگر نهادهای تنظیم‌گر ذی‌ربط نظر این هیات صائب است.
 
 صیانت از داده‌ها
با این حال وظایف این نهاد پیشنهادی نمایندگان مجلس فقط به پیام‌رسان‌ها محدود نمی‌شود. در ماده ۶ این طرح، دستورالعمل احراز هویت کل کاربران اینترنت نگاشته شده که باید توسط این هیات به‌صورت آیین‌نامه‌ای تدوین شود. این هیات همچنین در مورد محرمانگی داده‌ها آن را منوط به نظر وزارت اطلاعات و ستاد کل نیروهای مسلح کرده است. در ماده ۳ فصل سوم این طرح موضوع چالش برانگیز دسترسی به داده‌های کاربران مطرح شده و در هفت مورد این دسترسی مجاز شناخته شده از جمله جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی، تهدید به قتل و ضرب و جرح، تجاوز به عنف، محاربه، افساد فی‌الارض، ساخت، تولید و واردکردن و توزیع مواد مخدر و روانگردان، کلاهبرداری و اخاذی.
 
در ماده ۸ این فصل آمده که پیام‌رسان‌ها موظفند اطلاع‌رسانی و اخذ اجازه از کاربران برای دسترسی و بهره‌برداری از دستگاه‌ها، ارتباطات و اطلاعات کاربران را به عمل آورند. همچنین پیام‌رسان‌های داخلی موظفند از انتقال داده‌ها یا تحلیل آن به خارج از قلمرو ایران اجتناب ورزند. همچنین براساس ماده ۱۶ این فصل استفاده دستگاه‌های اجرایی از پیام‌رسان‌های اجتماعی خارجی برای مکاتبات و ارائه خدمات اداری و اطلاع‌رسانی و تبلیغات داخل کشور ممنوع است.
 
 تاسیس نهاد دولتی جدید برای حمایت از پیام‌رسان‌ها
 
طی سال‌های اخیر بحث پیرامون نحوه حمایت از پیام‌رسان‌ها موجب انتقاد بسیاری از کارشناسان و متخصصان شد. بسیاری معتقد بودند که پیام‌رسان‌ها مانند سایر کسب‌وکارها در فضای رقابتی سالم به فعالیت بپردازند با این حال همزمان با مسدودسازی تلگرام حمایت‌های گسترده‌ای از برخی از پیام‌رسان‌های داخلی انجام گرفت هرچند در نهایت تنها معدودی از آن پیام‌رسان‌ها همچنان فعالند. در ماده ۸ طرح نمایندگان مجلس برای ساماندهی پیام‌رسان‌ها ایجاد صندوق حمایت از محتوا و پیام‌رسان‌های داخلی به‌عنوان یک موسسه دولتی مطرح شده است. جالب آنکه نمایندگان پیشنهاددهنده می‌خواهند ۱۰ درصد از درآمد ترافیک اینترنت بین‌الملل کشور را به این صندوق اختصاص دهند تا به همراه منابع حاصل از جرایم نقدی این قانون به مصرف برسد.
 
 
محل هزینه‌کرد این صندوق دولتی مواردی مثل توسعه خدمات بومی پیام‌رسان‌ها، فرهنگ‌سازی و آموزش سواد فضای مجازی به کاربران، خدمات تامینی برای کاربران شامل خطوط تماس اضطراری، سازوکارهای نظارت و گزارش‌دهی مردمی در محیط پیام‌رسان‌ها و حمایت از تولید و انتشار محتوای بومی مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی است.
 
 نمایندگان پیشنهاددهنده همچنین قیمت پنهانی باند در پیام‌رسان‌ها را حداکثر یک سوم قیمت پهنای باند بین‌الملل در نظر گرفته‌اند. در ماده ۱۰ این طرح آمده است: وزارت ارتباطات موظف است ترتیبی اتخاذ کند که پهنای باند مورد نیاز کاربران پیام‌رسان‌های داخلی حداقل دو برابر پهنای باند مورد نیاز پیام‌رسان‌های خارجی باشد.
 
 این طرح همچنین بانک مرکزی را موظف به ایجاد امکانات پرداخت برخط برای کسب‌وکارهای مبتنی بر پیام‌رسان‌ها کرده و در عین حال هرگونه ارائه خدمات پولی و بانکی به کسب‌وکارهای فعال در پیام‌رسان‌های خارجی ممنوع شده است. در این طرح همچنین استفاده و عرضه رمزارز توسط پیام‌رسان‌های خارجی در داخل کشور ممنوع اعلام شده و وزارت ارتباطات باید بلافاصله نسبت به مسدودسازی موقت آن پیام‌رسان‌ها اقدام کند. استفاده رمزارز در پیام‌رسان‌های داخلی منوط به دریافت مجوز از بانک‌مرکزی اعلام شده است.
 
 مجازات‌ و جرایم
 
در فصل چهارم این قانون برای ضمانت اجرای آن مجازات‌های متعددی برای متخلفان در نظر گرفته شده از جمله اینکه ارائه پیام‌رسان بدون مجوز می‌تواند به حبس یا جزای نقدی درجه شش یا هر دو منجر شود. همچنین متخلفان از اجرای مسدودسازی پیام‌رسان‌های غیرقانونی به انفصال از اشتغال دولتی از شش ماه تا دو سال محکوم می‌شوند. همچنین اشخاصی که به نوعی تدابیر مسدودسازی‌(فیلترینگ) را نقض کنند علاوه بر ضبط منافع و عواید مالی حاصله به مجازات تعزیری درجه ۷ و در صورت تکرار به مجازات تعزیری درجه ۶ محکوم می‌شوند.
 
در این قانون همچنین برای تولید، تکثیر، توزیع، معامله و انتشار یا در دسترس قرار دادن وی‌پی‌ان و فیلترشکن محکومیت حبس یا جزای نقدی درجه ۶ در نظر گرفته شده است.
 
به نظر می‌رسد با توجه به این طرح و وجود تحریم تقریبا هیچ کدام از پیا‌م‌رسان‌های خارجی قادر به ثبت در ایران نبوده و عملا مسدود شوند به این ترتیب می‌توان انتظار داشت در صورت تصویب این طرح با موج گسترده‌ای از مسدودسازی‌ها در فضای مجازی مواجه خواهیم بود.