ضربه بزرگ به رویای باتریهای جامد ؛ افشاگری جنجالی درباره یک فناوری پرسروصدا
به گزارش سایت اخبار تکنولوژی تکراتو (techrato.com) -
طبق اخبار جدید، شرکتی که وعده باتری انقلابی برای گوشیها و خودروهای برقی را داده بود، اکنون با اتهامهای سنگین روبهرو شده است.
به گزارش تکراتو و به نقل از phonearena، همه میدانیم که باتریها همچنان یکی از بزرگترین محدودیتهای دنیای فناوری هستند. فناوری باتریهای لیتیومیونی ریشه در دهه ۱۹۶۰ دارد و حتی امروز نیز بسیاری از گوشیهای هوشمند بهسختی بیش از یک روز دوام میآورند.
به همین دلیل، فناوری باتریهای حالت جامد یا Solid-State سالهاست بهعنوان یکی از امیدوارکنندهترین راهکارهای آینده مطرح شده است. این فناوری بهجای الکترولیت مایع از مواد جامد استفاده میکند و نوید ظرفیت بیشتر، شارژ سریعتر و ایمنی بالاتر را میدهد.
اما اکنون یکی از شرکتهایی که بهعنوان پیشگام این حوزه شناخته میشد، با اتهامهای جدی روبهرو شده است. گزارشها نشان میدهد باتری حالت جامدی که شرکت Donut Lab اوایل امسال معرفی کرده بود، در واقع چیزی جز یک باتری لیتیومیونی معمولی نبوده است.
ماجرای باتری Donut Lab از کجا آغاز شد؟
در ماه ژانویه، Donut Lab در نمایشگاه CES حاضر شد و مدعی شد که موفق به حل یکی از بزرگترین چالشهای فناوری باتریهای حالت جامد شده است. این شرکت ادعا میکرد باتری جدید آن دارای چگالی انرژی ۴۰۰ واتساعت بر کیلوگرم است، در کمتر از ۱۰ دقیقه شارژ میشود و امکان تولید انبوه آن با هزینهای مشابه باتریهای لیتیومیونی فعلی وجود دارد.
Donut Lab حتی با شرکت Verge همکاری کرد تا تعداد محدودی موتورسیکلت برقی مجهز به این باتری جدید را عرضه کند. در آن زمان، همه چیز بیش از حد خوب به نظر میرسید و حالا مشخص شده که این تردیدها بیدلیل نبودهاند.
افشای حقیقت توسط یک پژوهشگر مستقل
از زمان معرفی این باتری در ژانویه، کارشناسان فناوری، رسانههای تخصصی و خبرنگاران حوزه باتری بهدقت عملکرد Donut Lab را زیر نظر داشتند.
این شرکت مجموعهای از آزمایشهای مستقل انجامشده توسط مرکز تحقیقاتی VTT فنلاند را منتشر کرده بود، اما ساختار این آزمایشها به گونهای بود که هیچیک از آنها قادر به اثبات ادعای چگالی انرژی ۴۰۰ واتساعت بر کیلوگرم یا عمر ۱۰۰ هزار چرخه شارژ نبودند.
روز گذشته، پژوهشگر حوزه باتری با نام زیروث در یوتیوب نتیجه یک تحقیق گسترده را منتشر کرد. این بررسی با مشارکت بیش از ۲۰ متخصص مستقل حوزه باتری انجام شده و شامل اسناد، نتایج آزمایشها و توافقنامههای محرمانگی مختلف بوده است. تمامی این شواهد به یک نتیجه مشترک اشاره دارند؛ باتری مورد ادعای Donut Lab در حقیقت یک باتری لیتیومیونی معمولی است.
در این تحقیق، متخصصانی مانند جولیان زاناو از مؤسسه پژوهشی فراونهوفر، دکتر یاهیم سان از دانشگاه یوستوس لیبیگ، تام بیچا از شرکت لئونا و دکتر یوئو هسکا از دانشگاه علوم کاربردی ساینایوکی حضور داشتند.
شواهد علمی چه میگویند؟
یکی از مهمترین شواهد به ترکیب شیمیایی باتری مربوط میشود. نتایج آزمایشهای VTT نشان میدهند منحنیهای ولتاژ این باتری دقیقاً با باتریهای لیتیومیونی مبتنی بر شیمی NCM یا نیکل بالا مطابقت دارند.
در زمان شارژ، باتری Donut Lab ولتاژی بین ۳.۷ تا ۳.۸ ولت از خود نشان داده است؛ محدودهای که دقیقاً مشخصه باتریهای لیتیومیونی محسوب میشود.
دومین مدرک مهم به انبساط سلول باتری هنگام شارژ مربوط است. زمانی که یونها در بخش آند تجمع پیدا میکنند، باتری منبسط میشود و الگوی این انبساط مانند اثر انگشت برای هر فناوری باتری منحصربهفرد است.
در محدوده ۵۰ تا ۷۰ درصد شارژ، یک تغییر مشخص در منحنی انبساط مشاهده شده که ناشی از بازآرایی یونها در آند است. همین الگو دقیقاً با رفتار شناختهشده باتریهای لیتیومیونی مطابقت دارد.
علاوه بر این، زیروث و دیگر متخصصان با استفاده از دادههای پنج آزمایش VTT چگالی انرژی واقعی باتری را محاسبه کردند. نتیجه حدود ۲۹۸ واتساعت بر کیلوگرم بود؛ عددی که در محدوده بالایی باتریهای لیتیومیونی قرار میگیرد اما فاصله زیادی با ادعای ۴۰۰ واتساعت بر کیلوگرم دارد.
ردپای یک شرکت آلمانی در ماجرا
تحقیقات انجامشده نشان میدهد منشأ اصلی این باتری احتمالاً به شرکت آلمانی CT Coatings بازمیگردد. این شرکت دارای مجموعهای از ثبت اختراعها در زمینه چاپ صنعتی است و سابقه فعالیت آن بیشتر به محصولاتی مانند سنگفرشهای چاپی، پوشههای منو و علائم هشداردهنده مربوط میشود.
گزارشها حاکی از آن است که CT Coatings به Donut Lab وعده توسعه یک باتری حالت جامد مبتنی بر سدیم را داده بود، اما در نهایت یک باتری لیتیومیونی متعارف تحویل داده است.
ایمیلهای فاششده نیز نشان میدهند Donut Lab بارها از این شرکت درخواست ارائه مدارکی برای اثبات توانایی تولید باتری حالت جامد کرده بود، اما ظاهراً هیچ مدرک معتبری هرگز ارائه نشده است.
پای سرمایهگذاران عادی هم در میان است
همکاری با شرکت Verge تنها بخش کوچکی از این داستان بود. قرار بود موتورسیکلتهای این شرکت به بستری برای آزمایش باتری جدید تبدیل شوند و نخستین نمونههای تجاری آن در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ به مشتریان تحویل داده شوند.
پس از معرفی این باتری بهظاهر انقلابی، ارزش شرکت Verge Motorcycles به حدود نیم میلیارد یورو افزایش یافت و پس از نمایشگاه CES حتی به ۱.۲۵ میلیارد دلار رسید.
از زمان آغاز این پروژه تاکنون، Donut Lab بیش از ۲۵ میلیون دلار سرمایه از بیش از ۱۳۰۰ سرمایهگذار خرد جذب کرده است. هر یک از این افراد بین ۳۰۰۰ تا ۲۳۰۰۰ دلار سرمایهگذاری کردهاند که بخش عمده آن از طریق پلتفرم فنلاندی Springvest انجام شده است.
گزارشها حاکی از آن هستند که نهادهای مالی و مراجع قضایی فنلاند در حال بررسی این پرونده هستند.
رویای باتریهای حالت جامد هنوز زنده است
با وجود تمام اتفاقات ناامیدکننده پیرامون Donut Lab، آینده باتریهای حالت جامد همچنان امیدوارکننده به نظر میرسد.
شرکت CATL که بزرگترین تولیدکننده باتری خودروهای برقی و سیستمهای ذخیره انرژی در جهان محسوب میشود، پیشتر از نمونه اولیه یک باتری حالت جامد با چگالی انرژی ۵۰۰ واتساعت بر کیلوگرم رونمایی کرده و اعلام کرده است که تولید انبوه آن برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است.
برخلاف Donut Lab، شرکت CATL دادههای علمی و فنی لازم برای پشتیبانی از ادعاهای خود را منتشر کرده است. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند آینده باتریهای حالت جامد همچنان روشن است و شاید رؤیای یک گوشی Galaxy با عمر باتری ۵ روزه آنقدرها هم دور از دسترس نباشد.
مطلب ضربه بزرگ به رویای باتریهای جامد ؛ افشاگری جنجالی درباره یک فناوری پرسروصدا برای اولین بار در وب سایت تکراتو - زندگی با تکنولوژی نوشته شده است. - تکراتو - زندگی با تکنولوژی - - https://techrato.com/