فیلترشکنها چه هزینهای برای کاربران دارند؟ از افت سرعت اینترنت تا تهدید حریم خصوصی
استفاده از فیلترشکن برای بسیاری از کاربران به بخشی از تجربه روزمره اینترنت تبدیل شده است؛ اما این ابزارها در کنار فراهم کردن دسترسی به سایتها و سرویسهای مسدودشده، میتوانند پیامدهایی مانند کاهش سرعت، افزایش مصرف داده، ناپایداری اتصال و حتی تهدید امنیت اطلاعات کاربران به همراه داشته باشند.
فیلترشکن چگونه حریم خصوصی کاربران را تهدید میکند؟
یکی از رایجترین تصورات درباره فیلترشکنها این است که فعالسازی VPN، کاربر را بهطور کامل از ردیابی و نظارت در اینترنت مصون میکند. در حالی که چنین تصوری دقیق نیست.
هنگام استفاده از فیلترشکن، بخشی از مسیر ارتباطی کاربر از طریق سرورهای ارائهدهنده VPN انجام میشود. در نتیجه، اعتماد کاربر از اپراتور یا ارائهدهنده اینترنت به شرکت ارائهدهنده فیلترشکن نیز منتقل میشود. میزان دسترسی این شرکت به اطلاعات اتصال و نحوه استفاده کاربر نیز به معماری سرویس و سیاستهای آن بستگی دارد.
نتایج بررسی ۲۸۳ اپلیکیشن VPN اندرویدی نشان داده است که برخی از این برنامهها با مشکلاتی مانند نشت اطلاعات DNS و IPv6، استفاده از روشهای ارتباطی ناامن و حتی رهگیری بخشی از ترافیک کاربران مواجه بودهاند. این یافتهها نشان میدهد نصب یک VPN بهتنهایی تضمینی برای حفظ حریم خصوصی نیست.
چرا فیلترشکن رایگان میتواند خطرناک باشد؟
بخش قابل توجهی از نگرانیهای امنیتی مربوط به VPNهای رایگان و ناشناخته است. ارائه یک زیرساخت VPN هزینهبر است و برخی سرویسهای رایگان برای تأمین این هزینهها از تبلیغات، ردیابی رفتار کاربران یا جمعآوری اطلاعات استفاده میکنند.
در بررسی دیگری که روی ۱۰۰ VPN رایگان اندرویدی انجام شده، وجود ابزارهای ردیابی در تعداد قابل توجهی از برنامهها و همچنین مواردی از اشتراکگذاری اطلاعات کاربران با شرکتهای ثالث گزارش شده است.
بنابراین رایگان بودن یک فیلترشکن لزوماً به معنای مقرونبهصرفه بودن آن نیست. در برخی موارد، کاربر ممکن است هزینه واقعی سرویس را با اطلاعات شخصی و دادههای رفتاری خود پرداخت کند.
آیا فیلترشکن روی سرعت اینترنت تأثیر میگذارد؟
استفاده از VPN میتواند کیفیت اتصال اینترنت را نیز تحت تأثیر قرار دهد. در حالت عادی، دادهها از مسیر ارتباطی مستقیمتری میان کاربر و مقصد عبور میکنند؛ اما فعال بودن فیلترشکن باعث میشود ترافیک ابتدا به یک سرور واسط منتقل شود.
فاصله جغرافیایی سرور، تعداد کاربران متصل، کیفیت زیرساخت VPN و ظرفیت سرور میتوانند باعث افزایش تأخیر یا کاهش سرعت شوند. در نتیجه، کاربر ممکن است با افت سرعت دانلود و آپلود، افزایش پینگ یا قطعووصل شدن اتصال مواجه شود.
این مسئله در فعالیتهایی مانند بازی آنلاین، تماس تصویری و استفاده از سرویسهایی که به موقعیت جغرافیایی کاربر حساس هستند، بیشتر خود را نشان میدهد.
خطر فیلترشکن برای اطلاعات بانکی و حسابهای کاربری
ریسک امنیتی VPN تنها به اطلاعات مربوط به مرور وب محدود نمیشود. یک اپلیکیشن ناشناس که دسترسیهای غیرضروری دریافت میکند، در صورت وجود کد مخرب یا ضعف امنیتی میتواند اطلاعات حساس دستگاه را نیز در معرض خطر قرار دهد.
گذرواژهها، اطلاعات شخصی و دادههای مربوط به حسابهای کاربری از جمله اطلاعاتی هستند که در صورت نصب نرمافزارهای نامعتبر ممکن است در معرض سوءاستفاده قرار بگیرند. به همین دلیل، نمایش عباراتی مانند «اتصال امن» یا «حفاظت از حریم خصوصی» در توضیحات یک برنامه، بهتنهایی نمیتواند اعتبار امنیتی آن را ثابت کند.
استفاده دائمی از VPN چه هزینهای دارد؟
هزینه فیلترشکن تنها به خرید اشتراک محدود نمیشود. افت کیفیت اتصال و مصرف بیشتر داده نیز میتواند برای کاربران هزینه ایجاد کند. علاوه بر این، فردی که صرفاً به دلیل محدودیت دسترسی مجبور به استفاده از VPN است، عملاً باید برای دسترسی به بخشی از اینترنت هزینه جداگانهای پرداخت کند.
در مقیاس بزرگتر نیز وابستگی گسترده کاربران به شبکههای واسط خارجی میتواند باعث شود بخش قابل توجهی از ترافیک اینترنت از زیرساختها و مسیرهایی خارج از شبکه داخلی عبور کند.
مشکل اصلی فقط فیلترشکن نیست
در نهایت، مسئله را نمیتوان صرفاً به خوب یا بد بودن فیلترشکنها محدود کرد. مشکل اصلی زمانی شکل میگیرد که کاربر برای انجام فعالیتهای عادی اینترنتی ناچار باشد از میان تعداد زیادی سرویس ناشناخته انتخاب کند؛ سرویسهایی که میزان پایبندی آنها به امنیت و حریم خصوصی همیشه مشخص نیست.
هرچه وابستگی کاربران به VPNهای ناشناس بیشتر شود، اهمیت بررسی اعتبار ارائهدهنده، مجوزهای اپلیکیشن و سیاستهای مربوط به جمعآوری داده نیز افزایش پیدا میکند.
راهکار پایدارتر، فراهم کردن اینترنتی سریع، امن، باثبات و قابل دسترس است؛ بهگونهای که کاربران برای دسترسی به خدمات عادی اینترنتی مجبور نباشند میان محدودیت دسترسی و پذیرش ریسکهای امنیتی ابزارهای ناشناس یکی را انتخاب کنند.