اختلال امنیتی سایتهای بانک مرکزی؛ گواهی سایتها لغو شد یا حمله سایبری رخ داد؟
نمایش هشدار امنیتی هنگام ورود به برخی وبسایتهای اطلاعرسانی بانک مرکزی در هفته گذشته، نگرانیهایی درباره احتمال حمله سایبری به زیرساختهای بانکی ایجاد کرد. با این حال، بانک مرکزی اعلام کرده منشأ این اختلال، لغو گواهی فنی ـ امنیتی برخی پایگاههای اطلاعرسانی توسط تأمینکننده گواهی بوده و این اتفاق بهمعنای نفوذ یا دسترسی غیرمجاز به زیرساختهای بانک مرکزی نیست.
چرا سایتهای بانک مرکزی هشدار امنیتی نمایش دادند؟
در روزهای گذشته، برخی کاربران هنگام مراجعه به تعدادی از وبسایتهای بانک مرکزی با پیامهای هشدار امنیتی مواجه شدند. مرورگرها در چنین شرایطی معمولاً زمانی درباره امنیت یک وبسایت هشدار میدهند که گواهی دیجیتال آن معتبر نباشد، منقضی شده باشد یا توسط مرجع صادرکننده لغو شده باشد.
بانک مرکزی در اطلاعیه خود اعلام کرد این وضعیت پس از اقدامات خصمانه در حوزههای نظامی و سایبری و لغو گواهی فنی ـ امنیتی برخی پایگاههای اطلاعرسانی این بانک توسط تأمینکننده گواهی ایجاد شده است.
به این ترتیب، هشدار مشاهدهشده توسط کاربران به وضعیت گواهی دیجیتال وبسایتها مربوط بوده و بانک مرکزی آن را نشانه نفوذ به سامانههای خود نمیداند.
آیا سایتهای بانک مرکزی هک شدهاند؟
بر اساس توضیحات رسمی بانک مرکزی، لغو گواهی امنیتی بهتنهایی به معنی هکشدن یا دسترسی غیرمجاز به زیرساختهای این بانک نیست. مسئله ایجادشده در سطح گواهی فنی ـ امنیتی برخی پایگاههای اطلاعرسانی قرار داشته است.
گواهیهای دیجیتال نقش مهمی در برقراری ارتباط امن HTTPS دارند. این گواهیها علاوه بر رمزنگاری ارتباط میان کاربر و وبسایت، برای تأیید هویت دامنه نیز مورد استفاده قرار میگیرند. بنابراین، لغو یا نامعتبرشدن گواهی میتواند باعث شود مرورگر از ادامه ورود کاربر جلوگیری کند یا درباره امنیت اتصال هشدار دهد؛ حتی اگر خود سرور مورد نفوذ قرار نگرفته باشد.
بانک مرکزی برای رفع مشکل چه اقدامی انجام داده است؟
بانک مرکزی اعلام کرده است برای جلوگیری از اختلال در ارائه خدمات و رفع مشکل ایجادشده، استفاده از راهکارهای جایگزین در دستور کار قرار گرفته است.
هدف از این اقدامات، فراهمکردن امکان دسترسی مجدد کاربران به پایگاههای اطلاعرسانی و کاهش وابستگی خدمات حساس به یک مسیر یا تأمینکننده مشخص برای گواهیهای امنیتی است.
وابستگی به تأمینکنندگان گواهی امنیتی؛ یک چالش مهم
این رخداد، صرفنظر از اینکه حمله سایبری مستقیم به زیرساختهای بانک مرکزی رخ داده باشد یا نه، یک مسئله مهم در حوزه تابآوری سایبری را برجسته میکند.
زیرساختهای بانکی و مالی به سرویسهای مختلف فنی وابسته هستند و اختلال در هر یک از این زنجیرهها میتواند دسترسی کاربران به خدمات آنلاین را تحت تأثیر قرار دهد. وابستگی به تأمینکنندگان خارجی در حوزه گواهیهای دیجیتال نیز میتواند در شرایط بحرانی به یک نقطه آسیبپذیر تبدیل شود.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که افزایش حملات سایبری علیه زیرساختهای مالی، ضرورت ایجاد مسیرهای جایگزین و تقویت سازوکارهای پدافند سایبری را بیش از گذشته مطرح کرده است.
در سالهای اخیر نیز اختلال در خدمات برخی بانکها و حملات سایبری علیه زیرساختهای بانکی، لزوم افزایش تابآوری سامانههای مالی و پیشبینی راهکارهای جایگزین برای تداوم ارائه خدمات را مورد توجه قرار داده است.