بیت کوین در محدوده ۷۸ هزار دلار؛ آیا بازگشت بازارهای سهام برای ادامه رشد ارزهای دیجیتال کافی است؟

بازار ارزهای دیجیتال در هفته‌های اخیر تحت‌تأثیر نوسانات بازارهای مالی، نگرانی‌های اقتصادی و تغییر رفتار سرمایه‌گذاران قرار گرفته است. بیت کوین پس از افت قیمت و عقب‌نشینی به محدوده ۸۰ هزار دلار، در روزهای گذشته توانست دوباره به محدوده ۸۲ هزار دلار بازگردد. هم‌زمان، بخشی از بازار سهام آمریکا نیز نشانه‌هایی از بهبود را نشان داد. بااین‌حال، هم‌زمانی این تحرکات به معنای تضمین ادامه رشد ارزهای دیجیتال نیست و برای ارزیابی مسیر بعدی بازار باید عوامل دیگری را هم در نظر گرفت.

چرا بیت کوین به تغییرات بازار سهام واکنش نشان می‌دهد؟

بیت کوین در سال‌های اخیر بیش از گذشته با روند بازارهای مالی سنتی ارتباط برقرار کرده است. ورود سرمایه‌گذاران نهادی، گسترش ابزارهای سرمایه‌گذاری مرتبط با ارزهای دیجیتال و افزایش حضور دارایی‌های دیجیتال در سبد سرمایه‌گذاری، از جمله عواملی هستند که به افزایش همبستگی بیت کوین و بازار سهام کمک کرده‌اند.

زمانی که شاخص‌های سهام، به‌ویژه سهام شرکت‌های فناوری، با رشد مواجه می‌شوند، تمایل بخشی از سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی، دارایی‌هایی مانند بیت کوین نیز ممکن است با تقاضای بیشتری روبه‌رو شوند. در مقابل، افت بازار سهام یا افزایش نگرانی درباره شرایط اقتصادی می‌تواند انگیزه سرمایه‌گذاران برای تحمل ریسک را کاهش دهد.

در اکتبر ۲۰۲۶ نیز افزایش بخشی از سهام فناوری با بهبود مقطعی قیمت بیت کوین همراه شد. بااین‌حال، این ارتباط پایدار نیست؛ زیرا بازار ارزهای دیجیتال علاوه بر تحولات بورس، از جریان سرمایه، سیاست‌های پولی و شرایط اختصاصی خود تأثیر می‌پذیرد.

آیا محدوده ۷۸ هزار دلار می‌تواند نقطه‌ای برای شروع رشد باشد؟

بازگشت قیمت به محدوده‌های قبلی، به‌تنهایی برای تأیید آغاز روند صعودی کافی نیست. معامله‌گران معمولاً بررسی می‌کنند که آیا قیمت می‌تواند در سطوح بالاتر تثبیت شود و آیا تقاضای کافی برای جذب فشار فروش وجود دارد یا خیر.

در روزهای گذشته، محدوده ۷۷ هزار دلار در جریان افت قیمت بیت کوین مورد توجه خریداران قرار گرفت و بازگشت قیمت به حوالی ۷۸ هزار دلار، نشانه‌ای از افزایش میزان خرید این ارز در سطوح پایین‌تر بود.

چه عواملی می‌توانند مانع ادامه رشد بیت کوین شوند؟

یکی از عوامل مهم، سیاست پولی بانک مرکزی آمریکاست. نرخ بهره و انتظارات مربوط به تصمیم‌های آینده فدرال رزرو بر هزینه تأمین مالی و تمایل سرمایه‌گذاران به خرید دارایی‌های پرریسک اثر می‌گذارند. افزایش نگرانی درباره تورم یا احتمال تداوم نرخ‌های بهره بالا می‌تواند مانع رشد پایدار بازارها شود.

جریان سرمایه صندوق‌های قابل معامله بیت کوین (ETF) نیز اهمیت دارد. ورود سرمایه به این صندوق‌ها می‌تواند نشانه افزایش تقاضای سرمایه‌گذاران باشد، درحالی‌که خروج سرمایه ممکن است فشار بیشتری بر بازار وارد کند. البته این داده‌ها باید در کنار سایر عوامل بررسی شوند و به‌تنهایی مسیر قیمت را مشخص نمی‌کنند.

از سوی دیگر، اخبار سیاسی، تغییرات بازار انرژی و تحولات صنعت فناوری می‌توانند انتظارات سرمایه‌گذاران را به‌سرعت تغییر دهند. به همین دلیل، رشد بازار سهام لزوماً به افزایش پایدار قیمت بیت کوین منجر نمی‌شود.

چشم‌انداز بیت کوین؛ بازگشت موقت یا شروع روند صعودی؟

برای تشخیص تفاوت میان یک بازگشت کوتاه‌مدت و آغاز روند صعودی جدید، باید به تداوم تقاضا توجه کرد. تثبیت قیمت در سطوح بالاتر، بهبود جریان سرمایه و کاهش فشار فروش می‌توانند از نشانه‌های تقویت بازار باشند. در مقابل، ناتوانی در عبور از مقاومت‌ها یا بازگشت فشار فروش نشان می‌دهد که رشد اخیر هنوز پشتوانه کافی ندارد.

در مجموع، بهبود بازار سهام می‌تواند از قیمت بیت کوین حمایت کند، اما برای ادامه رشد به عوامل بیشتری نیاز است. سرمایه‌گذاران بهتر است به‌جای تکیه بر یک نشانه، مجموعه‌ای از داده‌های بازار را بررسی کنند و ریسک نوسانات را در تصمیم‌گیری‌های خود در نظر بگیرند.

نوشته بیت کوین در محدوده ۷۸ هزار دلار؛ آیا بازگشت بازارهای سهام برای ادامه رشد ارزهای دیجیتال کافی است؟ اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟

نگاهی به فهرست قیمت گوشی‌های سامسونگ، شیائومی و آیفون در یازدهمین روز آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بازار موبایل ایران وارد فازی شده که حتی خوش‌بین‌ترین تحلیلگران هم چند ماه پیش تصورش را نمی‌کردند. تا سال گذشته، وقتی صحبت از گوشی‌های چهل یا پنجاه میلیون تومانی می‌شد، ذهن خریدار سراغ میان‌رده‌های قدرتمند یا قاتلان پرچمدار می‌رفت؛ اما امروز در ویترین فروشگاه‌های تهران و سایت‌های اینترنتی، عدد ۴۰ میلیون تومان تنها بلیت ورود به دنیای ارزان‌ترین و ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی بازار است.

در کف بازار امروز، برای خرید ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی با حافظه ۶۴ یا ۱۲۸ گیگابایت، یعنی مدل‌هایی مثل گلکسی A06 و گلکسی A07 سامسونگ یا ردمی A5 و پوکو C71 شیائومی، باید بین ۳۹ تا نزدیک به ۵۰ میلیون تومان پول نقد پرداخت کرد. در بالای جدول هم اعداد به مرزهای نیم میلیارد تومان رسیده‌اند؛ جایی که گلکسی S26 اولترا با ظرفیت ۲۵۶ گیگابایت و آیفون ۱۷ پرومکس روی برچسب قیمتی ۵۵۰ میلیون تومان ایستاده‌اند و حتی آیفون ۱۳ معمولی چهار سال پیش، در کانال ۲۶۱ میلیون تومان دست‌به‌دست می‌شود.

پشت‌پرده جهش قیمت‌ها؛ از سد ۴۰۰ یورویی تا دلار ۲۷۰ هزار تومانی قاچاقچی

ریشه این جهش سنگین قیمت در پاییز ۱۴۰۵ را نباید تنها در تابلوی صرافی‌ها جست‌وجو کرد؛ بخش بزرگی از این التهاب، محصول مستقیم تصمیم‌های خلق‌الساعه در حوزه واردات و رجیستری است. پس از بسته شدن ثبت سفارش تجاری گوشی‌های بالای ۴۰۰ یورو و ابلاغ فهرست جنجالی ممنوعیت رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید (حتی به شکل مسافری)، حالا صدای اعتراض از کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم بلند شده است.

مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع مجلس، در واکنش به این محدودیت‌ها آماری را مطرح کرده که فرمول قیمت‌گذاری این روزهای بازار موبایل را به خوبی توضیح می‌دهد: ممنوعیت واردات و رجیستری در شرایطی که مسیرهای غیررسمی باز است، بازار را به سمت ۳۰ میلیارد دلار قاچاق هل می‌دهد و باعث می‌شود قاچاقچی کالا را با نرخ ارز محاسباتی خودش، یعنی رقمی در حدود ۲۷۰ هزار تومان، قیمت‌گذاری کند و به دست مصرف‌کننده برساند.

از سوی دیگر، تعرفه‌های پلکانی گمرک برای مدل‌هایی که هنوز امکان رجیستری دارند، به خودی خود به یک مانع بزرگ تبدیل شده است. با مبنای ارز محاسباتی جدید گمرک و حقوق ورودی ۳۰ درصدی برای گوشی‌های بالای ۹۰۰ یورو (در کنار مالیات بر ارزش افزوده و عوارض)، امروز فقط هزینه رجیستری یک دستگاه گلکسی S26 اولترا به حدود ۹۹ میلیون تومان و گلکسی زد فولد ۸ به بیش از ۱۸۲ میلیون تومان می‌رسد. در خانواده اپل هم ثبت قانونی آیفون ۱۷ معمولی حدود ۸۷ میلیون تومان و نسخه پرومکس آن بیش از ۱۳۵ میلیون تومان هزینه گمرکی روی دست خریدار می‌گذارد.

کوچ اجباری خریداران به میان‌رده‌های ۴G و انفجار خرید قسطی

وقتی قیمت میان‌رده‌های محبوب و به‌روزی مثل گلکسی A57 به ۱۶۳ میلیون تومان، گلکسی A37 به محدوده ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون تومان و پوکو X8 پرو (نسخه ۵۱۲ گیگابایت) به ۱۸۴ میلیون تومان می‌رسد، رفتار مصرف‌کننده ایرانی هم به ناچار تغییر می‌کند. بررسی فهرست پرفروش‌ترین گوشی‌های بازار در ده روز نخست آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که اکثریت خریداران، قید مدل‌های نسل پنجم (5G) و تراشه‌های قدرتمند را زده‌اند و به سمت نسخه‌های ۴G و اقتصادی عقب‌نشینی کرده‌اند.

در جدول زیر، تصویر واقعی بازار امروز (۱۱ آبان ۱۴۰۵) و قیمت مدل‌هایی که بیشترین تقاضا یا بیشترین حاشیه را در رده‌های مختلف دارند مشاهده می‌کنید:

رده کاربری مدل گوشی (حافظه داخلی) میانگین قیمت بازار (تومان)
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A07 (نسخه ۶۴ گیگابایت) ۳۹ تا ۴۴ میلیون و ۳۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش شیائومی ردمی A5 (نسخه ۶۴/۱۲۸ گیگابایت) ۴۰ تا ۴۶ میلیون و ۵۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A17 (نسخه ۱۲۸ گیگابایت) ۵۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تا ۶۸ میلیون
میان‌رده محبوب شیائومی ردمی نوت ۱۵ ۴G (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۸۲ تا ۹۹ میلیون
میان‌رده محبوب سامسونگ گلکسی A37 (نسخه ۱۲۸/۲۵۶ گیگابایت) ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون و ۵۰۰ هزار
قاتل پرچمدار شیائومی پوکو X7 پرو / X8 پرو (۵۱۲ گیگابایت) ۱۷۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۱۸۴ میلیون
پرچمدار (پارت CH) آیفون ۱۷ نات‌اکتیو (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۳۹۰ تا ۳۹۶ میلیون
پرچمدار لوکس گلکسی S26 اولترا / آیفون ۱۷ پرومکس (۲۵۶ گیگابایت) ۵۵۰ میلیون

پیامد دیگر این قیمت‌ها، قفل شدن خرید نقدی در بازار موبایل است. گزارش تازه منتشرشده از وضعیت سرویس‌های «الان بخر، بعد پرداخت کن» (BNPL) نشان می‌دهد که سهم خرید اعتباری در خرده‌فروشی آنلاین ایران به ۱۷ درصد جهش پیدا کرده است. امروز بسیاری از کارمندان و خانواده‌ها حتی برای خرید یک گوشی ۶۰ یا ۸۰ میلیون تومانی مثل گلکسی A17 یا ردمی نوت ۱۵ چاره‌ای جز دریافت وام‌های خرد بانکی یا استفاده از پلتفرم‌های فروش اقساطی ندارند.

سه تله خطرناک که در بازار فعلی موبایل باید از آن‌ها دوری کنید

آشفتگی قیمت‌ها و کاهش توان خرید مردم، فضای مناسبی برای برخی فروشندگان سودجو ایجاد کرده تا از بی‌اطلاعی خریدار استفاده کنند. اگر در روزهای آینده قصد خرید یا تعویض گوشی دارید، حواستان به این سه نکته کلیدی باشد:

  1. دام گوشی‌های ریپک و تعمیری در فروش اقساطی: با داغ شدن بازار فروش چکی و قسطی در مغازه‌های محلی و صفحات اینستاگرامی، گزارش‌های متعددی از فروش گوشی‌های بازشده، تعمیری یا دارای قطعات تعویضی (به‌ویژه در مدل‌های آیفون ۱۳ تا ۱۶ و میان‌رده‌های پرفروش شیائومی) به جای گوشی آکبند به گوش می‌رسد. در خرید قسطی، همیشه پیش از امضای قرارداد یا تحویل چک، شماره سریال (IMEI) دستگاه را در سامانه همتا و سایت رسمی سازنده استعلام بگیرید و شرط سلامت و پلمپ بودن اصلی را در فاکتور مکتوب کنید.

  2. اختلاف فاحش قیمت یک مدل در دو مغازه: همان‌طور که در آمارهای این هفته بازار دیده می‌شود، گاهی اختلاف قیمت یک مدل واحد مثل گلکسی A17 یا گلکسی A37 در دو فروشگاه مختلف به بیش از ۱۰ تا ۱۴ میلیون تومان می‌رسد. دلیل این موضوع، تفاوت میان نسخه‌های ۴G و ۵G، تفاوت رم ۶ و ۸ گیگابایت و همچنین عرضه برخی بارهای شرکتی با قیمت قدیم در برابر بارهای جدید است. پیش از کارت کشیدن، مشخصات دقیق روی جعبه را با قیمت روز همان نسخه در چند فروشگاه معتبر آنلاین مقایسه کنید.

  3. گول نخوردن با ترفند «رجیستری شرکتی ارزان» برای پرچمداران: با توجه به بسته شدن رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید و هزینه‌های ۱۰۰ تا ۱۸۰ میلیونی گمرک برای مدل‌های مجاز، هیچ راه میان‌بری برای فعال‌سازی ارزان‌قیمت آنتن وجود ندارد. خرید گوشی‌های پرچمدار بدون کد فعال‌سازی با وعده ثبت در آینده نزدیک، ریسک بزرگی است که می‌تواند سرمایه چندصد میلیونی شما را به یک تبلت خانگی بدون سیم‌کارت تبدیل کند.

بازار موبایل ایران در آبان ۱۴۰۵ بیش از هر زمان دیگری به شفافیت در سیاست‌گذاری نیاز دارد. وقتی کالایی که هیچ نمونه تولید داخل واقعی در رده میان‌رده و پرچمدار ندارد با دیوار بلند تعرفه‌ها و ممنوعیت‌های وارداتی روبه‌رو می‌شود، نتیجه نهایی نه کاهش خروج ارز است و نه حمایت از تولید؛ بلکه شکل‌گیری بازاری است که در آن ارزان‌ترین گوشی‌های روز دنیا به کالایی لوکس و دست‌نیافتنی برای طبقه متوسط تبدیل می‌شوند.

نوشته از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟ اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟

نگاهی به فهرست قیمت گوشی‌های سامسونگ، شیائومی و آیفون در یازدهمین روز آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بازار موبایل ایران وارد فازی شده که حتی خوش‌بین‌ترین تحلیلگران هم چند ماه پیش تصورش را نمی‌کردند. تا سال گذشته، وقتی صحبت از گوشی‌های چهل یا پنجاه میلیون تومانی می‌شد، ذهن خریدار سراغ میان‌رده‌های قدرتمند یا قاتلان پرچمدار می‌رفت؛ اما امروز در ویترین فروشگاه‌های تهران و سایت‌های اینترنتی، عدد ۴۰ میلیون تومان تنها بلیت ورود به دنیای ارزان‌ترین و ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی بازار است.

در کف بازار امروز، برای خرید ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی با حافظه ۶۴ یا ۱۲۸ گیگابایت، یعنی مدل‌هایی مثل گلکسی A06 و گلکسی A07 سامسونگ یا ردمی A5 و پوکو C71 شیائومی، باید بین ۳۹ تا نزدیک به ۵۰ میلیون تومان پول نقد پرداخت کرد. در بالای جدول هم اعداد به مرزهای نیم میلیارد تومان رسیده‌اند؛ جایی که گلکسی S26 اولترا با ظرفیت ۲۵۶ گیگابایت و آیفون ۱۷ پرومکس روی برچسب قیمتی ۵۵۰ میلیون تومان ایستاده‌اند و حتی آیفون ۱۳ معمولی چهار سال پیش، در کانال ۲۶۱ میلیون تومان دست‌به‌دست می‌شود.

پشت‌پرده جهش قیمت‌ها؛ از سد ۴۰۰ یورویی تا دلار ۲۷۰ هزار تومانی قاچاقچی

ریشه این جهش سنگین قیمت در پاییز ۱۴۰۵ را نباید تنها در تابلوی صرافی‌ها جست‌وجو کرد؛ بخش بزرگی از این التهاب، محصول مستقیم تصمیم‌های خلق‌الساعه در حوزه واردات و رجیستری است. پس از بسته شدن ثبت سفارش تجاری گوشی‌های بالای ۴۰۰ یورو و ابلاغ فهرست جنجالی ممنوعیت رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید (حتی به شکل مسافری)، حالا صدای اعتراض از کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم بلند شده است.

مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع مجلس، در واکنش به این محدودیت‌ها آماری را مطرح کرده که فرمول قیمت‌گذاری این روزهای بازار موبایل را به خوبی توضیح می‌دهد: ممنوعیت واردات و رجیستری در شرایطی که مسیرهای غیررسمی باز است، بازار را به سمت ۳۰ میلیارد دلار قاچاق هل می‌دهد و باعث می‌شود قاچاقچی کالا را با نرخ ارز محاسباتی خودش، یعنی رقمی در حدود ۲۷۰ هزار تومان، قیمت‌گذاری کند و به دست مصرف‌کننده برساند.

از سوی دیگر، تعرفه‌های پلکانی گمرک برای مدل‌هایی که هنوز امکان رجیستری دارند، به خودی خود به یک مانع بزرگ تبدیل شده است. با مبنای ارز محاسباتی جدید گمرک و حقوق ورودی ۳۰ درصدی برای گوشی‌های بالای ۹۰۰ یورو (در کنار مالیات بر ارزش افزوده و عوارض)، امروز فقط هزینه رجیستری یک دستگاه گلکسی S26 اولترا به حدود ۹۹ میلیون تومان و گلکسی زد فولد ۸ به بیش از ۱۸۲ میلیون تومان می‌رسد. در خانواده اپل هم ثبت قانونی آیفون ۱۷ معمولی حدود ۸۷ میلیون تومان و نسخه پرومکس آن بیش از ۱۳۵ میلیون تومان هزینه گمرکی روی دست خریدار می‌گذارد.

کوچ اجباری خریداران به میان‌رده‌های ۴G و انفجار خرید قسطی

وقتی قیمت میان‌رده‌های محبوب و به‌روزی مثل گلکسی A57 به ۱۶۳ میلیون تومان، گلکسی A37 به محدوده ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون تومان و پوکو X8 پرو (نسخه ۵۱۲ گیگابایت) به ۱۸۴ میلیون تومان می‌رسد، رفتار مصرف‌کننده ایرانی هم به ناچار تغییر می‌کند. بررسی فهرست پرفروش‌ترین گوشی‌های بازار در ده روز نخست آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که اکثریت خریداران، قید مدل‌های نسل پنجم (5G) و تراشه‌های قدرتمند را زده‌اند و به سمت نسخه‌های ۴G و اقتصادی عقب‌نشینی کرده‌اند.

در جدول زیر، تصویر واقعی بازار امروز (۱۱ آبان ۱۴۰۵) و قیمت مدل‌هایی که بیشترین تقاضا یا بیشترین حاشیه را در رده‌های مختلف دارند مشاهده می‌کنید:

رده کاربری مدل گوشی (حافظه داخلی) میانگین قیمت بازار (تومان)
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A07 (نسخه ۶۴ گیگابایت) ۳۹ تا ۴۴ میلیون و ۳۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش شیائومی ردمی A5 (نسخه ۶۴/۱۲۸ گیگابایت) ۴۰ تا ۴۶ میلیون و ۵۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A17 (نسخه ۱۲۸ گیگابایت) ۵۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تا ۶۸ میلیون
میان‌رده محبوب شیائومی ردمی نوت ۱۵ ۴G (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۸۲ تا ۹۹ میلیون
میان‌رده محبوب سامسونگ گلکسی A37 (نسخه ۱۲۸/۲۵۶ گیگابایت) ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون و ۵۰۰ هزار
قاتل پرچمدار شیائومی پوکو X7 پرو / X8 پرو (۵۱۲ گیگابایت) ۱۷۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۱۸۴ میلیون
پرچمدار (پارت CH) آیفون ۱۷ نات‌اکتیو (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۳۹۰ تا ۳۹۶ میلیون
پرچمدار لوکس گلکسی S26 اولترا / آیفون ۱۷ پرومکس (۲۵۶ گیگابایت) ۵۵۰ میلیون

پیامد دیگر این قیمت‌ها، قفل شدن خرید نقدی در بازار موبایل است. گزارش تازه منتشرشده از وضعیت سرویس‌های «الان بخر، بعد پرداخت کن» (BNPL) نشان می‌دهد که سهم خرید اعتباری در خرده‌فروشی آنلاین ایران به ۱۷ درصد جهش پیدا کرده است. امروز بسیاری از کارمندان و خانواده‌ها حتی برای خرید یک گوشی ۶۰ یا ۸۰ میلیون تومانی مثل گلکسی A17 یا ردمی نوت ۱۵ چاره‌ای جز دریافت وام‌های خرد بانکی یا استفاده از پلتفرم‌های فروش اقساطی ندارند.

سه تله خطرناک که در بازار فعلی موبایل باید از آن‌ها دوری کنید

آشفتگی قیمت‌ها و کاهش توان خرید مردم، فضای مناسبی برای برخی فروشندگان سودجو ایجاد کرده تا از بی‌اطلاعی خریدار استفاده کنند. اگر در روزهای آینده قصد خرید یا تعویض گوشی دارید، حواستان به این سه نکته کلیدی باشد:

  1. دام گوشی‌های ریپک و تعمیری در فروش اقساطی: با داغ شدن بازار فروش چکی و قسطی در مغازه‌های محلی و صفحات اینستاگرامی، گزارش‌های متعددی از فروش گوشی‌های بازشده، تعمیری یا دارای قطعات تعویضی (به‌ویژه در مدل‌های آیفون ۱۳ تا ۱۶ و میان‌رده‌های پرفروش شیائومی) به جای گوشی آکبند به گوش می‌رسد. در خرید قسطی، همیشه پیش از امضای قرارداد یا تحویل چک، شماره سریال (IMEI) دستگاه را در سامانه همتا و سایت رسمی سازنده استعلام بگیرید و شرط سلامت و پلمپ بودن اصلی را در فاکتور مکتوب کنید.

  2. اختلاف فاحش قیمت یک مدل در دو مغازه: همان‌طور که در آمارهای این هفته بازار دیده می‌شود، گاهی اختلاف قیمت یک مدل واحد مثل گلکسی A17 یا گلکسی A37 در دو فروشگاه مختلف به بیش از ۱۰ تا ۱۴ میلیون تومان می‌رسد. دلیل این موضوع، تفاوت میان نسخه‌های ۴G و ۵G، تفاوت رم ۶ و ۸ گیگابایت و همچنین عرضه برخی بارهای شرکتی با قیمت قدیم در برابر بارهای جدید است. پیش از کارت کشیدن، مشخصات دقیق روی جعبه را با قیمت روز همان نسخه در چند فروشگاه معتبر آنلاین مقایسه کنید.

  3. گول نخوردن با ترفند «رجیستری شرکتی ارزان» برای پرچمداران: با توجه به بسته شدن رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید و هزینه‌های ۱۰۰ تا ۱۸۰ میلیونی گمرک برای مدل‌های مجاز، هیچ راه میان‌بری برای فعال‌سازی ارزان‌قیمت آنتن وجود ندارد. خرید گوشی‌های پرچمدار بدون کد فعال‌سازی با وعده ثبت در آینده نزدیک، ریسک بزرگی است که می‌تواند سرمایه چندصد میلیونی شما را به یک تبلت خانگی بدون سیم‌کارت تبدیل کند.

بازار موبایل ایران در آبان ۱۴۰۵ بیش از هر زمان دیگری به شفافیت در سیاست‌گذاری نیاز دارد. وقتی کالایی که هیچ نمونه تولید داخل واقعی در رده میان‌رده و پرچمدار ندارد با دیوار بلند تعرفه‌ها و ممنوعیت‌های وارداتی روبه‌رو می‌شود، نتیجه نهایی نه کاهش خروج ارز است و نه حمایت از تولید؛ بلکه شکل‌گیری بازاری است که در آن ارزان‌ترین گوشی‌های روز دنیا به کالایی لوکس و دست‌نیافتنی برای طبقه متوسط تبدیل می‌شوند.

نوشته از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟ اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟

نگاهی به فهرست قیمت گوشی‌های سامسونگ، شیائومی و آیفون در یازدهمین روز آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بازار موبایل ایران وارد فازی شده که حتی خوش‌بین‌ترین تحلیلگران هم چند ماه پیش تصورش را نمی‌کردند. تا سال گذشته، وقتی صحبت از گوشی‌های چهل یا پنجاه میلیون تومانی می‌شد، ذهن خریدار سراغ میان‌رده‌های قدرتمند یا قاتلان پرچمدار می‌رفت؛ اما امروز در ویترین فروشگاه‌های تهران و سایت‌های اینترنتی، عدد ۴۰ میلیون تومان تنها بلیت ورود به دنیای ارزان‌ترین و ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی بازار است.

در کف بازار امروز، برای خرید ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی با حافظه ۶۴ یا ۱۲۸ گیگابایت، یعنی مدل‌هایی مثل گلکسی A06 و گلکسی A07 سامسونگ یا ردمی A5 و پوکو C71 شیائومی، باید بین ۳۹ تا نزدیک به ۵۰ میلیون تومان پول نقد پرداخت کرد. در بالای جدول هم اعداد به مرزهای نیم میلیارد تومان رسیده‌اند؛ جایی که گلکسی S26 اولترا با ظرفیت ۲۵۶ گیگابایت و آیفون ۱۷ پرومکس روی برچسب قیمتی ۵۵۰ میلیون تومان ایستاده‌اند و حتی آیفون ۱۳ معمولی چهار سال پیش، در کانال ۲۶۱ میلیون تومان دست‌به‌دست می‌شود.

پشت‌پرده جهش قیمت‌ها؛ از سد ۴۰۰ یورویی تا دلار ۲۷۰ هزار تومانی قاچاقچی

ریشه این جهش سنگین قیمت در پاییز ۱۴۰۵ را نباید تنها در تابلوی صرافی‌ها جست‌وجو کرد؛ بخش بزرگی از این التهاب، محصول مستقیم تصمیم‌های خلق‌الساعه در حوزه واردات و رجیستری است. پس از بسته شدن ثبت سفارش تجاری گوشی‌های بالای ۴۰۰ یورو و ابلاغ فهرست جنجالی ممنوعیت رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید (حتی به شکل مسافری)، حالا صدای اعتراض از کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم بلند شده است.

مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع مجلس، در واکنش به این محدودیت‌ها آماری را مطرح کرده که فرمول قیمت‌گذاری این روزهای بازار موبایل را به خوبی توضیح می‌دهد: ممنوعیت واردات و رجیستری در شرایطی که مسیرهای غیررسمی باز است، بازار را به سمت ۳۰ میلیارد دلار قاچاق هل می‌دهد و باعث می‌شود قاچاقچی کالا را با نرخ ارز محاسباتی خودش، یعنی رقمی در حدود ۲۷۰ هزار تومان، قیمت‌گذاری کند و به دست مصرف‌کننده برساند.

از سوی دیگر، تعرفه‌های پلکانی گمرک برای مدل‌هایی که هنوز امکان رجیستری دارند، به خودی خود به یک مانع بزرگ تبدیل شده است. با مبنای ارز محاسباتی جدید گمرک و حقوق ورودی ۳۰ درصدی برای گوشی‌های بالای ۹۰۰ یورو (در کنار مالیات بر ارزش افزوده و عوارض)، امروز فقط هزینه رجیستری یک دستگاه گلکسی S26 اولترا به حدود ۹۹ میلیون تومان و گلکسی زد فولد ۸ به بیش از ۱۸۲ میلیون تومان می‌رسد. در خانواده اپل هم ثبت قانونی آیفون ۱۷ معمولی حدود ۸۷ میلیون تومان و نسخه پرومکس آن بیش از ۱۳۵ میلیون تومان هزینه گمرکی روی دست خریدار می‌گذارد.

کوچ اجباری خریداران به میان‌رده‌های ۴G و انفجار خرید قسطی

وقتی قیمت میان‌رده‌های محبوب و به‌روزی مثل گلکسی A57 به ۱۶۳ میلیون تومان، گلکسی A37 به محدوده ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون تومان و پوکو X8 پرو (نسخه ۵۱۲ گیگابایت) به ۱۸۴ میلیون تومان می‌رسد، رفتار مصرف‌کننده ایرانی هم به ناچار تغییر می‌کند. بررسی فهرست پرفروش‌ترین گوشی‌های بازار در ده روز نخست آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که اکثریت خریداران، قید مدل‌های نسل پنجم (5G) و تراشه‌های قدرتمند را زده‌اند و به سمت نسخه‌های ۴G و اقتصادی عقب‌نشینی کرده‌اند.

در جدول زیر، تصویر واقعی بازار امروز (۱۱ آبان ۱۴۰۵) و قیمت مدل‌هایی که بیشترین تقاضا یا بیشترین حاشیه را در رده‌های مختلف دارند مشاهده می‌کنید:

رده کاربری مدل گوشی (حافظه داخلی) میانگین قیمت بازار (تومان)
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A07 (نسخه ۶۴ گیگابایت) ۳۹ تا ۴۴ میلیون و ۳۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش شیائومی ردمی A5 (نسخه ۶۴/۱۲۸ گیگابایت) ۴۰ تا ۴۶ میلیون و ۵۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A17 (نسخه ۱۲۸ گیگابایت) ۵۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تا ۶۸ میلیون
میان‌رده محبوب شیائومی ردمی نوت ۱۵ ۴G (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۸۲ تا ۹۹ میلیون
میان‌رده محبوب سامسونگ گلکسی A37 (نسخه ۱۲۸/۲۵۶ گیگابایت) ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون و ۵۰۰ هزار
قاتل پرچمدار شیائومی پوکو X7 پرو / X8 پرو (۵۱۲ گیگابایت) ۱۷۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۱۸۴ میلیون
پرچمدار (پارت CH) آیفون ۱۷ نات‌اکتیو (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۳۹۰ تا ۳۹۶ میلیون
پرچمدار لوکس گلکسی S26 اولترا / آیفون ۱۷ پرومکس (۲۵۶ گیگابایت) ۵۵۰ میلیون

پیامد دیگر این قیمت‌ها، قفل شدن خرید نقدی در بازار موبایل است. گزارش تازه منتشرشده از وضعیت سرویس‌های «الان بخر، بعد پرداخت کن» (BNPL) نشان می‌دهد که سهم خرید اعتباری در خرده‌فروشی آنلاین ایران به ۱۷ درصد جهش پیدا کرده است. امروز بسیاری از کارمندان و خانواده‌ها حتی برای خرید یک گوشی ۶۰ یا ۸۰ میلیون تومانی مثل گلکسی A17 یا ردمی نوت ۱۵ چاره‌ای جز دریافت وام‌های خرد بانکی یا استفاده از پلتفرم‌های فروش اقساطی ندارند.

سه تله خطرناک که در بازار فعلی موبایل باید از آن‌ها دوری کنید

آشفتگی قیمت‌ها و کاهش توان خرید مردم، فضای مناسبی برای برخی فروشندگان سودجو ایجاد کرده تا از بی‌اطلاعی خریدار استفاده کنند. اگر در روزهای آینده قصد خرید یا تعویض گوشی دارید، حواستان به این سه نکته کلیدی باشد:

  1. دام گوشی‌های ریپک و تعمیری در فروش اقساطی: با داغ شدن بازار فروش چکی و قسطی در مغازه‌های محلی و صفحات اینستاگرامی، گزارش‌های متعددی از فروش گوشی‌های بازشده، تعمیری یا دارای قطعات تعویضی (به‌ویژه در مدل‌های آیفون ۱۳ تا ۱۶ و میان‌رده‌های پرفروش شیائومی) به جای گوشی آکبند به گوش می‌رسد. در خرید قسطی، همیشه پیش از امضای قرارداد یا تحویل چک، شماره سریال (IMEI) دستگاه را در سامانه همتا و سایت رسمی سازنده استعلام بگیرید و شرط سلامت و پلمپ بودن اصلی را در فاکتور مکتوب کنید.

  2. اختلاف فاحش قیمت یک مدل در دو مغازه: همان‌طور که در آمارهای این هفته بازار دیده می‌شود، گاهی اختلاف قیمت یک مدل واحد مثل گلکسی A17 یا گلکسی A37 در دو فروشگاه مختلف به بیش از ۱۰ تا ۱۴ میلیون تومان می‌رسد. دلیل این موضوع، تفاوت میان نسخه‌های ۴G و ۵G، تفاوت رم ۶ و ۸ گیگابایت و همچنین عرضه برخی بارهای شرکتی با قیمت قدیم در برابر بارهای جدید است. پیش از کارت کشیدن، مشخصات دقیق روی جعبه را با قیمت روز همان نسخه در چند فروشگاه معتبر آنلاین مقایسه کنید.

  3. گول نخوردن با ترفند «رجیستری شرکتی ارزان» برای پرچمداران: با توجه به بسته شدن رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید و هزینه‌های ۱۰۰ تا ۱۸۰ میلیونی گمرک برای مدل‌های مجاز، هیچ راه میان‌بری برای فعال‌سازی ارزان‌قیمت آنتن وجود ندارد. خرید گوشی‌های پرچمدار بدون کد فعال‌سازی با وعده ثبت در آینده نزدیک، ریسک بزرگی است که می‌تواند سرمایه چندصد میلیونی شما را به یک تبلت خانگی بدون سیم‌کارت تبدیل کند.

بازار موبایل ایران در آبان ۱۴۰۵ بیش از هر زمان دیگری به شفافیت در سیاست‌گذاری نیاز دارد. وقتی کالایی که هیچ نمونه تولید داخل واقعی در رده میان‌رده و پرچمدار ندارد با دیوار بلند تعرفه‌ها و ممنوعیت‌های وارداتی روبه‌رو می‌شود، نتیجه نهایی نه کاهش خروج ارز است و نه حمایت از تولید؛ بلکه شکل‌گیری بازاری است که در آن ارزان‌ترین گوشی‌های روز دنیا به کالایی لوکس و دست‌نیافتنی برای طبقه متوسط تبدیل می‌شوند.

نوشته از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟ اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟

نگاهی به فهرست قیمت گوشی‌های سامسونگ، شیائومی و آیفون در یازدهمین روز آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بازار موبایل ایران وارد فازی شده که حتی خوش‌بین‌ترین تحلیلگران هم چند ماه پیش تصورش را نمی‌کردند. تا سال گذشته، وقتی صحبت از گوشی‌های چهل یا پنجاه میلیون تومانی می‌شد، ذهن خریدار سراغ میان‌رده‌های قدرتمند یا قاتلان پرچمدار می‌رفت؛ اما امروز در ویترین فروشگاه‌های تهران و سایت‌های اینترنتی، عدد ۴۰ میلیون تومان تنها بلیت ورود به دنیای ارزان‌ترین و ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی بازار است.

در کف بازار امروز، برای خرید ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی با حافظه ۶۴ یا ۱۲۸ گیگابایت، یعنی مدل‌هایی مثل گلکسی A06 و گلکسی A07 سامسونگ یا ردمی A5 و پوکو C71 شیائومی، باید بین ۳۹ تا نزدیک به ۵۰ میلیون تومان پول نقد پرداخت کرد. در بالای جدول هم اعداد به مرزهای نیم میلیارد تومان رسیده‌اند؛ جایی که گلکسی S26 اولترا با ظرفیت ۲۵۶ گیگابایت و آیفون ۱۷ پرومکس روی برچسب قیمتی ۵۵۰ میلیون تومان ایستاده‌اند و حتی آیفون ۱۳ معمولی چهار سال پیش، در کانال ۲۶۱ میلیون تومان دست‌به‌دست می‌شود.

پشت‌پرده جهش قیمت‌ها؛ از سد ۴۰۰ یورویی تا دلار ۲۷۰ هزار تومانی قاچاقچی

ریشه این جهش سنگین قیمت در پاییز ۱۴۰۵ را نباید تنها در تابلوی صرافی‌ها جست‌وجو کرد؛ بخش بزرگی از این التهاب، محصول مستقیم تصمیم‌های خلق‌الساعه در حوزه واردات و رجیستری است. پس از بسته شدن ثبت سفارش تجاری گوشی‌های بالای ۴۰۰ یورو و ابلاغ فهرست جنجالی ممنوعیت رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید (حتی به شکل مسافری)، حالا صدای اعتراض از کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم بلند شده است.

مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع مجلس، در واکنش به این محدودیت‌ها آماری را مطرح کرده که فرمول قیمت‌گذاری این روزهای بازار موبایل را به خوبی توضیح می‌دهد: ممنوعیت واردات و رجیستری در شرایطی که مسیرهای غیررسمی باز است، بازار را به سمت ۳۰ میلیارد دلار قاچاق هل می‌دهد و باعث می‌شود قاچاقچی کالا را با نرخ ارز محاسباتی خودش، یعنی رقمی در حدود ۲۷۰ هزار تومان، قیمت‌گذاری کند و به دست مصرف‌کننده برساند.

از سوی دیگر، تعرفه‌های پلکانی گمرک برای مدل‌هایی که هنوز امکان رجیستری دارند، به خودی خود به یک مانع بزرگ تبدیل شده است. با مبنای ارز محاسباتی جدید گمرک و حقوق ورودی ۳۰ درصدی برای گوشی‌های بالای ۹۰۰ یورو (در کنار مالیات بر ارزش افزوده و عوارض)، امروز فقط هزینه رجیستری یک دستگاه گلکسی S26 اولترا به حدود ۹۹ میلیون تومان و گلکسی زد فولد ۸ به بیش از ۱۸۲ میلیون تومان می‌رسد. در خانواده اپل هم ثبت قانونی آیفون ۱۷ معمولی حدود ۸۷ میلیون تومان و نسخه پرومکس آن بیش از ۱۳۵ میلیون تومان هزینه گمرکی روی دست خریدار می‌گذارد.

کوچ اجباری خریداران به میان‌رده‌های ۴G و انفجار خرید قسطی

وقتی قیمت میان‌رده‌های محبوب و به‌روزی مثل گلکسی A57 به ۱۶۳ میلیون تومان، گلکسی A37 به محدوده ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون تومان و پوکو X8 پرو (نسخه ۵۱۲ گیگابایت) به ۱۸۴ میلیون تومان می‌رسد، رفتار مصرف‌کننده ایرانی هم به ناچار تغییر می‌کند. بررسی فهرست پرفروش‌ترین گوشی‌های بازار در ده روز نخست آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که اکثریت خریداران، قید مدل‌های نسل پنجم (5G) و تراشه‌های قدرتمند را زده‌اند و به سمت نسخه‌های ۴G و اقتصادی عقب‌نشینی کرده‌اند.

در جدول زیر، تصویر واقعی بازار امروز (۱۱ آبان ۱۴۰۵) و قیمت مدل‌هایی که بیشترین تقاضا یا بیشترین حاشیه را در رده‌های مختلف دارند مشاهده می‌کنید:

رده کاربری مدل گوشی (حافظه داخلی) میانگین قیمت بازار (تومان)
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A07 (نسخه ۶۴ گیگابایت) ۳۹ تا ۴۴ میلیون و ۳۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش شیائومی ردمی A5 (نسخه ۶۴/۱۲۸ گیگابایت) ۴۰ تا ۴۶ میلیون و ۵۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A17 (نسخه ۱۲۸ گیگابایت) ۵۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تا ۶۸ میلیون
میان‌رده محبوب شیائومی ردمی نوت ۱۵ ۴G (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۸۲ تا ۹۹ میلیون
میان‌رده محبوب سامسونگ گلکسی A37 (نسخه ۱۲۸/۲۵۶ گیگابایت) ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون و ۵۰۰ هزار
قاتل پرچمدار شیائومی پوکو X7 پرو / X8 پرو (۵۱۲ گیگابایت) ۱۷۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۱۸۴ میلیون
پرچمدار (پارت CH) آیفون ۱۷ نات‌اکتیو (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۳۹۰ تا ۳۹۶ میلیون
پرچمدار لوکس گلکسی S26 اولترا / آیفون ۱۷ پرومکس (۲۵۶ گیگابایت) ۵۵۰ میلیون

پیامد دیگر این قیمت‌ها، قفل شدن خرید نقدی در بازار موبایل است. گزارش تازه منتشرشده از وضعیت سرویس‌های «الان بخر، بعد پرداخت کن» (BNPL) نشان می‌دهد که سهم خرید اعتباری در خرده‌فروشی آنلاین ایران به ۱۷ درصد جهش پیدا کرده است. امروز بسیاری از کارمندان و خانواده‌ها حتی برای خرید یک گوشی ۶۰ یا ۸۰ میلیون تومانی مثل گلکسی A17 یا ردمی نوت ۱۵ چاره‌ای جز دریافت وام‌های خرد بانکی یا استفاده از پلتفرم‌های فروش اقساطی ندارند.

سه تله خطرناک که در بازار فعلی موبایل باید از آن‌ها دوری کنید

آشفتگی قیمت‌ها و کاهش توان خرید مردم، فضای مناسبی برای برخی فروشندگان سودجو ایجاد کرده تا از بی‌اطلاعی خریدار استفاده کنند. اگر در روزهای آینده قصد خرید یا تعویض گوشی دارید، حواستان به این سه نکته کلیدی باشد:

  1. دام گوشی‌های ریپک و تعمیری در فروش اقساطی: با داغ شدن بازار فروش چکی و قسطی در مغازه‌های محلی و صفحات اینستاگرامی، گزارش‌های متعددی از فروش گوشی‌های بازشده، تعمیری یا دارای قطعات تعویضی (به‌ویژه در مدل‌های آیفون ۱۳ تا ۱۶ و میان‌رده‌های پرفروش شیائومی) به جای گوشی آکبند به گوش می‌رسد. در خرید قسطی، همیشه پیش از امضای قرارداد یا تحویل چک، شماره سریال (IMEI) دستگاه را در سامانه همتا و سایت رسمی سازنده استعلام بگیرید و شرط سلامت و پلمپ بودن اصلی را در فاکتور مکتوب کنید.

  2. اختلاف فاحش قیمت یک مدل در دو مغازه: همان‌طور که در آمارهای این هفته بازار دیده می‌شود، گاهی اختلاف قیمت یک مدل واحد مثل گلکسی A17 یا گلکسی A37 در دو فروشگاه مختلف به بیش از ۱۰ تا ۱۴ میلیون تومان می‌رسد. دلیل این موضوع، تفاوت میان نسخه‌های ۴G و ۵G، تفاوت رم ۶ و ۸ گیگابایت و همچنین عرضه برخی بارهای شرکتی با قیمت قدیم در برابر بارهای جدید است. پیش از کارت کشیدن، مشخصات دقیق روی جعبه را با قیمت روز همان نسخه در چند فروشگاه معتبر آنلاین مقایسه کنید.

  3. گول نخوردن با ترفند «رجیستری شرکتی ارزان» برای پرچمداران: با توجه به بسته شدن رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید و هزینه‌های ۱۰۰ تا ۱۸۰ میلیونی گمرک برای مدل‌های مجاز، هیچ راه میان‌بری برای فعال‌سازی ارزان‌قیمت آنتن وجود ندارد. خرید گوشی‌های پرچمدار بدون کد فعال‌سازی با وعده ثبت در آینده نزدیک، ریسک بزرگی است که می‌تواند سرمایه چندصد میلیونی شما را به یک تبلت خانگی بدون سیم‌کارت تبدیل کند.

بازار موبایل ایران در آبان ۱۴۰۵ بیش از هر زمان دیگری به شفافیت در سیاست‌گذاری نیاز دارد. وقتی کالایی که هیچ نمونه تولید داخل واقعی در رده میان‌رده و پرچمدار ندارد با دیوار بلند تعرفه‌ها و ممنوعیت‌های وارداتی روبه‌رو می‌شود، نتیجه نهایی نه کاهش خروج ارز است و نه حمایت از تولید؛ بلکه شکل‌گیری بازاری است که در آن ارزان‌ترین گوشی‌های روز دنیا به کالایی لوکس و دست‌نیافتنی برای طبقه متوسط تبدیل می‌شوند.

نوشته از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟ اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟

نگاهی به فهرست قیمت گوشی‌های سامسونگ، شیائومی و آیفون در یازدهمین روز آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بازار موبایل ایران وارد فازی شده که حتی خوش‌بین‌ترین تحلیلگران هم چند ماه پیش تصورش را نمی‌کردند. تا سال گذشته، وقتی صحبت از گوشی‌های چهل یا پنجاه میلیون تومانی می‌شد، ذهن خریدار سراغ میان‌رده‌های قدرتمند یا قاتلان پرچمدار می‌رفت؛ اما امروز در ویترین فروشگاه‌های تهران و سایت‌های اینترنتی، عدد ۴۰ میلیون تومان تنها بلیت ورود به دنیای ارزان‌ترین و ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی بازار است.

در کف بازار امروز، برای خرید ساده‌ترین گوشی‌های اقتصادی با حافظه ۶۴ یا ۱۲۸ گیگابایت، یعنی مدل‌هایی مثل گلکسی A06 و گلکسی A07 سامسونگ یا ردمی A5 و پوکو C71 شیائومی، باید بین ۳۹ تا نزدیک به ۵۰ میلیون تومان پول نقد پرداخت کرد. در بالای جدول هم اعداد به مرزهای نیم میلیارد تومان رسیده‌اند؛ جایی که گلکسی S26 اولترا با ظرفیت ۲۵۶ گیگابایت و آیفون ۱۷ پرومکس روی برچسب قیمتی ۵۵۰ میلیون تومان ایستاده‌اند و حتی آیفون ۱۳ معمولی چهار سال پیش، در کانال ۲۶۱ میلیون تومان دست‌به‌دست می‌شود.

پشت‌پرده جهش قیمت‌ها؛ از سد ۴۰۰ یورویی تا دلار ۲۷۰ هزار تومانی قاچاقچی

ریشه این جهش سنگین قیمت در پاییز ۱۴۰۵ را نباید تنها در تابلوی صرافی‌ها جست‌وجو کرد؛ بخش بزرگی از این التهاب، محصول مستقیم تصمیم‌های خلق‌الساعه در حوزه واردات و رجیستری است. پس از بسته شدن ثبت سفارش تجاری گوشی‌های بالای ۴۰۰ یورو و ابلاغ فهرست جنجالی ممنوعیت رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید (حتی به شکل مسافری)، حالا صدای اعتراض از کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم بلند شده است.

مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع مجلس، در واکنش به این محدودیت‌ها آماری را مطرح کرده که فرمول قیمت‌گذاری این روزهای بازار موبایل را به خوبی توضیح می‌دهد: ممنوعیت واردات و رجیستری در شرایطی که مسیرهای غیررسمی باز است، بازار را به سمت ۳۰ میلیارد دلار قاچاق هل می‌دهد و باعث می‌شود قاچاقچی کالا را با نرخ ارز محاسباتی خودش، یعنی رقمی در حدود ۲۷۰ هزار تومان، قیمت‌گذاری کند و به دست مصرف‌کننده برساند.

از سوی دیگر، تعرفه‌های پلکانی گمرک برای مدل‌هایی که هنوز امکان رجیستری دارند، به خودی خود به یک مانع بزرگ تبدیل شده است. با مبنای ارز محاسباتی جدید گمرک و حقوق ورودی ۳۰ درصدی برای گوشی‌های بالای ۹۰۰ یورو (در کنار مالیات بر ارزش افزوده و عوارض)، امروز فقط هزینه رجیستری یک دستگاه گلکسی S26 اولترا به حدود ۹۹ میلیون تومان و گلکسی زد فولد ۸ به بیش از ۱۸۲ میلیون تومان می‌رسد. در خانواده اپل هم ثبت قانونی آیفون ۱۷ معمولی حدود ۸۷ میلیون تومان و نسخه پرومکس آن بیش از ۱۳۵ میلیون تومان هزینه گمرکی روی دست خریدار می‌گذارد.

کوچ اجباری خریداران به میان‌رده‌های ۴G و انفجار خرید قسطی

وقتی قیمت میان‌رده‌های محبوب و به‌روزی مثل گلکسی A57 به ۱۶۳ میلیون تومان، گلکسی A37 به محدوده ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون تومان و پوکو X8 پرو (نسخه ۵۱۲ گیگابایت) به ۱۸۴ میلیون تومان می‌رسد، رفتار مصرف‌کننده ایرانی هم به ناچار تغییر می‌کند. بررسی فهرست پرفروش‌ترین گوشی‌های بازار در ده روز نخست آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که اکثریت خریداران، قید مدل‌های نسل پنجم (5G) و تراشه‌های قدرتمند را زده‌اند و به سمت نسخه‌های ۴G و اقتصادی عقب‌نشینی کرده‌اند.

در جدول زیر، تصویر واقعی بازار امروز (۱۱ آبان ۱۴۰۵) و قیمت مدل‌هایی که بیشترین تقاضا یا بیشترین حاشیه را در رده‌های مختلف دارند مشاهده می‌کنید:

رده کاربری مدل گوشی (حافظه داخلی) میانگین قیمت بازار (تومان)
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A07 (نسخه ۶۴ گیگابایت) ۳۹ تا ۴۴ میلیون و ۳۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش شیائومی ردمی A5 (نسخه ۶۴/۱۲۸ گیگابایت) ۴۰ تا ۴۶ میلیون و ۵۰۰ هزار
اقتصادی پرفروش سامسونگ گلکسی A17 (نسخه ۱۲۸ گیگابایت) ۵۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تا ۶۸ میلیون
میان‌رده محبوب شیائومی ردمی نوت ۱۵ ۴G (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۸۲ تا ۹۹ میلیون
میان‌رده محبوب سامسونگ گلکسی A37 (نسخه ۱۲۸/۲۵۶ گیگابایت) ۱۰۹ تا ۱۲۸ میلیون و ۵۰۰ هزار
قاتل پرچمدار شیائومی پوکو X7 پرو / X8 پرو (۵۱۲ گیگابایت) ۱۷۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۱۸۴ میلیون
پرچمدار (پارت CH) آیفون ۱۷ نات‌اکتیو (نسخه ۲۵۶ گیگابایت) ۳۹۰ تا ۳۹۶ میلیون
پرچمدار لوکس گلکسی S26 اولترا / آیفون ۱۷ پرومکس (۲۵۶ گیگابایت) ۵۵۰ میلیون

پیامد دیگر این قیمت‌ها، قفل شدن خرید نقدی در بازار موبایل است. گزارش تازه منتشرشده از وضعیت سرویس‌های «الان بخر، بعد پرداخت کن» (BNPL) نشان می‌دهد که سهم خرید اعتباری در خرده‌فروشی آنلاین ایران به ۱۷ درصد جهش پیدا کرده است. امروز بسیاری از کارمندان و خانواده‌ها حتی برای خرید یک گوشی ۶۰ یا ۸۰ میلیون تومانی مثل گلکسی A17 یا ردمی نوت ۱۵ چاره‌ای جز دریافت وام‌های خرد بانکی یا استفاده از پلتفرم‌های فروش اقساطی ندارند.

سه تله خطرناک که در بازار فعلی موبایل باید از آن‌ها دوری کنید

آشفتگی قیمت‌ها و کاهش توان خرید مردم، فضای مناسبی برای برخی فروشندگان سودجو ایجاد کرده تا از بی‌اطلاعی خریدار استفاده کنند. اگر در روزهای آینده قصد خرید یا تعویض گوشی دارید، حواستان به این سه نکته کلیدی باشد:

  1. دام گوشی‌های ریپک و تعمیری در فروش اقساطی: با داغ شدن بازار فروش چکی و قسطی در مغازه‌های محلی و صفحات اینستاگرامی، گزارش‌های متعددی از فروش گوشی‌های بازشده، تعمیری یا دارای قطعات تعویضی (به‌ویژه در مدل‌های آیفون ۱۳ تا ۱۶ و میان‌رده‌های پرفروش شیائومی) به جای گوشی آکبند به گوش می‌رسد. در خرید قسطی، همیشه پیش از امضای قرارداد یا تحویل چک، شماره سریال (IMEI) دستگاه را در سامانه همتا و سایت رسمی سازنده استعلام بگیرید و شرط سلامت و پلمپ بودن اصلی را در فاکتور مکتوب کنید.

  2. اختلاف فاحش قیمت یک مدل در دو مغازه: همان‌طور که در آمارهای این هفته بازار دیده می‌شود، گاهی اختلاف قیمت یک مدل واحد مثل گلکسی A17 یا گلکسی A37 در دو فروشگاه مختلف به بیش از ۱۰ تا ۱۴ میلیون تومان می‌رسد. دلیل این موضوع، تفاوت میان نسخه‌های ۴G و ۵G، تفاوت رم ۶ و ۸ گیگابایت و همچنین عرضه برخی بارهای شرکتی با قیمت قدیم در برابر بارهای جدید است. پیش از کارت کشیدن، مشخصات دقیق روی جعبه را با قیمت روز همان نسخه در چند فروشگاه معتبر آنلاین مقایسه کنید.

  3. گول نخوردن با ترفند «رجیستری شرکتی ارزان» برای پرچمداران: با توجه به بسته شدن رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار جدید و هزینه‌های ۱۰۰ تا ۱۸۰ میلیونی گمرک برای مدل‌های مجاز، هیچ راه میان‌بری برای فعال‌سازی ارزان‌قیمت آنتن وجود ندارد. خرید گوشی‌های پرچمدار بدون کد فعال‌سازی با وعده ثبت در آینده نزدیک، ریسک بزرگی است که می‌تواند سرمایه چندصد میلیونی شما را به یک تبلت خانگی بدون سیم‌کارت تبدیل کند.

بازار موبایل ایران در آبان ۱۴۰۵ بیش از هر زمان دیگری به شفافیت در سیاست‌گذاری نیاز دارد. وقتی کالایی که هیچ نمونه تولید داخل واقعی در رده میان‌رده و پرچمدار ندارد با دیوار بلند تعرفه‌ها و ممنوعیت‌های وارداتی روبه‌رو می‌شود، نتیجه نهایی نه کاهش خروج ارز است و نه حمایت از تولید؛ بلکه شکل‌گیری بازاری است که در آن ارزان‌ترین گوشی‌های روز دنیا به کالایی لوکس و دست‌نیافتنی برای طبقه متوسط تبدیل می‌شوند.

نوشته از گلکسی A۰۷ چهل میلیونی تا آیفون ۱۷ و گلکسی S۲۶ اولترای ۵۵۰ میلیونی؛ زلزله آبان ۱۴۰۵ با بازار موبایل ایران چه کرد؟ اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

اسنپ امکان درخواست دو سفر هم‌زمان را فراهم کرد

اسنپ به‌صورت آزمایشی امکان درخواست و مدیریت هم‌زمان دو سفر با یک حساب کاربری را در نسخه وب‌اپ خود فراهم کرده است. قابلیت سفر هم‌زمان که برای نخستین‌بار در میان تاکسی‌های اینترنتی ایران ارائه می‌شود، به کاربران اجازه می‌دهد در حالی که یک سفر فعال دارند، درخواست سفر دیگری را ثبت کنند و وضعیت هر دو سفر را به‌صورت جداگانه پیگیری کنند.

این امکان برای موقعیت‌هایی کاربرد دارد که کاربر در کنار سفر فعال خود، نیاز دارد درخواست سفر دیگری را نیز ثبت و پیگیری کند؛ برای مثال زمانی که سفر دیگری برای یکی از اعضای خانواده یا همراهان او در حال انجام است و قصد دارد درخواست سفر (خودرو یا موتور) برای خود هم‌زمان داشته باشد. با این قابلیت، هر دو سفر از یک حساب کاربری قابل مشاهده و مدیریت هستند. 

درخواست هم‌زمان دو سفر در اسنپ چگونه انجام می‌شود؟

پس از ثبت درخواست سفر اول، کاربر می‌تواند با انتخاب گزینه «سفر جدید +» درخواست سفر بعدی را ثبت کند. هر سفر با عنوان مشخصی مانند «سفر خودم» و اسم شخصی که برای اون سفر گرفتید در بخش «مدیریت سفرها» نمایش داده می‌شوند. کاربر مسافر می‌تواند میان سفرهای فعال جابه‌جا شود و اطلاعات کاربر راننده، خودرو یا موتور و وضعیت هر سفر را جداگانه پیگیری کند.

در نسخه آزمایشی این قابلیت، هر کاربر می‌تواند حداکثر دو سفر فعال هم‌زمان داشته باشد. در میان سفرهای فعال، حداکثر یک سفر می‌تواند برای صاحب حساب باشد؛ بنابراین امکان ثبت یک سفر برای خود و یک سفر برای فرد دیگری به‌صورت هم‌زمان وجود دارد.

اطلاعات سفر از جمله مشخصات کاربر راننده و خودرو یا موتور، از طریق پیامک برای کاربر مسافر دوم ارسال می‌شود. لینک دسترسی مستقیم به خدمات امنیت سفر نیز در همان پیامک قرار می‌گیرد تا این فرد در صورت نیاز بتواند از مسیرهای پشتیبانی و امنیت سفر استفاده کند.

پایان یا لغو یکی از سفرها نیز تاثیری بر سفر فعال دیگر ندارد و امکان پیگیری سفر باقی‌مانده همچنان وجود دارد.

در نسخه آزمایشی این قابلیت، پرداخت سفر دوم فقط به‌صورت نقدی انجام می‌شود و این موضوع پیش از ثبت درخواست به کاربر اطلاع داده خواهد شد.

نوشته اسنپ امکان درخواست دو سفر هم‌زمان را فراهم کرد اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

اجرای مستقیم GTA V روی آیفون امکان‌پذیر شد!

بازی محبوب GTA V حالا به کمک یک پروژه غیررسمی روی آیفون اجرا می‌شود. گروهی از توسعه‌دهندگان مستقل موفق شده‌اند نسخه‌ای قابل اجرا از این بازی را برای گوشی‌های اپل آماده کنند که برخلاف روش‌های استریم، برای اجرا به کامپیوتر، کنسول یا اتصال دائمی به اینترنت نیاز ندارد.

بیش از ۱۳ سال از انتشار GTA V می‌گذرد و این بازی تاکنون برای نسل‌های مختلف کنسول‌ها و کامپیوترهای شخصی عرضه شده است؛ اما راک‌استار هنوز نسخه رسمی آن را برای آیفون منتشر نکرده است. بااین‌حال، پروژه جدیدی نشان می‌دهد که سخت‌افزار گوشی‌های اپل نیز می‌تواند میزبان نسخه‌ای از این بازی باشد.

توسعه‌دهندگان برای اجرای بازی از فناوری WebAssembly و رابط گرافیکی Metal اپل استفاده کرده‌اند. در این روش، پردازش بازی مستقیماً روی سخت‌افزار آیفون انجام می‌شود و دیگر نیازی به اجرای هم‌زمان GTA V روی یک کامپیوتر یا کنسول نیست. به همین دلیل، این پروژه با راهکارهایی مانند Steam Link و Remote Play تفاوت دارد که تصویر بازی را از دستگاه دیگری به گوشی منتقل می‌کنند.

شرایط و محدودیت‌های اجرای GTA V روی آیفون

اجرای GTA V روی گوشی‌های اپل به معنای تجربه‌ای مشابه کامپیوتر یا کنسول نیست. بر اساس گزارش BGR، محدودیت منابع سخت‌افزاری گوشی می‌تواند باعث افزایش دمای دستگاه و کاهش کیفیت گرافیکی شود. محدودیت حافظه رم نیز یکی دیگر از چالش‌های اجرای بازی محسوب می‌شود.

GTA V

از طرف دیگر، استفاده از کنترل‌های لمسی تجربه بازی را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ زیرا دکمه‌های مجازی بخش قابل‌توجهی از فضای نمایشگر را اشغال می‌کنند.

طبق مستندات پروژه Muguet در گیت‌هاب، برای اجرای این نسخه حداقل به آیفونی مجهز به iOS 15 نیاز است و استفاده از دستگاهی با ۸ گیگابایت رم ترجیح داده می‌شود. البته فرایند ساخت نسخه iOS به مک مجهز به پردازنده اپل سیلیکون، نرم‌افزار Xcode و ابزارهای توسعه نیاز دارد.

سازنده پروژه همچنین استفاده از AltStore را برای نصب برنامه پیشنهاد کرده است؛ بنابراین اجرای بازی به‌سادگی نصب یک اپلیکیشن معمولی از اپ‌استور نیست و کاربران باید با مراحل نصب و ابزارهای جانبی آشنایی داشته باشند.

آیا نسخه آیفون GTA V رسمی و قانونی است؟

نکته مهم درباره این پروژه، غیررسمی بودن آن است. نسخه توسعه‌یافته مجوز انتشار از سوی راک‌استار ندارد و فایل‌های اصلی بازی را نیز به‌صورت قانونی همراه خود ارائه نمی‌کند. به همین دلیل، کاربران برای تهیه فایل‌های موردنیاز باید وضعیت مالکیت و مجوز استفاده از آن‌ها را در نظر بگیرند.

همچنین دریافت نسخه‌های آماده از وب‌سایت‌ها و منابع ناشناس می‌تواند خطرات امنیتی به همراه داشته باشد؛ به‌خصوص اگر فایل نصب یا ابزارهای جانبی دست‌کاری شده باشند.

در حال حاضر، هیچ نشانه قطعی از برنامه راک‌استار برای انتشار رسمی GTA V روی iOS وجود ندارد. از سوی دیگر، ادامه فعالیت پروژه‌های غیررسمی نیز ممکن است تحت تأثیر محدودیت‌های فنی یا مسائل حقوقی قرار بگیرد.

در مجموع، اجرای مستقیم GTA V روی آیفون یک دستاورد جالب برای توسعه‌دهندگان مستقل محسوب می‌شود؛ اما محدودیت‌های سخت‌افزاری، دشواری نصب و نبود پشتیبانی رسمی باعث می‌شود این تجربه فعلاً با نسخه‌های کنسولی و کامپیوتری بازی فاصله داشته باشد.

نوشته اجرای مستقیم GTA V روی آیفون امکان‌پذیر شد! اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

هوش مصنوعی گوگل در فضا فعال شد؛ ماهواره آزمایشی نخستین شعر خود را به زمین فرستاد

گوگل موفق شد نخستین پاسخ تولیدشده با هوش مصنوعی را از یک ماهواره مجهز به تراشه‌های پردازشی خود در مدار زمین دریافت کند. این ماهواره آزمایشی توانست مدل هوش مصنوعی Gemma 4 را در فضا اجرا کند و در پاسخ به یک فرمان متنی، شعری کوتاه درباره زندگی در فضا بنویسد؛ رویدادی که نخستین گام عملی پروژه گوگل برای توسعه زیرساخت‌های پردازش هوش مصنوعی در مدار محسوب می‌شود.

این شرکت اعلام کرد پس از پرتاب ماهواره نمونه اولیه در چند هفته گذشته، مهندسان توانستند از زمین به آن فرمان ارسال کنند، واحد پردازش تنسور (TPU) را راه‌اندازی کنند و خروجی تولیدشده را دوباره روی زمین دریافت کنند. نخستین پاسخ کامل این سامانه یک هایکو بود؛ قالبی کوتاه در شعر ژاپنی که معمولاً از سه سطر تشکیل می‌شود.

فرمان آزمایشی از هوش مصنوعی خواسته بود شعری درباره حضور در فضا تولید کند. ماهواره نیز در پاسخ، تصویری شاعرانه از زمین، جریان داده‌ها و نور ستارگان ارائه داد و نوشت: «گوی آبی در پایین، جریان داده‌ها در سکوت و ظرافت، نور ستارگان هسته‌ام را تغذیه می‌کند.»

البته هدف اصلی این آزمایش، شعرسرایی نبود. تولید یک متن کوتاه به گوگل کمک کرد عملکرد زنجیره پردازش را بررسی کند؛ از راه‌اندازی سخت‌افزار و اجرای مدل هوش مصنوعی گرفته تا ارسال فرمان و انتقال نتیجه از مدار به ایستگاه زمینی.

مهندسان گوگل چند آزمایش دیگر نیز انجام دادند که شامل تولید شعرهای طنزآمیز با موضوع فضا و پردازش درخواست‌هایی درباره داده‌های تله‌متری ماهواره بود. این آزمون‌ها علاوه بر توانایی تولید متن، امکان استفاده از اطلاعات عملیاتی ماهواره را نیز بررسی کردند.

هوش مصنوعی گوگل

پروژه سان‌کچر گوگل چیست و چه هدفی دارد؟

این ماهواره بخشی از پروژه سان‌کچر (Project Suncatcher) گوگل است؛ ابتکاری تحقیقاتی که امکان ساخت و استقرار مراکز داده هوش مصنوعی در فضا را بررسی می‌کند. ایده اصلی پروژه، انتقال بخشی از توان پردازشی موردنیاز برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی به مدار زمین است.

در چنین ساختاری، ماهواره‌ها می‌توانند بخشی از داده‌ها را مستقیماً در مدار پردازش کنند و نیاز به ارسال تمام اطلاعات خام به ایستگاه‌های زمینی را کاهش دهند. بااین‌حال، اجرای موفق یک مدل روی ماهواره هنوز به معنای امکان راه‌اندازی یک دیتاسنتر فضایی نیست و چالش‌های فنی متعددی پیش روی این ایده قرار دارد.

ازجمله مهم‌ترین موانع می‌توان به مدیریت گرمای تولیدشده توسط تراشه‌ها، تأمین انرژی، حفظ ارتباط پایدار با زمین و محافظت از قطعات الکترونیکی در برابر پرتوهای فضایی اشاره کرد. همچنین هماهنگی میان چندین ماهواره برای ایجاد یک زیرساخت پردازشی یکپارچه، به فناوری‌های پیشرفته‌تری نیاز دارد.

گوگل اعلام کرده است آزمایش‌های بیشتری برای بررسی عملکرد تراشه‌های TPU در شرایط دشوار مداری انجام خواهد داد. این بررسی‌ها شامل ارزیابی تأثیر تغییرات دمایی و تابش‌های فضایی بر سخت‌افزار است؛ زیرا ذرات پرانرژی می‌توانند باعث بروز اختلال در حافظه یا محاسبات تراشه‌ها شوند.

بنابراین، ارسال نخستین شعر از فضا را باید موفقیت اولیه‌ای در آزمایش پردازش هوش مصنوعی در مدار دانست، نه نشانه‌ای از آماده بودن دیتاسنترهای فضایی. گوگل برای تحقق چنین چشم‌اندازی همچنان باید قابلیت اطمینان و پایداری سخت‌افزار خود را در محیط فضا به‌طور گسترده آزمایش کند.

نوشته هوش مصنوعی گوگل در فضا فعال شد؛ ماهواره آزمایشی نخستین شعر خود را به زمین فرستاد اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

هوش مصنوعی گوگل در فضا فعال شد؛ ماهواره آزمایشی نخستین شعر خود را به زمین فرستاد

گوگل موفق شد نخستین پاسخ تولیدشده با هوش مصنوعی را از یک ماهواره مجهز به تراشه‌های پردازشی خود در مدار زمین دریافت کند. این ماهواره آزمایشی توانست مدل هوش مصنوعی Gemma 4 را در فضا اجرا کند و در پاسخ به یک فرمان متنی، شعری کوتاه درباره زندگی در فضا بنویسد؛ رویدادی که نخستین گام عملی پروژه گوگل برای توسعه زیرساخت‌های پردازش هوش مصنوعی در مدار محسوب می‌شود.

این شرکت اعلام کرد پس از پرتاب ماهواره نمونه اولیه در چند هفته گذشته، مهندسان توانستند از زمین به آن فرمان ارسال کنند، واحد پردازش تنسور (TPU) را راه‌اندازی کنند و خروجی تولیدشده را دوباره روی زمین دریافت کنند. نخستین پاسخ کامل این سامانه یک هایکو بود؛ قالبی کوتاه در شعر ژاپنی که معمولاً از سه سطر تشکیل می‌شود.

فرمان آزمایشی از هوش مصنوعی خواسته بود شعری درباره حضور در فضا تولید کند. ماهواره نیز در پاسخ، تصویری شاعرانه از زمین، جریان داده‌ها و نور ستارگان ارائه داد و نوشت: «گوی آبی در پایین، جریان داده‌ها در سکوت و ظرافت، نور ستارگان هسته‌ام را تغذیه می‌کند.»

البته هدف اصلی این آزمایش، شعرسرایی نبود. تولید یک متن کوتاه به گوگل کمک کرد عملکرد زنجیره پردازش را بررسی کند؛ از راه‌اندازی سخت‌افزار و اجرای مدل هوش مصنوعی گرفته تا ارسال فرمان و انتقال نتیجه از مدار به ایستگاه زمینی.

مهندسان گوگل چند آزمایش دیگر نیز انجام دادند که شامل تولید شعرهای طنزآمیز با موضوع فضا و پردازش درخواست‌هایی درباره داده‌های تله‌متری ماهواره بود. این آزمون‌ها علاوه بر توانایی تولید متن، امکان استفاده از اطلاعات عملیاتی ماهواره را نیز بررسی کردند.

هوش مصنوعی گوگل

پروژه سان‌کچر گوگل چیست و چه هدفی دارد؟

این ماهواره بخشی از پروژه سان‌کچر (Project Suncatcher) گوگل است؛ ابتکاری تحقیقاتی که امکان ساخت و استقرار مراکز داده هوش مصنوعی در فضا را بررسی می‌کند. ایده اصلی پروژه، انتقال بخشی از توان پردازشی موردنیاز برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی به مدار زمین است.

در چنین ساختاری، ماهواره‌ها می‌توانند بخشی از داده‌ها را مستقیماً در مدار پردازش کنند و نیاز به ارسال تمام اطلاعات خام به ایستگاه‌های زمینی را کاهش دهند. بااین‌حال، اجرای موفق یک مدل روی ماهواره هنوز به معنای امکان راه‌اندازی یک دیتاسنتر فضایی نیست و چالش‌های فنی متعددی پیش روی این ایده قرار دارد.

ازجمله مهم‌ترین موانع می‌توان به مدیریت گرمای تولیدشده توسط تراشه‌ها، تأمین انرژی، حفظ ارتباط پایدار با زمین و محافظت از قطعات الکترونیکی در برابر پرتوهای فضایی اشاره کرد. همچنین هماهنگی میان چندین ماهواره برای ایجاد یک زیرساخت پردازشی یکپارچه، به فناوری‌های پیشرفته‌تری نیاز دارد.

گوگل اعلام کرده است آزمایش‌های بیشتری برای بررسی عملکرد تراشه‌های TPU در شرایط دشوار مداری انجام خواهد داد. این بررسی‌ها شامل ارزیابی تأثیر تغییرات دمایی و تابش‌های فضایی بر سخت‌افزار است؛ زیرا ذرات پرانرژی می‌توانند باعث بروز اختلال در حافظه یا محاسبات تراشه‌ها شوند.

بنابراین، ارسال نخستین شعر از فضا را باید موفقیت اولیه‌ای در آزمایش پردازش هوش مصنوعی در مدار دانست، نه نشانه‌ای از آماده بودن دیتاسنترهای فضایی. گوگل برای تحقق چنین چشم‌اندازی همچنان باید قابلیت اطمینان و پایداری سخت‌افزار خود را در محیط فضا به‌طور گسترده آزمایش کند.

نوشته هوش مصنوعی گوگل در فضا فعال شد؛ ماهواره آزمایشی نخستین شعر خود را به زمین فرستاد اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.