امارات در طرح ابرپروژه هوش مصنوعی خود بازنگری می‌کند؛ جنگ ایران معادلات را تغییر داد
امارات متحده عربی در پی تشدید تنش‌های منطقه‌ای و جنگ ایران، در حال بازنگری در برنامه ساخت یک پردیس عظیم دیتاسنتر هوش مصنوعی با ظرفیت ۵ گیگاوات در ابوظبی است. بر اساس گزارش منابع مطلع، احتمال دارد این پروژه به‌جای یک مجموعه متمرکز، به شبکه‌ای از مراکز داده در نقاط مختلف کشور تبدیل شود.
این تغییر احتمالی با هدف افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی امارات در برابر حملات پهپادی و موشکی بررسی می‌شود. مقام‌های این کشور همچنین گزینه‌هایی مانند ساخت بخشی از تأسیسات در زیر زمین و استفاده از سامانه‌های پدافند هوایی را در نظر گرفته‌اند.
جنگ ایران پروژه هوش مصنوعی امارات را تحت تأثیر قرار داد
بر اساس گزارش رویترز، مقام‌های اماراتی اندکی پس از گسترش جنگ ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس، بازبینی برنامه‌های مربوط به زیرساخت‌های هوش مصنوعی را آغاز کردند. پیش از این نیز در فروردین ۱۴۰۵، نیروهای مسلح ایران در ویدیویی درباره احتمال هدف قرار گرفتن پروژه بزرگ هوش مصنوعی امارات موسوم به Stargate UAE هشدار داده بودند.
پروژه پردیس هوش مصنوعی امارات و آمریکا در سال ۱۴۰۴ و هم‌زمان با سفر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به امارات اعلام شد. این طرح یکی از مهم‌ترین بخش‌های برنامه ابوظبی برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های جهانی هوش مصنوعی و کاهش وابستگی اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی محسوب می‌شود.
شرکت G42 که تحت کنترل شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات، قرار دارد، رهبری این پروژه را بر عهده گرفته است.
پردیس ۵ گیگاواتی به شبکه‌ای از دیتاسنترها تبدیل می‌شود؟
طرح اولیه، ساخت یک پردیس یکپارچه به وسعت حدود ۲۶ کیلومتر مربع در ابوظبی بود که در نهایت می‌توانست ظرفیت ۵ گیگاواتی برای پردازش هوش مصنوعی فراهم کند. با این حال، منابع مطلع می‌گویند امارات اکنون احتمال توزیع این ظرفیت میان چند مرکز داده در نقاط مختلف کشور را بررسی می‌کند.
چنین رویکردی می‌تواند خطر از کار افتادن کل زیرساخت در صورت حمله به یک نقطه مشخص را کاهش دهد. البته ایجاد چند مرکز داده به‌جای یک پردیس متمرکز، پیچیدگی‌های فنی و عملیاتی بیشتری نیز به همراه خواهد داشت.
بررسی ساخت دیتاسنترهای زیرزمینی در امارات
یکی از گزینه‌های مطرح‌شده، قرار دادن بخشی از تجهیزات و زیرساخت‌های حساس در زیر زمین است. مقام‌های اماراتی همچنین بررسی کرده‌اند که حساس‌ترین داده‌ها، از جمله اطلاعات مورد استفاده ارتش، در تأسیسات محافظت‌شده‌ای مانند فضاهای زیرزمینی یا حتی داخل کوه‌ها نگهداری شوند.
این ایده در صنعت دیتاسنتر سابقه دارد. در آمریکا، چین و اروپا برخی مراکز داده در معادن متروکه، پناهگاه‌های متعلق به دوران جنگ سرد و فضاهای زیرزمینی ساخته شده‌اند تا در برابر تهدیدهای فیزیکی و نظامی مقاومت بیشتری داشته باشند.
اگرچه بخش زیادی از خاک امارات را مناطق بیابانی و مسطح تشکیل می‌دهد، این کشور در شمال و شمال‌شرق خود دارای مناطق کوهستانی است. رشته‌کوه‌های موجود در امارت‌های رأس‌الخیمه و فجیره می‌توانند در صورت اجرای چنین طرحی مورد توجه قرار بگیرند.
مرحله نخست Stargate UAE همچنان طبق برنامه پیش می‌رود
با وجود بازنگری در معماری کلی پروژه، به نظر می‌رسد مرحله نخست Stargate UAE فعلاً متوقف نشده است. این مرحله شامل یک خوشه پردازشی یک گیگاواتی با ارزش حدود ۳۰ میلیارد دلار است و قرار است نخستین بخش ۲۰۰ مگاواتی آن در سال ۱۴۰۵ وارد مدار شود.
G42 نیز در واکنش به پرسش‌ها درباره احتمال تغییر طرح اعلام کرده است که ساخت پردیس هوش مصنوعی مطابق برنامه ادامه دارد. این شرکت در عین حال تأکید کرده جزئیات پروژه متناسب با الزامات امنیتی، تاب‌آوری و عملیاتی زیرساخت‌های حیاتی در چنین مقیاسی به‌صورت مستمر بازبینی می‌شود.
یک مدیر صنعتی و فرد دیگری که از روند اجرای پروژه اطلاع دارند نیز گفته‌اند مرحله نخست همچنان طبق برنامه در حال ساخت است، اما ممکن است تدابیر حفاظتی بیشتری برای مقابله با حملات هوایی به آن اضافه شود.
معامله فناوری امارات و آمریکا چه ارتباطی با Stargate دارد؟
پروژه هوش مصنوعی امارات بخشی از توافق گسترده‌تر این کشور با آمریکا برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی است. ابوظبی در ازای دسترسی بیشتر به تراشه‌های پیشرفته انویدیا و فناوری‌های آمریکایی، متعهد شده روابط خود در حوزه هوش مصنوعی با چین را محدودتر کند و در طرح Stargate برای توسعه مراکز داده هوش مصنوعی در آمریکا نیز سرمایه‌گذاری داشته باشد.
طرح Stargate یک سرمایه‌گذاری مشترک میان OpenAI، اوراکل و سافت‌بانک برای توسعه زیرساخت‌های پردازش هوش مصنوعی در مقیاس بسیار بزرگ است. بنابراین هرگونه تغییر در معماری پروژه امارات می‌تواند فراتر از یک پروژه ساختمانی، بر یکی از مهم‌ترین برنامه‌های منطقه برای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.
