دارا خسروشاهی، مدیر عامل با سابقه شرکت اکسپدیا (Expedia) موجب شده ایرانی ها و ایرانی-آمریکایی ها بار دیگر در کانون اخبار رسانه ها قرار بگیرند. بخشی از اهمیت این مساله ناشی از انتصاب وی به عنوان مدیر عامل شرکت بزرگ اوبر (Uber) است. وی در سن ۹ سالگی از ایران به آمریکا مهاجرت کرده و در حال حاضر روابط نزدیک گسترده ای با فعالان ایرانی حوزه فناوری در آمریکا دارد.
گویا آی تی – واشنگتن پست در جدیدترین مقاله در مورد روابط خانوادگی دارا خسروشاهی این طور می نویسد: ”کاوه خسروشاهی برادر دارا مدیر عامل شرکت Allen & Co است. پسرعموی وی یعنی امیر خسروشاهی یکی از بنیانگذاران شرکت Nervana، فعال در حوزه هوش مصنوعی است که سال گذشته اینتل با پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار آن را خریداری کرد. دارا با هادی و علی پرتوی، دو قلوهای بسیار باهوشی که بنیانگذار چندین شرکت بوده و از سرمایه گذاران فعال حوزه فناوری محسوب می شوند هم رابطه خویشاوندی بسیار نزدیکی دارد.
اگر دوست دارید از موفقیت های سایر اعضای این خانواده بیشتر بدانید خوب است به نقش پر رنگ فرزاد (فازی) خسروشاهی در طراحی و ساخت سرویس صفحات گسترده گوگل (Google Spreadsheet) و همچنین تلاش های خانم ”اوید لاری زاده داگان“ (نوه ی کاظم خسروشاهی، پدر دارا و فرزاد) در همکاری با بخش سرمایه گذاری ها شرکت گوگل اشاره کرد.
پژمان نوزاد یکی از سرمایه گذاران خطرپذیر معروف، زمانی که در سال۱۹۹۲ از ایران به آمریکا مهاجرت می کند عملا بی پول بوده و حتی با زبان انگلیسی آشنا نبوده است. وی معتقد است که موفقیت خسروشاهی یا سایر اعضای خانواده و دوستان نزدیکش نباید برای کسانی که از نحوه عملکرد خانواده های ایرانی آشنا هستند، تعجب آور باشد زیرا برای ایرانی ها خانواده و دوستان در درجه اول اهمیت قرار داشته و بعد از آن تحصیل خصوصا در حوزه ریاضی و علوم.
نوزاد که ۴ سال پیش با همکاری یکی از دوستان سرمایه گذار خود به نام Mar Hershenson شرکت Pear را بنیان نهاده و در حال حاضر عهده دار مدیریت آن است اضافه می کند: ”ریاضی و علوم ریشه ای بسیار عمیق در فرهنگ ایران باستان دارند.“
نوزاد به مریم میرزاخانی اشاره می کند که اولین زن و اولین ایرانی است که موفق به کسب مدال فیلدز شد که از آن به عنوان معادل جایزه نوبل اما در حوزه ریاضی یاد می شود. (متاسفانه میرزاخانی که یکی از پروفسورهای دانشگاه استنفورد بود چندی پیش در سن ۴۰ سالگی به علت بیماری سرطان درگذشت).
همچنین نوزاد از دانشگاه صنعتی شریف ایران یاد می کند که بسیاری از دانشجویان ایرانی دانشگاه استنفورد، ابتدا از آن فارغ التحصیل شده اند. در حقیقت رسانه های آمریکایی از دانشگاه شریف به عنوان یکی از بهترین دانشگاه های جهان در زمینه ارائه برنامه های درسی حوزه الکتریک و مهندسی یاد می کنند.“
نکته جالب اینجاست که یکی از بنیانگذاران این دانشگاه پدر برادران پرتوی یعنی فیروز پرتوی است که اولین پروفسور این دانشگاه محسوب می شود. مریم میرزاخانی هم مدرک خود را از این دانشگاه دریافت کرده است.
نوزاد پیشنهاد می دهد برای اطلاع از تحولاتی که احتمالا در آینده ای نه چندان دور رقم خواهد خورد بهتر است نگاهی به سایر ایرانیان هم داشته باشیم. وی با اشاره به ایرانیان که می شناسد از همه آنها با صفت واقعا مهربان، دوست داشتنی و دلسوز یاد می کند؛ صفاتی که وی معتقد است ایرانی ها در محیط کار و شرکت هم آنها را همراه دارند: ”به ما یاد می دهند که هوای یکدیگر را داشته باشیم و فکر می کنم ایرانی ها شرکت ها را همانند خانواده خود می دانند.“
البته با بررسی یک مورد ساده می تون صحت این ادعا را ثابت کرد: ظاهرا کارکنان شرکت اکسپدیا از دارا خسروشاهی کاملا راضی بوده اند زیرا ۲۲۰۰ از آنها در نظر سنجی انجام شده امتیاز بسیار بالایی به وی داده و به همین خاطر وی اخیرا در لیست مدیران عامل برتر آمریکا از بین صد نفر رتبه سی و نهم را از آن خود کرده است.
نوزاد که خود یکی از شبکه سازان حرفه ای است محیط کاری بسیار خوبی در شرکت Pear که قبلا Pejman Mar Ventures نام داشته ایجاد کرده است.
وی اضافه می کند که در پائلو آلتو، سانفرانسیسکو و ونکوور، عده زیادی از ایرانی ها و ایرانی-آمریکایی ها در صبح روزهای جمعه به دور یکدیگر جمع شده و اسم این ملاقات ها را ”نون بربری“ گذشته اند؛ اسمی که به خاطر محبوبیت این نوع نان که معمولا با پنیر و مربا می خورند به این دورهمی اطلاق می شود. مهمان ها در رفت و آمد آزاداند اما می دانند که تشکیل شبکه دوستان، پشتیبانی و جریان مستمری از ایده های ناب همواره در حاشیه این دیدارها شکل می گیرند.
نوزاد که خانواده اش در دهه ۸۰ میلادی به آلمان مهاجرت کرده قبل از این که وارد حوزه فناوری شده و تبدیل به یک سرمایه گذار تمام عیار شود به شغل فروش فرش به میلیونرهای حوزه آی تی مشغول بوده معتقد است که شاید فاکتور سومی هم در میان باشد. بسیاری از ایرانی ها همانند سایر مردمی که چیزی برای گفتن دارند مشکلات بسیار زیادی برای رسیدن به آمریکا داشته اند و به همین خاطر زندگی در این کشور را ساده نمی گیرند.
نوزاد این طور توضیح می دهد: ”اکثر ما زندگی در آمریکا را از صفر شروع کرده ایم اما در آمریکا هرگز بر اساس کشوری که در آن متولد شده ام، زبان مادری ام یا دینم قضاوت نکرده است. فرصت های بسیار زیادی به من داده شده است و من به خاطر همه آنها سپاسگزارم.“
موفقیت نوزاد، خسروشاهی یا سایر ایرانیان ساکن آمریکا اتفاقی نبوده و به همین خاطر بسیاری از ایرانیان مهاجر مواضع سختی در برابر سیاست ها و سخنان ترامپ اتخاذ کردند؛ ترامپ قصد داشت مهاجرت تمام مسلمانان که ایرانیان هم جز آنها هستند به آمریکا را ممنوع کنند.
بعد از اولین حرکت ترامپ برای آغاز ممنوعیت سفر به آمریکا، دارا خسروشاهی یادداشتی برای کارمندان اکسپدیا ارسال کرده و توضیح داد که شاید مانورهای ترامپ امنیت زندگی در آمریکا را اندکی بیشتر کند اما بدون شک آن را تبدیل به ملتی کوچک خواهد کرد؛ ملتی که به جای آینده نگری تنها به فکر مسائل داخلی اش بوده و به جای نوآوری و آغازگر تغییرات در دنیا صرفا مشغول واکنش نشان دادن به تحولات جدید خواهد بود.
هادی پرتوی هم که از بستگان نزدیک خسروشاهی است اوایل سال در مصاحبه ای با The Atlantic دیدگاهی مشابه مطرح کرده بود: ”آمریکایی ها روزانه محصولاتی که توسط ایرانی ها ساخته شده را استفاده می کنند یا به مطب های پزشکان ایرانی رفته و مرتبا از سوی آنها معالجه می شوند. این فرهنگی نیست که آمریکا را تهدید می کند و معتقدم نپذیرفتن مهاجران به کشور، صرفا به خاطر داشتن حس کاذب امنیت، کاری کاملا اشتباه است.“ پرتوی در کنار برادرش علی از بنیانگذاران پروژه غیرانتفاعی Code.org است.
البته ایرانیان آمریکا پیش تر یعنی زمانی که باراک اوباما قانونی امضا کرد که بر اساس آن ورود مسلمانان به خاک آمریکا ممنوع می شد هم نسبت به این مساله هشدار داده و موضع گیری های شفافی در قبال آن اتخاذ کردند. بیش از ۳۰ سرمایه گذار و مدیر عامل نامه ای گشاده به کنگره آمریکا ارسال و قوانین تبعیض آمیز مسافرت به آمریکا را تقبیح کرده بودند.
وب سایت Medium پیش تر لیستی از ایرانیان موفق در حوزه فناوری را منتشر کرده بود که از آن میان می توان به امید کردستانی (مدیر قبلی کسب و کار در گوگل و مدیر اجرایی توئیتر)، پی یر امید یار (موسس ای بی)، شروین پیشه ور و شون راد (بنیانگذار نرم افزار Tinder) اشاره کرد. البته کارآفرین موفق یعنی مهندس انوشه انصاری که در سال ۲۰۰۶ موفق به سفر به فضا شد را هم نباید از قلم انداخت.
