شرکت‌های فعال در حوزه مدل‌های جهان (World Models) با وجود جذب سرمایه و جلب توجه گسترده در صنعت هوش مصنوعی، هنوز درباره محصولاتی که قرار است از این فناوری به بازار عرضه کنند اطلاعات چندانی منتشر نکرده‌اند.

مدل‌های جهان به سیستم‌هایی گفته می‌شود که تلاش می‌کنند محیط فیزیکی و روابط فضایی میان اشیا را درک و مدل‌سازی کنند. چنین فناوری‌ای می‌تواند در حوزه‌های مختلفی از رباتیک و خودروهای خودران گرفته تا تولید محتوای تعاملی، شبیه‌سازی و حتی زیست‌پزشکی کاربرد داشته باشد.

اما گستردگی همین کاربردها باعث شده مشخص نباشد شرکت‌های اصلی این حوزه دقیقاً کدام بازار را هدف گرفته‌اند.

AMI Labs هنوز از محصول آینده خود نمی‌گوید

AMI Labs، شرکت تحت رهبری یان لوکان، یکی از بازیگران اصلی حوزه مدل‌های جهان محسوب می‌شود. با این حال، این شرکت درباره اینکه فناوری خود را در نهایت به چه محصولی تبدیل خواهد کرد، اطلاعات محدودی ارائه کرده است.

مایکل ربات، یکی از بنیان‌گذاران و معاون بخش World Models در AMI Labs، در یک نشست تخصصی درباره برنامه‌های شرکت توضیح مشخصی ارائه نکرد. او در پاسخ به پرسش درباره پروژه‌های در دست توسعه گفت شرکت زمانی درباره آن‌ها صحبت خواهد کرد که برای انتشار اطلاعات آماده باشد.

ربات در گفت‌وگویی دیگر نیز تأکید کرده است AMI هنوز در مرحله تحقیق و توسعه قرار دارد و فعلاً برنامه‌ای برای اعلام عمومی محصولات یا زمان‌بندی عرضه آن‌ها ندارد.

البته AMI Labs کمتر از یک سال است که فعالیت خود را آغاز کرده و ادامه فعالیت در حالت محرمانه در چنین مرحله‌ای چندان عجیب نیست.

World Labs دست‌کم یک محصول قابل مشاهده دارد

World Labs، شرکت تأسیس‌شده توسط فی‌فی لی، در این میان محصول مشخص‌تری ارائه کرده است. پلتفرم Marble نمونه‌ای از کاربرد مدل‌های جهان است که در نمایش‌های مختلف برای تولید محتوای رسانه‌ای و ساخت محیط‌های سه‌بعدی قابل کاوش مورد استفاده قرار گرفته است.

از این فناوری می‌توان برای ایجاد محیط‌های بازی ویدئویی، جلوه‌های رایانه‌ای و برخی کاربردهای رباتیک نیز استفاده کرد. بااین‌حال، هنوز مشخص نیست کدام‌یک از این کاربردها در نهایت به بازار اصلی World Labs تبدیل خواهد شد.

حتی تأمین‌کنندگان داده هم از پروژه‌ها خبر ندارند

مخفی‌بودن برنامه‌ها تنها به خود شرکت‌های سازنده مدل‌های جهان محدود نمی‌شود. حتی برخی شرکت‌هایی که داده مورد نیاز این فناوری را تأمین می‌کنند، از محصول نهایی مشتریان خود اطلاع دقیقی ندارند.

الکس دو ویگان، مدیرعامل Physicl، یکی از تأمین‌کنندگان داده برای شرکت‌های فعال در حوزه World Model، می‌گوید می‌داند داده‌های این شرکت در پروژه‌های مشتریان مورد استفاده قرار گرفته است، اما از اینکه دقیقاً چه محصولی در حال توسعه است، اطلاعی ندارد.

به گفته او، اطلاع بیشتر از اهداف مشتریان می‌تواند به Physicl کمک کند داده‌هایی متناسب‌تر با نیازهای پروژه‌های آن‌ها تولید کند.

چرا کاربرد مدل‌های جهان هنوز مشخص نیست؟

مدل‌های جهان برخلاف برخی محصولات هوش مصنوعی، تنها به یک کاربرد محدود نمی‌شوند. برای نمونه، یک مدل می‌تواند محیط اطراف خودرو را برای رانندگی خودکار مدل‌سازی کند؛ اما همین فناوری می‌تواند برای آموزش یک ربات انسان‌نما، ساخت محیط مجازی از روی ویدئو یا شبیه‌سازی تعاملات فیزیکی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

AMI Labs نیز تاکنون فعالیت‌هایی در حوزه‌هایی مانند تولید، زیست‌پزشکی و رباتیک داشته و از طریق همکاری با Nabia وارد حوزه نرم‌افزارهای هوش مصنوعی برای پزشکان شده است.

بنابراین، هنوز مشخص نیست کدام‌یک از این بازارها در نهایت به تمرکز اصلی شرکت تبدیل خواهد شد.

شرکت‌ها برای افشای زودهنگام اطلاعات عجله ندارند

یکی از دلایل احتمالی این محرمانگی، وضعیت سرمایه‌گذاری در صنعت هوش مصنوعی است. شرکت‌های فعال در حوزه مدل‌های جهان تا زمانی که بتوانند سرمایه لازم برای ادامه تحقیق و توسعه را تأمین کنند، الزام چندانی برای معرفی سریع یک محصول تجاری مشخص ندارند.

از طرف دیگر، اعلام زودهنگام یک کاربرد مشخص می‌تواند رقبا را نیز به همان بازار جذب کند. برای مثال، اگر AMI Labs اعلام کند در حال ساخت یک ربات انسان‌نما یا یک سامانه پیشرفته تولید تصاویر و جلوه‌های سینمایی است، شرکت‌های رقیب نیز می‌توانند منابع خود را به همان حوزه اختصاص دهند.

رقابت احتمالی نیز محدود به شرکت‌های تخصصی World Model نخواهد بود. استارتاپ‌های جدید و شرکت‌های بزرگی مانند OpenAI و Anthropic نیز در صورت مشخص‌شدن مسیر تجاری این فناوری می‌توانند وارد این حوزه شوند.

به همین دلیل، شرکت‌ها ممکن است ترجیح دهند تا زمان رسیدن فناوری به مرحله مناسب، درباره محصول نهایی خود سکوت کنند.

مدل‌های جهان در «جنگل تاریک» هوش مصنوعی

این وضعیت به مفهوم «جنگل تاریک» در آثار علمی‌تخیلی سی‌سین لیو شباهت پیدا کرده است؛ جایی که هر بازیگر نمی‌داند دیگران دقیقاً چه توانایی یا برنامه‌ای دارند و جلب توجه زودهنگام می‌تواند مزیت رقابتی را از بین ببرد.

در بازار مدل‌های جهان نیز هنوز مشخص نیست هر شرکت پشت درهای بسته چه فناوری یا محصولی را توسعه می‌دهد. آنچه فعلاً روشن است، ظرفیت گسترده این فناوری و سرمایه‌گذاری قابل‌توجه روی آن است؛ اما اینکه این سرمایه‌گذاری‌ها در نهایت به ربات، خودروهای خودران، ابزارهای تولید محتوا یا کاربردی کاملاً متفاوت منجر شوند، هنوز مشخص نیست.

نوشته شرکت‌های سازنده مدل‌های جهان، پروژه‌های واقعی خود را مخفی نگه می‌دارند اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.