سه پروژه دولت الکترونیکی به بهره برداری رسیدند

ICTna- دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات کشور از بهره برداری از چند پروژه ویژه دولت الکترونیکی به مناسبت روز جهانی ارتباطات خبر داد.

Bagheriasl,.jpg

به گزارش آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا)، رضا باقری اصل با اعلام این خبر گفت: سرویس الکترونیکی استعلام ضمانت نامه های بانکی و سرویس استعلام کدهای شبا براساس کد ملی از جمله پروژه هایی هستند که توسط بانک مرکزی به بهره برداری رسیده اند.

به گفته او، سرویس های بانک مرکزی مصوبه جلسه 10 کارگروه تعامل پذیری بودند و از امروز توسط متقاضیان قابل بهره برداری هستند.

باقری اصل گفت: ثبت نام رایگان و الکترونیکی تامین کنندگان کالا وخدمات در سامانه تدارکات الکترونیکی توسط وزارت صمت نیز پروژه دیگر ذیل مجموعه دولت الکترونیکی و ناشی از گزارش نظارتی موضوع بند ح ماده 68 سامانه ستاد تدارکات الکترونیکی است.

او افزود: درخصوص این پروژه، سرپرست وزارت صمت ابلاغ کرده برای ایجاد انگیزه بیشتر و تسهیل ورود تامین کنندگان به بازار تقاضای دولت رایگان و غیر حضوری شود و از 24 اردیبهشت ماه 99 به بهره برداری رسیده است.

 

شیوه‌نامه جلوگیری از محرمانه‌سازی سلیقه‌ای اسناد دولتی ابلاغ شد

کمیسیون انتشار دسترسی آزاد به اطلاعات با انتشار شیوه‌‌نامه‌ای تکلیف اسناد محرمانه را مشخص کرد و از این پس با اتکا به این شیوه‌نامه دیگر دستگاه‌‌ها و وزارتخانه‌ها نمی‌توانند سلیقه‌ای در خصوص انتشار اطلاعات عمل کنند و به بهانه محرمانه بودن مانع انتشار دستورالعمل‌ها شوند.
 
در شیوه‌نامه تشخیص و تفکیک اسرار دولتی از اطلاعات عمومی به محرمانگی اسناد الکترونیکی نیز مانند اسناد کاغذی توجه شده است و هیچ تفاوتی میان این دو قائل نشده‌اند. طبق این شیوه‌نامه تنها اسنادی محرمانه تلقی و جزو اسرار دولتی به شمار می‌آیند که روی آنها یکی از مهرهای «بکلی سری»، «سری»،«خیلی محرمانه» یا «محرمانه» قید شده باشد در غیر این‌صورت نمی‌توان اسناد را جزو اسناد طبقه‌بندی شده به حساب آورد و انتشار آن برای عموم آزاد است. طبق این شیوه‌نامه اسنادی که به شیوه الکترونیکی تولید شده‌اند نیز در صورت داشتن یکی از طبقه‌بندی‌های ذکر شده جزو اسرار دولتی به شمار می‌آیند و تفاوتی میان اسناد الکترونیکی و کاغذی دولتی وجود ندارد.
 
همچنین تصویر یا کپی اسناد طبقه‌بندی شده شامل کاغذی و الکترونیکی نیز در حکم اسناد طبقه‌بندی شده است و نباید منتشرشده یا در دسترس قرار گیرد. با وجود قانون دسترسی آزاد به اطلاعات در بسیاری از مواقع دستگاه‌های دولتی به بهانه محرمانه بودن اطلاعاتی که در اختیارشان است از ارائه اطلاعات به متقاضیان خودداری می‌کنند یا آنان را به صورت عمومی منتشر نمی‌کنند، حال این شیوه‌نامه سعی کرده است تا حدودی مسیر محرمانه بودن اطلاعات را مشخص کند و اسناد دولتی غیر محرمانه را از محرمانه مجزا کند.
 
در این شیوه‌نامه پیش‌بینی شده است که در صورت نگهداری اطلاعات روی لوح‌های فشرده یا در یک حامل یا داده پیام یکپارچه اگر مهر طبق‌بندی اطلاعات روی لوح زده شود به معنای آن است که تمامی داده‌های موجود در آن لوح یا داده پیام جزو داده‌های طبقه‌بندی شما به شمار می‌آیند. در مواردی که تردیدی در این خصوص ایجاد شد، می‌توان از مرجع تهیه کننده آن لوح یا کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات استعلام کرد.
 
در این شیوه نامه تاکید شده که در صورتیکه یک یا چند سند از اسناد یک پرونده مورد مطالبه دارای مهر طبقه‌بندی باشد باید طبق اصل تفکیک عمل کرد؛ یعنی اسناد طبقه‌بندی نشده از طبقه‌بندی شده جدا شود یا چناچه ارائه انتشار آنها به افشاری مفاد اسناد طبقه‌بندی شده نیانجامد، آن اسناد در دسترس متقاضیان قرار گیرد یا به صورت عمومی منتشر شود.
 
همچنین طبق این شیوه‌نامه اطلاعات موجد حق و تکالیف عمومی و اطلاعات راجع به وجود یا بروز خطرات زیست محیطی و همچین اطلاعات راجع به وجود یا بروز تهدیدات سلامت را به هیچ‌عنوان نمی‌توان جزو اطلاعات محرمانه طبقه‌بندی کرد و اگر این اطلاعات از سوی سازمان یا دستگاهی طبقه‌بندی شود کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات درخواست اصلاح آن را می‌کند.
 
یکی از مشکلات در اسناد طبقه‌بندی شده چگونگی خروج این اسناد از حالت محرمانگی است، تا کنون رویه مشخصی در این خصوص در کشور وجود نداشته است حال در این شیوه نامه پیش‌بینی شده که اگر سندی برای ارسال از یک موسسه عمومی به موسسه عمومی دیگر طبقه‌بندی شده باشد از سوی موسسه ارسال کننده می‌تواند از حالت محرمانگی خارج شود همچنین اعلام شده که برای لغو طبقه‌بندی اسناد یا کاهش طبقه آنان از سوی کمیسیون راهنمایی‌های لازم به موسسات عمومی صورت می‌گیرد. اما همچنان رویه مشخصی در این شیوه برای آن پیش‌بینی نشده است. از سویی در این شیوه نامه به موسسات عمومی اشاره شده است و هنوز مشخص نیست که آیا دستگاه‌های دولتی نیز می‌توانند اسناد را از حالت محرمانگی خارج کنند.
 
متن کامل این شیوه‌نامه را می‌توانید از اینجا بخوانید.

شرایط دریافت وام ۲ میلیارد تومانی کسب‌وکارهای آسیب دیده از کرونا اعلام شد

سازمان فناوری اطلاعات با ابلاغ الحاقیه به دستورالعمل اعطای وام ۲ میلیارد تومانی از وجوه اداره شده  به شرکت‌های آسیب دیده در شرایط بحران شیوع ویروس کرونا را اعلام کرد. براساس این دستور العمل، دامنه شمول حمایت این وام، اشخاص حقوقی است که به واسطه بحران حاصل از شیوع ویروس کرونا، ارائه خدمات یا فروش خدمات آنها تحت تاثیر قرار گرفته است، میزان این تسهیلات حداکثر ۲ میلیارد تومان با نرخ سود ۹ درصد است.
 
 این دستورالعمل برای به حداقل رساندن عواقب اقتصادی-اجتماعی شرایط حاصل از شیوع ویروس کرونا در کشور صادر شده است. تسهیلات سرمایه در گردش متناسب با تعداد نیروی انسانی دارای کد بیمه به کسب‌وکارها اختصاص می‌یابد و براساس ابلاغیه‌ای که سازمان نظام صنفی رایانه‌ای منتشر کرده است به ازای هر نیروی انسانی دارای کد بیمه مبلغ ۱۰ میلیون تومان و حداکثر تا ۲ میلیارد تومان با نرخ بهره ۹ درصد وام به شرکت های متقاضی دارای شرایط تعلق می‌گیرد. زمان بازپرداخت این تسهیلات ۱۲ ماهه و بدون دوره تنفس است.
 
پیش از این، دبیر سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران اعلام کرده بود که سازمان نصر قصد دارد مجموعه راهکارهایی را به دولت پیشنهاد دهد که می‌تواند کسب‌وکارهای حوزه آی‌تی را در دوران شیوع ویروس کرونا که به نظر می‌رسد تا تیرماه ادامه خواهد داشت از خطر تعطیلی و تعدیل نیرو نجات دهد.
 
در این الحاقیه آمده است که سقف تسهیلات برای شرکت‌ها نوپا ۵۰۰ میلیون و برای شرکت‌های غیرنوپا ۲ میلیارد تومان است. کسب‌وکارها برای دریافت این تسهیلات می‌توانند در سامانه ایران نوآفرین ثبت‌نام کنند و پس از آن اطلاعات درخواست تسهیلات اضطراری نوآفرین را تکمیل کنند. شناسایی کسب‌وکارها به عنوان کسب‌وکار فاوای آسیب‌دیده در شرایط بحرانی توسط دبیرخانه وجوه اداره شده و سازمان نظام صنفی کشور انجام می‌شود. از سوی دیگر با دریافت این وام کسب‌وکارها متعهد به حفظ ۹۰ درصدی سطح اشتغال تا پایان زمان بازپرداخت تسهیلات هستند.
 
در این الحاقیه تاکید شده که اگر متقاضیان وام به تعهد خود عمل نکنند، پرداخت اقساط با نرخ سود معادل نظام بانکی انجام می‌شود. کسب‌وکارهای نوپا که وام ۵۰۰ میلیون تومانی به آنها تعلق می‌گیرد برای دریافت وام نیاز به ۲ ضامن و چک یا ظهرنویسی دارند. کسب‌وکارهای غیرنوپا که تا سقف ۲ میلیارد تومان می‌توانند وام دریافت کنند نیاز به اوراق سهام قابل معامله در بازار اول یا اوراق خزانه یا ضمانتنامه معتبر بانکی یا ضمانتنامه صندوق نوآوری و شکوفایی یا صندوق‌های پژوهشی و فناوری یا وثیقه ملکی دارند.
 
روز گذشته(۲۳ فروردین) در نشست آنلاین مشترک روسای کمیسیون‌های سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران مصوب شد کسب و کارهای فاوای آسیب دیده، بتوانند تسهیلات ۵۰۰ تا دو هزار میلیون تومانی از محل وجوده اداره شده در طرح حمایتی سازمان نصر و سازمان فناوری اطلاعات دریافت کنند. دستورالعمل ارائه تسهیلات ضرروی به شرکت‌های نوپا به دلیل شیوع کرونا مصوب کرده بود که در گام اول ۶ شرکت بعد از بررسی‌های لازم برای دریافت این وام انتخاب شده‌اند. قرار بود در صورت موافقت نهایی وزارت ارتباطات به زودی و براساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته تهسیلات به این شرکت‌ها پرداخت شوند. تعدیل نیرو در برخی شرکت‌های بزرگ استارت‌آپی در پی شیوع و گسترش ویروس کرونا سبب شد تا  سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور تصمیم بگیرد با تشکیل دبیرخانه بحران به مشکلات کسب‌وکارها در این زمان و پس از بحران رسیدگی کند.

الزام وزارت بهداشت به اجرای کامل برنامه سلامت‌ الکترونیکی

کارگروه سلامت الکترونیکی موظف شده است تا ظرف یک ماه برنامه تحقق صددرصدی سلامت الکترونیکی را به شورای اجرایی فناوری اطلاعات ارائه دهد.
 
کارگروه سلامت الکترونیکی باید برنامه استقرار و بهره‌برداری صددرصدی سلامت الکترونیکی را با پوشش تمامی ذینفعان به نحوی که شامل معماری کلان، اهداف عملیاتی، برنامه اقدام و میزان استقرار پروژه‌های اصلی سلامت الکترونیکی است را در یک بازه زمانی یک ماهه به شورای اجرایی فناوری اطلاعات تحویل دهد.
 
۴ پروژه کلیدی سلامت الکترونیکی که بارها در برنامه‌های مختلف توسعه‌ای از آنها یاد شده است پرونده الکترونیکی سلامت، استحقاق سنجی و رفع همپوشانی کلیه بیمه‌ها، ارجاع و نسخه الکترونیکی و رسیدگی الکترونیکی به بیماران است.
 
وظیفه تدوین برنامه مشخص برای اجرای صددرصدی پروژه‌های مربوط به سلامت الکترونیکی در دوازدهمین جلسه شواری اجرایی فناوری اطلاعات به تصویب رسیده بود و تقریبا با ۹ ماه تاخیر در ۲۵ اسفند ماه امسال به این کارگروه از سوی وزیرارتباطات و فناوری اطلاعات به عنوان معاون شورای اجرایی فناوری اطلاعات ابلاغ شده است. به نظر می‌رسد کرونا موجب شده است تا الزام به اجرایی شدن طرح‌ها و پروژ‌ه‌های مربوط به سلامت بیش از گذشته حس شود.
 
کارگروه سلامت الکترونیکی بر اساس مصوبه جلسه هشتم شورای عالی فناوری اطلاعات در تاریخ هشتم تیرماه ۹۴ با حضور وزیر بهداشت به عنوان رئیس جلسه و نمایندگانی از وزارت تعاون، وزارت دفاع، وزارت صمت، سازمان فناوری اطلاعات، سازمان نظام پزشکی، تامین اجتماعی، بیمه سلامت ایرانیان، سازمان بهزیستی، هلال احمر، سازمان غذا و دارو و دبیرکارگروه شوای فناوری اطلاعات تشکیل شده است. وظیفه این کارگروه در همان مصوبه پیاده‌‌سازی سلامت الکترونیکی و ارائه سرویس به ذینفعان عنوان شده بود.
 
گسترش ویروس کرونا و درگیر شدن بخش عمده‌ای از مردم جامعه و نظام پزشکی ایران الزام پیاده‌سازی سلامت الکترونیکی را بیش از پیش پررنگ کرد. هم‌اکنون طبق گزارش‌های اعلام شده از سوی وزارت بهداشت پرونده الکترونیکی سلامت به صورت کامل در کشور اجرا شده است، اما اجرایی شدن این بخش منتج به ارائه سرویس نهایی به مردم نشده بلکه فقط کار جمع‌آوری داده‌‌ها را برای وزارت بهداشت ساده کرده است. هم‌اکنون تمامی مراکز بهداشتی دولتی به این سامانه متصل هستند و اطلاعاتشان به صورت کامل روی این سامانه قرار می‌گیرد از همین روست که وزارت بهداشت در این دوره توانسته است که داده‌های متبلا به ویروس کرونا را به لحظه جمع آوری کند.
 
از دیگر پروژه‌هایی که تا کنون بخشی از آن پیاده سازی شده رفع همپوشانی کلیه بیمه‌ها با یکدیگر است. اجرای این پروژه نیز آغاز شده است اما هنوز نمی‌توان گفت که به صورت کامل اجرایی شده است. طبق مصوبه شورای اجرایی فناوری اطلاعات برای اجرای کامل این پروژه‌ها و رسیدن سرویس نهایی به ذینفعان کارگروه سلامت الکترونیکی باید میزان پیشرفت پروژه‌ها به همراه نیازمندی‌ها و الزامات اجرایی سایر دستگاه‌ها را تدوین و به صورت مرتب و در بازه‌های زمانی ۳ ماهه به دبیرخانه شورا گزارش دهد و دبیرخانه نیز ضمن نظارت مستمر بر اجرای کار سعی در حذف موانع اجرایی آن کند. دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات پیش از این نیز اعلام کرده بود که این شورا از روند اجرای سه پروژه ملی که یکی از آنها پروژه سلامت الکترونیکی است رضایت ندارد و نظارت سختگیرانه خود را بر اجرای آن لحاظ خواهد کرد.

همکاری پرداختیارها با دستگاه‌های دولتی رسمیت یافت

 
وزیر امور اقتصادی و دارایی طی ابلاغیه‌ای به دستگاه‌های اجرایی دولتی رسما به آنها اجازه داد تا از پرداختیارها در ارائه خدماتشان و پرداخت‌های خرد دولتی استفاده کنند.
 
در ابلاغیه‌ای که از سوی وزیر امور اقتصاد به تمامی دستگاه‌های اجرایی ارسال شده با اشاره به دستورالعمل «چهارچوب‌ها و ضوابط بانکی خرد، کیف‌پول الکترونیکی و پرداختهای مبتنی بر انواع فناوری» دستگاه‌های اجرایی را موظف کرده تا سازوکارهای لازم برای دریافت وجوه خرد دولتی از طریق شرکت‌های خدمات فناوری مالی را مهیا کنند.
 
در بند ۳ دستورالعمل و ضوابط بانکی خرد تاکید شده است که «دستگاه‌های اجرایی موظفند سازوکارهای لازم برای دریافت وجود خرد دولتی را از طریق شرکت‌های خدمات فناوری مالی فراهم کنند. دستگاه‌های یاد شده مجازند در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط از هر یک از شرکت‌های خدمات پرداخت مجاز استفاده کنند.» هر چند تاریخ این مصوبه به آبان ماه سال ۹۷ باز می‌گردد؛ اما تاکنون هیچکدام از دستگاه‌های اجرایی برای ارائه خدمات خود از پرداختیارها استفاده نکردند. حال به نظر می‌رسد با ابلاغ این دستورالعمل مسیر همکاری بخش خصوصی کوچکتر و دولت هموار شود.
 
 
تصویر این نامه روی صفحه توییتر دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات رضا باقری اصل قرار گرفته بود
 
در  ابلاغیه اخیر وزیر اقتصاد تاکید شده است که به دلیل تغییر اسامی شرکت‌های پرداختیاری، دستگاه‌های دولتی برای دریافت خدمات از آنها باید از طریق سایت شاپرک صحت سنجی‌های لازم را انجام دهند.
 
اولین تفاهم‌نامه‌های پرداختیاری شهریور ماه ۹۷ میان ۶ شرکت پرداختیار با شاپرک امضا شد، هم‌اکنون با گذشت بیش از یک سال ونیم از آن زمان تعداد تفاهم‌نامه‌های پرداختیاری امضا شده به ۹۰ تفاهم‌نامه می‌رسد. یعنی در شرایط فعلی در حدود ۹۰ پرداختیار در حال فعالیت در کشور هستند.
 
در همین زمینه دبیر انجمن فین‌تک با اشاره به این ابلاغیه وزیر اقتصاد به پیوست گفت: « تا کنون به ۲ دلیل امکان استفاده از خدمات پرداختیاری در دستگاه‌های دولتی وجود نداشت، یکی از آنها به دلیل ذهنیت ایجاد شده در مدیران دستگاه‌های دولتی بود؛ بسیاری از آنها تصور می‌کنند که حتما باید با بانک‌ها کار کنند و چون شرکت‌های PSP را وابسته بانک‌ها می‌دانند، پس کار کردن و ارائه سرویس از طریق آنها برایشان ساده است، از سویی شرکت‌های PSP خدمات پرداخت خود را به رایگان در اختیار دستگاه‌های دولتی می‌گذارند و به ازای انجام تراکنش از آنها کارمزدی دریافت نمی‌کنند.»
 
مهدی عبادی ادامه داد: « با این ابلاغیه به نظر می‌رسد مشکل ذهنیت مدیران برطرف شود و آنان بپذیرند که می‌توانند با پرداختیارها همکاری کنند اما باید در نظر داشت که پرداختیارها خدمات خود را کارمزدی ارئه می‌دهند آیا دستگاه‌های دولتی حاضر به پرداخت کارمزد به پرداختیارها هستند.» او اضافه کرد: «می‌توان پیش‌بینی کرد که در آینده حتما پرداختیارهایی با دستگاه‌های دولتی مذاکره خواهند کرد و آنها را مجاب می‌کنند که کارمزد تراکنش‌های خرد خود را بپردازد؛ اما در مقابل پرداختیارهایی نیز هستند که خدمات خود را به رایگان در اختیار دستگاه‌های دولتی می گذارند و در مقابل از شرکت‌های PSP طلب سهم از تراکنش می‌کنند.» عبادی گفت: « قطعا شکل دوم که دریافت سهم از انجام تراکنش است مدل پذیرفته شده‌ای نیست اما به نظر می‌رسد ما در آینده شاهد آن در بازار خواهیم بود.»
 
دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات و دبیرکارگروه تعامل‌پذیری که ارئه دهنده این پیشنهاد به وزیر اقتصاد به شمار می‌آید نیز در پاسخ به این سوال پیوست که آیا دستگاه‌های اجرایی می‌توانند به ازای انجام تراکنششان کارمزد بپردازند گفت: « پرداختیارها باید توجه کنند که آنها فقط سرویس پرداخت ارائه نمی‌دهند؛ بلکه می‌توانند خدمات خود را به گونه‌ای تعریف کنند که در انتها منتج به یک خرده پرداخت شود و در نهایت هزینه کل خدمت را طلب کنند.» رضا باقری اصل اضافه کرد:« از سویی آنان با ارائه این سرویس‌ها می‌توانند به تعداد مشتریان خود بیافزایند.»
 
او اعلام کرد: «شرکت‌های PSP فقط می‌توانند خدمات پرداخت ارائه دهند؛ اما چنین محدودیتی برای شرکت‌های پرداختیاری وجود ندارد آنها می‌توانند خودشان یا با همکاری با استات‌آپ‌های دیگر مجموعه خدمتی را به یک دستگاه ارائه دهند و در نهایت هزینه آن خدمت را طلب کنند.»
 
او برای روشن شدن این موضوع توضیح داد: «به طور مثال می‌توان تصور کرد که این شرکت‌ها با تامین اجتماعی برای صدور دفترچه بیمه وارد مذاکره شوند و کل فرایند انجام کار که منجر به یک پرداخت خرد می‌شود را بر عهده گیرند یا اینکه با یکی از شرکت‌های بیمه قرارداد ببندند و کل فرایند انجام کار را به صورت ترکیبی برعهده گیرند.»
 
باقری اصل تاکید کرد که هم‌اکنون این مسیر برای پرداختیارها و دستگاه‌های دولتی فراهم شده است که بتوانند با تعریف سرویس‌های ترکیبی شرایطی را فراهم کنند که امکان ارائه بهتر خدمات الکترونیکی به تمامی شهروندان وجود داشته باشد.
 
او با اشاره به تعرفه‌هایی که در قانون بودجه برای ارائه خدمات دستگاه‌های دولتی تعریف شده است گفت: « پرداختیارها بر اساس آن تعرفه‌ها نیز می‌توانند خدمات خود را تعریف کنند و کارمزد خود را از دستگاه دولتی بگیرند.»
 
حال به نظر می‌رسد توپ در زمین شرکت‌های پرداختیار قرار گفته است تا با تعریف خدمات مختلف بتوانند سرویس‌های بهتر وبیشتری به مردم ارائه دهند و در مقابل برای خود نیز درآمد کسب کنند.

چرا نمی‌شود در خانه ماند: وقتی دولت دورکاری دوست دارد ولی ندارد

در کنار ده‌ها ایده برای عصبانیت مردم از ساز و کار کنترل کرونا در کشور یکی از مهمترین سئوالات، سوال در مورد تضاد در سیاست‌های خانه‌نشینی و دورکاری دولت است. از سویی دولت و رسانه‌های رسمی آن، مردم را تشویق به خانه‌نشینی درکنار توصیه‌های بهداشتی می‌کنند و مجلس و شورای نگهبان و نهادهای غیر عملیاتی تعطیلند از سوی دیگر کارمندان، کارشناسان  و بسیاری از نیروهای کار عملیاتی ناگزیر به روند رایج کاری هستند. چطور این تضاد خلق شده؟
چند دهه اهمال در مفهوم دولت الکترونیکی.
 
بسیاری از شرکت‌های بخش خصوصی آنهایی که توان زیرساختی لازم برای دور کاری را داشتند با امکاناتی که در اختیارشان بود سعی کردند کارمندانشان را به خانه ماندن ترغیب کنند تا این دوره بگذرد، دوره‌ای که هنوز معلوم نیست چقدر به درازا می‌کشد. فروردین ماه به اتمام می‌رسد یا اوایل تابستان. اما واقعیت این است تا زمانی‌که دولت نتواند خدمات خود را از راه دور به شهروندان و کارمندانش ارائه دهد تمامی اقداماتی که از سوی شرکت‌های بخش خصوصی صورت می‌گیرد بیشتر شبیه تزئینات دور بشقاب شامی است که غذایی در آن نیست.
 
سرویس‌هایی که دولت سال‌هاست برای آنها هزینه کرده و بارها افتتاح شده‌اند بهترین زمان برای زیر بار رفتنشان است و پس دادن آزمونشان اما مشخص نیست که چرا نمی‌خواهیم یا نمی‌توانیم از این سرویس‌ها استفاده کنیم. برای مثال اپلیکیشن دولت همراه را در نظر بگیرید، وقتی که رونمایی شد قرار بود که بسیاری از خدمات دولتی از طریق آن ارئه شود و البته که در آن دوره بسیاری از این خدمات ارائه شد حتی اگر بخاطر داشته باشید بخشی از ثبت‌نام کارت سوخت نیز از طریق آن انجام شد و مجریان طرح در آن زمان از موفقیت آمیز بودن آن صحبت می‌کردند حال چرا از این اپلیکیشن برای ارائه بسیاری از خدمات استفاده نمی‌شود.
 
در مثالی دیگر می‌توان به کارپوشه ایرانیان اشاره کرد. کارپوشه‌ای که با هدف یک راه ارتباطی امن میان دولت و شهروندان ایجاد شده بود. دولت نمی‌تواند از طریق این کارپوشه بسیاری از سرویس‌هایی که باید به مردم ارائه دهد را لااقل برای یک دوره گذار چند ماهه از این طریق ارائه دهد ؟ آیا امکان ارسال قبوض آب و برق و تلفن و گاز از این طریق برای مردم فراهم نیست یا از طریق این کارپوشه امکان پیگیری کارها و درخواست‌هایشان به دستگاه‌های دولتی وجود ندارد؟ در حقیقت نمی‌شود از این ظن صرف‌نظر کرد که شاید کل این ماجراها و اشتباهات از حد یک پوسته رنگین فراتر نبوده.
 
باید در نظر داشت که به احتمال زیاد کرونا دیگر با زندگی ما همراه خواهد بود و ما به تدریج باید سبک زندگی و کارهای روزمره خود را تغییر دهیم یا اگر این ویروس نیز ریشه کن شود احتمال اینکه بیماری همه‌گیر دیگری از جایی دیگر سر برآورد وجود دارد، پس بهتر است زیرساخت‌هایی که سالهاست آماده شده یا اعلام شده که آماده بهره‌برداری هستند به بهره‌برداری برسد.
 
به نظر می رسد در چنین شرایطی گله‌کردن از دولت که چرا پروازها را متوقف نکردی یا چرا فلان شهر را قرنطینه نکردی دیر باشد و فایده‌ای به حالمان نداشته باشد چرا که دیگر از آن دوره گذشته‌ایم اما می‌توانیم از دولت بخواهیم زیرساختهایی که برای ارئه خدمات الکترونیکی آماده کرده است را زیر بار ببرد و از دستگاه‌ها بخواهد که خدمات خود را آنلاین ارائه دهند. از سویی زیرساختی فراهم کند که کارمندان  و ارباب رجوع دولت نیز با کمترین میزان حضور در دستگاه‌ها سرویس‌های مورد نیاز خود را به ارائه دهند یا دریافت کنند فقط در این صورت است که از این بحران و بحران‌های مشابه می‌توان گذر کرد.
 
اگر نه دوباره فقط رونمایی از چند اپلیکیشن می‌ماند و فراموشی آنها پس از بحران که شاید این بار به این سرعت نگذرد.

مصوبات مربوط به ویروس کرونا روی سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات قرار گرفت

 
 دستورالعمل‌ها و مصوبات مربوط با ویروس کرونا به منظور دسترسی شفاف و بدون محدودیت همه شهروندان روی سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات قرار گرفت.
 
 تا کنون بیش از ۸۰ مصوبه و اطلاعیه در  بخش دسترسی به اطلاعات دستورالعمل‌ها و مصوبات مرتبط به کرونا ویروس روی سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات به آدرس  foia.iran.gov.ir قرار گرفته است.
 
 
پیش از این رضا باقری اصل دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات در توییتی از قرار گرفتن مصوبات مربوط به ویروس کرونا روی سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات گفته بود
 
در حال‌حاضر بیشتر مصوبات و اطلاعیه‌هایی که روی این سامانه قرار گرفته مربوط به مصوبات ملی است و فقط تعدادی از دستگاه‌‌های دولتی اقدام به انتشار اطلاعات و مصوبات مربوط به بخش خود روی این سامانه کرده‌اند. قدیمی‌ترین اطلاعیه‌ای که روی این سامانه قرار گرفته است به سوم اسفند ۱۳۹۸ باز می‌گردد که از سوی شهرداری تهران و شهرداری مشهد برای مقابله با ویروس کرونا صادر شده است.
 
سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات پس از تصویب قانون دسترسی آزاد به اطلاعات به منظور قرار گرفتن تمامی مصوبات و دستورالعمل‌های دولتی در ابتدای دولت یازدهم ایجاد و راه‌اندازی شد. از طریق این سامانه تمامی شهروندان می‌توانند به دستورالعمل‌ها و مصوبات دولتی که محرمانه نیستند دسترسی پیدا کنند.
 
هم‌اکنون ۷ هزار و ۵۱۸ دستگاه دولتی به این سامانه متصل هستند و قرار است این دستگاه‌ها مصوبات خود در تمامی زمینه‌ها  روی این سامانه منتشر کنند و چنانچه شهروندی نیاز به مصوبه‌ای داشت از طریق این سامانه برای وی ارسال شود. قوه مقننه و تعدادی از استانداری‌ها و شهرداری‌ها به این سامانه متصل هستند. هنوز قوه قضائیه به این سامانه متصل نشده است.
 
یکی از کمبودهای اطلاعاتی این سامانه، داده‌های مربوط به ویروس کروناست. وزارت بهداشت هنوز اقدامی برای قرار دادن اطلاعات و داده‌های مربوط به ویروس کرونا روی این سامانه نکرده است. البته وزارت بهداشت داده‌های مربوط به مدل انتشار این ویروس را نه تنها روی سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات قرار نداده بلکه روی اپلیکیشنی که مخصوص این ویروس نیز ایجاد شده قرار نداده است. از همین رو رئیس سازمان فناوری اطلاعات در توییتی از دسترسی نداشتن به داده‌های بیماران گله کرده است.
 
 
 
 
در همین زمینه روز گذشته وزیر ارتباطات در توییتی اعلام کرد که آنها توانسته‌اند به کمک دریافت بخشی از اطلاعات مبتلا به کرونا در ایران و تحلیل اطلاعات حمل ونقل، پرداخت حضوری و … آنها توسط متخصصان داده‌کاوی و استخراج مدل شیوع، به این جمع بندی برسند که سه مرکز مهم پخش ویروس کرونا در ایران به ترتیب بیمارستان‌ها، پمپ بنزین‌ها و سوپرمارکت‌ها هستند.
 
 
نقشه گسترش ویروس کرونا در تهران
 
همچنین او در توییتی دیگر با اشاره به استفاده از داده‌های در سامانه مقابله با کرونا (اپلیکیشن ac19 )، که با مشارکت مردم به دست می‌آید نقشه‌ میزان خطر احتمال ابتلا به کرونا در مناطق تهران را به نمایش گذاشت. به باور مدیران وزارت ارتباطات در اختیار داشتن اطلاعات شفاف‌تر وزارت بهداشت در زمینه شیوع بیماری کرونا در کشور، بیشتر می‌تواند به اطلاع رسانی دقیق در مورد مناطقی که درگیر این بیماری هستند و جلوگیری از گسترش این ویروس در کشور کمک کند.هر چند در خصوص اطلاعات و داده های منتشر شده بدلیل نوع دریافت اطلاعات دریافتی از کابران این اپلیکیشن که بدلیل خوداظهاری بودن آن ابهام وجود دارد اما به نظر می‌رسد اگر امکان قرار گرفتن داده‌های مربوط به ویروس کرونا روی سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات فراهم شود نه تنها بخش دولتی می‌تواند از آن بهره‌برداری کند و به داده‌های مورد نیاز خود دست یابد بلکه بخش خصوصی و متخصصان علم داده نیز می‌توانند با تجزیه و تحلیل آن به خروجی قابل اعتمادی در مورد مدل انتشار این ویروس دست یابند.
 
انتظار می‌رود در روزهای آتی سایر دستگاه‌‌های دولتی نیز اقدام به انتشار اطلاعات و دستورالعمل‌های خود روی سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات کنند.

آیا بیماری مسری کرونا به عنوان فورس ماژور در قراردادهای دولت قرار می‌گیرد؟

 
دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات طی نامه‌ای از معاون حقوقی رئیس جمهوری خواسته است تا مشخص کند که آیا دوره‌های درنظر گرفته شده برای شیوع بیماری‌های مسری همچون کرونا جزو دوره‌های فورس ماژور تلقی خواهند شد؟ در صورت قبول یا روشن شدن وضعیت این پیشنهاد عملا ناتوانی یا تاخیر پیمانکاران و شرکت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات و دیگر بخش‌های اقتصادی طرف قرارداد با دولت در دوره بروز و شیوع این بیماری، مورد محافظت حقوقی قرار می‌گیرند.
 
 اگر دوره بیماری کرونا یا سایر بیماری‌های مسری جزو دوره‌‌های فورس ماژور تعیین شود طرفین قرارداد‌ها در صورت عدم انجام تعهد خود در آن دوره مقرر نمی‌توانند در دادگاه‌ها از یکدیگر شکایت کنند و این دوره به دوره کلی قرار داد اضافه خواهد شد. در این صورت شرکت‌ها و پیمانکاران طرف قرارداد برای عدم انجام یا تاخیر در انجام تعهدات‌شان با چالش های حقوقی مواجه نخواهند شد و پرداخت های مالی به پیمانکاران نیز روند قانونی و طبیعی خود مطابق قراردادها قابل تداوم خواهد بود.
 
فورس ماژور چیست؟
فورس ماژور که در قوانین ایران از آن قویه قهریه نام برده می شود طبق اطلاعات ویکی‌پدیا اصطلاحی در حقوق فرانسه که ظاهراً نخستین بار در قانون مدنی فرانسه «کد ناپلئون» به کار رفته و سپس در کشورهای دیگر، همین اصطلاح، حتی در حقوق و کتاب‌های متعدد، مورد استفاده قرارگرفته و رایج شده است. در حقوق فرانسه، فورس ماژور دارای معنی عام و معنی خاص است. فورس ماژور به معنی عام، عبارت است از هر حادثه خارجی «خارج از حیطه قدرت متعهد» غیرقابل پیش‌بینی و غیرقابل اجتناب، که مانع اجرای تعهد باشد. فورس ماژور استثنایی بر اصل «لزوم وفای به عهد» است. این شروط در موقعیت‌هایی اعمال می‌شوند که در آن شرایط موجود در زمان اجرای قرارداد، تغییر زیادی کرده است. به نحوی که در زمان انعقاد قرارداد بین طرفین شرایط این گونه نبوده و یا از آنچه که طرفین انتظار داشتند بسیار متفاوت بوده است. این موضوع در قراردادهای بین المللی بیشتر مشاهده می‌شود.
 
این درحالی است که اگرچه در قوانین ایران به صورت کلی بلایای طبیعی از جمله سیل و زلزله جزو دوره‌های فورس ماژور یا قوه قهریه در نظر گرفته می‌شود؛ اما به صورت خاص به بیماری‌های مسری اشاره نشده است. از همین رو گاهی در برخی از قراردادها به صورت مجزا طرفین قرارداد به بیماری مسری در بند فورس ماژور یا قویه قهریه اشاره می کنند که این موضوع باعث می شود قرارداد در صورت وقوع و بروز بیماری مسری نیز همجنان از حقوق قانونی طرفین محافظت کند.
 
 
 
 
طبق ماده ۲۲۶ و ۲۲۷ قانون مدنی تنها در زمانی می‌توان از طرف قرار داد و تعهد در دادگاه شکایت و ادعای خسارت کرد که علاوه بر اینکه دوره انجام تعهد در قرار داد مشخص شده باشد بلکه طرف انجام تعهد نتواند ثابت کند که به یک دلیل خارجی امکان انجام تعهد وجود نداشته است.
 
در صورت قبول بیماری کرونا به عنوان فورس ماژور در قراردادهای دستگاهی اجرایی دولت با شرکت‌های بخش خصوصی و پیمانکاران خصوصی، حتی در صورت عدم قید عبارت بیماری‌های مسری در این قراردادها با توجه به پیشنهاد ارائه شده از سوی دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات، عملا بیماری کرونا به عنوان بیماری مسری که شرایط اجرای قرارداد را تغییر داده مورد قبول قرار خواهد گرفت.
 
رضا باقری اصل، در این نامه از لعیا جنیدی، معاون حقوقی رئیس جمهوری خواسته تا مشخص کنند که در خصوص تعیین شرایط قوه قهریه برای دستگاه‌های اجرایی یا مصادیق آن مرجع ذیصلاح چه نهاد یا مرجعی است. در اصل دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات از معاون حقوقی ریاست جمهوری خواسته است که مکانیزم ماشه فورس ماژور چکانده شود.
 
شرایط سخت ایجاد شده برای کسب‌وکارها به دنبال شیوع ویروس کرونا خسارت‌های زیادی به تمامی کسب وکارها وارد کرده و خواهد کرد. چنانکه پیش بینی می شود حتی پیمانکاران و شرکت های طرف قراداد از بخش خصوصی با دولت خصوصا بخش های اجرایی و عملیاتی پروژه های فناوری اطلاعات و ارتباطات ناتوان از عمل به تعهدات خود در قراردادها باشند.
 
شیوع ویروس کرونا در ایران باعث شده است در برخی موارد حتی  کسب و کارهای آنلاین نیز دست به تعدیل نیرو در این کسب‌وکارها بزنند. پیش بینی می‌شود در صورت تداوم این وضعیت و ناتوانی شرکت های خصوصی و پیمانکاران فناوری اطالاعات و ارتباطات کشور در عمل به تعهدات خود ناگزیر با رکود و تعدیل نیروی انسانی بیشتری مواجه شوند.
 
شب گذشته (۱۳ اسفند) نیز بانک مرکزی  اعلام کرد که سررسید وام‌های قرض‌الحسنه و تسهیلات برخی کسب‌وکارها به تعویق افتاده است. براساس این تصمیم اقساط تسهیلات کسب‌وکارهای که به دلیل شرایط ناشی از شیوع کرونا دچار مشکل شده‌اند و همینطور اقساط تسهیلات قرض الحسنه کلیه اشخاص در ماه‌های اسفند ۹۸ و فروردین و اردیبهشت ۹۹بدون وظع هرگونه جریمه یا کارمزد به زمان انتهای اقساط آنها منتقل می‌شود.

آذری جهرمی: برای رئیس جمهور شدن منع قانونی ندارم

وزیر ارتباطات در برنامه زنده تلویزیونی «زنده باد زندگی» گفت: بعد از پایان دوره وزارت، دوست دارم به فضای تحقیق برگردم. خوشحالم عملکردم طوری بوده که من را در سطح ریاست جمهوری می‌بینند البته من چنین تصمیمی ندارم، هرچند از نظر سنی هم منع قانونی در این خصوص وجود ندارد.
 
صبح امروز (یکشنبه) آذری جهرمی با حضور در برنامه زنده باد زندگی درباره فضای مجازی صحبت کرد.  وی گفت: ملت های دیگر، ملت ایران را ملتی می پندارند که دست بر زانوی خود گرفته اند و مقاوم هستند و اگر مشکلی وجود دارد بین حکومت هاست. در فضای مجازی مشکل ما این است که بازی پروپاگاندای کشورهای مخالف در جریان است اما ما فضای مجازی خود را برای پاسخگویی به این مسائل محدود کرده ایم.
وزیر ارتباطات در خصوص مرز باریکی که بین آزادی بیان و هرج و مرج در فضای مجازی وجود دارد، گفت: فاصله بین این دو، قانون است. مسئله این است که در فضای مجازی قانون روشن نداریم چرا که کشور این فضا را به رسمیت نمی‌شناسند. ما به لحاظ رسانه‌ای در کشور تک بعدی عمل می‌کنیم و به صدا و سیما بسنده می‌کنیم. اما واقعیت این است که رسانه های اجتماعی و نوین را به رسمیت نمی‌شناسیم و با آن مشکل داریم و آن را قانون‌مند نکرده‌ایم. ضمن این که با مطبوعات نیز سلیقه‌ای رفتار می‌شود.
 
او اشاره کرد: امروز درگیر بیماری کرونا هستیم. پرستاران و پزشکان در خط مقدم این جبهه هستند. وزارت بهداشت در جنگ سختی که دارند خوب عمل می کنند و اگر روی فضای مجازی بیشتر تمرکز می‌کردیم قطعا امروز با شایعات رو به رو نبودیم. اگر دستور العمل‌ها، تعداد مبتلایان، تاییدیه‌ها و تکذیبیه‌ها را در یک سایت منتشر می کردند قطعا اطلاع‌رسانی بهتری صورت می‌گیرد.
جهرمی در خصوص دولت الکترونیک گفت: دولت الکترونیک زیرساختی دارد که در آن پیشرفت خوبی داشته‌ایم. سال ۹۲ سیصد هزار ایرانی به موبایل پهن باند و ۴ میلیون در خانه اینترنت داشتند. اما امروز نزدیک به ۷۰ میلیون ایرانی در گوشی تلفن همراه خود اینترنت پهن باند دارند. بالغ بر ۲۰هزار میلیارد تومان دولت و مقدار زیادی بخش خصوصی در این بخش سرمایه گذاری کرده است.
وی خاطرنشان کرد: اصل کاری که باید انجام شود این است که تبادل اطلاعات بین دستگاه‌ها اتفاق بیفتد. دستگاه ها معمولا مراجعات مردمی را به جهت ایجاد رانتی که می کنند، دوست دارند و به همین دلیل در مقابل تبادل اطلاعات و متمرکز شدن آن ها در یک نقطه مقاومت می کنند. برای محسوس شدن خدمات دولت الکترونیک باید این تبادلات شکل بگیرد.
جهرمی گفت: ما بنا بر رای مردم انتخاب می شویم و باید به آن ها خدمت کنیم. خواسته مردم امروز فناوری اطلاعات و اقتصاد دیجیتال است که تمام رهبران دنیا در خصوص آن صحبت می کنند. برای پیاده سازی اقتصاد دیجیتال مقاومت هایی وجود دارد و تغییراتی ایجاد می کند. توان آن فردی که مقاومت می کند بیش از توان فردی است که قرار است تغییر ایجاد کند.
وزیر ارتباطات ادامه داد: بعد از وزارت دوست دارم به فضای تحقیق برگردم. روزی که به عنوان وزیر پیشنهادی به مجلس معرفی شدم با ۱۵۵ رای و چالش بسیار زیاد لب مرزی به عنوان وزیر انتخاب شدم ولی خوشحالم که عملکرد طوری بوده که من را در سطح ریاست جمهوری می‌دانند اما من چنین تصمیمی ندارم، هرچند از نظر سنی هم منع قانونی در این خصوص وجود ندارد و قانون صغر سن به تصویب نرسیده است.
 

شورای اجرایی فناوری اطلاعات ناظر دولت‌الکترونیکی شد

هیات دولت با تصویب اساسنامه جدید شورای اجرایی فناوری اطلاعات، وظیفه نظارت بر برنامه‌های توسعه دولت‌الکترونیکی در کشور را برعهده این شورا گذاشت.
 
در این اساسنامه که اواخر آبان ماه گذشته در هیات دولت تصویب و ابلاغ شد این شوار موظف شده به صورت دوره‌ای گزارش‌های وضعیت توسعه دولت‌الکترونیکی را به مجلس، شورای عالی فضای مجازی و هیات دولت ارائه کند.
 
پس از تصویب و ابلاغ این اساسنامه رئیس جمهوری پس از ۱۲ سال برای اولین بار در جلسه شورای اجرایی فناوری اطلاعات شرکت کرد و تحولات صورت گرفته در توسعه دولت‌الکترونیکی را مورد بررسی قرار داد.
 
طبق اساسنامه جدید، ریاست شورا برعهده رئیس جمهوری و نایب رئیس شورا نیز وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات تعیین شده است. از دیگر وظایفی که در این اساسنامه برای شورای اجرایی فناوری اطلاعات در نظر گرفته شده ایجاد هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی در تبادل و به اشتراک‌گذاری داده و اطلاعات و همچنین تصویر شیوه بهر‌ه‌گیری از داده‌های کلان و داده‌کاوی پایگاه‌های اطلاعات کشور با رعایت محرمانگی و حریم خصوصی است. همچنین تصویب مقررات، دستورالعمل‌ها و استانداردها به منظور هماهنگی در ضوابط فنی و اجرایی فناوری اطلاعات بر عهده این شورا گذاشته شده است.
 
طبق اساسنامه تصمیمات شورا با رعایت سیاست‌های کلی نظام و مصوبات شورای عالی فضای مجازی و در چهارچوب قوانین و مقررات پس از تایید رئیس جمهوری توسط وزیرارتباطات و فناوری اطلاعات ابلاغ می‌شود و مسئولیت نظارت بر حسن اجرای این مصوبات بر عهده وی خواهد بود.
 
شوار حداقل سه ماه یکبار تشکیل جلسه خواهد داد و اگر رئیس جمهوری قادر به حضور در جلسه نبود، جلسه شورا با حضور معاون اول رئیس جمهور تشکیل خواهد شد.
 
پس از منحل شدن شوراهای عالی در دولت نهم و باقی ماندن شورای فناوری اطلاعات تا حدودی شکل فعالیت شورای اجرایی فناوری اطلاعات تغییر کرد و بیشتر به سمت پیگیری و اجرای پروژه‌های دولت الکترونیکی حرکت کرد. حال در اساسنامه جدید شورا نیز بیشتر بر توسعه دولت‌الکترونیکی و هماهنگی میان بخش‌های مختلف برای توسعه آن هدف قرار گرفته است.