پاسخ به هفت پرسش کلیدی درباره اینترنت

هزاران کیلومتر سیم و کابل وصل‌شده به مراکز داده راه کاربران را برای ورود به یک دنیای دیگر هموار و فکر کردن به دنیای بدون اطلاعات آنی و فوری را به امری ناشدنی تبدیل می‌کنند.
اينترنت چيست، چند نفر در دنيا همزمان به اينترنت وصل هستند، آنجا چه مي‌كنند و آينده اينترنت چه خواهد شد پرسش‌هايي هستند كه يان سمپل، دبير گروه علم گاردين در اين مطلب به آنها پاسخ مي‌دهد.
 
اينترنت چيست؟
اينترنت شبكه‌اي گسترده است كه به شبكه‌هاي رايانه‌اي سراسر جهان در شركت‌ها، دولت‌ها، دانشگاه‌ها و ديگر سازمان‌ها امكان مي‌دهد با يكديگر گفتگو كنند. پيامد اين شبكه‌ها انبوه كابل‌ها، رايانه‌ها، مراكز داده، روترها، سرورها، ماهواره‌ها و برج‌هاي واي‌فاي است اجازه و امكان سفر اطلاعات به گوشه و كنار جهان را مي‌دهد. اين همان زيرساختي است كه شما را قادر مي‌سازد خريد كنيد، زندگي‌تان را در شبكه‌هاي اجتماعي به اشتراك بگذاريد، در نتفليكس فيلم و سريال ببينيد، به قوم و خويش‌تان در چهار گوشه دنيا ايميل بزنيد و در وب دنبال كوچك‌ترين گربه دنيا بگرديد.
 
حجم اينترنت چقدر است؟
يكي از راه‌هاي اندازه زدن حجم و بزرگي اينترنت، مقدار اطلاعاتي است كه در آن به اشتراك گذاشته مي‌شود؛ حدود پنج اگزابايت در روز. اگر نمي‌دانيد اين عدد يعني چه، به اين مثال توجه كنيد؛ پنج اگزابايت تقريبا برابر حجم 40 هزار فيلم دو ساعتي در ثانيه است! براي انتقال دادن اين حجم از داده به كلي سيم و كابل نياز است. صدها هزار كيلومتر كابل از مرزها مي‌گذرند و حجمي بسيار بيشتر بر بستر دريا مي‌خوابند تا جزيره‌ها و قاره‌ها را به اينترنت وصل كنند. حدود 300 كابل زيردريايي به ضخامت شلنگ آبياري از اينترنت امروزي پشتيباني مي‌كنند. در بسياري از اين كابل‌ها دسته‌هاي فيبر نوري هر كدام به قطر يك تار موي انسان اطلاعات را با سرعت نور به اين سو و آن سوي دنيا مي‌برند. يكي از طولاني‌ترين كابل‌هاي اينترنت در دنيا بيش از 19 هزار كيلومتر طول دارد و كاليفرنيا را به سنگاپور، هنگ‌كنگ و ديگر نقاط آسيا پيوند مي‌دهد. سال 2008 خراب شدن دو كابل دريايي نزديك بندر اسكندريه مصر ميليون‌ها كاربر را در آفريقا، آسيا، خاورميانه، هند و پاكستان تحت تاثير قرار داد. سال گذشته هم يكي از فرماندهان ارشد دفاعي بريتانيا هشدار داد روسيه مي‌تواند با خرابكاري كردن در كابل‌هاي دريايي تهديدي بزرگ براي تجارت جهاني و فضاي اينترنت در دنيا باشد.
 
اينترنت چقدر نيرو مصرف مي‌كند؟
شركت چيني هواوي تخمين مي‌زند صنعت فناوري اطلاعات و ارتباطات تا سال 2025 حدود 20 درصد نيروي برق دنيا را مصرف مي‌كند و مسئول انتشار بيش از پنج درصد از آلودگي‌هاي كربني دنيا خواهد بود. اين حجم از مصرف نيرو و توليد آلودگي را مي‌توان «سونامي داده» نام نهاد. دو سال پيش آزمايشگاه ملي لارنس بركلي در آمريكا تخمين زد كه مراكز داده در آمريكا (تسهيلات ويژه ذخيره، فرآوري و انتشار اطلاعات رايانه‌ها) تا سال 2020 براي كار كردن به 73 ميليارد كيلووات نيرو نياز خواهند داشت؛ نيرويي معادل 10 برابر خروجي ايستگاه‌هاي توليد برق هسته‌اي هينكي پوينت بي.
 
شبكه گسترده جهاني world wide web چيست؟
شبكه روشي براي ديدن و به اشتراك گذاشتن اطلاعات در اينترنت است. آن اطلاعات در قالب متن، موسيقي، عكس، فيلم يا هر چيز ديگر روي صفحه‌هاي شبكه نوشته شده و در فضاي صفحه‌هاي مرورگر در دسترس قرار مي‌گيرد. گوگل در هر ثانيه به 40 هزار جستجو پاسخ مي‌دهد و 60 درصد بازار جهاني مرورگرها را از طريق كروم در اختيار دارد. همين حالا بيش از دو ميليارد وبسايت ثبت‌شده در فضاي وب فعال هستند كه بيشتر آنها به ندرت بازديدكننده دارند. تقريبا يك‌دهم درصد سايت‌هاي برتر كه تعدادشان حدود پنج ميليون سايت است، بيش از نيمي از ترافيك جهاني وب را به خود اختصاص داده‌اند. گوگل، يوتيوب، فيس‌بوك، سايت چيني بايدو، اينستاگرام، ياهو، توييتر، شبكه اجتماعي وي‌كي در روسيه، ويكي‌پديا، آمازون و البته سايت‌هاي مستهجن از جمله پربازديدترين سايت‌ها هستند. ظهور اپليكيشن‌ها به اين معني است كه براي بسياري از مردم دسترسي داشتن به اطلاعات مورد نياز صرفا با ورود به فضاي اينترنت از طريق مرورگرها نيست و آنها مي‌توانند مستقيم با يك اپليكيشن سراغ خبرها، پيام‌ها، پيش‌بيني وضع هوا، ويدئوهاي محبوب و ساير نيازهايشان بروند.
 
چند نفر از مردم دنيا آنلاين هستند؟
بستگي دارد آنلاين بودن را چطور تعريف كنيم. بر اساس معيارهاي اتحاديه بين‌المللي مخابرات وابسته به سازمان ملل، هر فردي كه در سه ماه گذشته وارد فضاي اينترنت شده باشد آنلاين محسوب مي‌شود. اگر اين تعريف را در نظر بگيريم، تا پايان سال 2017 حدود سه ميليارد و 580 ميليون نفر يا 48 درصد مردم دنيا آنلاين بوده‌اند؛ رقمي كه تا پايان سال 2018 به 3.8 ميليارد نفر يا 49 درصد مي‌رسد. در برخي كشورها تقريبا تمام مردم آنلاين هستند؛ 98 درصد در ايسلند، دانمارك، نروژ، لوكزامبورگ و البته بحرين. در اين كشور آسيايي 95 درصد مردم از اينترنت استفاده مي‌كنند كه 10 درصد بيش از اسپانيا، 11 درصد بيش از آلمان و 15 درصد بيش از فرانسه است. در ايتاليا هم فقط 64 درصد مردم آنلاين هستند. آمار كاربران آنلاين در آمريكا 89 درصد است و فقرا، سالمندان، درس‌نخوانده‌ها و روستاييان جزو گروه‌هاي غيرآنلاين آمريكا به شمار مي‌روند. با اين حال، در حوزه آنلاين بودن غرب دست بالا را ندارد و آمريكا با داشتن 300 ميليون كاربر آنلاين، هنوز 500 ميليون نفر با چين فاصله دارد. هر چند 40 درصد چيني‌ها هنوز به اينترنت دسترسي ندارند. در هند هم با اينكه 60 درصد مردم آفلاين هستند اما تعداد كاربران آن در سال 2018 به 500 ميليون نفر رسيده است.
 
كاربران آنلاين چه مي‌كنند؟
در يك دقيقه در اينترنت اين اتفاق‌ها مي‌افتد: 156 ميليون ايميل، 29 ميليون پيام، 1.5 ميليون آهنگ، چهار ميليون جستجوي گوگل، دو ميليون دقيقه تماس اسكايپي، 350 هزار توييت، 243 هزار عكس در فيس‌بوك، 87 هزار ساعت تماشاي نتفليكس، 65 هزار پست در اينستاگرام و 400 ساعت بارگذاري ويدئو در يوتيوب. بيشترين مصرف ترافيك در اينترنت صرف تماشاي ويدئو مي‌شود. بر اساس آمار شركت آمريكايي سيسكو، 77 درصد ترافيك اينترنت دنيا به تماشاي ويدئو در سايت‌ها، نتفليكس و يوتيوب اختصاص دارد.
 
آفلاين هم داريم؟
به لطف افزايش دسترسي به گوشي‌هاي هوشمند و كاهش 50 درصدي هزينه استفاده از اينترنت همراه در سه سال اخير، كشورهاي آفريقايي با سرعت بيشتر آنلاين مي‌شوند اما هنوز هم هستند سرزمين‌هايي كه بيشتر آفلاين دارند تا آنلاين. در تانزانيا، اوگاندا و سودان 30 تا 40 درصد كاربر آنلاين وجود دارد و اين آمار در گينه، ليبريا و سيرالئون به هفت تا 11 درصد مي‌رسد. در اريتره و سومالي كمتر از دو درصد مردم به اينترنت دسترسي دارند. ضمن اينكه با بالا رفتن سن تمايل به آنلاين شدن كاهش مي‌يابد. در حالي كه 99 درصد از گروه سني 16 تا 34 سال در بريتانيا آنلاين هستند، بيش از نيمي از جمعيت 4.5 ميليون نفري آفلاين را گروه سني بالاي 75 سال تشكيل مي‌دهند. در دوسوم كشورها مردان بيش از زنان آنلاين مي‌شوند و در آمار جهاني تعداد مردن آنلاين 12 درصد بيش از زنان است. اين در حالي است كه در قاره آفريقا زنان 25 درصد كمتر از مردان به اينترنت دسترسي دارند اما در پاكستان آمار مردان آنلاين تقريبا دو برابر زنان است. در هند هم 70 درصد كاربران اينترنت را مردان تشكيل مي‌دهند. جاماييكا هم با داشتن بيشترين مدير زن در دنيا، طبعا در تعداد كاربران آنلاين زن از مردان پيشي گرفته است.
 

روسیه با سرویس اینترنت ماهواره‌ای به دلایل امنیتی مخالفت کرد

 
سرویس امنیت فدرال روسیه با توافقی که به یک شرکت آمریکایی اجازه می‌داد با استفاده از شبکه ماهواره‌ای امکان استفاده از اینترنت در بخش‌های دورافتاده روسیه را فراهم کند مخالفت کرد.
دلیل مخالفت سرویس امنیت فدرال روسیه با این پروژه امکان استفاده از آن برای جمع آوری اطلاعات و ضربه به امنیت ملی عنوان شده است.
 
به گزارش یورونیوز شبکه ماهواره‌ای «وان وب» (OneWeb) از مجموعه ای ماهواره‌ها برای فراهم سازی امکان دسترسی به اینترنت در سطح جهان تشکیل شده است. شرکت آمریکایی «وان وب» در سال ۲۰۱۵ میلادی با سازمان فضایی فدرال روسیه (روسکاسموس) به توافق دست یافته بود.
 
ولادیمیر سادوونیکوف، یکی از مقامات امنیتی روسیه ضمن اعلام مخالفت سرویس امنیت فدرال با این پروژه دلیل آن را احتمال در اختیار گرفتن انحصار خدمات اینترنت رسانی به مناطق دورافتاده و روستایی دانست.
 
وی اظهار داشت: «[با این پروژه] برخی از مناطق روسیه کاملا به خدمات ماهواره ای خارجی وابسته می شوند.»
 
این مقام امنیتی روسیه همچنین تاکید کرد که کشورش تاکنون شواهدی دال بر عدم استفاده از «وان وب» برای جمع آوری اطلاعات دریافت نکرده است.
 
ولادیمیر سادوونیکوف تاکید کرد که مسکو در نظر دارد با مشارکت هند، چین و کشورهای «غیرمتخاصم» شبکه ای مشابه «وان وب» راه اندازی کند.

کاهش رشد دسترسی مردم جهان به اینترنت

آمارها حکایت از کاهش رشد دسترسی مردم جهان به اینترنت دارد و انقلاب دیجیتال برای میلیاردها نفر از مردم جهان به آرزو تبدیل‌ شده است.
گاردین در گزارشی نوشت: رشد دسترسی جهانی به اینترنت از 2015 بدین سو رو به کاهش گذاشته است و عدم دسترسی زنان و روستاییان فقیری که از آموزش به دورمانده‌اند، فرصت دستیابی به اینترنت را از دست‌ داده‌اند.
جزئیات گزارش ماه آینده توسط بنیاد وب سازمان ملل به سرپرستی «سر تیم برنرز- لی» منتشر خواهد شد که نشان می‌دهد رشد 19 درصدی سال 2007 در سال گذشته به 6 درصد کاهش پیداکرده است. «Dhanaraj Thakur» مدیر بنیاد وب می‌گوید: مشکل اینکه برخی آنلاین هستند و برخی آفلاین، افزایش نابرابری‌ها میان مردم جهان است که بیشتر از قبل شده است.
در سال 2014 سازمان ملل پیش‌بینی کرد که تا 2017 نیمی از جمعیت جهان آنلاین می‌شوند اما باید تا 2019 و 2020 منتظر شد تا به این رقم‌ها برسیم.(از دید سازمان ملل استفاده از اینترنت با هر ابزاری طی سه ماه گذشته به معنای آنلاین بودن کاربر در هر نقطه‌ای از جهان تلقی می‌شود).
از دست دادن فرصت اقتصادی، عدم دسترسی به اعانه عمومی، آموزش، شبکه‌های اجتماعی،‌آی دی کارت و خدمات حکومت دیجیتالی، ازجمله معایب عدم دسترسی به اینترنت است.
درحالی‌که 98.2 درصد از ایسلندی‌ها و 98 درصد از بحرینی‌ها به اینترنت دسترسی دارند، فقط 1.2 درصد از مردم در اریتره و 1.9 درصد از مردم سومالی آنلاین هستند. اغلب مردم آفلاین در مناطقی زندگی می‌کنند که کمپانی‌های مخابراتی قادر به ارائه سرویس به‌دلیل گران بودن و صعب‌العبور بودن و نداشتن زیرساخت نیستند. حتی اگر بتوانند با موبایل آنلاین شده و هزینه اینترنت را بپردازند، به‌دلیل پایین بودن سطح مهارت و کمبود محتوا به زبان بومی، دسترسی آسان نخواهد بود.
«ملکوم جانسون»، قائم‌مقام‌ ای تی یو می‌گوید دیتای 2018 که دسامبر منتشر خواهد شد، روند کاهش دسترسی را به‌وضوح نشان خواهد داد. وی تأکید می‌کند ما نیاز به اتصالات اینترنتی ارزان‌قیمت‌تر و محتوای جذاب‌تر برای مردم داریم تا جلو روند کاهشی را بگیریم.
بر اساس آمار دانشگاه برکلی در سال 2012 با افزایش 10 درصدی دسترسی به اینترنت پرسرعت شاهد افزایش تولید ناخالص داخلی تا 1.35 درصد در کشورهای درحال‌ توسعه بودیم. آمار دیگری حکایت از این دارد که دوبرابر شدن اینترنت موبایل باعث افزایش GDP تا نیم درصد شده است.
 

رشد ۲ برابری مصرف محتوای داخلی اینترنت در ۵ ماه

از ۲۴۰۰ گیگابیت بر ثانیه ظرفیت مراکز تبادل ترافیک داده کشور، میزان مصرف لحظه ای محتوای داخلی در کشور 317 گیگابیت بر ثانیه است و تاکنون بیشینه مصرف 724 بیت بر ثانیه بوده است.
 
مرکز تبادل ترافیک داده تهران آمار میزان استفاده از محتوای داخلی را نمایش می‌دهد.
 
مراکز تبادل ترافیک داده (IXP) در چهار کلان شهر تهران، تبریزٖ، شیراز و مشهد راه اندازی شده‌ تا شرکت های ارایه دهنده سرویس اینترنت، موبایل و تولیدکنندگان محتوا در این مرکز حضور پیدا کنند و با برقراری همتایی (Peering) با یکدیگر، به بالا رفتن سطح کیفی خدمات کمک کرده و هزینه تمام شده محتوای داخلی را برای کاربر نهایی کاهش دهند.
 
ظرفیت فعلی این مرکز ۲۴۰۰ گیگابیت بر ثانیه، مصرف فعلی محتوای داخلی 317.39 گیگابیت بر ثانیه و بیشینه مصرف 724.91 بیت بر ثانیه است.
به گفته وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در سال ۹۵ بیشینه مصرف محتوای داخلی در کشور 8 گیگابیت بر ثانیه و در 3 خردادماه امسال ۳۰۳ گیگابیت برثانیه بوده است که آمار مهرماه نشان از رشد مصرف محتوای بومی در کشور دارد. 
 
این مرکز به نشانی http://tehran-ix.ir/ در دسترس است.

مخالفت وزارت ارتباطات با طرح جدایی مدیریت اینترنت از دولت

پس از گذشت چند روز از مطرح شدن بررسی طرح جدایی گذرگاه بین الملل اینترنت از دولت و تحویل آن به سازمان پدافند غیرعامل در مجلس، معاون وزیر ارتباطات نسبت به این موضوع، واکنش نشان داد.
 
موضوع طرح جدایی گذرگاه بین‌الملل اینترنت از دولت و تحویل آن به نیروهای مسلح (سازمان پدافند غیرعامل) چند روزی است که در فضای مجازی منتشر شده است و گفته می شود که این موضوع به درخواست نصرالله پژمانفر در کمیسیون فرهنگی مجلس مطرح و به بررسی گذاشته شده است.
 
این پیشنهاد مطابق با ماده ۱۲ طرح حمایت از پیام رسان های داخلی مطرح شده که درآن آمده است که مدیریت گذرگاه بین‌الملل اینترنت از مسئولیت شرکت ارتباطات زیرساخت جدا و در اختیار نیروهای مسلح و سازمان پدافند غیرعامل قرار گیرد.
 
در این زمینه تاکنون وزارت ارتباطات، نظر رسمی خود را اعلام نکرده است.
 
اما حمید فتاحی معاون وزیر ارتباطات و رئیس هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت در صفحه توئیتر خود نسبت به این موضوع واکنش نشان داد.
 
وی نوشت: «در مورد طرح سلب اختیار گذرگاه اینترنت از دولت، وزارت ارتباطات در جلساتی، دلایل قانونی و فنی مخالفت خود را اعلام کرده است.»
 
فتاحی افزود: «با احترام به شأن قانونگذاری مجلس، ما مجری قانون خواهیم بود. اما نباید در زمانیکه به دنبال رفع انحصار و تقویت اقتصاد مقاومتی هستیم، انحصار گرایی رخ دهد.»

اسپانیا از شرکت های اینترنتی مالیات می گیرد

دولت سوسیالیست اسپانیا قصد دارد مالیات جدیدی را بر شرکت های اینترنتی وضع کند و همچنین از تراکنش های مالی آنها مالیات بگیرد.
 
به گزارش آسین ایج، هدف از دریافت این مالیات دستیابی به منابع مالی جدید به منظور پرداخت حقوق های بازنشستگان و همین طور ارائه خدمات عمومی است.
 
این مالیات جدید، مالیات افزوده خدمات دیجیتال نام دارد و شرکت های اینترنتی فعال در اسپانیا که سالانه در سراسر جهان بیش از 750 میلیون یورو و در اسپانیا بیش از 3 میلیون یورو درآمد داشته باشند، موظف به پرداخت آن خواهند بود.
 
به گفته وزیر دارایی اسپانیا شرکت های امریکایی مانند گوگل، فیس بوک و آمازون که در اسپانیا نمایندگی داشته و خدمات خود را در این کشور ارائه می کنند هم باید از این پس به دولت مالیات بپردازند.
 
این اقدام بخشی از تلاش های دولت اسپانیا به منظور مدرن سازی قوانین مالیاتی خود در قرن بیست و یکم لقب گرفته است تا بنیادهای عادلانه تری برای جامعه ایجاد شود. البته اسپانیا تنها کشوری نیست که چنین برنامه ریزی هایی را در دستور کار خود قرار داده و ایده مالیات بر شرکت های اینترنتی احتمالا توسط کشورهای فرانسه، انگلیس، آلمان و ایتالیا هم پیگیری خواهد شد. دولت اسپانیا معتقد است از این طریق می تواند 800 میلیون یورو درامد کسب کند.
 

کاهش نگران‌کننده رشد جهانی دسترسی به اینترنت

آمارها حکایت از کاهش دراماتیک رشد دسترسی مردم جهان به اینترنت دارد و انقلاب دیجیتال برای میلیاردها نفر از مردم جهان به آرزو تبدیل‌شده است.
 
گاردین در گزارشی نوشت: رشد دسترسی جهانی به اینترنت از 2015 بدین سو رو به کاهش گذاشته است و عدم دسترسی زنان و روستاییان فقیری که از آموزش به دورمانده‌اند، فرصت دستیابی به اینترنت را ازدست‌داده‌اند.
 
جزییات گزارش ماه آینده توسط بنیاد وب سازمان ملل به سرپرستی «سر تیم برنرز- لی» منتشر خواهد شد که نشان می‌دهد رشد 19 درصدی سال 2007 در سال گذشته به 6 درصد کاهش پیداکرده است. «Dhanaraj Thakur» مدیر بنیاد وب می‌گوید: مشکل اینکه برخی آنلاین هستند و برخی آفلاین، افزایش نابرابری‌ها میان مردم جهان است که بیشتر از قبل شده است.
 
 
در سال 2014 سازمان ملل پیش‌بینی کرد که تا 2017 نیمی از جمعیت جهان آنلاین می‌شوند اما باید تا 2019 و 2020 منتظر شد تا به این رقم‌ها برسیم.(از دید سازمان ملل استفاده از اینترنت با هر ابزاری طی سه ماه گذشته به معنای آنلاین بودن کاربر در هر نقطه‌ای از جهان تلقی می‌شود)
 
از دست دادن فرصت اقتصادی، عدم دسترسی به اعانه عمومی، آموزش، شبکه‌های اجتماعی، آی دی کارت و خدمات حکومت دیجیتالی؛ ازجمله معایب عدم دسترسی به اینترنت است.
 
درحالی‌که 98.2 درصد از ایسلندی‌ها و 98 درصد از بحرینی‌ها به اینترنت دسترسی دارند، فقط 1.2 درصد از مردم در اریتره و 1.9 درصد از مردم سومالی آنلاین هستند. اغلب مردم آفلاین در مناطقی زندگی می‌کنند که کمپانی‌های مخابراتی قادر به ارائه سرویس به دلیل گران بودن و صعب‌العبور بودن و نداشتن زیرساخت، نیستند. حتی اگر بتوانند با موبایل آنلاین شده و هزینه اینترنت را بپردازند، به دلیل پایین بودن سطح مهارت و کمبود محتوا به زبان بومی، دسترسی آسان نخواهد بود.
 
«ملکوم جانسون» قائم‌مقام آی تی یو می‌گوید دیتای 2018 که دسامبر منتشر خواهد شد، روند کاهش دسترسی را به‌وضوح نشان خواهد داد. وی تأکید می‌کند ما نیاز به اتصالات اینترنتی ارزان‌قیمت‌تر و محتوای جذاب‌تر برای مردم داریم تا جلوی روند کاهشی را بگیریم.
 
بر اساس آمار دانشگاه برکلی در سال 2012 با افزاش 10 درصدی دسترسی به اینترنت پرسرعت شاهد افزایش تولید ناخالص داخلی تا 1.35 درصد در کشورهای درحال‌توسعه بودیم. آمار دیگری حکایت از این دارد که دوبرابر شدن اینترنت موبایل باعث افزایش GDP تا نیم درصد شده است.
 

واگذاری مدیریت ورود اینترنت بین‌الملل به نهاد غیر تخصصی منطقی نیست

بعد از مطرح شدن بررسی طرحی در مجلس برای جدا کردن مدیریت ورود اینترنت بین‌الملل از بدنه دولت و واگذاری احتمالی آن به سازمان پدافند غیرعامل، برخی فعالان اینترنتی این تصمیم را چندان منطقی نمی‌دانند.
 
 
محمدرضا کریمی، رئیس هیات مدیره شرکت پیشگامان توسعه ارتباطات، در گفت‌وگو با پیوست در این مورد می‌گوید:‌«در حال حاضر طبق قانون انحصار واردات پهنای باند در اختیار حاکمیت و شرکت ارتباطات زیرساخت بین‌الملل است و با توجه به تخصصی بودن این کار و به بلوغ رسیدن زیرساخت در این امر، سپردن این کار تخصصی به مجموعه‌ای دیگر درون حاکمیت منطقی به نظر نمی‌رسد.»
 
به باور کریمی، شرکت زیرساخت در سالهای اخیر یعنی از زمان روی کار آمدن دولت یازدهم  در زمینه کنترل اختلالات و توسعه ظرفیت‌ها موفق عمل کرده و نگرانی‌ای در خصوص عملکرد و برنامه ریزی آتی توسعه در این مجموعه وجود ندارد. کریمی تاکید می‌کند: «در شرایط فعلی حتی در افق میان مدت امکان اعمال حاکمیت و مدیریت توسط شرکت ارتباطات زیرساخت و سپردن امور اقتصادی به بخش خصوصی نیز دور از ذهن نیست.»
 
او مطرح شدن واگذاری ورود اینترنت بین‌الملل به نهادی غیر از شرکت زیرساخت را یاد آور طرح غیرکارشناسانه در خصوص ادغام وزارت ارتباطات با وزارت راه می‌داند و می‌افزاید:‌ «به نظرم این طرح در حد ایده است و هنوز کارشناسی لازم روی آن انجام نگرفته است، فراموش نکنیم که در سال‌های گذشته طرحی برای ادغام وزارت ارتباطات و وزارت راه نیز مطرح شده ولی پس از بررسی‌های لازم در مجلس برای همه مسجل شد که ارتباط مجازی و ارتباط جاده‌ای دو مقوله کاملا جداگانه است و طرح به فراموشی سپرده شد.»
 
کریمی معتقد است در حال حاضر هم به نظر می‌رسد تشابه کلامی مرز فیزیکی و مرز مجازی باعث خلط مبحث و مطرح شدن چنین طرحی از سوی مجلس شده است.
 
 

جداسازی گذرگاه بین الملل اینترنت از دولت و تحویل آن به نیروهای مسلح چه عواقبی دارد؟

سوسن صادقی - روزنامه ایران : به تازگی خبری در فضای مجازی با مضمون «طرح جدایی گذرگاه بین‌الملل اینترنت از دولت و تحویل آن به نیروهای مسلح در راهروهای مجلس شنیده می‌شود»، انتشار یافت. در این خبر آمده است: «شنیده‌ها حاکی است که در ماده 12 طرح حمایت از پیام رسان های داخلی ، این پیشنهاد آمده است که گذرگاه بین‌الملل اینترنت از دولت جدا و تحویل نیروهای مسلح شود.» از آنجایی که گفته می‌شود پیش‌نویس این طرح در کمیسیون فرهنگی مجلس نوشته شده و دلیل اصلی این کار نیز عدم همکاری دولت برای تشدید فیلترینگ است، روزنامه ایران با احمد مازنی نمایند مردم تهران و رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس تماس گرفت تا صحت و سقم این خبر را جویا شود که این نماینده مجلس با تأیید این خبر گفت: «این طرح از سوی نصرالله پژمانفر نماینده مردم مشهد و عضو کمیسیون فرهنگی مطرح و پیش‌نویس آن تهیه شده است». مازنی در پاسخ به این سؤال که گفته می‌شود این طرح درخصوص تشدید اعمال فیلترینگ است، افزود: فعلاً پیش نویس بوده و ممکن است این موضوع نیز مطرح شده باشد ولی هنوز بحث تخصصی درباره آن صورت نگرفته است. در هر صورت طرحی است که ممکن است در آن پیشنهادهای مختلفی هم وجود داشته باشد ولی مهم این است که هنوز به‌عنوان دستور مطرح نشده. پژمانفر از جزئیات این طرح به خوبی آگاه است بنابراین برای دریافت اطلاعات بیشتر با ایشان تماس بگیرید.» «ایران» با نصرالله پژمانفر عضو کمیسیون فرهنگی مجلس نیز تماس گرفت تا درباره جزئیات آن بیشتر بداند که وی پاسخگویی را به پایان جلسه صحن مجلس موکول کرد ولی با وجود تماس‌های مکرر وی پاسخگو نبود. به هرحال روزنامه ایران به سراغ کارشناسان حوزه فاوا رفت تا سؤال کند جدا‌سازی گذرگاه بین‌الملل اینترنت از دولت چه عواقبی به همراه دارد.
 
ict minstry logo.jpg
 
فنی نبودن جدایی گذرگاه اینترنت
«رمضانعلی سبحانی فر» رئیس کمیته مخابرات و ارتباطات مجلس و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی درباره این پیش‌نویس گفت: من به‌عنوان رئیس کمیته مخابرات و ارتباطات مجلس، اصلاً چنین چیزی را نشنیده‌ام و در مجموع از وجود طرح جدایی گذرگاه بین‌الملل اینترنت از دولت و تحویل آن به نیروهای مسلح اطلاعی ندارم.
 
علی‌نظری کارشناس زیرساخت نیز گفت: ورود اینترنت به اکثر کشورها یا از طریق شرکت‌های مخابراتی که تحت حاکمیت دولت یا بخش خصوصی انجام می‌شود و معمولاً در دنیا شرکت‌های خصوصی ترانزیت ترافیک اینترنت را بین ورودی‌ها و خروجی‌های یک کشور انجام می‌دهند. شواهد و تجربه‌ها نشان داده  در کشورهایی که اینترنت آنها در دست دولت است قوانین فیلترینگ و سانسور بشدت اعمال می‌شود. این کارشناس زیرساخت افزود: به نظرم ارائه طرح جدایی گذرگاه بین‌الملل اینترنت از دولت و سپردن آن به نیروهای مسلح، بحث فنی نیست و بیشتر رنگ وبوی سیاسی و جناحی و حزبی دارد.
وی در ادامه گفت: فکر می‌کنم با این کار می‌خواهند دولت را وادار کنند تا به یکسری خواسته‌های فراقانونی تن دهد. چون بنا براظهار مقامات وزارت ارتباطات این وزارتخانه در زمینه اجرای فیلترینگ تصمیم گیر نیست.
 
 بلاک چین و نابودی فیلترینگ
علیرضا هاشمی گلپایگانی استاد دانشگاه امیرکبیر نیز درباره این طرح که گفته می‌شود برای تشدید اعمال فیلترینگ صورت می‌گیرد، گفت: بارها گفته‌ایم که فیلترینگ چاره کار مقابله با تبعات منفی اینترنت و فضای مجازی که قطعاً وجود دارد، نیست. فیلترینگ نمی‌تواند پایدار بماند چون هر روز تکنولوژی و ابزارهای جدیدی در فضای مجازی متولد می‌شود. به‌عنوان مثال فناوری بلاک چین که حداکثر تا 5 سال آینده در تمام دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرد، عملاً فیلترینگ را بی‌معنا می‌کند و برای جلوگیری از آن باید کل اینترنت را بست. هاشمی گلپایگانی افزود: دیگر فیلترینگ راهکار نیست و اگر هم به‌عنوان راهکار مطرح باشد همیشه دولت‌ها آن را به‌عنوان آخرین راهکار پیاده می‌کنند در صورتی که اکنون راهکارها و استراتژی‌های زیادی وجود دارد. از جمله راهکارها بحث امنیتی و زیرساخت سازمانی و فردی است.
این استاد دانشگاه در ادامه افزود: اگر نیروهای مسلح دغدغه دارند باید به سمت اجرای ارائه خدمات بومی، استفاده از اینترنت داخلی مبتنی بر شبکه ملی اطلاعات حرکت کنند چون اگر فقط اقدام به فیلتر کنیم قطعاً به شکست می‌انجامد.
 
وی درباره طرحی که نماینده جبهه پایداری به‌دنبال آن است ،گفت: قرار است گذرگاه اینترنت بین‌الملل از دولت گرفته و اداره آن به نیروهای مسلح ارائه شود یعنی نیروهای مسلح گذرگاه اینترنت بین الملل را به‌عنوان مرز تلقی می‌کنند؟ اگر اینگونه نیز باشد باید گفت این مرزها، مرز فیزیکی نیست و نمی‌توان با آن مانند مرزهای فیزیکی برخورد کرد و این اشتباه بزرگی است و این مرز مبتنی بر فناوری بوده و دارای مفاهیم و موضوعات متنوعی است .بنابراین ورود آنها به این حوزه ،کار درستی به نظر نمی‌رسد .این حوزه، حوزه‌ای نیست که بتوان با شیوه‌های نظامی و ایجاد محدودیت، مدیریت کرد.
 
طرحی در راستای افزایش تعرفه اینترنت
یک فعال فاوا که نخواست نامش فاش شود، با بیان اینکه مدیریت اینترنت یک بحث بین المللی است و روی این موضوع که چه کسی باید این بخش را مدیریت کند در دنیا بحث‌های فراوانی می‌شود ،گفت: اینترنت در بیشتر کشورها تا این لحظه دست هیچ سازمان دولتی و ارگان نظامی نبوده است و این دو بخش آن را کنترل نمی‌کند، چرا که اینترنت شبکه‌ای است که باید همه به اطلاعات آزاد آن دسترسی داشته باشند و اعمال کنترل بر این شبکه باعث می‌شود که ماهیت آن و دسترسی آزاد به اطلاعات از بین برود.
 
وی افزود: در ایران درگاه اینترنت بین‌المللی زیر پوشش وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است اما همیشه حرف فعالان بخش خصوصی این بوده که اجازه دهند تا خرید اینترنت بین‌الملل و پهنای باند از دست دولت خارج شده و معاملات آن به بخش خصوصی سپرده شود؛چرا که دنیا نیز به این سمت حرکت کرده است. این فعال در ادامه گفت: بخش خصوصی خواهان حضور دولت در این حوزه نیست چه رسد به اینکه گذرگاه بین‌المللی اینترنت از دست دولت خارج شده و به دست نیروهای مسلح اداره شود، چرا که به‌طور قطع اگر این اتفاق رقم بخورد، اینترنت با محدودیت‌ها و ملاحظات زیادی روبه‌رو خواهد شد. وی افزود: البته درباره دلیل اینکه چرا دنیا کار را به بخش خصوصی سپرده است باید گفت این کار باعث کاهش قیمت اینترنت برای مصرف‌کنندگان نهایی می‌شود. این بخش خصوصی است که می‌تواند با طرف‌های بین‌الملل خود بهترمعامله کند. بنابراین با این اتفاق قیمت‌ها بسیار رقابتی خواهد شد. دولتی‌ها همیشه دارای معذورات بسیاری هستند و خرید اینترنت را به مزایده می‌گذارند و از چندین مرحله گذرانده و مصوب می‌کنند بنابراین قیمت اینترنت نیز افزایش می‌یابد به همین دلیل وقتی اینترنت به دست مصرف‌کننده می‌رسد چندین برابر قیمت اصلی است. به‌عبارتی باید گفت وقتی انحصار وجود دارد، اینترنت با قیمت بالا به دست مصرف‌کننده می‌رسد.
 
این فعال همچنین گفت: اگر حاکمیت به‌دنبال ایجاد محدودیت با فیلترینگ است تجربه ثابت کرده که فیلترینگ با شکست مواجه است. یکی از این تجربه‌ها نیز اجرای فیلترینگ تلگرام است. از آنجایی که مردم می‌خواهند به اطلاعات آزاد دسترسی داشته باشند کماکان از شبکه اجتماعی تلگرام استفاده می‌کنند. به هرحال گفته می شود بر اساس این طرح مجلس و در صورت تصویب «مدیریت گذرگاه اینترنت بین اللمل» از دولت (شرکت زیرساخت) گرفته و به سازمان پدافند غیرعامل سپرده خواهد شد.

قیمت اینترنت ایران ارزان است؟

طبق آخرین آمار ارایه شده از سوی سازمان تنظیم مقررات ارتباطات، بیش از 72 میلیون و 941 نفر در ایران از اینترنت پهن باند استفاده می‌کنند و ضریب نفوذ این فناوری به حدود 89 درصد رسیده است.
برمبنای این آمار، تعداد مشترکان اینترنت پهن باند به ۷۲ میلیون و ۹۴۱ هزار و ۸۷۷ نفر رسیده است که از این تعداد، ۱۲ میلیون و ۸۸۸ هزار و ۵۰ نفر مشترک اینترنت ثابت (ADSL) و ۶۰ میلیون و ۵۳ هزار و ۸۲۷ نفر کاربر اینترنت پرسرعت موبایل هستند.
 
بررسی نشان می دهد که ضریب نفوذ اینترنت در ایران به مدد توسعه موبایل پهن باند به ۸۸.۸۶ درصد رسیده است. براین اساس ضریب نفوذ اینترنت پهن باند ثابت ۱۵.۷۰ درصد و ضریب نفوذ اینترنت موبایل ۷۳.۱۶ درصد عنوان شده است.
 
در این زمینه آمارها نشان می دهد که نفوذ اینترنت پهن باند ثابت (ADSL) در کشور به صورت خطی رو به رشد بوده اما نفوذ اینترنت موبایل با شیب صعودی به سرعت در حال حرکت است.
 
از لحاظ فناوری های دسترسی به اینترنت نیز، اینترنت موبایل و فناوری های 3G و 4G با ۸۲ درصد دربرگیری در رده نخست قرار دارد. آمارها نشان می دهد که پس از فناوری نسل سوم و چهارم موبایل، ۱۲ درصد کاربران به اینترنت ADSL دسترسی دارند و ۳ درصد به اینترنت وای فای و ۲ درصد از طریق TDLTE به اینترنت وصل می شوند.
 
رشد پهنای باند اینترنت داخلی
 
مطابق احکام برنامه ششم توسعه، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف به توسعه و تکمیل شبکه ملی اطلاعات امن و پایدار است که در برنامه ارایه شده به مجلس شورای اسلامی نیز این امر قرار داده شده بود. به همین منظور افزایش ظرفیت پهنای باند شبکه IP داخل کشور به ۷ هزار و ۷۸۷ گیگابیت با هدف پوشش نیازهای اپراتورهای ثابت و همراه ارایه دهنده سرویس های مبتنی بر IP ، صورت پذیرفته است.
 
تا سال گذشته، هفت درگاه ارتباطات بین الملل به طور مجزا و مستقل وجود داشت که قطعی یکی از آن ها موجب از دست رفتن ارتباطات برخی از کشور می شد. بر این اساس در یک سال گذشته، شرکت ارتباطات زیرساخت با طراحی و اجرای پروژه IGW ، شبکه Ring مجزا ایجاد کرد تا علاوه بر جلوگیری از این قبیل قطعی‌ها، موجب افزایش ظرفیت، بهبود کیفیت و پایداری نیز شود.
 
تمام شهرها تحت پوشش نسل چهارم موبایل
 
در جهت گسترش پوشش خدمات عمومی اجباری، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با همکاری اپراتورها و مجریان طرح خدمات عمومی اجباری ( USO ) ، پیگیر این طرح است. به نحوی که تا قبل از آغاز دولت دوازدهم، در زمینه پوشش کامل نسل سوم و چهارم تلفن همراه شهرهای کشور، تعداد ۱۰۷ شهر تحت پوشش نسل سوم و ۷۱۰ شهر تحت پوشش نسل چهارم قرار داشتند اما هم اکنون در این بازه یک ساله تمامی شهرهای کشور تحت پوشش سراسری نسل های سوم و چهارم تلفن همراه قرار گرفته اند.
 
در حوزه توسعه شبکه و دسترسی شهری، همچنین تعداد سایت های نسل سوم از ۲۶ هزار به ۳۳ هزار و ۸۰۰ سایت و تعداد سایت‌های نسل چهارم از ۱۴ هزار به ۲۷ هزار سایت، در این مدت افزایش یافته است. این پیشرفت به همراه افزایش درصد ضریب نفوذ تلفن همراه به ۱۱۰.۳۲ درصد در این بازه یک ساله، نشان از گسترش ارتباطات و فناوری اطلاعات در میان مردم دارد.
 
۳۱ هزار روستای ایرانی صاحب LTE هستند
 
همچنین در زمینه توسعه شبکه و دسترسی روستایی که با هدف تحقق عدالت اجتماعی و توسعه ارتباطات و فناوری اطلاعات در روستاها و مناطق محروم کشورصورت می گیرد، با تغییر مدل برنامه ریزی و اجرای ارایه خدمات USO و بکارگیری حداکثری توان بخش خصوصی و اپراتورها، ۳۱ هزار و ۸۸۶ روستا به اینترنت پرسرعت تجهیز شده است.
 
هم اکنون از میان ۳۹ هزار و ۴۶۵ روستای بالای بیست خانوار، ۲۱ هزار و ۲۶۳ روستا و از میان ۲۲ هزار و ۸۱۹ روستای کمتر از بیست خانوار، ۱۰ هزار و ۶۲۳ روستا اینترنت پرسرعت دارند. درهمین حال بیش از ۴۲ هزار روستا به شبکه سیار دسترسی دارند و بیش از ۳۱ هزار روستا از دسترسی به شبکه LTE برخوردار شده اند.
 
در طرح توسعه مناطق روستایی و محروم وتحقق دسترسی همگانی برای روستاها سال گذشته جمعا تنها چند هزار مشترک وجود داشت اما با افزایش تعداد مشترکین رومینگ برقرار شده در روستاها، ۷.۵ میلیون مشترک سرویس می گیرند و امکان دسترسی پرسرعت برای ۵۴ درصد روستاهای بالای ۲۰ خانوار و امکان دسترسی ۳۶ هزار روستا با شبکه سیمی و wll مخابرات، فراهم شده است.
 
آیا اینترنت همراه ایران ارزان‌تر از بقیه کشورهای دنیا است؟
 
هرچند بهره مندی مردم ایران از اینترنت روز به روز بیشتر می شود اما هر روز شاهد افزایش تدریجی قیمت بسته‌های اینترنت همراه اول و ایرانسل هستیم و به گفته برخی از مسوولان تعرفه اینترنت ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دنیا ارزان تر است.
 
حسین فلاح جوشقانی، معاون وزیر ارتباطات و رییس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، در واکنش به نارضایتی کاربران اینترنت همراه از افزایش قیمت‌ها گفته است: «رویکرد این افزایش قیمت ۲۰ الی ۳۰ درصدی در بسته‌های روزانه و هفتگی، سوق دادن مردم در استفاده از بسته‌های بلندمدت بوده است.»
 
برای بررسی این ادعا می‌بایست قیمت بسته‌های مشابه اینترنت همراه در کشورهای مختلف را با یکدیگر مقایسه کنیم. برای نمونه، قیمت اینترنت یک ماهه با حجم یک گیگابایت در ایرانسل ۱۰ هزار و ۵۰۰ تومان، همراه اول ۱۰ هزار و ۴۰۰ تومان و در رایتل  ۹۰ هزار تومان (بدون مالیات) است. اگر قیمت روزِ دلار آمریکا را حدود ۱۴هزار تومان فرض کنیم، متوسط اینترنت همراه با حجم یک گیگابایت در ایران چیزی در حدود ۷۰ سنت محاسبه می‌شود.
 
قیمت اینترنت همراه در کدام کشورها کمتر است؟
 
سایت وب فاندیشن (Web Foundation) گزارشی از قیمت سرویس مشابه در ۶۰ کشور با درآمد کم یا متوسط منتشر کرده است که اطلاعاتی از ایران در این لیست موجود نیست. کمترین قیمت در آخرین گزارش این سایت که ماه گذشته منتشر شده مربوط به مصر با قیمت حدود ۸۴ سنت آمریکا برای یک گیگابایت اینترنت همراه است. با توجه به این آمار که سال ۲۰۱۷ منتشر شده است، و با در نظر گرفتن ارزش ریال در آن تاریخ، احتمالا ایران کم‌ترین قیمت اینترنت همراه را نداشته است، اما در حال حاضر و با کاهش شدید ارزش ریال، ایران می‌تواند مقام ارزان‌ترین سرویس اینترنت همراه را داشته باشد.
 
این در حالی است که برخی گزارش‌های رسانه‌ای حکایت از آن دارند که قیمت بسته‌های اینترنت همراه از سوی برخی اپراتورهای خارجی ارزان‌تر از قیمت بسته‌های مشابه ارایه شده از سوی اپراتورهای ایرانی است. ایران‌اینترنشنال در گزارشی که به تازگی در همین مورد منتشر کرد، نوشت:
 
اپراتور Jio از جمله اپراتورهای کشور هند است که خدمات اینترنتی خود را با قیمت ارزانی به مشترکانش ارایه می‌دهد. هزینه بسته ۴۲ گیگابایتی یک ماهه این اپراتور تنها ۲ دلار قیمت دارد؛ به عبارتی ۰.۰۴۸ دلار به ازای هر گیگابایت. در ایران، اپراتور ایرانسل حداکثر ۱۰ گیگابایت به ازای یک ماه را در بسته‌های خود تعریف کرده است که با توجه نرخ دلار این روزها، هر گیگابایت آن برای مشترک ۰.۲۱ دلار هزینه دارد.
 
مقایسه این آمار با سایر کشورها نشان می‌دهد که ایران در کنار کشورهای قبرس، اسلواکی و امارات متحده عربی چهل و چهارمین کشوری است که به نسبت درآمدهای عمومی اینترنت ارزان در اختیار مردم قرار می‌دهد. در صورت در نظر گرفتن افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی اخیر در قیمت‌ها، رتبه ایران تا حدود ۶۰ پایین خواهد آمد.
 
در رده‌بندی کشورهایی که به نسبت درآمدهای عمومی اینترنت ارزان در اختیار شهروندان خود قرار می‌دهند،‌ اتریش، دانمارک، لوکزامبورگ (با ۰/۱ درصد از سرانه درآمد ملی) استرالیا، لیختنشتاین، نروژ، قطر و سوئد (با ۰/۲ درصد از سرانه درآمد ملی) و فرانسه و آلمان (با ۰/۳ درصد از سرانه درآمد ملی) در صدر قرار دارند.