بشر از دیر باز شیفته رصد اجرام کیهانی و سیارات منظومه شمسی در آسمان شب بوده است. در این بین سیاره زحل و درخشش مجذوب کننده اش، جایگاه ویژه ای داشته است، اما اگر عکس این قضیه اتفاق بیافتد؛ چطور؟

عکس جدید فضاپیمای کاسینی ناسا، زمین را از نمای حلقه های یخی زحل به ما نشان می دهد. آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا اعلام کرده، کاسینی این عکس را در تاریخ ۱۲ آوریل (۲۳ فروردین) در حالی که ۱.۴ میلیارد کیلومتر با زمین فاصله داشته، به ثبت رسانده است. در هنگامی که عکس گرفته شده، قسمت جنوبی اقیانوس آرام به سوی دوربین بوده است. با وجودی که نمی توان اقیانوس آرام را در این فاصله تشخیص داد؛ اما می توان نزدیک ترین دوست زمین، ماه را دید که در نزدیکی زمین در گردش است.

کاسینی رفته رفته به پایان ماموریت تاریخی خود نزدیک می شود. کاسینی که چند روز قبل ماموریت نهایی خود، پایان بزرگ (Grand Finale) را آغاز کرده، پس از ۱۲ سال کاوش زحل و اقمار آن، روز ۱۵ سپتامبر سال ۲۰۱۷، با شیرجه مرگ بار در جو سیاره زحل به کارش پایان خواهد دادو

در حالی که کاسینی از لحاظ فنی قابلیت رصد سیاره زحل را تا چندین سال آینده خواهد داشت، ولی با توجه به کمبود سوخت کاوشگر، ناچارا ماموریت آن هم به پایان خواهد رسید. در واقع، اگر سوخت کاسینی به پایان برسد، دانشمندان دیگر قادر به کنترل مدار آن نخواهند بود و خطر برخورد آن به یکی از دو قمر زحل که دارای پتانسیل زندگی هستند، بسیار بالا خواهد بود.

یکی از آخرین یافته های کاسینی که دانشمندان را امیدوار به کشف حیات کرده، یکی از این دو قمر، یعنی قمر یخی انسلادوس است. اخترشناسان می گویند، موفق به کشف مولکول های هیدروژن در آبفشان های انسلادوس شده اند.

در واقع با توجه به وجود مولکول های هیدروژن در این قمر، امکان کشف حیات به بیشترین حد خود رسیده است. چرا که هیدروژن نشان دهنده وجود فعالیت های هیدروترمالی در زیر پوسته یخی اقیانوس انسلادوس است و از آنجایی برخی از اساسی ترین اشکال حیات در اقیانوس های زمین، در شرایطی مشابه به وجود آمده اند، ممکن است، چنین اشکالی از حیات در انسلادوس هم وجود داشته باشند

کاسینی طی روزهای آینده، آخرین مانور گذر نزدیک خود را در اطراف یکی دیگر از قمرهای زحل، تیتان انجام خواهد داد. هدف کاسینی در این مانور گذر نزدیک ثبت عکس های دقیقی از سطح تیتان خواهد بود.

ماموریت کاسینی پروژه ای مشترک بین ناسا،  آژانس فضایی اروپا (اسا) و آژانس فضایی ایتالیا است. آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا، بخشی از موسسه تکنولوژی کالیفرنیا در پاسادنا، بخش علمی ماموریت را مدیریت می کند. مدارگرد کاسینی و دو دوربین پردازنده آن در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا طراحی، توسعه و مونتاژ شده اند. همچنین مرکز عملیات تصویر برداری این ماموریت در موسسه علوم فضایی بولدر، کلرادو قرار دارد. فضاپیمای کاسینی در سال ۱۹۹۷ به فضا فرستاده شد و در سال ۲۰۰۴ در مدار سیاره زحل قرار گرفت.

.

منبع: ibtimes

نوشته شاهکار جدید کاسینی، زمین از نمای حلقه های یخی سیاره زحل اولین بار در تکرا - اخبار روز تکنولوژی پدیدار شد.

اخترشناسان موفق به کشف مولکول های هیدروژن در آبفشان های انسلادوس شده اند. آنها می گویند، ممکن است شواهد بیشتری از امکان وجود حیات در قمر یخی سیاره زحل، انسلادوس به دست آورده باشند.

قمر انسلادوس در سال اخیر به یکی از محبوب ترین اهداف علمی اخترشناسان تبدیل شده است. اکنون به نظر می ‌رسد، دانشمندان از هر زمان دیگری به سطح قمر انسلادوس نزدیک ‌تر شده ‌اند. دانشمندان گمان می‌کنند، قمر انسلادوس ممکن است، با وجود آبفشان‌ ها، فعالیت‌ های هیدروترمالی و اقیانوسی که در زیر سطح یخی خود پنهان کرده، دارای شرایط مناسب برای حیات باشد.

انسلادوس با قطر ۵۰۴ کیلومتر، میزبان یک اقیانوس حاوی آب مایع در زیر سطح یخی خود است. دانشمندان تصور می‌کنند، این اقیانوس ارتباطی با پوسته سنگی این قمر دارد که دارای فعل‌ و انفعالات شیمیایی بسیاری است. به این جهت، اختر زیست شناسان از انسلادوس به ‌عنوان یکی از بهترین گزینه ‌های موجود در منظومه شمسی نام می‌ برند که می‌تواند میزبان حیات باشد.

به گفته ناسا، توده یخی این قمر دارای ترکیبات آلی، گازهای فرار، دی ‌اکسید کربن، مونوکسید کربن، نمک، و سیلیس است. خطوط راه‌ راه پلنگی بر روی انسلادوس که در اثر فوران آب کف دار به سطح این قمر ایجاد شده ‌اند، ممکن است، ترکیب شوری باشند که از اقیانوس زیرسطحی آن سرچشمه گرفته ‌اند. تاکنون بسیاری از مانورهای گذر نزدیک کاسینی برای درک بهتر ساختار درونی و آب بالقوه دارای حیات این قمر جذاب انجام‌شده‌اند.

توماس زوربخین، مدیر هیئت علمی ناسا، می گوید:”تا به حال به شناسایی مواد مورد نیاز برای سکونت پذیری یک جرم کیهانی این چنین نزدیک نشده بودیم.”

اخترشناسان به لطف فضاپیمای کاسینی که از سال ۲۰۰۴ در مدار زحل و انسلادوس در گردش است، این داده ها را به دست آورده اند. آنها با آنالیز نمونه هایی که کاسینی دو سال قبل از آب فشان های انسلادوس به دست آورده، قادر به آشکار کردن شواهد جدیدی از وجود مولکلول های هیدروژن در این قمر شدند.

هیدروژن نشان دهنده وجود فعالیت های هیدروترمالی در زیر پوسته یخی اقیانوس انسلادوس است و از آنجایی برخی از اساسی ترین اشکال حیات در اقیانوس های زمین، در شرایطی مشابه به وجود آمده اند، ممکن است، چنین اشکالی از حیات در انسلادوس هم وجود داشته باشند.

جاناتان لونین اختر شناسی از مرکز اختر فیزیک و علوم سیاره ای کرنل، می گوید: “این (شواهد جدید) به معنی وجود و یا عدم وجود حیات در انسلادوس نیستند؛ بلکه این شواهد جدید، شواهد قوی تر هستند که نشان می دهند، اقیانوس این قمر قادر به پشتیبانی از حیات است.”

محققان مدت هاست که تصور می کنند، در زیر یخی انسلادوس آب وجود دارد، حال حضور هیدروژن، چنین چیزی را به خوبی تایید می کند. واکنش مواد معدنی خاص با سنگ های داغ، در واقع محتمل ترین توضیح برای حضور مقادیر زیادی از هیدروژن یافته شده توسط فضاپیمای کاسینی است.

همچنین با توجه به وجود هیدروژن، ممکن است، متان هم در این قمر زحل وجود داشته باشد. در واقع، متان طی فرایندی به نام متانوجنسیس (فرایند تولید متان توسط میکروارگانیسم های متانوژن)، می تواند بر روی انسلادوس به وجود آمده باشد. به عبارت دیگر، میکروب های زمین احتمالا می توانند در انسلادوس زندگی کنند.

اما از سوی دیگر، وجود هیدروژن فراوان ممکن است به این دلیل باشد که هیچ میکروبی برای تغذیه از این منابع در سطح این قمر وجود ندارد و یا تعداد میکروب های انسلادوس بسیار کم هستند. اما چیزی که در حال حاضر قطعی به نظر می رسد، وجود مواد تشکیل دهنده حیات در این قمر است.

لونین می گوید:”کشف مولکول های هیدروژن، قطعات پازل مورد نیاز برای حیات شامل؛ آب مایع، مولکول های آلی، مواد معدنی و یک منبع قابل دسترسی از انرژی را کامل می کند. “

در همین حال، اخترشناسانی که در حال مطالعه داده های تلسکوپ فضایی هابل هستند، می گویند، به شواهد بیشتری از نقطه بالقوه قابل سکونت دیگری در منظومه شمسی دست یافته اند. آنها می گویند، قادر به کشف شواهد جدیدی از وجود آب در قمر اروپای سیاره مشتری بوده اند.

آنها می گویند، موفق به مشاهده آبفشان‌ هایی (توده بخارآب) در سطح یخی اروپا، شده ‌اند. محققان مدت ‌هاست، بر این باورند که، اروپا دارای اقیانوس زیرسطحی احتمالا عمیق است که با لایه ضخیم یخ پوشانده شده است.

اما به هرحال، در هر حال حاضر؛ انسلادوس امید بخش ترین مکان برای جستجوی حیات محسوب می شود. ولی متاسفانه، ما به زودی باید با کاسینی خداحافظی کنیم، این فضاپیما طی چند ماه آینده به ماموریتش پایان می دهد.

مأموریت کاسینی پروژه‌ای مشترک بین ناسا،  اسا (آژانس فضایی اروپا) و آژانس فضایی ایتالیا است. آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا، بخشی از موسسه تکنولوژی کالیفرنیا در پاسادنا، بخش علمی مأموریت را مدیریت می‌کند. مدارگرد کاسینی و دو دوربین پردازنده آن در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا طراحی، توسعه و مونتاژ شده‌اند. همچنین مرکز عملیات تصویربرداری این مأموریت در موسسه علوم فضایی بولدر، کلرادو قرار دارد.

فضاپیمای کاسینی در سال ۱۹۹۷ به فضا فرستاده شد و در سال ۲۰۰۴ در مدار سیاره زحل قرار گرفت. حال، کاسینی در سال پایانی ماموریت خود قرار دارد، این کاوشگر قرار است، سپتامبر ۲۰۱۷ با شیرجه رفتن درون جو سیاره به ماموریت خود پایان دهد.

.

منبع: sciencealert

نوشته اخترشناسان به حل پازل حیات در انسلادوس نزدیک تر شدند اولین بار در تکرا - اخبار روز تکنولوژی پدیدار شد.

ناسا اعلام کرد، جو مریخ دارای یون های فلزی است، این نخستین باری است که یون های فلزی در یونوسفر (فوقانی ترین لایه جو) سیاره ای به جز زمین کشف می شوند. داده های جدید ماموریت ماون (MAVEN مخفف تکامل مواد فرار و جو مریخ) ناسا نشان می دهد، یونوسفر مریخ مملو از یون های فلزی است، ذرات کوچک بارداری که از شهاب سنگ ها سرچمشه گرفته و به لایه های فوقانی جو سیاره سرخ کشیده شده اند.

ناسا در کنفرانس خبری اعلام کرد:”این فلزات از بارش های ثابت شهاب سنگ های کوچک بر روی سیاره سرخ سرچشمه می گیرند. هنگامی که شهاب سنگی با سرعتی بالا به جو مریخ برخورد می کند، تبخیر می شود. اتم های فلزی این ذرات برخی از الکترون های خود را از دست می دهند و درن نتیجه، اتم های فلزی به یون های باردار تبدیل می شوند.”

از آنجایی که این یون ها مقاوم و قابل ردیابی هستند، دانشمندان می توانند با استفاده از آنها به بررسی دینامیک مرموز لایه های فوقانی اتمسفر مریخ از جمله دلیل فرار ذرات از جو مریخ بپردازند.

مهدی بینو، دانشمند علوم سیاره ای از مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا، می گوید:”دقیقا به مانند، ریختن جوهر در آب، می توانید، ببینید، جریان (یون های فلزی) به کدام سو حرکت می کند.”
مورد دیگر اینکه، دانشمندان پیش از این، یون های فلزی مشابه ی را در جو زمین هم مشاهده کرده اند. کاوشگر ماون تاکنون موفق به کشف آهن، سدیم و یون منیزیم در اتمسفر مریخ شده است. پیش از این که ماموریت ماون قادر به شناسایی یون ها در جو مریخ باشد، دینامیک لایه های فوقانی جو مریخ غیر قابل مشاهده بوده اند که باعث می شد، مطالعه امواج گرانشی و یا پدیده فرار جوی بسیار سخت شود.

بدون میدان مغناطیسی مریخ، بخش زیادی از جو مریخ به ‌تدریج در اثر بادهای خورشیدی از بین رفته است. بادهای خورشیدی جریانی از ذرات یونی (پلاسما) باردارند که از خورشید سرچشمه می گیرند. توفان های خورشیدی با انفجار ذرات خورشید در اثر برخورد با اکسیژن و نیتروژن جو و میدان مغناطیسی زمین رخ می دهند. رویدادهای خورشیدی بسیار شدیدی که با خروج جرم از تاج خورشیدی و برخورد فوران‌ های خورشیدی به لایه مگنتوسفر زمین همراه هستند، می توانند، منجر به اختلالات زیادی در سیاره شوند، این بادهای خورشیدی همچنین موجب ایجاد شفق های قطبی می شوند.

توفان های خورشیدی احتمالا به خاطر وجود میدان مغناطیسی قوی زمین، تاثیر شدیدی بر روی زمین نگذاشته اند؛ ما نداشته اند، اما در مریخ چنین ویژگی احتمالا در اوایل تشکیل آن از بین رفته است.  چرا که مریخ همچون زمینی میدان الکترومغناطیسی قدرتمندی ندارد که از جو سیاره در برابر بادهای خورشیدی محافظت کند. مریخ در گذشته دارای مگنتوسفر بوده است؛ اما با سرد شدن دمای سطحی سیاره، این لایه جوی را از دست داده است. بنابراین، دانشمندان تصور نمی کردند، یون های فلزی در جو مریخ هنوز وجود داشته باشند.

در واقع دانشمندان در ابتدا، حتی به دنبال یون های فلزی هم نبوده اند، اما وقتی کاوشگر ماون (که به طور غیرمنتظره ای در مداری پایین (در فاصله حدود ۲۰۰ کیلومتری سطح سیاره سرخ) گردش می کرد و ابزارهای حساس گاز خنثی و طیف سنج های یونی را حمل می کرد) پس از عبور ستاره دنباله دار سایدینگ اسپرینگ از (در فاصله ۱۳۱ هزار کیلومتری) مریخ در سال ۲۰۱۴، قادر به نمونه برداری از یون های فلزی شد. اکنون پس از گذشت دو سال، دانشمندان متوجه شده اند، این یون ها دارای ترکیبی مشابه یون های جو زمین اما با رفتاری کاملا متفاوت هستند.

جوزف گریبوفسکی محققی از مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا، می گوید:”این یافته ها نشان می دهد، یون های فلزی جو مریخ رفتاری کاملا متفاوت با یون های سیاره ما دارند. مریخ تنها دارای میدان مغناطیسی در برخی از نواحی خود است و در خارج از این نواحی، توزیع یون های فلزی سیاره سرخ کاملا با چیزی که در زمین مشاهده می کنیم متفاوت است.”

در زمین، میدان مغناطیسی و بادهای یونوسفر، یون های فلزی موجود در لایه های فوقانی جو را به لایه های مجزایی تقسیم می کنند. اما در مریخ چنین اتفاقی تنها در نزدیکی بخش های فوق العاده مغناطیسی نزدیکی پوسته سیاره رخ می دهد.

دیوید برین، دانشمند جوی از دانشگاه کلرادو در بولدر و یکی از دانشمندان ماموریت ماون، می گوید:”در بسیاری از بخش های جو مریخ، یون ها با همدیگر ترکیب شده اند، این باعث شگفتی است.”

به گفته برین،  فرایندی مرموز یون ها را در کنار هم نگه می دارد، این فرایند ممکن است، در نهایت موجب خروج ذرات از جو مریخ شده باشد.

بنابرانی، این شواهد جدید، علاوه بر این که می تواند نقش کلیدی در حل معمای جو مریخ ایفا کند؛ بلکه می تواند ابزاری برای مقایسه انواع مختلف جوها (ازجمله جو زمین) و در نتیجه درک بهتر آنها شود.

گریبوفسکی می گوید:”مشاهده یون های فلزی در سیاره دیگری به ما امکان مقایسه آن با زمین و درک بهتر فعل و انفعالات شیمیایی یونیسفر و اتمسفر را می دهد.”

به این ترتیب، هر یافته ای که بتواند، شواهد دیگری از شباهت های زمین و مریخ را نشان دهد، می تواند از طریق مقایسه به درک بهتر این دو سیاره کمک کند.

پی نوشت:

• ستاره دنباله دار c/2013A1 یا سایدینگ اسپرینگ در تاریخ ۱۹ اکتبر سال  ۲۰۱۴ از فاصله ۱۳۱ هزار کیلومتری سیاره مریخ عبور کرد که در مقیاس کیهانی فاصله نزدیکی محسوب می شود. در ابتدای کشف این ستاره دنباله دار، تصور می شد، امکان برخورد آن با مریخ وجود دارد؛ اما با برآورد دقیق تر مدار دنباله دار چنین احتمالی به کلی رد شد. در طول عبور این دنباله دار به هیچ کدام از فضاپیماهای ناسا آسیبی وارد نشد. همچنین فضاپیماهای ناسا قادر به شناسایی غبار دنباله دار شدندکه متشکل از منیزیم، آهن، سدیم، پتاسیم، منگنز، نیکل، کروم و روی بود.

.

منبع: popularmechanics

نوشته ناسا موفق کشف یون های فلزی در جو مریخ شد اولین بار در تکرا - اخبار روز تکنولوژی پدیدار شد.

وقتی صحبت از عکس های دیدنی از فضا می شود،  بی درنگ نام ابرنواخترها به ذهن خطور می کند؛ پدیده خیره کننده ای که از لحاظ زیبایی گوی سبقت را از همه پدیده های نجومی دیگر ربوده است.

پایان عمر یک ستاره به تولد یک ابرنواختر منتهی می شود، انفجار عظیمی که با افزایش حجم باورنکردنی خود ابر گداخته ای را به وجود می آورد.

عکس های جدید آرایه میلی‌متری بزرگ آتاکاما (ALMA) در شیلی، تولد ستاره ای را که منجر به ایجاد این ابرنواختر دیدنی شده را به ثبت رسانده است.

به گزارش رصدخانه جنوبی اروپا (ESO)، تیمی از ستاره شناسان به رهبری جان بالی این عکس را از منطقه ای به نام ابر مولکولی اوریون ۱ (OMC-1)به ثبت رسانده اند. این ناحیه در سحابی بزرگ شکارچی واقع شده و  تقریبا ۱۳۵۰ سال نوری با زمین فاصله دارد.

ستاره شناسان به این ترتیب، موفق به رصد بقایای برخورد بین دو ستاره نوزاد شدند. این ستارگان جوان پیش ستاره نامیده می شوند، چرا که هسته این ستارگان هنوز برای انجام سنتز هسته ای به قدر کافی گرم نشده است؛ فرایندی که طی آن عناصر سنگین تری شکل می گیرند و از ستاره انرژی ساطع می شود.

هر گاه واکنشهای هسته ای، هسته ستاره متوقف شوند، ستاره به مرحله مرگ وارد و ساختارش ناپایدار می شود. ستاره ای با جرم نسبتا کم طی میلیاردها سال، آهسته سوخت هسته ایش را می سوزاند. ستاره ای با جرم زیاد، سوختش را سریعتر و فقط طی چند میلیون سال می سوزاند و سپس به یک ابر غول یا ستاره ای پرحجم تکامل می یابد. سپس در انفجاری بزرگ به نام ابرنواختر فوران می کند.

حدود ۵۰۰ سال قبل، گرانش این دو پیش ستاره را به هم نزدیک کرده است، به همین دلیل ستاره شناسان به درستی نمی دانند، این تاثیر تا چه حدی مستقیم بوده است. با این وجود، این برخورد بسیار قدرتمند بوده است؛ به طوری انرژی به اندازه انرژی رها شده خورشید در عرض ۱۰ میلیون سال را آزاد کرده است. این برخورد گاز، گرد و غبار و دیگر ستارگان را با سرعتی معادل ۱۵۰ کیلومتر در ثانیه به اطراف پرت کرده است.

متاسفانه، این پدیده نجومی خیره کننده، زودگذر است و پس از مدتی دیگر قابل مشاهده نیست. اما با این حال، علائم گازی این ابرنواخترها به دانشمندان کمک می کند، بیش از پیش چگونگی روی دادن انفجارهای ستاره ای و تاثیر این پدیده بر شکل گیری فضای اطراف را درک کنند.

یافته های محققان در نشریه “Astrophysical journal” منتشر شده است.

.

منبع: gizmodo

نوشته ابرنواختر دیدنی؛ تولد ستارگان در ابر مولکولی اوریون اولین بار در تکرا - اخبار روز تکنولوژی پدیدار شد.