نتایج مالی سه ماهه سوم نشان می‌دهد بخش دیتا سنترها و دستیارهای هوشمند اسپیس‌ایکس عملکردی به‌مراتب بهتر از پیش‌بینی سرمایه‌گذاران داشته‌اند. این شرکت با چرخش استراتژیک از حوزه صرفاً فضایی به سمت هوش مصنوعی، اکنون ۵۲ درصد از درآمدهای خود را از این فناوری نوین به دست می‌آورد. طبق گزارش‌های رسمی، مجموعه تحت مدیریت ایلان ماسک در سه ماهه سوم سال موفق به ثبت درآمد ۱۴.۶ میلیارد دلاری شده است.

درآمد ۷.۵ میلیارد دلاری بخش «ابرهوش» و جهش زیرساخت‌های پردازشی

رشد درآمدی اسپیس‌ایکس در تمامی بخش‌ها مشهود بوده، اما نقطه عطف آن مربوط به بخش «ابرهوش» (Super Intelligence) است که ۷.۵ میلیارد درآمد ثبت کرده است. این موفقیت مرهون ابزار برنامه‌نویسی Cursor، ربات هوشمند Grok و به‌ویژه خدمات رایانش ابری نوظهور (Neocloud) شرکت با ظرفیت پردازشی ۱.۷ گیگاوات است. بخش هوش مصنوعی به‌تنهایی ۴۳۱ میلیون دلار سود خالص ایجاد کرده که در صورت عدم احتساب هزینه‌های ۱.۲ میلیارد دلاری مربوط به تصاحب Cursor، این رقم به‌مراتب بالاتر می‌رفت.

علاوه بر این، افزایش قیمت بیت‌کوین و برخی سرمایه‌گذاری‌های مرتبط نیز حدود ۱ میلیارد دلار به مجموع درآمدهای این شرکت افزوده است.

هزینه‌های کلان و چالش تامین انرژی در پروژه Colossus II

در سوی دیگر، هزینه‌های سرمایه‌ای اسپیس‌ایکس به ۱۹.۶ میلیارد دلار رسیده است. این بودجه صرف احداث دومین مرکز داده بزرگ شرکت به نام Colossus II و توسعه راکت استارشیپ می‌شود؛ موشکی که نقش کلیدی در پرتاب نسل جدید ماهواره‌های استارلینک و ایجاد مراکز داده مداری ایفا می‌کند. ایلان ماسک اعلام کرده که بیشتر وقت خود را در ممفیس برای راه‌اندازی این مرکز داده می‌گذراند.

به باور ماسک، چالش اصلی توسعه هوش مصنوعی دیگر در تامین تراشه نیست، بلکه در زیرساخت‌های برق و خنک‌سازی نهفته است. او تاکید کرد که مهندسان اسپیس‌ایکس با بهره‌گیری از فناوری‌های ریخته‌گری فلزات که پیش‌تر برای ساخت موشک استفاده می‌شد، توانسته‌اند زنجیره تامین توربین‌های گازی دیتا سنترها را بازسازی کرده و زمان انتظار ۱۲ تا ۱۸ ماهه قطعات را به‌شدت کاهش دهند.

دستاوردهای جدید استارلینک و چشم‌انداز آینده

در حوزه فضایی نیز تعداد کاربران اینترنت ماهواره‌ای استارلینک به ۱۳.۶ میلیون نفر رسیده است. از طرفی، پرتاب آزمایشی بعدی استارشیپ برای آبان ۱۴۰۵ (نوامبر) برنامه‌ریزی شده که طی آن تلاش می‌شود هر دو مرحله موشک به‌طور کامل بازیابی شوند.

با وجود هزینه‌های سنگین، سود خالص اسپیس‌ایکس در این فصل به ۴.۴ میلیارد دلار رسید که چرخشی بزرگ نسبت به زیان ۱ میلیارد دلاری مدت مشابه سال گذشته محسوب می‌شود. ایلان ماسک با نگاهی بسیار خوش‌بینانه پیش‌بینی کرده که درآمد سالانه تکرارشونده شرکت تا پایان سال ۱۴۰۶ (۲۰۲۷) به رقمی بین ۵۰۰ میلیارد تا ۱ تریلیون دلار خواهد رسید. همچنین مدیریت مالی شرکت، درآمد سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۷ را بین ۳۳ تا ۳۷ میلیارد دلار تخمین می‌زند.

نوشته جهش خیره‌کننده اسپیس‌ایکس در دنیای هوش مصنوعی؛ سودآوری فراتر از انتظار مرکز داده و گروک اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا مجوز استقرار منظومه‌ای متشکل از ۱۵ هزار ماهواره نسل جدید اسپیس‌ایکس را صادر کرده است؛ شبکه‌ای که با هدف گسترش ارتباط مستقیم ماهواره‌ای با گوشی‌های تلفن همراه و تکمیل پوشش شبکه‌های زمینی توسعه می‌یابد.

کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) با درخواست اسپیس‌ایکس برای استقرار و بهره‌برداری از منظومه‌ای شامل ۱۵ هزار ماهواره با قابلیت ارتباط مستقیم با دستگاه‌های همراه موافقت کرده است. این شرکت درخواست خود را در سپتامبر ۲۰۲۵ ارائه داده بود و مجوز تازه، مسیر توسعه شبکه ماهواره‌ای اختصاصی آن برای خدمات موبایلی را هموار می‌کند.

طبق برنامه اعلام‌شده، ماهواره‌های جدید در ۹ لایه مداری و در ارتفاع تقریبی ۳۲۶ تا ۳۳۵ کیلومتری زمین فعالیت خواهند کرد. این منظومه با هدف افزایش ظرفیت ارتباطی و گسترش دسترسی کاربران به خدمات ماهواره‌ای طراحی شده است.

ارتباط مستقیم گوشی با ماهواره چگونه کار می‌کند؟

فناوری «ارتباط مستقیم با دستگاه» (Direct-to-Device یا D2D) به گوشی‌های تلفن همراه امکان می‌دهد بدون اتکا به دکل مخابراتی در محدوده، مستقیماً به ماهواره متصل شوند. این فناوری می‌تواند در مناطقی که پوشش شبکه‌های موبایل ضعیف است یا اصلاً وجود ندارد، نقش مکمل شبکه‌های زمینی را ایفا کند.

گسترش این قابلیت می‌تواند دسترسی به ارتباطات موبایلی را در مناطق دورافتاده، مسیرهای دریایی و برخی موقعیت‌های اضطراری بهبود دهد. بااین‌حال، نوع خدمات قابل ارائه به توانایی‌های فنی شبکه، سازگاری دستگاه‌ها و مقررات هر کشور بستگی دارد.

تفاوت منظومه جدید با شبکه فعلی استارلینک

منظومه جدید با شبکه متداول استارلینک که عمدتاً برای ارائه اینترنت پهن‌باند ماهواره‌ای به کار می‌رود، تفاوت دارد. اسپیس‌ایکس این بخش از فعالیت خود را با عنوان Starlink Mobile دنبال می‌کند و هدف آن ارائه خدمات ارتباطی مستقیم به دستگاه‌های همراه است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، اسپیس‌ایکس پیش‌تر نیز با استفاده از حدود ۶۵۰ ماهواره، خدمات ارتباط مستقیم با دستگاه را ارائه می‌کرده است. منظومه جدید قرار است ظرفیت شبکه را افزایش دهد و زمینه توسعه خدمات در مقیاس گسترده‌تر را فراهم کند.

مجوز FCC امکان ارائه خدمات ماهواره‌ای سیار و پوشش تکمیلی از فضا در آمریکا را فراهم می‌کند. فعالیت در کشورهای دیگر نیز به دریافت مجوزهای لازم از نهادهای مخابراتی همان کشورها وابسته خواهد بود؛ بنابراین، صدور این مجوز به‌معنای دسترسی خودکار کاربران سراسر جهان به خدمات جدید نیست.

طبق گزارش‌های منتشرشده، اسپیس‌ایکس قصد دارد پرتاب ماهواره‌های نسل جدید را از سال ۲۰۲۷ آغاز کند. زمان عرضه گسترده خدمات تجاری به روند استقرار ماهواره‌ها و توسعه شبکه بستگی خواهد داشت.

نوشته استارلینک برای استقرار ۱۵ هزار ماهواره اتصال مستقیم به گوشی مجوز گرفت اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

برت جانسن، مدیر مالی اسپیس‌ایکس (CFO)، در اظهارات جدید خود در شهریور ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۶ میلادی) دلایل هراس سه اپراتور بزرگ مخابراتی آمریکا (AT&T، T-Mobile و Verizon) از توسعه سرویس استارلینک را تشریح کرد. به گفته وی، اسپیس‌ایکس برنامه‌ریزی کرده است تا در طول سال ۱۴۰۶ (۲۰۲۷ میلادی) با بهره‌گیری از موشک استارشپ، نسل جدید و قدرتمندتر ماهواره‌های خود یعنی V3 را به مدار زمین پرتاب کند تا سرویس ارتباطی کاملاً متمایزی را در اختیار کاربران قرار دهد.

گزینه‌های روی میز؛ از شبکه ماهواره‌ای تا زیرساخت‌های زمینی

مدیر مالی اسپیس‌ایکس تأکید کرد که این شرکت با استفاده از طیف فرکانسی باند میانه‌ (Midband) که پیش‌تر از شرکت اکواستار (EchoStar) خریداری کرده، مجوزهای لازم را از کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC) برای ارائه خدمات مستقیم از فضا و همچنین شبکه‌های زمینی دریافت کرده است.

با این حال، سه اپراتور بزرگ مخابراتی تا کنون از امضای قرارداد اپراتور مجازی شبکه تلفن همراه (MVNO) با اسپیس‌ایکس امتناع ورزیده‌اند. این موضوع سبب شده تا اسپیس‌ایکس گزینه‌های مختلفی را برای پیاده‌سازی این سرویس بررسی کند؛ از جمله ایجاد یک شبکه ترکیبی با زیرساخت‌های پایه زمینی یا همکاری با اپراتورهای مستقل دیگر.

انتقاد شدید از کم‌کاری اپراتورهای سنتی

جانسن با انتقاد از عملکرد چند دهه اخیر غول‌های مخابراتی، علت مخالفت آن‌ها را ترس از پوشش سراسری استارلینک دانست. به گفته او، سرویس جدید استارلینک قادر است نقاط کور ارتباطی (Dead Zones) را به‌طور کامل از بین ببرد و امکان رومینگ واقعی جهانی را فراهم کند. ارائه چنین خدمات نوآورانه‌ای با قیمتی برابر یا حتی کمتر از اپراتورهای سنتی، می‌تواند ساختار بازار ارتباطات را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

اگرچه میزان طیف فرکانسی ۶۵ مگاهرتزی اسپیس‌ایکس در مقایسه با مجموع ۱۰۲۰ مگاهرتزی سه اپراتور بزرگ کمتر است، اما هدف این شرکت نه شبیه‌سازی شبکه‌های سنتی، بلکه ایجاد یک مدل ارتباطی نوین و ترکیبی مبتنی بر فضا و زمین است.

نوشته اسپیس‌ایکس زمان‌بندی و جزئیات سرویس موبایل جدید خود را اعلام کرد! اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.