همانند کامپیوتر، گوشی‌های اندرویدی نیز می‌توانند به ویروس آلوده شوند. در این مطلب قصد داریم تا روش حذف این بدافزارها از گوشی‌های اندرویدی را به شما آموزش دهیم.

همه می‌دانیم که ویروس و بدافزارها می‌توانند گوشی را چنان کند کنند که کار کردن با آن بسیار مشکل شود. به همین دلیل به نفع و خود و گوشیتان است که سریعا چاره‌ای بیندیشید. معمولا ویروسی شدن گوشی‌های اندرویدی دو دلیل شایع دارد: یا اینکه یک اپلیکیشن مخرب را نصب کرده و یا اینکه از وب‌سایتی آلوده بازدید کرده‌اید.

قدم اول این است که بدافزارها را بر روی گوشی خود پیدا کنید؛ شیوه انجام این کار را به شما آموزش خواهیم داد و همچنین آنتی ویروس‌ها و گزینه‌هایی جهت بازگردانی سلامت گوشی را نیز به شما معرفی خواهیم کرد.

گام اول: گوشی خود را خاموش کرده و دلیل را پیدا کنید

قدم اول در حذف ویروس از گوشی‌های اندرویدی این است که در هنگام اطمینان از ویروس بودن گوشی، آن را به‌صورت کامل خاموش کنید. این اقدام شاید نتواند از آسیب‌رسانی جلوگیری کند، اما حداقل می‌تواند از وخیم شدن اوضاع جلوگیری کرده و همچنین می‌تواند دسترسی بدافزار به شبکه اینترنت را نیز متوقف سازد.

علاوه بر این‌ها، خاموش کردن به شما این امکان را می‌دهد که به تفکر و جست‌و‌جو بپردازید. آیا به اپلیکیشن خاصی مشکوک هستید؟ آیا فکر می‌کنید که اپلیکیشن‌هایی بدون اجازه شما دانلود شده‌اند؟ در هر صورت اگر نتوانید ریشه این موضوع را پیدا کنید، آنگاه قادر به حذف ویروس نیز نخواهید بود.

اگر تحقیقات شما نتیجه‌ای در بر نداشت، آنگاه شاید بهتر باشد که گوشی خود را روشن کرده و مستقیما به گام پنجم بروید. نرم‌افزارهای آنتی‌ ویروس می‌توانند شما را در تشخیص این موضوع یاری رسانده و چه بسا بتوانند مشکل را نیز مرتفع سازند. در هر صورت این روش نیازمند اتصال به اینترنت است، که این موضوع نیز ریسک‌های خاص خود را دارد.

گام دوم: به حالت Safe Mode تغییر وضعیت دهید

هنگامی‌که گوشی خود را روشن کرده و قصد دارید تا اپلیکیشن مخرب را محدود کنید، آنگاه بهتر است که ابتدا حالت Safe Mode گوشی خود را فعال کنید. این اقدام باعث می‌شود تا آسیب اپلیکیشن‌های مخرب محدود شود.

در اکثر گوشی‌های اندرویدی می‌توانید با فشار دادن کلید پاور برای چند ثانیه (در هنگام روشن بودن دستگاه) و سپس نگه داشتن انگشت بر روی گزینه “Power off”، حالت Safe Mode را فعال کنید. در ادامه شاید گزینه‌های متعددی به شما نمایش داده شوند که یکی از آن‌ها می‌تواند “Reboot to safe mode” باشد. این گزینه را انتخاب کرده و سپس صبر کنید تا گوشی شما مجددا راه‌اندازی شود. اگر نتوانستید این حالت را فعال کنید، آنگاه بهتر است که گوشی خود را بر روی حالت هواپیما قرار دهید تا بدین ترتیب دستگاه شما به هیچ شبکه‌ای دسترسی نداشته باشد؛ معمولا این گزینه در نوار اعلان‌ها قرار دارد.

نکته: اگر حتی پس از دانلود یک نرم‌افزار امنیتی بازهم نتوانستید که اپلیکیشن یا فایل مخرب را پیدا کنید، آنگاه بهتر است که دستگاه خود را به یک متخصص نشان دهید. این استراتژی مخصوصا در هنگام وجود باج‌افزارها و مسدود کردن فعالیت‌ها شما، بیشتر به کار می‌آید.

گام سوم: به تنظیمات رفته و اپلیکیشن موردنظر را پیدا کنید

اپلیکیشن تنظیمات (Settings) گوشی خود را باز کنید. آیکون این اپلیکیشن معمولا شبیه به چرخ‌دنده بوده و شکل دقیق و محل قرارگیری آن نیز بسته به گوشی‌های مختلف، متفاوت است.

در اپلیکیشن تنظیمات باید به بخش “Apps” وارد شوید. در اینجا می‌توانید لیستی را از اپلیکیشن‌های خود مشاهده کنید. در ادامه باید اپلیکیشن مخرب را پیدا کنید.

پس از انتخاب اپلیکیشن موردنظر باید گزینه‌های “Uninstall” ،”Force Close” و یا “Force Stop” را مشاهده کنید (معمولا نمی‌توان اپلیکیشن‌های اصلی را حذف کرد، بلکه تنها قادر خواهید بود که آن را غیرفعال کنید. هر چند که احتمالا مشکل از این نوع اپلیکیشن‌ها نباشد).

گام چهارم: اپلیکیشن مخرب و هر فایل مشکوک دیگری را حذف کنید

جهت حذف اپلیکیشن موردنظر فقط کافی است که گزینه “Uninstall” را انتخاب کنید. همچنین می‌توانید به لیست اپلیکیشن‌های خود نگاهی انداخته و سایر موارد مشکوک را نیز حذف کنید. اگر تا به حال چنین کاری را انجام نداده‌اید، آنگاه شاید در نگاه اول به اپلیکیشن‌های عجیبی (مواردی که فکر نمی‌کردید بر روی دستگاه شما نصب باشند) برخورد کنید.

نکته: گاهی اوقات نمی‌توانید اپلیکیشن موردنظر را حذف کرده و در واقع کلید “Disable” به جای کلید “Uninstall” قرار می‌گیرد. برخی از بدافزارهای پیشرفته از تنظیمات مدیریتی گوشی شما استفاده کرده و  خود را در برابر حذف کردن بیمه می‌کنند! خوشبختانه حل این مشکل چندان سخت نیست. باید به منوی اصلی تنظیمات بازگشته و سپس به بخش “Lock Screen and Security” (یا موردی مشابه) بروید. در منوی Security باید به دنبال بخشی به نام “Phone (Device) Administrators” بگردید. شاید لازم باشد که ابتدا به بخش “Other security settings” بروید که این موضوع نیز به مدل گوشی شما وابسته است. در قسمت “Phone Administrators” باید قادر باشید تا قابلیت حذف این بدافزار را فعال کنید.

گام پنجم: یک یا چند آنتی ویروس را نصب کنید

پس از حذف ویروس بهتر است که این بار به مسئله امنیت، توجه بیشتری داشته باشید. نرم‌افزارهای امنیتی مختلفی وجود دارند که به شما کمک می‌کنند تا گوشی خود را محافظت کرده، به دنبال ویروس‌ها گشته و یا اینکه از طریق آن‌ها، فایل‌های اضافی (junk) و اپلیکیشن‌های مشکوک را حذف کنید. از اپلیکیشن‌های مفید در این زمینه می‌توان به Safe Security، Avast Antivirus و AVG Antivirus اشاره کرد. در آخر لازم به ذکر است که بگوییم اگر همچنان به‌روزرسانی‌های سیستم‌عاملی برای گوشی شما منتشر می‌شوند، آنگاه بهتر است که در اولین فرصت آن‌ها را نصب کنید تا بدین ترتیب در مقابل چنین خطراتی کمتر آسیب‌پذیر باشید.

نوشته آموزش حذف ویروس از گوشی‌های اندرویدی اولین بار در اخبار فناوری و موبایل پدیدار شد.

طی دو روز گذشته خبر ممنوعیت واردات گوشی‌های بالای 300 یورو به کشور، با واکنش‌های مختلفی همراه بود و حاشیه‌های زیادی را ایجاد کرد. این تصمیم توسط کارگروه نظارت و تخصیص ارز گرفته شد و دلیل آن کاهش تخصیص ارز برای واردات گوشی بود. طبق آمارهای منتشر شده بیش از 90 درصد از بازار به گوشی‌های کمتر از 300 یورو تعلق دارد اما با وجود متقاضیان کمتر گوشی‌های بالارده و پرچم‌دار، بیش از 40 درصد ارز اختصاص داده شده صرف واردات این مدل‌ها می‌شود. دلیل این اتفاق قیمت بالای گوشی‌های پرچم‌دار است.

پس از انتشار این خبر، روز گذشته محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با انتشار پیام توییتری مخالفت خود با این تصمیم را اعلام کرد. وی در توییتر نوشت که سه ایراد جدی به این تصمیم وارد است و طی مذاکره با رییس بانک مرکزی و سرپرست وزارت صمت، به دنبال بازنگری این تصمیم خواهد بود.

جلسه کمیته مشترک، به لغو قانون واردات گوشی منتهی شد

صبح امروز سعید عباسپور، مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرده بود که تاکنون گزارش ممنوعیت واردات گوشی‌های کمتر از 300 یورو به گمرک اعلام نشده است. وی خاطر نشان کرد که امروز جلسه‌ کمیته مشترک میان دو وزارتخانه و بانک مرکزی برگزار می‌شود و در این جلسه تصمیم نهایی در مورد قانون مذکور گرفته خواهد شد.

ساعاتی پیش با برگزاری جلسه کمیته مشترک میان بانک مرکزی، وزارت صمت و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، ممنوعیت واردات گوشی‌های کمتر از 300 یورو لغو شد. قانون واردات گوشی‌های گران قیمت قبل از اجرا منتفی شد اما شاید در آینده و با بحرانی‌تر شدن وضعیت ارز در کشور، مجددا شاهد بازگشت این قانون و اجرایی شدن آن باشیم.

نوشته قانون ممنوعیت واردات گوشی‌های بیش از 300 یورو لغو شد اولین بار در اخبار تکنولوژی و فناوری پدیدار شد.

هنگامی‌که اطلاعات خود را از روی هارد درایو حذف می‌کنید، واقعا این اقدام صورت نمی‌گیرد. تاثیر فشار قانون بر بازیابی چنین اطلاعاتی موضوع مورد بحث ما در این مقاله خواهد بود. اگر تلاش و همچنین توانایی‌های فنی در کنار یکدیگر قرار گیرند، آنگاه اسناد و تصاویری که به ظاهر حذف شده‌اند نیز قابل بازیابی خواهند بود. گاهی اوقات در هنگام فشار و اعمال قانون، چنین رویه‌‌هایی به کار گرفته می‌شوند. حال سؤال اینجاست که این کار چگونه انجام می‌شود؟

تنظیم زمینه قانونی

پیش از اینکه وارد مباحث فنی بشویم، بهتر است که ابتدا نگاهی به رویه‌های کسل‌کننده و جنبه‌های قانونی این کار بیندازیم. ابتدا بیایید با این واقعیت بحث را آغاز کنیم که یک مأمور قانون جهت بررسی یک دستگاه دیجیتال همانند گوشی یا کامپیوتر، همیشه نیازمند حکم قانونی نیست. احتمال وجود چنین مواردی نیز به‌صورت مکرر وجود داشته و بسته به سیستم قضایی کشورهای مختلف، متفاوت است.

بسیاری از حوزه‌های قضایی همانند بریتانیا و ایالات‌متحده، به مأمورین گمرک و مهاجرت اجازه می‌دهند تا بدون حکم قانونی، به بازرسی و تفتیش دستگاه‌های الکترونیکی بپردازند. مأمورین مرزی ایالات‌متحده می‌توانند در صورت وجود تهدید نابودی مدارک، بدون حکم قانونی به بررسی محتوای دستگاه‌های الکترونیکی بپردازند. این موضوع از سال 2018 در این کشور مورد تأیید قرار گرفته است.

در باب قیاس با همتایان آمریکایی خود، پلیس‌های بریتانیا گرایش بیشتری به بررسی محتوای یک دستگاه، آن هم بدون کسب مجوز قضایی دارند. به‌عنوان‌مثال، آن‌ها می‌توانند با بهره‌مندی از قانون پلیس و شواهد کیفری (PACE) و همچنین فارغ از وارد آمدن هرگونه اتهامی، به دانلود محتوای گوشی موردنظر بپردازند. به‌هرحال، اگر پلیس در نهایت تصمیم به بررسی محتوای دانلود شده بگیرد، آنگاه باید از قضات مربوطه حکم دریافت کند.

قانون همچنین به پلیس بریتانیا این حق را می‌دهد که در شرایط خاصی و بدون حکم، به بررسی و کاوش در دستگاه‌های ضبط شده بپردازد. شرایط خاص، مواردی همچون نیاز فوری در پرونده‌های مربوط به تروریسم و یا ترس واقعی از سواستفاده جنسی از کودکان را در بر می‌گیرد.

اما در نهایت و صرف‌نظر از شیوه انجام کار، هنگامی‌که یک کامپیوتر ضبط می‌شود، در واقع فرایندی طولانی شروع شده که طی آن، گوشی هوشمند یا لپ‌تاپ موردنظر در داخل یک کیسه پلاستیکی مخصوص حمل شده و در آخر نیز با ارائه مدارکی به دادگاه، این روند پایان می‌یابد.

در اینجا پلیس باید به یک سری از قوانین و روندها پایبند باشد تا از مقبولیت مدارک اطمینان حاصل شود. تیم‌های بازرسی رایانه، تمامی حرکات و اقدامات خود را ثبت می‌کنند، بنابراین اگر لازم باشد، آنگاه می‌توانند همان گام‌ها را تکرار کرده و همان نتایج را نیز به دست آورند. آن‌ها از ابزارهای مخصوصی استفاده کرده تا مطمئن شوند که تمامیت و درستی فایل‌ها تضمین می‌شود. یکی از این نمونه‌ها، “write blocker” است که طراحی شده تا به متخصصان این امکان را بدهد که بدون تغییری در مدارک، اطلاعات موردنیاز را استخراج کنند. در واقع مبناهای قانونی و سختگیری‌های رویه‌ای است که موفقیت یا عدم موفقیت یک بررسی کامپیوتری را تعیین می‌کنند، نه پیچیدگی فنی.

پلاترهای چرخان، پرونده‌های چرخان

بدون در نظر گرفتن مسائل حقوقی، جالب است بدانید که همیشه عوامل متعددی در مبحث تاثیر فشار قانون بر بازیابی اطلاعات دخیل هستند. از این موارد می‌توان به نوع دیسک موردنظر، پروتکل رمزنگاری و همچنین فایل سیستم درایو موردنظر اشاره کرد.

بیایید به‌عنوان‌مثال، هارد درایوها را در نظر بگیریم. هر چند که این نوع حافظه‌ها کم کم جای خود را به حافظه‌های سریع‌‌تر SSD می‌دهند، اما همچنان می‌توان آن‌ها را حافظه‌های غالب 30 سال گذشته به شمار آورد.

هارددیسک‌ها جهت ذخیره اطلاعات از پلاترهای مغناطیسی بهره می‌برند. اگر تابه‌حال به داخل یک هارددیسک نگاه کرده باشید، حتما می‌دانید که پلاترها شبیه به سی‌دی هستند، دایره‌ای شکل بوده و رنگی نقره‌ای دارند.

در حین استفاده، این پلاترها با سرعت‌های باورنکردنی می‌چرخند؛ معمولا 5400 یا 7200 و گاهی اوقات نیز 15000 دور در دقیقه. سر صفحه‌های (heads) مخصوصی نیز به این پلاترها وصل شده که عمل خواندن و نوشتن را انجام می‌دهند. هنگامی‌که شما فایلی را در درایو خود ذخیره می‌کنید، این سرصفحه‌ها به مکان مشخصی از پلاتر رفته و یک جریان الکتریکی را به میدانی مغناطیسی تبدیل می‌کنند، در نتیجه خواص پلاتر موردنظر نیز تغییر پیدا می‌کند.

حال سؤال اینجاست که سرصفحه چگونه محل قرارگیری خود را تعیین می‌کند؟ خب، این قطعات به چیزی به نام جدول تخصیص (allocation table) مراجعه می‌کنند. در این جدول، سوابق تمامی فایل‌های ذخیره شده ثبت می‌شود. حال اگر یک فایل را حذف کنیم، آنگاه چه اتفاقی می‌افتد؟ جواب کوتاه این است که چیز زیادی رخ نمی‌دهد!

و اما پاسخ بلند: سوابق فایل حذف شده پاک خواهد شد، بنابراین در آینده می‌توان در فضای اشغال شده آن، به بازنویسی اطلاعات پرداخت. به هر حال، اطلاعات پاک شده همچنان به‌صورت فیزیکی در پلاترهای مغناطیسی باقی مانده و تنها زمانی واقعا حذف می‌شوند که داده‌های جدیدی در همان محل بازنویسی شوند.

در نهایت، در فرایند حذف کردن باید سرصفحه مغناطیسی به‌صورت فیزیکی به مکان فایل موردنظر بر روی پلاتر حرکت کرده و سپس عملیات بازنویسی را در آنجا انجام دهد. این فرایند می‌تواند مانع کار سایر اپلیکیشن‌ها شده و در نتیجه عملکرد کامپیوتر را نیز کندتر کند. تا آنجا که به هارد درایوها مربوط می‌شود، ساده‌تر آن است که تظاهر کنیم فایل‌های حذف شده دیگر وجود ندارند!

به دلایل بالا، بازیابی اطلاعات حذف شده می‌تواند بسیار آسان‌تر باشد. در این رابطه، مجریان قانون احتیاج دارند که قسمت‌های از بین رفته را مجددا بازسازی کنند و این کار نیز توسط ابزارهای رایگانی همانند Recuva قابل انجام است.

حافظه‌های SSD؛ سفت و سخت همانند سنگ

طبیعتا قضیه SSD‌ها تا حدودی متفاوت است. آن‌ها هیچ بخش متحرکی ندارند. در عوض، فایل‌ها در قالب الکترون‌ها و توسط تریلیون‌ها ترانزیستور دروازه شناور (floating gate transistors) میکروسکوپی نگهداری می‌شوند. جمعا چنین ساختاری منجر به تشکیل تراشه‌های فلش ناند (NAND) می‌شود.

SSD‌ها شباهت‌هایی نیز به هارددیسک‌ها دارند، البته تا آنجایی که فایل‌ها فقط در هنگام بازنویسی شدن به‌طور کامل حذف می‌شوند. در هر صورت، برخی از تفاوت‌های کلیدی باعث می‌شوند تا کار متخصصان بازیابی اطلاعات مشکل‌تر شود. همانند هارددیسک‌ها، SSD‌ها نیز داده‌ها را در قالب بلوک‌هایی سازماندهی کرده و البته اندازه آن‌ها نیز بین تولیدکنندگان مختلف، متفاوت است.

تفاوت کلیدی در اینجا این است که در یک حافظه SSD جهت نوشتن اطلاعات، بلوک موردنظر باید کاملا خالی از محتوا باشد. جهت اطمینان از این موضوع، حافظه‌های SSD جریانی ثابت را از بلوک‌های در دسترس در اختیار دارند. کامپیوترها چیزی به نام “TRIM command” را در اختیار این حافظه‌ها گذاشته که با استفاده از آن‌، بلوک‌هایی که دیگر لازم نیستند، به حافظه SSD اطلاع داده می‌شوند.

برای بازرسان این موضوع بدین معنا است که در هنگام بازیابی فایل‌های حذف شده بر روی SSD‌ها، مشکلات بیشتری در قیاس با هارددیسک‌ها به وجود خواهد آمد. همچنین SSD‌ها می‌توانند جهت کاهش صدمات ناشی از استفاده‌های روزمره، فایل‌ها را در بین چندین بلوک پراکنده کنند. از آنجایی که این حافظه‌ها در برابر نوشتن‌های نامحدود مقاوم نیستند، بنابراین ضروری است که نوشته‌ها را به جای بخش‌های کوچک، در سرتاسر حافظه پراکنده کنند. این فناوری “wear leveling” نام داشته و به این معروف است که کار بازرسان دیجیتال را سخت‌تر کند!

حقیقت دیگری نیز وجود دارد و آن این است که کپی‌برداری از SSD‌ها سخت‌تر است، زیرا اغلب اوقات نمی‌توان به‌صورت فیزیکی آن‌ها از دستگاه جدا کرد. هارد درایوها معمولا همیشه قابل جایگزینی بوده و همچنین توسط رابط‌های استانداردی همانند IDE یا SATA به رایانه وصل می‌شوند. اما برخی از تولیدکنندگان لپ‌تاپ تصمیم می‌گیرند تا این حافظه‌ها را به مادربورد لحیم کنند. بدین ترتیب، تاثیر فشار قانون بر بازیابی اطلاعات در اینجا کم‌رنگ‌تر خواهد شد.

پیچیدگی‌های واقعی

در نهایت اینکه، بله، فشار قانون می‌تواند منجر به بازیابی فایل‌های حذف شده شما شود. به هر حال، پیشرفت‌های حاصله در فناوری‌های ذخیره‌سازی و همچنین رمزنگاری گسترده می‌تواند موضوع را تا حدودی پیچیده کنند. در عین حال، مشکلات فنی همچنان قابل حل شدن هستند. هنگامی که بحث بر سر بازرسی دیجیتال باشد، آنگاه بزرگ‌ترین چالشی که پیش‌روی اعمال قانون قرار دارد، مکانیسم درایوهای SSD نیست، بلکه کمبود منابع است. متخصصان آموزش دیده چندانی جهت انجام چنین کارهایی وجود ندارند و نتیجه نهایی اینکه، بسیاری از نیروهای پلیس در سرتاسر جهان، با انبوهی از کارهای تحقیقاتی مرتبط با گوشی‌ها، لپ‌تاپ‌ها و سرورها مواجه می‌شوند.

روزنامه The Times در بریتانیا، درخواستی مبنی بر آزادی اطلاعات را از دولت این کشور داشته که نشان می‌دهد 32 نیروی پلیس در انگلستان و ولز مشغول بررسی بیش از 12000 دستگاه هستند. زمان تکمیل فرایند هر دستگاه نیز از یک ماه تا یک سال متغیر است.

این قضیه نیز پیامدهای خود را دارد. اساس هر سیستم عدالت کیفری منصفانه این است که متهمان محاکمه‌ای سریع داشته باشند. همان‌طور که گفته می‌شود، عدالت به تأخیر افتاده را دیگر نمی‌توان عدالت نامید. این اصلی بسیار مهم و اساسی است. این موضوع حتی در اصلاحیه ششم قانون اساسی ایالات‌متحده نیز ذکر شده است. متأسفانه این مشکل از آن‌هایی نیست که بدون صرف هزینه برای استخدام و آموزش نیروهای جدید، حل شود. شما نمی‌توانید چنین مواردی را با تکنولوژی بیشتر حل کنید.

نوشته تاثیر فشار قانون بر بازیابی اطلاعات چگونه است؟ اولین بار در اخبار تکنولوژی و فناوری پدیدار شد.