گوشی ایرانی بخریم یا خیر؟ آیا واقعا گوشی های ایرانی ارزش خرید دارند؟ آیا واقعا گوشی های ایرانی ساخت داخل کشور هستند؟ این سوالاتی است که شاید بسیاری از خریداران تلفن همراه در این روزها به آن فکر کرده باشند.
حدود یک سال است که برند ایرانی جیالایکس مجددا قد علم کرده و چند گوشی هوشمند جدید را به بازار فرستاده است.
از طرفی برند جیپلاس هم که به عناون یک برند ایرانی شناخته میشود، در کنار لوازم خانگی و صوتی و تصویری، چند مدل تلفن همراه عرضه کرده و به همین دلیل است که بسیاری از خریداران برایشان این سوال مطرح شده که آیا گوشی ایرانی بخریم یا خیر؟
اگر قصد خرید تلفن همراه ایرانی دارید یا آنکه میخواهید بدانید گوشی های ایرانی واقعا در داخل کشور تولید شدهاند یا خیر و این که چه کیفیتی دارند، تا پایان این مقاله همراه آیتیرسان باشید، زیرا قصد داریم در خصوص ساخت تلفن همراه در کشور صحبت کنیم.
داستان آغاز ساخت تلفن همراه در ایران
زمانی که حرف از گوشی ایرانی به میان میآید، ناخودآگاه به یاد برند جیالایکس میافتیم. جیالایکس نماد گوشی ایرانی است، برندی که کار خود را در اواسط دهه 80 در جنوب کشور آغاز کرد و با تبلیغات گسترده در تلویزیون و شعار تبلیغاتی “به راحتی تو جیب جا میشه” سریعتر از آن چه پیشبینی میشد جای خود را در بازار پیدا کرد.
جیالایکس در ابتدای کار گوشیهای دکمهای یا فیچرفون تولید میکرد. البته در آن زمان خبری از گوشیهای هوشمند و اندرویدی نبود و اکثر مردم از فیچرفونها استفاده میکردند، کیفیت گوشیهای GLX هم خوب بود و از این رو استقبال خوبی از این گوشیها به عمل آمد.
در اوایل دهه 90 با متداول شدن گوشیهای اندرویدی، جیالایکس هم به ساخت این گوشیها روی آورد و اولین گوشی اندرویدی ایرانی در سال 90 به بازار آمد. استقبال خریداران از گوشیهای جیالایکس خوب بود تا آنکه گوشیهای تولید شده توسط این برند به مشکلات سختافزاری و نرمافزاری مواجه شدند و جیالایکس نتوانست خدمات پس از فروش خوبی به مشتریان خود دهد.
در سالهای 96، 97 و 98 به دلیل کاهش خروج ارز از کشور و جلوگیری از قاچاق، واردات قطعات سختافزاری حوزه فناوری به کشور محدود شد و این اتفاق جیالایکس را با یک بحران بزرگ مواجه ساخت.
در آن دوران جیالایکس نتوانست قطعات تعمیراتی گوشیهای قدیمی خود را وارد کشور کند، از طرفی گوشیهای پیشفروش شده جیالایکس به دلیل ماندن قطعات در گمرک با یک سال یا بیشتر تاخیر به خریداران تحویل داده شد. این اتفاق به نوعی باعث زمین خوردن جیالایکس شد و اعتماد خریداران به این برند از بین رفت. حال جیالایکس مجددا به ساخت گوشیهای ایرانی روی آورده و چند مدل جدید را روانه بازار کرده است.
در عین حال برند دیمو هم چند سالی فعال بود و چند مدل گوشی روانه بازار کرد که به علت کیفیت پایین گوشیهایش با استقبال مواجه نشد و خیلی زود از دور خارج شد.
برند جیپلاس هم یک سالی میشود که روی کار آمده، برندی که به گفته خودش گوشی هایش ایرانی نیست و تنها با یک برند ایرانی به فروش میرسد اما در اصل قطعات و حتی ساخت آن در خارج از کشور اتفاق میافتد.
برند صنام و ایرانسل نیز سال گذشته اقدام به وارد کردن چند مدل گوشی چینی کردند که البته با برند صنام و با همکاری ایرانسل به فروش میرسید اما گوشی هایشان اصلا ایرانی نبودند و فعلا هم مشخص نیست سرانجام فروش گوشی توسط صنام چه شد، زیرا پس از فروش یک سری گوشی، دیگر محصول جدیدی توسط صنام و ایرانسل به فروش نرسید.
آیا گوشی های ایرانی واقعا ایرانی هستند؟
در یک کلام خیر! میتوان گفت برخی از قطعات گوشی های ایرانی در داخل کشور تولید میشود اما فناوری و قطعات اصلی یک تلفن همراه هوشمند، از چین وارد ایران میشود و به این ترتیب گوشی های ایرانی بیشتر چینی هستند تا ایرانی!
البته زمانی که جیالایکس گوشی های فیچرفون تولید میکرد درصد بیشتری از از تلفنهای همراه آن در داخل کشور تولید میشد اما این درصد بومیسازی در تلفن های هوشمند جیالایکس کمتر شد تا آنکه حمید سعیدی، مدیرعامل جیالایکس در سال 1395 اعلام کرد که حدود 40 درصد از گوشیهای این برند در داخل تولید میشود.
اما همانطور که گفته شد اصل تکنولوژی و قطعات کلیدی به کار رفته در گوشی های جیالایکس ایرانی نیستند و نمیتوان این برند را صددرصد ایرانی نامید. لازم به ذکر است که ابراهیم درستی، رئیس اتحادیه صوت، تصویر، تلفن همراه و لوازم جانبی، در سال 98 مصاحبهای انجام داد و ذکر کرد که به اعتقاد وی گوشی های GLX ایرانی نیستند و نباید با اسم ایرانی به فروش برسند.
برند جیپلاس هم که رسما اعلام کرده که گوشیهایش چینی است و اصلا نباید نام ایرانی بر روی گوشی های جیپلاس گذاشت. البته جیپلاس به علت بد نام بودن گوشیهای ایرانی نام ایرانی را از گوشیهایش برداشته و در واقع با اعلام این که گوشی چینی به فروش میرساند به دنبال آن است تا مردم اعتماد بیشتری به این برند داشته باشند.
با نگاهی به وضعیت تولید تلفنهای همراه تولید داخل متوجه میشویم که گوشی های ایرانی واقعا ایرانی نیستند. درصد بسیار زیادی از این گوشیها وارداتی است و نکته مهمتر آن است که ما هنوز به فناوری ساخت تلفن همراه در داخل دست پیدا نکردیم و این فناوری به طور کلی بومی نشده است.
گوشی های ایرانی مونتاژ چین هستند و کیفیت درجه چندم چین را دارند که به همین دلیل باعث میشود که کیفیت گوشیهای ایرانی پایین باشد و بهتر است اصلا نام گوشیهای ایرانی را بر روی این مدلها نگذاریم.
گوشی ایرانی بخریم یا خیر؟
با این توضیحات میخواهیم به دو سوال اساسی پاسخ دهیم. گوشی ایرانی بخریم یا خیر؟ آیا گوشی های ایرانی ارزش خرید دارند؟ در این خصوصو باید به موارد زیر توجه کنید:
- کارآفرینی و اشتغال
- کیفیت پایین نسبت دیگر برندها
- نبود قطعه و خدمات پس از فروش
- قیمت بهتر در اکثر مواقع
- خرید گوشی ایرانی ولی بیاصالت
بهتر است به طور قاطع در خصوص این دو سوال پاسخ ندهیم، بلکه با مرور کردن نکات مثبت و منفی گوشیهای ساخت داخل، نتیجهگیری را برعهده خودتان میگذاریم. با مطالعه موارد زیر میتوانید به درستی تصمیم بگیرید که گوشی ایرانی خریداری کنید یا خیر!
کارآفرینی و اشتغال
واقعیت آن است که یک گوشی هر چقدر هم که ایرانی نباشد، همین که در داخل کشور تولید شود یعنی به کارآفرینی، تولید و اشتغال کمک میکند. شاید این حرفها کمی ناسیونالیستی و آرمانگرایانه به نظر برسید اما اگر حمایت از کالای ایرانی را وظیفه خود میدانید شاید بتوانید با کمی و کاستیهای گوشیهای داخلی نیز بسازید.
شرکت جیالایکس در زمان اوج فروشش نزدیک به هزار نفر نیرو داشت. این یعنی هزار نفر در شهر کمتر برخوردار خرمشهر که محل کارخانه جیالایکس است به سر کار میرفتند و هر کدام از آنها وضع اقتصادی و معیشتی رو به رشدی داشند. اما این تعداد در سال 1398 به 200 نفر رسید و آمار دقیقی از تعداد نیروهای این کارخانه در سال جاری هم وجود ندارد.
اما به هر شکل تولید کالا در داخل ایران میتواندی تاثیر بسزایی در رشد اقتصادی کشور بگذارید، اتفاقی که به شدت به آن نیاز داریم اما در عین حال میدانیم که کیفیت کالاهای داخلی به ویژه در حوزه تلفن همراه همانند دیگر کشورها جهان نیست.
البته بحث کارآفرینی و اشتغال صرفا مربوط به برندهایی میشود که تلفنهای خود را در داخل کشور تولید میکنند، واگر نه برندهایی مانند جیپلاس و صنام که به طور کل گوشی های خود را از چین وارد میکنند، این نکته مثبت را ندارند.
کیفیت پایینتر نسبت به دیگر برندها
همانطور پیشتر هم اشاره کردیم، کیفیت گوشی های ایرانی به مقدار لازم بالا نیست. یعنی این مدلها با گوشیهای چینی بازار هم قابل مقایسه نیستند و عمر مفید کوتاهتری دارند. همچنین قدرت سختافزاری، کیفیت نمایشگر، شارژدهی باتری و بسیاری از موارد دیگر در گوشی های ایرانی مناسب نیست و شما به طور کامل احساس میکنید که یک گوشی ضعیفتر از دیگر برندهای مطرح بازار را در دست دارید.
متاسفانه در بسیاری از موارد ضعف مونتاژ و کیفیت ساخت پایین محصول هم ذوق شما را کور میکند و باعث میشود از گوشی که خریداری کردید، به زودی دلسرد شوید. البته مدلهای جیپلاس و حتی جیالایکس درحد خود کیفیت قابل قبولی دارند اما قابل مقایسه با دیگر برندها نیستند. به همین دلیل هم با قیمت ارزانتری به فروش میرسند و درواقع قیمت پایین این مدلها بی حکمت نیست.
نبود قطعه و خدمات پس از فروش ضعیف
اما حتی اگر بتوانید با عمر پایین گوشی های ایرانی کنار بیایید، با نبود قطعا و خدمات پس از فروش پایین این شرکتها نمیتوانید سر کنید. معمولا زمانی که گوشی ایرانی شما خراب میشود، قطعا جایگزین برای آن وجود ندارد، اگر شانس بیاورید و قطعه موجود باشد باید چند روزی صبر کنید تا گوشی به دفتر شرکت رفته و باز گردد، آن هم اگر به درستی تعمیر شده باشد!
در دیگر موارد با پیام “قطعه نداریم” یا “باید چند روزی صبر کنید” از سمت تیم پشتیبانی شرکتهای ایرانی مواجه میشوید و باید از یک گوشی دست دوم یا قدیمی استفاده کنید تا نوبت تعمیر گوشی شما فرا برسد.
تغییر قوانین گمرکی، موانع اداری و عدم حمایت مسئولین از برندهای ایرانی، مهمترین عامل نرسیدن قطعه به ایران است، موردی که خود نشان میدهد برندهای ایرانی از قطعات خارجی استفاده میکنند و اگر روزی به هر دلیل قطعه در داخل ایران نباشند، توانایی تعمیر گوشیهای خود را ندارند.
نبود قطعه و خدمات پس از فروش ضعیف ارتباط مستقیمی با طول عمر پایین گوشیهای ایرانی دارد، شما یک گوشی را خریداری میکنید، بعد از چند وقت خراب میشود و نمیتوانید آن را تعمیر کنید، این یعنی همه پول خود را دور انداختهاید و باید یک گوشی جدید بخرید. همین بلا سر بسیاری از خریداران خودروهای داخلی نیز آمد.
عمدهترین دلیل عدم استقبال مردم از گوشی های ایرانی نیز همین مورد است، طی سالهای 1394 تا 1397 استقبال مردم از گوشی های ایرانی بسیار زیاد بود اما پس از خرابی و عدم وجود قطعات برای تعمیر گوشیها، بسیاری از افرادی که از خرید گوشی ایرانی پشیمان شده و به سراغ برندهای دیگر رفتند.
قیمت بهتر در اکثر مواقع
قیمت گوشیهای ایرانی نسبت به دیگر برندهای بازار بهتر است. البته این یک قانونی صددرصدی نیست اما در اکثر مواقع گوشی های برندهای جیالایکس و جیپلاس با قیمت بهتر و اقتصادیتر نسبت به سامسونگ و شیائومی به بازار عرضه میشوند و این یک نکته مثبت در خصوص این مدلها است.
به طور کلی فلسفه ساخت گوشی ایرانی، عرضه مدلهای اقتصادی و باکیفیت است. مدلهایی که به واسطه قیمت خوبشان توانایی رقابت با مدلهای برندهای دیگر را دارند. البته این یک روند طبیعی است، اگر قرار باشد جیالایکس یا جیپلاس با قیمت سامسونگ و شیائومی عرضه شوند که هرگز خریداری پیدا نخواهند کرد.
ضمن اینکه ساخت گوشی در داخل طبیعتا در قیمت نهایی محصول تاثیر میگذارد و باید از گوشیهایی که از خارج وارد شده و گمرکی دارند ارزانتر باشند.
خرید گوشی ایرانی ولی بیاصالت
نکته آخر همان موضوعی است که در میانه مقاله به آن اشاره کردیم. گوشیهای ایرانی واقعا ایرانی نیستند آن ها صرفا مونتاژ شدند و نه در طراحی، نه ساخت و نه حتی رابط کاربری و نرمافزار هیچ رنگ و بویی از یک کالای ایرانی ندارند.
هیچ عنصری در این گوشی ها نیست که نشان دهنده اصالت ایرانی آنها باشد، زیرا این مدلها اصلا ایرانی نیستند و صرفا در کشور سرهم شدهاند. این مورد شاید یکی از اصلیترین دلایلی باشد که خریداران را از خرید گوشی ایرانی منع کند. این که صرفا یک نام ایرانی بر روی یک گوشی قرار دهید باعث نمیشود آن مدل اصالت ایرانی به دست بیاورد.
بهتر است قبل از خرید گوشی ایرانی به موارد گفته توجه کنید؛ انتخاب نهایی با شماست ولی ما پیشنهاد نمیکنیم که فعلا سمت خرید گوشی ایرانی بروید و تا زمانی برندهای ایرانی از نظر کیفیت به مرحله لازم نرسیده باشند، خرید آنها میتوانید شما را به دردسر بزرگی بیندازد. حال با توجه به این موارد بگویید که آیا برای خرید یک گوشی موبایل، به سراغ برندهای ایرانی میروید یا خیر؟
نوشته گوشی ایرانی بخریم یا خیر؟ اولین بار در آی تی رسان منتشر شد.
