بازاریابی ویروسی چیست؟ آیا به نظر شما مردم با این عبارت آشنایی دارند؟ اصلاً خود عبارت بازاریابی «ویروسی» برای بسیاری از مردم گنگ است و چه بسا آنها را به یاد دنیای پزشکی بیندازد. حتی هیچ بعید نیست که اگر به کسی بگویید که «من یه بازاریاب ویروسی هستم» دو قدم از شما فاصله بگیرد و بگوید: «واکسنش هم اومده؟!» به هر حال ویروس چیز خوشایندی نیست و لفظ آن بیشتر بیماری و درد و رنج را به ذهن انسان متبادر می سازد.

در عین حال، چاره ای ندارید به جز اینکه ویروس را تحسین کنید: این موجود در خفا کار خود را می کند تا اینکه فرصتی پیدا کند و با تغذیه از میزبان خود و در محیط مناسب، با رشد تصاعدی به آمار و ارقامی دست پیدا می کند که دیگر کسی را یارای مقاومت در برابر آن نیست. ویروس به جفت هم نیازی ندارد؛ بلکه فقط بارها و بارها تکثیر می شود و در هر بار تکثیر، تعداد آن به دو برابر افزایش پیدا می کند.

۱
۱۱
۱۱۱۱
۱۱۱۱۱۱۱۱
۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱
۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱
۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱

در واقع، در طی چند نسل (به زمان برق آسای ویروسی و نه انسانی)، جمعیت ویروس ها می تواند به مرز انفجار برسد.

تعریف بازاریابی ویروسی : بازاریابی ویروسی چیست؟

اما ویروس چه ربطی به بازاریابی دارد؟ بازاریابی ویروسی یا وایرال مارکتینگ آن نوعی از بازاریابی است که می تواند از طریق پیام هایی که مانند ویروس گسترش پیدا می کنند، در مردم علاقه ایجاد کرده و آنها را به سمت خرید از یک برند یا خریداری یک محصول یا سرویس ترغیب کند. نکته مهم این است که در این مدل بازاریابی، این خود کاربران هستند که پیام مورد نظر را با یکدیگر به اشتراک می گذارند. به عبارت دیگر، بازاریابی ویروسی به همه استراتژی هایی اشاره دارد که مردم را به انتقال پیام های بازاریابی به دیگران ترغیب می کند و پتانسیل رشد و اثرگذاری تصاعدی پیام را فراهم می کند.

بازاریابی ویروسی در خارج از فضای اینترنت، با مواردی همچون «بازاریابی دهان به دهان»، «سر زبان ها افتادن»، «بهره برداری از رسانه های اجتماعی» و «نتورک مارکتینگ» هم خانواده است، اما با وجود اینکه عده ای تلاش کرده اند تا اسامی دیگری را جا بیندازند، اما عنوان بازاریابی ویروسی جایگاه خود را در میان مردم (یا حداقل متخصصین امر) باز کرده است.

به این دلیل که به اشتراک گذاری پیام در رسانه های اجتماعی آسان و سریع است، این بستر به زادبوم طبیعی این نوع از بازاریابی تبدیل شده است. با جستجوی عبارت «بازاریابی ویروسی» یا اگر زبان تان بد نیست «Viral Marketing» به نمونه های موفق متعددی از کاربرد این نوع از بازاریابی دست پیدا خواهید کرد که عموماً در قالب محتوای ویدیویی تولید شده اند.

بازاریابی ویروسی، یک شمشیر دولبه

علیرغم همه مزیت های بالقوه بازاریابی ویروسی، این نوع از بازاریابی به مانند یک شمشیر دولبه است؛ به هر حال باید به خاطر داشته باشید که در کمپین های بازاریابی ویروسی، قسمت اعظم کنترل در دستان کاربران قرار می گیرد و همیشه این خطر برای ما وجود دارد که برداشت درستی از پیام مورد نظر صورت نپذیرد یا حتی به مسخره گرفته شود. از طرف دیگر، یک کمپین ویروسی موفقیت آمیز می تواند برای برند شما معجزه کند.

چگونه ویروسی، بازاریابی کنیم؟

اجرای کمپین های بازاریابی ویروسی بسیار ساده است، اما آسان نیست: یک ویدیو یا یک نوع دیگر از محتوا که برای مخاطب هدف ما جذاب است را تولید می کنیم، آن را در اینترنت قرار می دهیم و برای اولین جرقه ها در جهت دیده شدن آن برنامه ریزی می کنیم. از اینجا به بعد تنها کاری که می توانیم انجام بدهیم این است که منتظر بمانیم تا محتوای ما اصطلاحاً مانند بمب صدا کند و کاربران به شکل جنون آمیزی آن را با یکدیگر به اشتراک بگذارند.

البته در برخی از موارد، ویروسی شدن به طور کاملاً تصادفی اتفاق می افتد. در چنین حالاتی یک ویدیو توسط یک کاربر غالباً معمولی در اینترنت آپلود می شود که ناگهان محبوب شده و بر سر زبانها می افتد.

استراتژی پراکنش یا توزیع محتوا در بازاریابی ویروسی

برای استراتژی یا برنامه توزیع محتوایی که توسط برندها تولید می شود می توان از یکی از این دو روش استفاده کرد: «آشکار» یا «پنهان». در روش آشکار، کاربر می داند که در حال مشاهده یک آیتم محتوایی تبلیغاتی است، اما در روش پنهان، مشارکت برند علنی نمی شود، بلکه بعداً مشخص خواهد شد.

توجه داشته باشید که چنانچه از تکنیک پنهان استفاده می کنید باید مراقب باشید که کاربر احساس نکند که گول خورده یا احمق پنداشته شده است، چرا که در این حالت کمپین ویروسی تان می تواند کاملاً بر ضد شما عمل کند.

در هر صورت، فارغ از روشی که انتخاب می کنید، هرگز نباید در دید مخاطب به اسپمر تبدیل شوید یا زیاده روی کنید. لذا به جای تکرار مکرر و چندباره پیام، بهترین استراتژی این است که بهترین موقعیت و زمان را پیدا کنید و پس از آن اجازه بدهید تا بمب ویروسی خودش کارش را انجام بدهد. در اینجا بد نیست که نگاهی به چند مورد از نمونه های بارز محتوای ویروسی بیندازیم:

نمونه های موفق محتوای ویروسی

چالش سطل آب یخ

انجمن ALS مخترع چالش سطل آب یخ نبود، اما از آن به نحوی بهره برداری کرد که یک کمپین جهانی بازاریابی ویروسی ایجاد شد که سیل آن دنیا را با خود برد. چندماه قبل از «ری برند» کردن این داستان، مردم پشت دست شان یخ می گذاشتند تا مجبور نباشند که ۱۰۰ دلار به خیریه «مورد علاقه» خود کمک کنند (البته اگر برای فرار از کمک به خیریه بوده، احتمالاً آنقدرها مورد علاقه شان نبوده است).

این بیش از حد ساده یا حتی مضحک بود، اما چالش انجمن ALS همه چیز را عوض کرد: این دیگر فقط یک چالش نبود، بلکه به یک حرکت خیرخواهانه تبدیل شده بود. در واقع، به جای «… یا صد دلار کمک کنید» به «… و کمک کنید» تبدیل شد.

افراد مشهوری مانند مارک زاکر برگ و بیل گیتس هم به این چالش پیوستند و آوازه آن به تمام دنیا (حتی کشور ما) رسید.

دشوارترین شغل دنیا

یکی دیگر از نمونه های محتوای ویروسی، ویدیوی دشوارترین شغل دنیا است. این ویدیو اساساً یک دوربین مخفی است که چند نفر از متقاضیان شغل را هدف قرار می دهد و شرایط کاری دشوار و غیرقابل باوری را برای آنها ترسیم می کند. سرانجام مشخص می شود که میلیاردها نفر در سراسر جهان این شرایط را پذیرفته و حتی به شغل خود عشق می ورزند. در ادامه می توانید این ویدیو را مشاهده کنید.

چند نمونه فارسی از این ویدیو نیز شاخته شده که همه اینها به دلیل تمرکز بر عواطف و همینطور ایجاد غافلگیری (که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت) ویدیو را به یک محتوای ویروسی تبدیل کرده اند.

مزایای بازاریابی ویروسی

از جمله مهم ترین مزایای بازاریابی ویروسی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• هزینه کم: چیزی که کمپین های ویروسی را نسبت به سایر روش های بازاریابی متمایز می کند این است که در بازاریابی ویروسی، این کاربران هستند که بخش اعظم کار را برای ما انجام می دهند و همین باعث کاهش یا حتی تقریباً حذف هزینه های توزیع محتوا و تبلیغ می شود. در این حالت دیگر به خرید تبلیغات یا فضا در رسانه های اجتماعی نیازی نیست.
• پتانسیل گستردگی دامنه دسترسی: ویدیویی که در اینترنت ویروسی می شود این پتانسیل را دارد که بدون هیچ تلاش یا صرف هزینه ای به دست جماعت انبوهی از مخاطبان هدف ما برسد. به همین خاطر، کسب و کارهای کوچک یا حتی یک فرد به تنهایی می تواند به کمک بازاریابی ویروسی، یک شبه ره صد ساله را طی کند.
• اجباری و تهاجمی نیست: اجبار و فشار در بازاریابی ویروسی جایگاهی ندارد. در واقع، در این نوع از بازاریابی تصمیم برای مشارکت و به اشتراک گذاری پیام همیشه کاملاً بر عهده کاربر است و لذا هیچ وقت رنگ و بوی فشار و اجبار به خود نمی گیرد. به همین دلیل، درک و حس نسبت به برند و تعامل ایجاد شده در مقایسه با روشهای سنتی تبلیغات بسیار بهتر، مثبت تر و خوشایندتر است.
• بازاریابی ویروسی به رشد برند شما کمک می کند: اگر از نظر خلاقیت و ابتکار واقعاً به هدف بزنیم، محتوایی تولید خواهد شد که آنقدر جالب توجه است که کاربران مشتاقانه آن را به اشتراک می گذارند. همین اقدام باعث می شود که مخاطب، رابطه نزدیکی با برند مربوطه پیدا کند و نقش سفیر برند را بر عهده بگیرد. لذا بازاریابی ویروسی می تواند ابزار بسیار قدرتمندی در جهت برندسازی و افزایش آگاهی نسبت به برند باشد.

بازاریابی ویروسی در ایران

آیا بازاریابی ویروسی در ایران هم جای خود را باز کرده است؟ بدون شک با توجه به نفوذی که شبکه های اجتماعی و برنامه های موبایلی گفتگو محور در زندگی ما ایرانیان دارند، بازاریابی ویروسی به یکی از بهترین ( و نه لزوماً آسانترین) کانال های تبلیغات تبدیل شده است. از جمله ساده ترین تبلیغات ویروسی می توان به پخش شدن قسمت هایی از فیلم های در حال اکران در اینترنت اشاره کرد که دست به دست توسط خود کاربران در اینستاگرام و اپ های موبایل می چرخند و بهترین و ارزانترین تبلیغ برای ترغیب به تماشای فیلم مزبور به شمار می روند.

حال که با بازاریابی ویروسی آشنا شدید، به سراغ اصول، تکنیک ها و نکاتی می رویم که به کمک آنها می توانید کمپین های بازاریابی ویروسی تاثیرگذاری را تجربه کنید.

بهترین تکنیک های بازاریابی ویروسی

تکنیک بازاریابی ویروسی شماره ۱: مخاطب و کانال های درست و مناسبی را هدف قرار بدهید

اولین قدم برای ایجاد یک کمپین بازاریابی ویروسی، تعیین مخاطب هدف و همچنین محل حضور وی در اینترنت است.

به خاطر داشته باشید که معمولاً چیزی به خودی خود ویروسی نمی شود، بلکه باید پیام مناسبی را برای افراد مناسب ارسال کنید. در واقع، اگر می خواهید که پیام تان به اشتراک گذاشته شود، محتوای آن باید مورد علاقه دریافت کننده باشد.

کانال بازاریابی ویروسی نیز به همین اندازه اهمیت دارد، چرا که اگر محتوا را در سایتی قرار بدهید که کاربران آن علاقه ای به موضوع مورد نظر ندارند، نمی توانید به مخاطب هدف و مخاطبان مخاطب هدف دست پیدا کنید. هنگامی که به مخاطب دست پیدا نمی کنید نمی توانید در جهت رشد و گسترش علاقه مردم کاری انجام بدهید.

به عنوان مثال، اگر مخاطب هدف شما زنان مجرد طبقه متوسط در سنین بین ۱۸ تا ۲۴ ساله آمریکایی باشند، می توانید برای بازاریابی ویروسی خود از پینترست استفاده کنید، چرا که پینترست شبکه ای است که حجم گسترده ای از کاربران آن را زنان جوان تشکیل می دهند.

تکنیک شماره ۲ بازاریابی ویروسی: ویدیو بسازید

یکی دیگر از بهترین روشها برای ویروسی شدن، تولید ویدیو است. یک ویدیوی خوب می تواند بیننده را به تجربه محصول شما علاقمند کند.

پس از تهیه ویدیو می توانید آن را با دوستان و اعضای خانواده و همچنین مشتریان تان به اشتراک بگذارید. چنانچه محتوا از دید آنها جالب به نظر برسد، آنها هم در گسترش این «ویروس» به شما کمک خواهند کرد. از این طریق، ویدیوی شما محبوب می شود و چه بسا در تمام اینترنت پخش شود.

به علاوه، اگر ویدیوی مربوطه واقعاً جالب باشد و عملاً تاریخ انقضا نداشته باشد (مثلاً آموزنده باشد)، کاربران اینترنت از آن در وبلاگ یا وبسایت های خود استفاده خواهند کرد. در نتیجه، نه تنها مردم از طریق شبکه های اجتماعی و بسترهای به اشتراک گذاری ویدیو امکان تماشای آنها را خواهند داشت، بلکه در وبسایتها و وبلاگ ها و حتی صفحات شخصی کاربران نیز قابل مشاهده خواهد بود.

بر اساس قانون تجربی ویروسی شدن ویدیوها، هر چه ویدیو غافلگیرکننده تر، به یادماندنی تر یا جالب تر باشد، احتمال ویروسی شدن آن بیشتر خواهد بود.

تکنیک شماره ۳ بازاریابی ویروسی: محصول یا خدمات ارزنده ای را به رایگان ارائه کنید

آیا کسی هست که از دریافت رایگان یک محصول یا سرویس ارزشمند بیزار باشد؟

بعید است کسی چنین پیشنهادی را رد کند. به همین دلیل است که «رایگان» قدرتمندترین کلمه در فرهنگ واژگان بازاریاب ها است.

بسیاری از برنامه های بازاریابی ویروسی برای جلب توجه مردم، محصولات یا خدماتی را به رایگان ارائه می کنند.

قانون دوم وب مارکتینگ ویلسون، «قانون دادن و فروختن» است (ویلسون، ۲۰۱۲). منظور این است که هنگامی که چیزی را به رایگان به مشتری می دهید، می توانید چیزی هم بفروشید.

با اهدای رایگان یک کالا یا سرویس ارزشمند شاید همین امروز یا فردا سود نکنید، اما اگر بتوانید رغبت ایجاد کنید خیلی زود به مرحله درآمدزایی خواهید رسید.

اما چطور؟

فرآیند کار به این ترتیب است:

معمولاً «رایگان» جلب توجه می کند. این جلب توجه به مشاهده آیتم های جالب دیگری هم منتهی می شود و احتمال خرید آنها را هم افزایش می دهد. لذا این توجه جلب شده، فرصت فروش، آدرس های ارزشمند ایمیل و سود تبلیغاتی به همراه دارد.

همه اینها به این معنی است که اگر می خواهید چیزی به دست بیاورید، ابتدا باید برای آن هزینه کنید.

از بارزترین نمونه این مورد می توان به اینترنت، تماس و بسته های پیامکی رایگان اپراتورهای مختلف به دلایل و مناسبت های خاص اشاره کرد. هنگامی که تبلیغ فعالسازی یک گیگابایت اینترنت رایگان را با دوست خود به اشتراک می گذارید، نقشی را در بازاریابی ویروسی برای اپراتور مربوطه برعهده گرفته اید.

تکنیک شماره ۴ بازاریابی ویروسی: پای احساسات و عواطف را به میان بیاورید

بازاریابی ویروسی نمی تواند تاثیر قابل توجهی داشته باشد، مگر اینکه محتوای مورد نظر از منظر عواطف و احساسات به مذاق مخاطب خوش بیاید. در واقع، معروف ترین نمونه های بازاریابی ویروسی مواردی بوده اند که مخاطب را از نظر عاطفی تحت تاثیر قرار داده اند. لذا به همین دلیل، این مورد موثرترین روش در میان تکنیک های بازاریابی ویروسی است.

اما سوال این است که چطور می توانیم یک حس قوی را در مخاطب مان برانگیزیم؟

در اینجا به چند مورد اشاره می کنیم که در تحریک احساسات مردم تاثیرگذار هستند. شما باید چیزی تولید کنید که:

• مملو از عشق یا نفرت باشد؛
• باعث شادی یا خشم مفرط مخاطب شود؛
• سراسر نبوغ یا حماقت باشد.

در تنظیم تمامی کمپین های بازاریابی ویروسی خود به این نکته مهم توجه داشته باشید که محرک عاطفی باید به اندازه کافی قوی باشد تا بتواند توجه مخاطب را به خود جلب کند.

تکنیک شماره ۵ بازاریابی ویروسی: یک عمل غیرمنتظره انجام بدهید

عنوان این مورد کاملاً گویا است. اگر به دنبال جلب توجه هستید، باید یک عمل غیرمنتظره و متفاوت انجام بدهید.

ما انسانها همیشه به دنبال دیدن یا یادگرفتن چیزهای تازه و جدید هستیم. لذا مردم اگر مشابه چیزی را قبلاً دیده باشند به خودشان زحمت نمی دهند که برای مشاهده و به اشتراک گذاری محتوای شما وقت بگذارند.

جالب کردن محتوا را فراموش کنید؛ همه اینکار را انجام می دهند. تبلیغ با تکیه بر اینکه محصول یا خدمات تان عالی است را کنار بگذارید؛ هیچ بقالی نمی گوید ماست من ترش است! در عوض، از دیگران تقلید نکنید و متفاوت باشید.

تکنیک شماره ۶ بازاریابی ویروسی: امکان به اشتراک گذاری، بازنشر و دانلود را فراهم کنید

در فصول سرد این توصیه را از پزشکان می شنویم که باید از افرادی که سرفه می کنند دوری کنیم و دستانمان را مرتب بشوییم، چرا که ویروس ها به آسانی از فردی به فرد دیگر منتقل می شوند. به همین ترتیب، اگر به اشتراک گذاری، دانلود یا استفاده از محتوای شما در وب آسان باشد، آن هم به مانند یک ویروس به سرعت گسترش پیدا خواهد کرد. بنابراین باید این امکان را به مخاطبان خود بدهید که به آسانی:

• محتوا یا پیام شما را به اشتراک بگذارند؛
• آن را در سایت یا وبلاگ خودشان بازنشر کنند؛
• محتوا را دانلود کنند.

علاوه بر این و از دیدگاه بازاریابی، باید پیام خود را به ساده ترین شکل ممکن بیان کنید تا درک آن آسان باشد و مردم انگیزه بیشتری برای به اشتراک گذاری آن پیدا کنند. به هر حال، پیام های تخصصی و مواردی که درک آنها نیاز به اطلاعات یا پیش زمینه خاصی دارد نمی تواند پیام یا محتوای شما را ویروسی کند.

ضمناً بد نیست که به این نکته اظهر من الشمس نیز اشاره کنیم که نباید محدودیتی در دسترسی به پیام یا ویدیوی مورد نظر ایجاد کنید. به عنوان مثال، الزام به ثبت نام، عضویت، دانلود یک نرم افزار خاص، درج کد یا عبور از هفت خوان رستم چیزی نیست که به ویروسی شدن محتوای شما کمک کند. انحصار و محدودیت در بازاریابی ویروسی جایگاهی ندارد، بلکه هدف این است که محتوای مورد نظر آزادانه و هر چه بیشتر منتشر شود و در دسترس مخاطبان بیشتری قرار بگیرد.

تکنیک شماره ۷ بازاریابی ویروسی: روی بازاریابی سنتی تمرکز نکنید

بازاریابی سنتی تماماً روی تبلیغ محصولات یا خدمات، توضیح اینکه آنها چقدر خوب و کاربردی هستند و چگونه به مخاطب کمک خواهند کرد تمرکز می کند و حتی گاهی پای ستاره های دنیای سینما یا مد را هم به میان می آورد.

اما آیا واقعاً تصور می کنید که مردم برای شخص شما یا محصولات تان اهمیتی قائل هستند؟

ابداً! مردم همیشه انتظار دارند که محصول یا سرویس ارزش آفرین (سودمند) و خوبی را همراه با یک داستان جالب دریافت کنند.

به عنوان مثال به این تبلیغ تلویزیون براویای سونی توجه کنید. سونی حتی تلویزیون خود را در این تبلیغ نشان هم نمی دهد، اما این به یک آیتم به یادماندنی تبدیل شده است (لینک ویدیوی اصلی، منتشر شده در سال ۲۰۰۶ میلادی با بیش از ۴ میلیون بازدید در یوتیوب).

لذا به جای تمرکز روی خودتان، محصول یا شرکت، روی تهیه و ارائه یک داستان خوب و جالب تمرکز کنید. به عبارت دیگر، «تبلیغ» نکنید.

تکنیک شماره ۸ بازاریابی ویروسی: استفاده از کمک افراد تاثیرگذار و برجسته یا اینفلوئنسرها

یکی دیگر از تکنیک های موثر در بازاریابی ویروسی، کمک گرفتن از قدرت افراد برجسته، تاثیرگذار یا در اصطلاح تخصصی بازاریابی، «اینفلوئنسرها» است. طبیعتاً هنگامی که افراد تاثیرگذار در حوزه فعالیت تان محتوای مورد نظر را در برابر دیدگان مخاطبان هدف شما قرار می دهند، دامنه دسترسی مردم به آن به میزان قابل توجهی افزایش پیدا می کند.

بنابراین با افراد تاثیرگذار در حوزه فعالیت خود تماس بگیرید و از آنها بپرسید که آیا مایلند که محتوای شما را ببینند یا خیر. در اینجا نباید مستقیماً از طرف مقابل بخواهید که محتوا را به اشتراک بگذارد، چرا که کار هنگامی می تواند تاثیرگذار باشد که به صورت طبیعی و مطابق با نظر اینفلوئنسر (مبنی بر اینکه محتوای شما برای دنبال کنندگانش در شبکه های اجتماعی سودمند است یا خیر) انجام شود.

نکته مهم این است که باید محتوای منحصر به فردی ارائه کنید که واقعاً برای دنبال کنندگان و مخاطبان اینفلوئنسر مورد نظر جالب و مفید باشد. فقط از این طریق است که می توانید به اینفلوئنسر و دنبال کنندگان وی انگیزه لازم برای به اشتراک گذاری محتوای خود را بدهید.

تکنیک شماره ۹ بازاریابی ویروسی: تقویت و یادآوری

پیام ویروسی شما می تواند خیلی زود از یاد و خاطره مردم پاک شود. لذا باید هر از چندگاهی آن را به مخاطبان هدف خود یادآوری کنید.

مردم کمپین بازاریابی ویروسی شما را دیده اند، احساسات شان را تحت تاثیر قرار داده و اعتقاد دارند که جالب و غیرمنتظره است: شما توجه آنها را کاملاً جلب کرده اید. در اینجا احتمالاً تصور می کنید که کمپین بازاریابی ویروسی شما با موفقیت به سرمنزل مقصود رسیده است.

اگر چنین باوری دارید، باید در تصور خود تجدید نظر کنید، چرا که همانطور که در ابتدا گفتیم، پیام ویروسی فرّار است و می تواند خیلی زود از یاد مردم برود.

پس باید چکار کنید؟

حال که توجه مردم را جلب کرده اید، نباید آن را از دست بدهید و بهترین کاری که می توانید انجام بدهید این است که به سمت جلو قدم بردارید.

اگر بخواهیم مثال روشن و قانع کننده ای را ذکر کنیم، می توانیم به صنعت بیمه اشاره کنیم. اگر در این حوزه فعالیت داشته باشید با یک بار تبلیغ ویروسی نمی توانید ثمرات کامل این نوع از بازاریابی را بجشید، چرا که چه بسا در هنگام پخش تبلیغ شما بسیاری از مردم بیمه های خود را به صورت سالانه خرید یا تمدید کرده باشند. لذا با ادامه کمپین کاری می کنید که مردم با شنیدن کلمه بیمه، نام شرکت شما را به خاطر بیاورند.

به عنوان مثال، می توانید در ادامه محتوای اصلی، انتشار مواردی از این قبیل را مد نظر قرار بدهید:

• محتوای مشابه با مفهوم اولین آیتم؛
• پشت صحنه؛
• گزارش روند تولید محتوا؛
• نقد و نظرات و … .

بنابراین، تهیه و تنظیم مجموعه ای از پیام های ویروسی متوالی باعث تقویت اثربخشی کمپین بازاریابی ویروسی شما خواهد شد.

حرف آخر

به خاطر داشته باشید که تکنیک های بازاریابی ویروسی همیشه درحال تغییر هستند، چرا که این نوع از بازاریابی همیشه باید همگام با روندها و شرایط روز جامعه حرکت کند. علاوه بر این، بازاریابی ویروسی را یا باید به نحو احسن انجام داد، وگرنه انجام ندادن آن بهتر از انجام دادنش است.

با پیاده سازی ۹ تکنیکی که در این مطلب آموزشی از مجله گویا آی تی ذکر شد می توانید به ویروسی شدن کمپین بازاریابی یا محتوای خود کمک کنید و از بازاریابی خود حداکثر بهره را ببرید.

اگر شما هم تکنیک بازاریابی ویروسی خاصی را می شناسید، لطفاً آن را در بخش دیدگاه ها با ما در میان بگذارید.

نوشته بازاریابی ویروسی : تعریف، مزایا، اصول و تکنیک ها اولین بار در گويا آی‌ تی پدیدار شد.

ترک تحصیل نمونه های مشهور و موفقی همچون مارک زاکربرگ، استیو جابز و بیل گیتس، یکی از نُقل های محافل مرتبط با کارآفرینی است و روی آن مانور زیادی داده شده است. به هر حال این نکته را نمی توان از نظر دور داشت که شرکتهای متبوع این افراد، یعنی فیسبوک، اپل و مایکروسافت، از جمله بزرگترین و موفق ترین شرکتهای این کره خاکی به شمار می روند. اما آیا این حاکی از آن است که مدرک دانشگاهی برای موفقیت در کسب و کار ضروری نیست؟

مدرک دانشگاهی در حوزه تکنولوژی

البته حداقل چیزی که موفقیت این گروه از افراد اثبات می کند این است که داشتن مدرک دانشگاهی و تحصیلات آکادمیک در حوزه تکنولوژی ضروری نیست. با این حال باید به خاطر داشت که بخش تکنولوژی عموماً با حوزه های دیگر متفاوت است، چرا که مهارتهای لازم برای پیشرفت در این بخش را می توانید خودتان به تنهایی بیاموزید و رویکرد آموزشی آن بیشتر فردیت محور است. اما اگر با دید کلی تری به این موضوع نگاه کنیم چطور؟ آیا مدرک دانشگاهی برای موفقیت شما در دنیای کسب و کار ضروری است؟

موفقیت در رسیدن به مراتب بالای سازمان

بسیاری از مردم رویای به راه اندازی یک استارتاپ موفق را در سر می پرورانند، اما اغلب آنها در بازار استخدام باقی می مانند و نهایتاً بیشتر به سراغ کارآفرینی سازمانی یا درون سازمانی (Intrapreneur) می روند. از آنجایی که ما در این مطلب به دنبال بررسی نیاز به مدرک دانشگاهی برای موفقیت در کسب و کار هستیم، مدیران عامل شرکتهای FTSE 100 می توانند شاخص خوبی در این زمینه باشند. FTSE 100 یا شرکتهای شاخص ۱۰۰ بورس اوراق بهادار فایننشال تایمز، ۱۰۰ شرکت سهامی عامی هستند که بیشترین ارزش سهام بازار بورس لندن را در اختیار دارند. رسیدن به مدیریت عامل یکی از این شرکتها و دریافت حقوق های هفت رقمی، اساساً رسیدن به قله موفقیت در کسب و کار از مسیر استخدام است. بنابراین، نگاهی به پیشینه تحصیلی این افراد می تواند میزان اهمیت مدرک دانشگاهی برای موفقیت در کسب و کار را برای ما روشن کند.

آمار موجود در رابطه با تحصیلات

تحصیلات در میان سایر عوامل اقتصادی-اجتماعی، یکی از بزرگترین معیارها و مولفه های تاثیرگذار در بازار استخدامی است. تحقیقات انجام شده توسط فایننشال تایمز نشان می دهد که تعداد مدیران عامل مطرح ترین شرکتهای بریتانیا که در مدارس دولتی این کشور تحصیل کرده اند از سال ۲۰۰۷ تا ۲۳٫۵ درصد افزایش داشته است. این آمار حاکی از یکی از سه مورد زیر است:

1. امروزه اهمیت کمتری به سوابق تحصیلی مدیران کسب و کار داده می شود.
2. در ۸ سال گذشته، کیفیت آموزش در بخش عمومی افزایش پیدا کرده است.
3. به کار گماشتن افرادی که از امتیازات خاص محروم بوده اند یکی از پیامدهای تغییر و تحولات اجتماعی است.

در هر صورت، دلیل و علت این وضعیت در پیامد آن تغییری ایجاد نمی کند: افرادی که سوابق تحصیلی خاصی نداشته اند، از حضور در مناصب و مراتب بالای کسب و کارهای بزرگ محروم نمی مانند.

در عین حال، آمار حاکی از آن است که اغلب مدیران عامل شرکتهای FSTE مدرک دانشگاهی دارند. این به نوبه خود نشان می دهد که تحصیلات هنوز هم یکی از ملاحظات مهم در دنیای کسب و کارهای بزرگ است. یک تحقیق دیگر نشان می دهد که جذب دانشجو از مدارس دولتی و غیردولتی بریتانیا در طول ۱۰ سال گذشته تغییری نکرده و این به نوبه خود حاکی از آن است که افزایش تعداد مدیران عاملی که در مدارس معمولی درس خوانده اند در نتیجه تغییر وضعیت آموزشی کشور رخ نداده است.

موفقیت در سطوح پایین تر

اما در مورد افرادی که به دنبال موفقیت در سطوح پایین تری از مدیریت عامل شرکتهای برتر کشورشان یا جهان هستند وضعیت نیاز به مدرک دانشگاهی چگونه است؟ در گذشته، آنهایی که مدرک دانشگاهی یا نمرات بالایی نداشتند به سمت کارهای واسطه گری یا فعالیت هایی می رفتند که نیاز به مهارت خاصی نداشت. اما امروزه به لطف تغییرات سریعی که در بازار استخدام شاهد هستیم، شرایط عوض شده است. در واقع، این روزها افرادی که عملکرد تحصیلی خوبی در مدرسه و محیط های آموزشی نداشته اند و مدرک تحصیلی خاصی ندارند می توانند بدون اینکه برای عبور از دروازه ورودی شرکتهای بزرگ به مدرک دانشگاهی نیاز داشته باشند، خودشان را اثبات کنند، تجربه کسب کرده و حتی درآمد قابل توجهی را نیز به دست بیاورند.

کسب مهارت از طریق فضای مجازی

حجم مهارت های به درد بخور و مفیدی که می توان از طریق اینترنت یاد گرفت به شکل بی سابقه ای افزایش یافته و بسیاری از همین مهارت ها می توانند مسیر کوتاهی را برای موفقیت در کسب و کار در اختیار افراد علاقمند قرار بدهند. از جمله حوزه های رایجی که بازار تقاضای آنها نیز پررونق است می توان به کدنویسی برای وب، حسابداری، وبلاگ نویسی، طراحی گرافیک یا سایر مهارت های مبتنی بر رایانه اشاره کرد. در واقع، در طول کمتر از یک سال می توانید مهارت های قابل توجهی را به دست بیاورید که کارفرمایان مشتاق به کارگیری آنها در کسب و کارهای خود هستند.

برونسپاری و استفاده از خدمات فریلنسرها

یکی دیگر از تغییر و تحولات مثبت عصر حاضر، رشد علاقه شرکتها به برونسپاری و استفاده از خدمات فریلنسرها است. امروزه به لطف رشد تکنولوژی و گستردگی بیش از پیش دسترسی به اینترنت می توانید مهارتهای خود را از هر کجای دنیا به افراد و شرکتهای متقاضی عرضه کنید. چنین چیزی در ۱۵-۲۰ سال گذشته امکانپذیر نبود، و همین باعث می شد که مهارت افراد خوش فکری که علاقه ای به کلاسهای درس و تحصیلات رسمی نداشتند هیچ وقت به چشم نیاید.

حرف آخر

اگر به دنبال رسیدن به مناصب بالا در بازار استخدامی شرکتهای مطرح هستید، به احتمال قریب به یقین به مدرک دانشگاهی نیاز خواهید داشت. البته همینطور که به سطوح پایین تر می رویم، نیاز به مدارک دانشگاهی عالی کمتر و کمتر می شود، اما باز هم داشتن مدرک یک امتیاز برای ورود به بازار کار به شمار می رود. در عین حال، تا وقتی که بتوانید ارزش مالی برای کارفرما ایجاد کنید، می توانید یک جایگاه شغلی مناسب با درآمد بالا به دست بیاورید. با وجود همه اینها، به خصوص در بازار کار ایران و مخصوصاً در مورد مشاغلی که با حوزه تکنولوژی یا رایانه ارتباط مستقیمی ندارند، پیداکردن فرصتی برای اثبات خودتان بدون داشتن یک مدرک دانشگاهی معتبر کار نسبتاً دشواری خواهد بود.

نوشته آیا مدرک دانشگاهی برای موفقیت در کسب و کار کافی و یا مهم است؟ اولین بار در گويا آی‌ تی پدیدار شد.

احتمالاً شما هم به این فکر کرده اید که با چقدر کار در روز می توان حداکثر بهره وری را داشت یا چند ساعت کاری مناسب محسوب می شود. معمولاً در اکثر کشورها یک بازه زمانی ۸ ساعته در روز به عنوان ساعت کاری مناسب و استاندارد پذیرفته شده است.

در عین حال، این روزهای کاری هشت ساعته، یکی از ثمرات انقلاب صنعتی است که در تلاش برای کاهش ساعات کاری کارگران تعیین شد. البته ۲۰۰ سال قبل این کار یک حرکت اخلاقی و انسانی به شمار می رفت، اما شاید امروز دیگر چنین متر و معیارهایی آنقدری که باید و شاید با ما و نیازهای مان تناسب نداشته باشد.

در هر صورت، از ما هم مثل پیشینیان مان انتظار می رود که هشت ساعت در روز کار کنیم و با چند وقت استراحت کوتاه، در بازه های زمانی طولانی به کار مشغول باشیم؛ البته برخی از همین وقتهای کوتاه استراحت هم محروم هستند و حتی در وقت نهار هم کار می کنند.

در عین حال، این رویکرد قدیمی به ما و شرکتهای متبوع مان کمکی نمی کند؛ بلکه ما را بیشتر عقب می اندازد.

بهترین روش برای سازماندهی برنامه روزانه

در تحقیقی که اخیراً توسط گروه تحقیقاتی دراجیم انجام شد، برای زیر نظر گرفتن رفتارها و عادات کاری کارکنان شرکتهای مختلف از یک برنامه کامپیوتری کمک گرفته شد. این برنامه دقیقاً زمانی که هر شخصی روی وظایف مختلف خود صرف می کرد را می سنجید و آن را با میزان بهره وری و کارآمدی وی مقایسه می کرد.

تیم تحقیقاتی مذکور در طول فرآیند ارزیابی فعالیت کارکنان به نتیجه جالبی دست پیدا کرد: تعداد ساعات کاری روزانه اهمیت زیادی نداشت؛ مهم این بود که آنها روز کاری خود را چگونه سازماندهی می کردند. مثلاً افرادی که مقید به استفاده از وقفه های کوتاه در میان ساعات کاری خود بودند، عملکرد بسیار بهتری از کارکنانی داشتند که ساعتهای متمادی به کار مشغول بودند.

ساعت کاری مناسب بر اساس این تحقیق به صورت یک تناسب تعیین شد. بر این اساس، نسبت ایده آل کار به استراحت، ۵۲ دقیقه کار و به دنبال آن ۱۷ دقیقه استراحت است. افرادی که از این برنامه پیروی می کردند تمرکز خارق العاده ای در کار خود داشتند. این افراد در طول مدت زمان یک ساعته کاری، کاملاً غرق انجام وظیفه ای بودند که به آنها محول شده بود. این افراد هر چند دقیقه سری به شبکه های اجتماعی نمی زدند و حواس شان با ایمیل ها و تماس های گاه و بیگاه پرت نمی شد. هنگامی هم که احساس خستگی می کردند (بعد از حدود یک ساعت)، از وقفه های کوتاهی استفاده می کردند که در طول آنها کاملاً از کار فاصله می گرفتند. همین به آنها کمک می کرد تا تجدید قوا کنند و با یک حال و هوای تازه به سر کار خود بازگردند و یک ساعت پربازده دیگر را سپری کنند.

ساعت کاری مناسب = چیزی که مغز شما می خواهد

افرادی که این نسبت جادویی را پیدا کرده اند پیشرفت قابل ملاحظه ای را در کار خود تجربه می کنند، چرا که چیزی که در واقع دریافته اند، یکی از نیازهای اساسی مغزشان است: مغز به طور طبیعی در بازه های زمانی مشخصی می تواند با حداکثر توان خود کار کند (تقریباً یک ساعت) و پس از هر دوره فعالیت پرفشار وارد بازه های زمانی کوتاهتری می شود (۱۵ تا ۲۰ دقیقه) که فرصتی را برای تجدید نیرو در اختیارش قرار می دهد.

این جزر و مد انرژی اغلبِ ما را گیج می کند و باعث می شود که نظم و انسجام کارمان از بین برود. لذا تقریباً در یک ساعت اول با حداکثر توان خود کار می کنیم و سپس خسته می شویم و کوچکترین چیزی می تواند حواس ما را پرت کند.

بهترین راه برای غلبه بر این خستگی ها و جلوگیری از به تاراج رفتن تمرکز به خاطر عوامل مزاحم این است که دست به کار شویم و کنترل ساعات کاری مان را در دست بگیریم. لذا به جای اینکه یک ساعت و بیشتر کار کنید و پس از آن، هنگامی که کارآمدی تان تحلیل می رود سعی کنید که از سد خستگی و عوامل مزاحم بگذرید و تمرکزتان را از دست ندهید، این را به عنوان نشانه ای از این واقعیت در نظر بگیرید که وقت استراحت مغز شما فرا رسیده است.

هنگامی که از این واقعیت اطلاع دارید که استراحت باعث تقویت کارآمدی شما خواهد شد، راحت تر می توانید آن را در برنامه خود بگنجانید. غالباً ما به خستگی خود توجهی نمی کنیم و کارمان را ادامه می دهیم، اما استراحتی هم که می کنیم استراحت واقعی نیست، چرا که چک کردن وبسایت های مختلف و گشت و گذار در اینستاگرام نمی تواند آنطوری که یک پیاده روی به شما انرژی می دهد باعث تجدید قوای تان شود.

بر طبق ساعت کاری مناسب خود پیش بروید و کنترل روز کاری تان را در دست بگیرید

روز کاری شما در صورتی می تواند بازده مطلوبی داشته باشد که با توجه به زمان کاری مناسب مغز برای آن برنامه ریزی کنید. هنگامی که انرژی طبیعی خود را با تلاش تان هماهنگ می کنید، همه چیز راحت تر پیش خواهد رفت.

برای ایجاد یک ریتم درست و هماهنگ در انجام کار به نکات زیر توجه کنید:

روز کاری خود را به بازه های زمانی یک ساعته تقسیم کنید

ما معمولاً چیزی که باید تا پایان روز، هفته یا ماه به آن دست پیدا کنیم را مشخص می کنیم، اما اگر روی چیزی که همین الآن می توانیم به آن برسیم تمرکز کنیم، کارآمدی بیشتری خواهیم داشت. برنامه ریزی برای بازه های زمانی یک ساعته علاوه بر اینکه ریتم مناسبی را در ساعات کاری شما ایجاد می کند، وظایف سنگین را نیز با تقسیم کردن آنها به بخش های قابل درک و اجرا آسانتر می سازد. اگر می خواهید خیلی دقیق باشید، می توانید بر اساس بازه های زمانی ۵۲ دقیقه ای برای روز خود برنامه ریزی کنید، با این حال دوره های یک ساعته هم به همان اندازه کارآمد خواهند بود.

برای ساعت کاری خود احترام قائل باشید

روش تقسیم بندی یک ساعته فقط به این دلیل موثر است که به کمک آن از سطح انرژی بالای خود برای دستیابی به سطح بالایی از تمرکز در طول یک مدت کوتاه استفاده می کنیم. هنگامی که با ارسال پیام های متنی، چرخ زدن در شبکه های اجتماعی یا چک کردن ایمیل تان به این ساعت مهم بی احترامی می کنید، هدف و منظور این روش را درک نکرده اید و نمی توانید به منافع آن دست پیدا کنید.

واقعاً استراحت کنید

تحقیقی که در بالا به آن اشاره شد نشان داد که عملکرد افرادی که در کمتر از بازه زمانی یک ساعته استراحت می کردند از عملکرد کارکنانی که اصلاً استراحتی نداشتند بهتر بود. به همین ترتیب، آنهایی که استراحت واقعی داشتند از آنهایی که در طول استراحت خود هم نمی توانستند از کار و مواردی که در هر صورت آشفتگی ذهنی ایجاد می کند فاصله بگیرند عملکرد بهتری داشتند. لذا برای افزایش کارآمدی و بهره وری، کنار گذاشتن گوشی و فاصله گرفتن از رایانه و مواردی مانند فهرست کارهایی که باید انجام بدهید ضروری است. گزینه هایی مانند پیاده روی، مطالعه، و گفتگو از جمله موثرترین روشهای تجدید قوا هستند، چرا که ذهن شما را از فضای کار دور می کنند. شاید در طول روزی که سرتان خیلی شلوغ است، تصور کنید که می توانید چک کردن ایمیل ها و گرفتن چند تماس تلفنی را به وقت استراحت تان موکول کنید، اما اگر هدف شما از استراحت، تقویت کارآیی تان است باید این طرز فکر را کنار بگذارید.

آنقدر صبر نکنید تا بدن تان اعلام نیاز کند

اگر استراحت را آنقدر به تاخیر بیندازید تا آنقدر خسته شوید که حال و هوای استراحت (به معنای واقعی آن) را نداشته باشید، دیگر کار از کار گذشته و زمان مناسب برای تجدید قوا و افزایش کارآمدی خود را از دست داده اید. با پیاده سازی روش برنامه ریزی تک ساعته و توجه به ساعت کاری مناسب مغز، هنگامی که کار می کنید بیشترین انرژی و بازده را دارید و در وقفه های ۱۵ دقیقه ای که دیگر بهره وری زیادی ندارید استراحت می کنید. به خاطر داشته باشید که در مجموع، استراحت شما موثرتر از کارکردن در حالتی است که خسته هستید و حواس جمعی ندارید.

حرف آخر

وقت کاری ۸ ساعته در روز را می توان به عنوان یک ساعت کاری مناسب قلمداد کرد، اما رعایت بازه های کاری ۱ ساعته (یا ۵۲ دقیقه ای) و سپس یک استراحت ۱۵ دقیقه ای (یا ۱۷ دقیقه ای) در میان آنها برای حفظ بهره وری و کارآمدی شما ضروری است. در غیر اینصورت چه دو ساعت کار کنید یا ۱۰ ساعت، در هر صورت نمی توانید کار خود را به نحو احسن انجام بدهید.

تقسیم بندی ساعات کاری به روشی که در این مطلب اشاره شد باعث می شود که بتوانید تجدید قوا کنید، حس بهتری داشته باشید و کارآیی خود را افزایش بدهید.

نوشته ساعت کاری مناسب در روز چه مقدار است؟ اولین بار در گويا آی‌ تی پدیدار شد.

افرادی که به طور عمیق به دنبال زندگی نامه کارآفرینان موفق هستند، قطعا تا کنون بارها اسمی از ایلان ماسک را شنیده اند. اصلا مطالعه زندگی نامه ایلان ماسک یکی از انگیزشی ترین داستان هایی است که به شما کمک می کند که بتوانید در ایده های تان پافشاری کنید و راه های درست را برگزینید و البته با صبر و تامل، به هدف خود برسید.

در ادامه این مطلب قصد دارم کمی به بررسی زندگی او و شخصت ایلان ریو ماسک  بپردازیم تا راهی برای انگیزش بیشتر کارآفرینان و ایده پردازان باز کنیم.

بیوگرافی و زندگی نامه ایلان ماسک

بیوگرافی و زندگی نامه ایلان ماسک برگرفته از حوادث و رخداد های تلخ و شیرینی است که از بدو تولد برای این بشر فوق العاده رخ داده است. چیزهایی در این مقاله نگاشته شده که شاید اگر بارها برای یک فرد عادی رخ می داد از دنیای پول و اقتصاد و کار آفرینی دور می شد اما ما با یک اعجوبه به نام  ایلان ماسک روبرو هستیم.

برای آمادگی بیشتر ذهن شما داستان را از اینجا شروه می کنیم که اصلا ایلان ماسک کیست؟

ایلان ماسک کیست؟

اگر بخواهیم ایلان ماسک را در یکی دو خط معرفی کنیم کافی است بگوییم، که او، یکی از کارآفرینان نمونه ای است که اولین ایده تجاری اش در ۱۲ سالگی، به ظهور نشست در شرکت های بزرگی مثل تسلا، سمت های عالی دارد و کارخانه های بزرگی را روی یک دست خود می چرخاند. ایلان ماسک از نظر بسیاری از افراد یک فرد عجیب و غریب و نابغه است.

دوران کودکی و نوجوانی ایلان ماسک

ایلان ماسک متفکری که این روزها حسابی همه دوست دارند جای او باشند در سال ۱۹۷۱ در یکی از شهر های آفریقای جنوبی بدنیا آمد. مادرش، زیبا بود و به عنوان یک مدل کار می کرد و اصالتا کانادایی بود اما پدرش، یک مهندس و متعلق به آفریقای جنوبی بود. عمر ایلان ماسک تقریبا به ۹ سال داشت می رسید که پدر و مادرش از هم جدا شدند.

این جا بود که اولین دوران خاص زندگی ایلان ماسک شروع شد. او به همراه برادر و خواهر کوچکترش، زندگی خود را نزد پدر ادامه داد.

اولین مواجه او با کامپیوتر، زمانی بود که Commodore VIC-20 در حال شناخته شدن بود. ایلان ماسک، با کار کردن با این نوع از اولین کامپویتر ها متوجه جدیت و علاقه خود نسبت به کامپیوتر و برنامه نویسی شد.

نکته جالب این که او یک بازی با نام بلستار، یا بلستر طراحی کرد که به فضا و آسمان ربط داشت. ایلان ماسک توانست این بازی را به میزان ۵۰۰ دلار در دوران خود به فروش برساند. نکته جالب تر این که او حتی برای طراحی بازی اش، از کسی کمک نگرفت و به طور کاملا خود جوش و خود آموز موفق به این عمل شد.

ایده های تجاری ایلان ماسک از دوران کودکی

شاید با مطالعه و دانستن طراحی بازی در ۱۲ سالگی توسط ایلان ماسک، به این پی ببرید که مغز تجاری دارد اما این موضوع تنها به این بازی ویدیویی ختم نمی شود.

زمانی که او کودک بود با خطور کردن ایده های تجاری مثل تخم مرغ های عید پاک، به هم سالان خودش و نزدیکانش، تجارتی کوچک راه می انداخت و اینگونه بود که با هر بار موفقیت، برتر بودن در ناخود آگاهش حک می شد.

می توان گفت که ایلان ماسک از ابتدا یک تاجر به دنیا آمده بود و همه این ها در بزرگ سالی اش، ثابت شد.

سربازی رفتن ایلان ماسک

ایلان ماسک مثل هر فرد دیگری تا پا به ۱۸ سالگی بگذارد می بایست که به سربازی در آفریقای جنوبی برود . اما او عقیده داشت که سربازی رفتن، در جایی که به دیگران ظلم می کنند، کار عاقلانه ای نیست.

قبل از این که او ۱۸ ساله شود، مادرش تمهیداتی چید تا او را به عنوان یک شهروند کانادایی، تثبیت کند و این گونه بود که از شر سربازی در میان ظلم و جورهایی که می شد، فرار کرد.

دوران دانشگاه و ترک تحصیل ایلان ماسک

زمانی که ایلان ماسک توانست به مادرش بپیوندد، کمتر از ۱۸ سال سن داشت اما در سن ۱۹ سالگی بود که دانشگاه کوئینز ایالت اونتاریوی کانادا او را برای ادامه تحصیل پذیرفت. حدودا دو سال در این دانشگاه درس خواند و برای ادامه تحصیل به پنسیلوانیا رفت و توانست در سن ۲۴ سالگی، در دو رشته خاص و متفاوت یعنی اقتصاد و فیزیک مدرک کارشناسی خود را بگیرد.

بعد از گذشت مدت زمانی که او دوران تحصیل خود را طی می کرد، هر ذهن منطقی می گفت که او باید دکتری بخواند. برای همین کار، به کالیفرنیا رفت تا  فیزیک کاربردی و علم مواد در دانشگاه استنفورد را در دوره دکتری شروع کند. اما بعد از دو روز که از دوره دکتری اش می گذشت، انصراف داد و به دنبال ایده های کار آفرینی خود رفت.

ایلان ماسک معتقد بود کار کردن روی ایده های کار آفرینانه اش می تواند در موفقیت بیشتر او در زندگی نقش داشته باشد.

همه چیزهایی که تا این لحظه از زندگی او به چشم می خورد این است که او فردی باهوش، با فکر اقتصادی و مغزی نابغه است که سه تابعیت آفریقای جنوبی، کانادا و آمریکا دارد.

شرکت نرم‌افزاری و اینترنتی Zip2  اولین شرکت ایلان ماسک

شاید در میان رزومه ایلان ماسک نامی از زیپ ۲ نشنیده باشید اما باید بدانید که تمامی موفقیت های او شاید از همین جا نشات می گرفت که ایلان ماسک با سرمایه ۲۸ هزار دلاری پدرش با کمک برادرش شرکتی راه انداختند که البته خیلی خوش اقبال بود.

بعد از این که این شرکت ۴ ساله شد، در سال ۱۹۹۹ شرکت  کامپک (Compaq)  توانست این شرکت را که با سرمایه اولیه ۲۸ هزار دلار راه افتاده بود به قیمت ۳۴۱ میلیون دلار خریداری کند!

از کل فروش این شرکت، ۷ درصد عاید ایلان ماسک شد. این جا بود که با مبلغی حدود ۲۲ میلیون دلار، او تبدیل به یکی از افرادی شد که قبل از ۳۰ سالگی میلیونر شد.

PayPal  دومین تجربه تجاری ایلان ماسک

بعد از این که او ۲۲ میلیون دلار بدست آورد. ۱۰ میلیون دلار را برای راه اندازی یک سرویس پرداخت اینترنتی سرمایه گذاری کرد که x.com نام داشت. در ادامه راه Confinity نیز به او پیوست و این جا بود که پی پال زیر پر و بال ایلان ماسک زاده شد و رشد کرد.

هر چند که در اثنای راه ماسک با هیات مدیره به مشکل برخورد، و از ریاست استعفا دارد اما کماکان با داشتن سهم تقریبا ۱۲ درصدی در این شرکت، بزرگ ترین سرمایه گذار بود و در هیات مدیره باقی ماند.

پس از گذشت مدتی، ای بی، توانست با مبلغ ۱٫۵ میلیارد دلار، پی پال را خریداری کند. سهم ایلان در این معامله چیزی حدود ۱۶۵ میلیون دلار بود.

پروژه های فضایی ایلان ماسک

همانطور که ابتدای این مقاله گفته شد، ایلان ماسک یک بازی ویدیویی با موضوع فضا ساخته بود که از آن سود برد. این می توانست نشان از علاقه او به فضا باشد.

اما بعد از گذشت مدتی، که دو شرکت تکنولوژیکی خود را به فروش رساند، تصمیم گرفت روی چند ایده فضایی کار کند.

پروژه فضایی او اسپیس ایکس نام داشت و تصمیم داشت برای ارتقای آن، موشک قاره پیمای دست دوم را از روسیه خریداری کند. او با دوستش برای خرید چند موشک قاره پیمای به روسیه رفت اما در آن جا شدیدا مورد تمسخر واقع شد و با دست خالی با دوستش به کشورش برگشت .

البته این تمسخر موجب نشد که ایلان از ایده اش پا پس بکشد. به مدت یک سال بعد او تصمیم گرفت با فردی که نامش مایکل گریفن بود و در سازمان های خاصی نظیر CIA، ناسا، اوربیتال ساینس نامش دیده می شد، دوباره به روسیه برود تا بتواند این بار با پشتوانه فردی موفق سه راکت خریداری کند.

اما هزینه هر راکت چیزی بیش از ۸ میلیون دلار توسط روسی ها قیمت گذاری شد. ایلان ماسک با یک محاسبه سر انگشتی متوجه شد که چیزی که آن ها قیمت دهی کرده اند بسیار بیش از قیمت واقعی راکت هاست. او معتقد بود که با ۷ درصد از این مبلغ می تواند خودش راکت ها را بسازد

اینجا بود که دست به کار شد، تا به طریقی که شده، خودش تمهیداتی بچیند که بتواند این راکت ها را تولید کند و البته موفق هم شد. او توانست در این کار سود زیادی کند و مبلغ بسیار زیادی صرفه جویی کند.

درست همینجا بود که سومین ایده تجاری او و شرکتش با نام SpaceX در سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ محقق شد.

ایلان ماسک با دریافت دو سمت مهم در این شرکت، توانست به اهداف نهایی خود در SpaceX برسد. بخش اعظم سرمایه گذاری های او، در این شرکت، توسط خودش انجام شده و معتقد است که نباید برای کار های شخصی از سرمایه گذاری دیگران استفاده کرد. در این باره او می گوید:

من همیشه از پول خودم در شرکت‌هایی که ایجاد می‌کنم سرمایه‌گذاری کرده‌ام. فکر نمی‌کنم استفاده‌ی صرف از پول مردم [در پروژه‌های شخصی] کار درستی باشد. نمی‌توانم از کسی بخواهم در چیزی سرمایه‌گذاری کند که حتی خود من حاضر نیستم در آن سرمایه‌گذاری کنم.

شرکت فضایی ایلان ماسک به تولید موشک های فضایی به نام فالکون می پردازد. موفقیت او و ایده های صرفه جویانه اش موجب شد که ناسا وارد قرار داد های میلیارد دلاری با اسپیس ایکس شود و در پرتاب های فضایی اش، شرکت ایلان ماسک را دخیل کند.

نقش ایلان ماسک در تسلا موتورز

تسلا موتورز شرکتی است که زاده سال ۲۰۰۴ است. ایلان ماسک به طور کاملا واضح وارد این شرکت شد و یکی از سرمایه گذاران این شرکت شد. او به طور کاملا ملموس در فعالیت های این شرکت حضور نداشت اما با اینکه بخشی از هیات مدیره محسوب می شد،  نقش فعالی در طراحی و تولید اولین خودروی الکتریکی شرکت با نام رودستر داشت.

این گونه بود که او نام خود را در تسلا موتورز بر افراشت تا سایر اعضای هیات مدیره در شرایط سخت او را به عنوان رئیس شرکت و هیات مدیره در نظر بگیرند. در سال ۲۰۰۸، او این سمت را از آن خود کرد و برنامه هایش را در سه فاز متفاوت ارائه کرد:

1. فاز اول: تولید خودروی گران قیمت و اسپرت ( این کار با رودستر ۱۱۰ هزار دلاری به واقعیت پیوست )
2. فاز دوم: تولید خودروهای متوسط از نظر قیمت که در سال ۲۰۱۲ با معرفی تسلا s به واقعیت پبوست
3. فاز سوم: تولید خودروهای نسبتا ارزان قیمت که در اواخر سال ۲۰۱۷ با معرفی تسلا مدل ۳ در برنامه اش قرار گرفت.

علاوه بر تولید خودرو های یاد شده، تسلا موتورز در حال حاضر چند کار مهم دیگر نیز برعهده دارد:

1. تولید سیستم‌های انتقال قدرت خودروهای الکتریکی دایملر (استفاده‌شده در مرسدس بنز‌های الکتریکی) وتویوتا
2. جذب این دو شرکت برای سرمایه گذاری طولانی مدت در تسلاموتورز
3. تولید باتری های پاوروال برای مصرف خانگی و صنعتی
4. گیگافکتوری که کارخانه ای بزرگ با مساحت ۳۰۰۰ هکتار است که هنوز در حال تکمیل است

او هم اکنون هم در راس تسلا موتورز قرار دارد. در سال ۲۰۱۷ بود که نام موتورز را از نام تسلا حذف کرد تا بتواند از تسلا در ایده های جاه طلبانه تکنولوژی خود استفاده کند.

اما ایلان ماسک در حال حاضر روی دو پروژه مهم دیگر نیز کار می کند:

نقش ایلان ماسک در سولارسیتی

سولارسیتی نیز پروژه دیگری است که ایلان ماست، با در اختیار دادن طرح و سرمایه آن به پسر عموهایش، تصمیم گرفت روی سیستم خورشیدی و چیزهای مرتبط با آن کار کند.

این طرح او از سال ۲۰۰۶ شروع شده است.  اهدف اصلی تأسیس سولارسیتی مانند شرکت تسلا، مبارزه با گرمایش جهانی از طریق تولید انرژی پاک و تجدیدپذیر است.

ایلان ماسک ضمن توجه وافر به این پروژه در مورد خطر گرمایش جهانی می گوید:

بشر در حال انجام یکی از خطرناک‌ترین آزمایش‌های تاریخ است: اینکه ببینیم چه مقدار دی‌اکسید کربن لازم است به اتمسفر تزریق کنیم تا فاجعه‌ای زیست محیطی به وجود بیاید!

ارزش سولارسیتی به قدری زیاد است که این روزها بزرگترین تامین کننده نیروی خورشیدی در آمریکا به شمار می آید و در آینده به عنوان برترین ها در نوع خود، طبقه بندی خواهد شد.

ایلان ماسک و هایپر لوپ یا حمل و نقل فرا صوتی

هایپرلوپ نیز یک برنامه خاص از سمت ایلان ماسک بوده که در آن تلاش دارد، به کمک دانش و تکنولوژی روز، امکان حمل و نقل سریع با سرعتی فرا صوت، را فراهم کند. او برای این کار به ۱۲ مهندس خبره از تسلا فرصت داده تا طی مدت کوتاه مشخص شده، این پروژه را بررسی کنند.

اگر این طرح به بار بنشیند، می توان گفت که ارزان ترین و آسان ترین و سریع ترین روش حمل و نقل تا این برهه از تاریخ بوجود خواهد آمد.

تصاحب مریخ در اندیشه ایلان ماسک

ایلان ماسک در میان برنامه هایی که دارد به دنبال موفقیت برای انتقال افراد از زمین به مریخ است. بدین صورت بارها اذعان داشته که سهام شرکتش تا زمانی که طرح و ایده انتقال بین سیاره ای اش، به حالت عادی و ثابت شده تبدیل نشود، هرگز در معرض عموم قرار نخواهد گرفت. شاید با این کار می خواهد از دردسرهای سهام داران عام جلوگیری کند تا بتواند تمرکز بهتری بر کار خود داشته باشد.

بنابراین تا عادی شدن شرایط پرواز سامانه‌ی حمل‌ و نقل میان‌ سیاره‌ای (ITS) سهام شرکت اسپیس ایکس عرضه نخواهد شد.

زندگی خانوادگی ایلان ماسک

اولین چیزی که از زندگی خانوادگی او به چشم می خورد، زندگی محدود موفق خانوادگی او، در کنار تمام درگیری های کاری و پروژه های جالب است. او هم اکنون پدر ۵ فرزند است که طی دو زایمان پا به زمین گذاشته اند. او فرزندانش را از لقاح مصنوعی دارد و در اولین مرحله صاحب دو پسر و در مرحله بعد صاحب سه پر شد. البته نا گفته نماند که اولین فرزندش، ( قبل از این ۵ فرزند ) طی دو ماه اول زندگی دچار سندرم مرگ نوزاد شد و از دنیا رفت.

بحران های زندگی ایلان ماسک

ایلان ماسک در همان پروژه های اول و دوم خود، پول زیادی عاید خود کرد به طوری که می توانست به طور کلی از فضای کسب و کار بیرون برود و زندگی ای با ریسک کمتری تجربه کند.

اما او علاقه داشت کارهایی کند که زندگی مردم را بهبود ببخشد. از این رو از بخشی از سرمایه خود برای این هدف استفاده کرد. شاید فکر کنید که جمله پول پول می اورد همیشه برای همه جواب می دهد. اما برای ایلان ماسک که قبل از ۳۰ سالگی میلیونر شده بود، در برهه ای از زمان وضعیت تغییر کرد.

او حدودا ده سال پیش با بد ترین روزهای خود دست و پنجه نرم می کرد.  اسپیس ایکس، تسلا و سولارسیتی سه شرکت و پروژه ای بودند که وقت او را گرفته بود و هزینه های آنها سرسام اور شده بود. راکت هایش به مشکل بزرگی برخورد کرده بودند. رفته رفته وضعیت طوری می شد که برای او هیچ پولی باقی نمانده بود.

در باره این دوران ایلان ماسک، خاطرات خوبی ندارد اما می گوید، در این اوضاع تا مدت ها از آشنایان و دوستان برای گذران زندگی پول قرض می کرده است!

اما در میان حرف هایش در کنار تمام سختی ها معمولا جملاتی شبیه به این جمله شنیده می شود که:

من به چیزهایی علاقه دارم که دنیا را تغییر می‌دهند و بر آینده تاثیر قرار می‌گذارند. تکنولوژی‌های شگفت‌انگیزی که وقتی آن‌ها را می‌بینید با خود می‌گویید «چطور چنین چیزی اتفاق افتاده؟ اصلا چطور چنین چیزی ممکن است؟»

شاید به دلیل همین ایده هایش بود که با کمبود ها دست و پنجه نرم کرد و در نهایت، تلاش کرد شرکت هایش را حفظ کند. این کار او قطعا موجب تولیداتی در آینده می شود که همگان را به شگفتی خواهد  وا داشت.

طلاق های مکرر بحران دیگری از زندگی ایلان ماسک

تمام دوران زندگی ایلان ماست، تا ده سال اخیر، عالی بود تا اینکه سر و کله مشکلات پیدا شد. در کنار تمام مشکلات، مشکل جدایی از همسرش نیز پیش آمد. همسر او که مادر فرزندانش بود، درست در سال های بحران از او جدا شد و این نیز بر گرفتاری های دیگر او اضافه کرد.

چندی بعد از جدایی او از همسر اولش،  تلولاه ریلی (Talulah Riley)  بازیگر مشهوری بود که فکر ایلان ماسک را به خود مشغول کرد. بالاخره دست روزگار این دو را به همسری هم درآورد اما بعد از ۲ سال مشکلات سرو کله شان پیدا شد و دومین طلاق او رخ داد. بعد از مدتی دوباره زندگی خود را شروع کردند و در این میان از ۸ سال پیش تا کنون چند بار بین این دو شکر آب شد به گونه ای که گاهی ایلان درخواست طلاق می داد و گاهی هم تلولاه! و در نهایت، تلولاه از او جدا شد.

رفتارهای دخیل در موفقیت ایلان ماسک چه بودند؟

شاید تا به اینجا بخواهید از زندگی کاری و اقتصادی و تجاری ایلان ماست، ایده بگیرید و برخی از رفتارهای او را در خود ایجاد کنید. اما با توجه به گفته های او، ایلان ماسک به کمک ۵ رفتار و مهارت توانسته به این نقطه برسد.

مطالعه مثل مشاهده تلویزیون

هر چند دوران ابتدایی ایلان ماسک، دوران سختی بود، مثلا جدایی پدر و مادرش از هم، بحران های روحی و حتی ضرب و شتم های مکرر از همکلاسی هایش، همه دست به دست هم می داد که اورا افسرده کند اما ایلان درباره آن دوران می گوید که روزانه تا ۱۰ ساعت مطالعه داشته است. حاصل این کار موجب شده که ایلان در حال حاضر، ۵۰۰ صفحه کتاب را سریع و برای یک مطالعه یک روزه در نظر بگیرد.

دنبال کردن علاقه ها

یکی از چیزهایی که در موفقیت او نقش داشته این بوده که به دنبال علایق خود بوده است. در زندگی او کسب و کارهایی دیده می شود که اصلا شبیه به هم نیستند اما چون در حوزه و دامنه علایق اش قرار دارد موجب شده که در این مسیر موفق تر از همیشه عمل کند.

خوش بینی و مثبت اندیشی

همان طور که در این مقاله بیان شد، زندگی پر پیچ و خمی با ایلان ماسک همراه بوده است اما خوش بینی و مثبت اندیشی و توجه او به هدف هایش یعنی بهبود زندگی بشر از جمله چیزهایی بوده که نیروی انگیزشی او بوده است و او را به پیش رانده است.

توجه به شکست در کنار موفقیت ها

او با اینکه سر سختانه خوش بین است، اما نا گفته نماند که برای موفقیت همیشه شکست را به رسمیت می شناسد. او این بینش را احتمالا برای این مد نظر دارد که شکست پلی برای پیروزی هایش است نه صرفا یک دیوار مانع شونده و معمولا شکست چیزی است که برای هر کسب و کاری رخ می دهد.

به نظر می رسد که این یک نوع واقع نگری او به حساب می آید.

خوش گذرانی و اوقات فراغت

برای انجام همه این کارهای بزرگ قطعا ذهن قدرتمندی می بایست وجود داشته باشد اما همین ذهن گاهی نیاز به استراحت دارد. او هر چند اولین برکنار شدنش از کار را در یک سفر به استرالیا تجربه کرد اما خوب می داند که نباید از سفر و خوش گذرانی دوری کند بنابراین در کنار تمام کارهایش برنامه های درست و اصولی برای خوش گذرانی هم دارد.

چرا ایلان ماسک به خواندن این کتاب ها تاکید دارد؟

در دنیای موفقیت معمولا افراد به دنبال این هستند که توصیه های افراد موفق در هر حوزه ای را نصب العین خود قرار دهند. ایلان ماسک تاکید دارد که اگر حتی اهل خواندن کتاب هم نیستید، این چند کتاب را قبل از مردن بخوانید! البته من معتقدم که این کتاب ها برای او پر از حرف ها بوده اند و شاید برای من و امثال من نکته هایی کم رنگ تر داشته باشد، اما چون توصیه شده حتما آن ها را در لیست خواندنی هایم قرار می دهم:

کتاب اول مورد توصیه ایلان ماسک:  ارباب حلقه ها – جی.آر.آر. تالکین

ایلان ماسک معتقد است که کتاب  ارباب حلقه ها – جی.آر.آر. تالکین، توانست دیدگاه او را نسبت به زندگی و آینده تغییر دهد. او همیشه دوست داشته که دنیا جای خوب تری باشد، و برای بشریت کار خوبی کند و این ایده شاید الهام گرفته شده از قهرمان این کتاب باشد.

کتاب دوم مورد توصیه ایلان ماسک: راهنمای مسافران کهکشان – داگلاس آدامز

ایلان ماسک معتقد است که با خواندن این کتاب توانسته با نوع پرسش از جهان برای یافتن راه حل های موثر آشنا شود. به راستی که پرسش به خودی خود نقش اساسی در موفقیت ها دارد.

کتاب سوم مورد توصیه ایلان ماسک: بنجامین فرانکلین: یک زندگی آمریکایی – والتر آیزاکسون

ایلان ماسک همیشه به بنجامین احترام می گذارد و معتقد است که زندگی شان شبیه به هم بوده است. بنجامین کارآفرینی بوده که زندگی اش را از صفر ساخته و تمام این ها زمانی رخ داده که فراری بوده است.

کتاب چهارم مورد توصیه ایلان ماسک: انیشتین: زندگی و جهان او – والتر آیزاکسون

خواندن زندگی نامه فردی که همه او را در دوران مدرسه تحقیر می کرده اند، و ناگهان با ایده هایش دنیا را عوض می کند، برای هر کسی حتی ایلان ماسک الهام بخش است.

کتاب پنجم مورد توصیه ایلان ماسک:  ساختارها: یا چرا چیزها نمی افتند – جی.ای. گوردون

ایلان ماسک می گوید کسانی که می خواهند چیزی طراحی کنند و نیاز به دانش ابتدایی در مورد ساخت وطراحی دارند باید این کتاب را بخوانند.

از آن جا که او به طور خود جوش به دنبال طراحی ها می رفته و خود آموز کارش را راه می انداخته است، بعید نیست که با الهام از این قبیل کتب، راه خود را هموار می کرده است.

کتاب ششم مورد توصیه ایلان ماسک: احتراق: تاریخچه پیشرانهای راکتهای سوخت مایع – جان دی. کلارک

در مورد این کتاب، ماسک می گوید که یک کتاب خوب در مورد مسائل موشکی وجود دارد به نام احتراق که توسط جان کلارک نوشته شده است. با توجه به این که نویسنده این کتاب در زمینه یاد شده، بسیار دانشمند بوده بنظر می رسد دور از ذهن نیست که حتی نسخه انگلیسی این کتاب هم به راحتی بدست نیاید.

کتاب هفتم مورد توصیه ایلان ماسک: انیشتین: هوش برتر: مسیرها، خطرها، راهبردها – نیک بوستروم

از آن جا که ایلان علاقه ای به مباحث هوش مصنوعی ندارد و آن را خطر ساز می پندارد، بدیهی است که در تعریف این کتاب بگوید:

ما باید فوق العاده به هوش مصنوعی اهمیت بدهیم، چرا که پتانسیل خطر آن حتی بیشتر از بمب اتم است

او باید برای مدیریت برترین شرکت های دنیا تیز بین باشد و این کتاب در این باره دید شدیدا تیزبین و عمیقی به او داده است.

کتاب هشتم مورد توصیه ایلان ماسک: صفر تا یک: نکاتی برای استارت آپ ها یا چگونه آینده را شکل دهیم – پیتر تیل

این کتاب شامل تمام تجربیات استارتاپی همکار و شریک ایلان ماسک است که تجربیات موفق خود از تشکیل پی پال را با دیگران به رایگان به اشتراک گذاشته و حالا این کتاب به تشویق و توصیه ایلان، منتشر کرده است.

کتاب نهم مورد توصیه ایلان ماسک: انیشتین: هاوارد هیوز: زندگی و دیوانگی او – دونالد ال. بارلت و جیمز ب. استیل

و این کتاب آخین چیزی است که ایلان ماسک معتقد است که با خواندن آن چیزهای خوبی یاد گرفته است. این کتاب شرح زندگی هاوارد هیوز، فیلم ساز و هوانورد آمریکایی است که راه های پروازی از زمین به آسمان را توسعه داد و در آخر با جنون با این دنیا خداحافظی کرد.

نوشته ایلان ماسک؛ دنیای متفاوت او از تولد تا ریاست تسلا و همکاری با ناسا اولین بار در گويا آی‌ تی پدیدار شد.