سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به تازگی گزارشی از وضعیت آماری تعداد مکالمات رومینگ ملی به تفکیک اپراتورهای مختلف در کشور منتشر کرده که با مقایسه این آمار نسبت به زمان مشابه سال قبل، شاهد افزایش استفاده از این نوع خدمت در میان کاربران هستیم. اما بهتر است پیش از آن که به سراغ گزارش جدید رگولاتوری برویم، ابتدا توضیحاتی را در خصوص خدمت رومینگ ملی ارائه کنیم.

گستردگی پوشش شبکه هر اپراتور در سراسر کشور به عوامل زیادی وابسته است اما در حال حاضر دو اپراتور همراه اول و ایرانسل دارای بیشترین و گسترده‌ترین میزان پوشش شبکه در کشور هستند. به طور طبیعی بخش‌هایی از کشور به ویژه مناطق محروم، دور افتاده و کم جمعیت، کمتر تحت پوشش شبکه مخابراتی اپراتورها قرار می‌گیرند و آنتن‌ها و دکل‌های ارتباطی اپراتورها دیرتر به این مناطق می‌رسد.

در این حالت زمانی که به طور مثال یک فرد سیمکارت ایرانسل داشته باشد و در منطقه‌ای قرار داشته باشد که تحت پوشش شبکه ایرانسل نیست، نمی‌تواند از خدمات ارتباطی و شبکه این اپراتور بهره‌مند شود. خدمت رومینگ ملی برای رفع همین مشکل راه‌اندازی شده است.

طرح رومینگ ملی چیست؟

در کشور مناطقی وجود دارد که تحت پوشش شبکه حداقل یکی از اپراتورهای تلفن همراه نیست؛ در این طرح، زمانی که مشترک وارد این مناطق می‌شود، می‌تواند از خدمات یک اپراتور دیگر استفاده نماید. در واقع هنگامی که مشترک از منطقه پوشش‌دهی اپراتور خود خارج می‌شود، اپراتور دیگر، خدمات خود را در اختیار مشترک قرار می‌دهد و مشترک به عنوان مهمان از خدمات اپراتور دیگر استفاده می‌کند.

در این حالت اپراتوری که سیمکارت مشترک متعلق به آن است به عنوان اپراتور مهمان و اپراتور سرویس‌دهنده به عنوان اپراتور میزبان شناخته می‌شود. طرح رومینگ ملی مربوط به مناطق داخل کشور و اپراتورهای ایرانی است و با طرح رومینگ بین‌الملل تفاوت دارد.

تفاوت طرح رومینگ ملی و رومینگ بین‌الملل

همانطور که گفته شد طرح رومینگ ملی مربوط به پوشش خدمات ارتباطی در مناطق داخلی کشور است و در آن هر دو اپراتور میزبان و مهمان، ایرانی هستند. اما طرح رومینگ بین‌الملل مربوط به خارج از کشور می‌شود. در طرح رومینگ بین‌الملل مشترک ایرانی از سیمکارت خود به عنوان مهمان، از خدمات اپراتور کشور مقصد به عنوان میزبان بهره‌مند می‌شود.

کیفیت خدمات و هزینه‌ها در طرح رومینگ ملی

به گفته سید محمد امامی مدیرکل دفتر نظارت بر خدمات ارتباطی و فناوری اطلاعات رگولاتوری، کیفیت خدمات دریافتی و طرح رومینگ ملی برای مشترکان مهمان مشابه با کیفیت خدماتی است که مشترکین اپراتور میزبان دریافت می‌کنند. از طرفی تعرفه خدمات بر اساس تعرفه خدمات اپراتور مهمان تعیین می‌شود و هیچ هزینه ‌دیگری بابت استفاده از این خدمت پرداخت نمی‌شود.

این طرح موجب گسترش پوشش خدمت دهی به کاربران و مشترکان می‌شود، همچنین از مزایای این طرح می‌توان به افزایش سرعت توسعه کیفی خدمات ارتباطی تلفن همراه، صرفه‌جویی در منابع شبکه و سرمایه‌گذاری و مدیریت بهتر منابع ملی اشاره کرد.

گزارش رگولاتوری از تعداد مکالمات رومینگ ملی

سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی گزارشی از تعداد مکالمات برقرار شده از طریق رومینگ ملی به تفکیک اپراتورهای مختلف را در بازه سه ماهه سوم سال 1399 و سه ماه سوم سال 1400 منتشر کرده است.

همانطور که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید، در سه ماهه سوم سال 99 بیش از 8 میلیون و 600 هزار مشترک ایرانسل به عنوان مهمان از خدمات رومینگ ملی همراه اول استفاده کرده‌اند، همچنین این آمار برای مشترکان رایتل به بیش از 3 میلیون و 600 هزار نفر می‌رسد. به این ترتیب در سه ماهه سوم سال 99 بیش از 12 میلیون مشترک ایرانسل و رایتل از خدمات رومینگ ملی همراه اول بهره‌مند شده‌اند.

از طرفی یک میلیون و 515 هزار و 864 مشترک همراه اول و یک میلیون و 832 هزار و 323 مشترک رایتل نیز در مناطق خارج از پوشش شبکه این اپراتور، به عنوان مهمان از خدمات رومینگ ملی ایرانسل استفاده کردند.

اما در سال جاری شاهد افزایش چشمگیر استفاده مشترکان از خدمات رومینگ ملی با میزبانی همراه اول بودیم، به طوری که در سه ماهه سوم سال 1400 بیش از 12 میلیون مشترک ایرانسل در مناطقی که تحت پوشش شبکه این اپراتور نیست، از خدمات همراه اول استفاده کرده‌اند، این آمار برای مشترکان رایتل رقم بیش از 3 میلیون و 800 هزار مشترک را نشان می‌دهد.

در نقطه مقابل حدود 2 میلیون و 210 هزار مشترک همراه اول و حدود 2 میلیون و 700 هزار مشترک رایتل از خدمات رومینگ ملی با میزبانی ایرانسل استفاده کردند. در نگاه کلی در پاییز سال 1400 نزدیک به 16 میلیون مشترک در طرح رومینگ ملی در شبکه تحت پوشش همراه اول به این اپراتور متصل شدند و نزدیک به 5 میلیون نفر نیز از خدمات ایرانسل بهره‌مند شدند.

با مقایسه آمارهای منتشر شده از طرف رگولاتوری، شاهد تفاوت چشمگیر میزان مشترکین استفاده کننده از شبکه تحت پوشش همراه اول و ایرانسل خواهیم شد، اما این تفاوت چگونه به وجود آمده است؟

مقایسه تعداد سایت‌های فعال همراه اول و ایرانسل

با نگاهی به جدول زیر می‌توان تعداد سایت‌های فعال شبکه تلفن همراه سه اپراتور همراه اول، ایرانسل و رایتل را مقایسه کرد. اختلاف سایت‌های فعال دو اپراتور همراه اول و ایرانسل نشان دهنده اختلاف قابل توجه در مناطق تحت پوشش این دو اپراتور است که در نهایت موجب می‌شود تا مشترکین ایرانسل در مناطقی که تحت پوشش این اپراتور نیست، از خدمات همراه اول استفاده کنند.

تعداد سایت‌های فعال همراه اول در شبکه 2G حدود دوبرابر تعداد سایت‌های ایرانسل است، همچنین در شبکه‌های 3G و 4G نیز اختلاف چند هزارتایی میان تعداد سایت‌های فعال تلفن همراه میان دو اپراتور همراه اول و ایرانسل وجود دارد که خبر از گستردگی تعداد سایت‌های شبکه همراه اول دارد.

مقایسه مناطق تحت پوشش همراه اول و ایرانسل

به طبع سایت‌های بیشتر، همراه اول توانسته مناطق بیشتری را تحت پوشش خود قرار دهد که موجب می‌شود تا مشترکان این اپراتور نیازی به استفاده از رومینگ ملی با میزبانی ایرانسل نداشته باشند.

طبق آمار منتشر شده توسط سازمان تنظیم مقررات از وضعیت پوشش شهرها، روستا‌ها و جاده‌ها به تفکیک اپراتورها، همراه اول و ایرانسل از نظر تعداد شهر تحت پوشش وضعیتی مشابه دارند که در جدول زیر قابل مشاهده است.

اما تعداد روستاهای تحت پوشش همراه اول بیش از دو برابر ایرانسل است، همراه اول نزدیک به 45 هزار روستا را تحت پوشش شبکه خود قرار داده که این آمار برای ایرانسل حدود 19 هزار روستاست. به این ترتیب 96.5 درصد مردم ایران تحت پوشش شبکه ارتباطی همراه اول هستند ولی این آمار برای ایرانسل 87.21 درصد جمعیت کشور است.

بر همین اساس مشترکین همراه اول با توجه به تعداد سایت‌های تلفن همراه و گستردگی مناطق تحت پوشش این اپراتور نیاز کمتری به استفاده از خدمات رومینگ ملی سایر اپراتورها دارند، ولی این نیاز در مشترکان ایرانسل بیشتر احساس می‌شود.

به همین دلیل است که تعداد مشترکین ایرانسلی که به استفاده از خدمات طرح رومینگ ملی نیاز پیدا می‌کنند، نسبت به همراه اول بیشتر است و این مشترکین در برخی از مناطق با اتصال به شبکه همراه اول نیاز ارتباطی خود را برطرف می‌سازند.

نوشته رومینگ ملی چیست؟ بررسی عوامل برتری همراه اول در طرح رومینگ ملی اولین بار در اخبار فناوری و موبایل پدیدار شد.

در این مطلب آموزش روش مسدود سازی تماس بین الملل بر روی خط موبایل همراه اول و ایرانسل را آموزش داده‌ایم.

چندی پیش خبری مبنی بر کلاه‌برداری افراد سودجو از طریق تماس از شماره بین‌المللی با گوشی‌های ایرانی منتشر شد.

طبق این خبر، برخی از مشترکین تلفن‌همراه، تماس‌های خارجی از طرف شماره‌های ناشناس و مشکوک دریافت می‌کنند و پس از برقراری تماس‌، کلاهبرداران، تماس را به سمتی که می‌خواهند هدایت کرده و این موضوع باعث دریافت قبض‌های نجومی می‌شود و هزینه گزافی را به کاربران تحمیل می‌کند.

این موضوع محدود به یک اپراتور نیست و مشترکین تمام اپراتورهای رایج کشور، گزارش کرده‌اند که چنین تماس‌هایی را دریافت می‌کنند. این تماس‌ها حتی مختص به کشور ما هم نیست و از چند سال قبل تاکنون، در سراسر جهان اتفاق می‌افتد.

درواقع تماس‌هایی که برقرار می‌شود که برای فرد دریافت کننده تماس دارای هزینه است و طرف مقابل به دلیل ناآگاهی از این موضوع و کنجکاوی به دلیل آنکه چه شخصی از خارج از کشور تماس گرفته، برای برقراری تماس تلاش می‌کند و این اتفاق منجر به درآمدزایی برای مبدا تماس و تحمیل‌شدن هزینه‌های سنگین برای مقصد تماس می‌شود.

محمد امامی، مدیرکل دفتر نظارت بر خدمات ارتباطی و فناوری اطلاعات سازمان تنظیم مقررات، در این باره گفت: متاسفانه سازمان تنظیم مقررات نمی‌تواند اقدامی جدی در این باره انجام دهد، چرا که این یک معضل جهانی است و ما نیز مانند بقیه کشورها، فقط دریافت‌کننده تماس هستیم و تماس‌گیرندگان در کشورهای دیگر هستند.

همچنین پیمان غره‌داغی، مدیرکل حفاظت از حقوق مصرف‌کننده در سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، در این باره می‌گوید: توصیه ما به مشترکان این است که در صورت مشاهده تماس از دست رفته بر روی تلفن همراه خود، حتما به پیش‌شماره آن دقت کنند و در صورتی ‌که پیش‌شماره متعلق به ایران نبود (۹۸+) به هیچ عنوان با آن شماره تماس نگیرند.

به این ترتیب پیشگیری از این اتفاق برعهده مشترکین تلفن همراه است و مشترکین نیز دو راه برای مقابله با چنین کلاه‌برداری‌هایی دارند؛ روش اول همانطور که مدیرکل حفاظت از حقوق مصرف‌کننده در سازمان تنظیم مقررات اعلام کرد، آن است که به تماس‌هایی از شماره‌های ناشناس خارجی پاسخ ندهید.

روش دوم آن است که به طور کل تماس ورودی از خارج از کشور را بر روی خط خود مسدود کنید. در واقع به همان روش که در تلفن ثابت می‌توانیم صفر دوم را ببندیم تا تماس ورودی و خروجی بین المللی مسدود شود، همین اتفاق را برای خط تلفن همراه نیز می‌توان رقم زد.

دو اپراتور برتر تلفن همراه در کشور یعنی همراه اول و ایرانسل راه‌هایی را برای قطع یا مسدود سازی تماس بین الملل به شماره خط مشترکین در نظر گرفته‌اند.

البته این روش در مواقعی پیشنهاد می‌شود که شما هیچ دوست یا آشنایی در خارج از کشور ندارید و مطمئن هستید که هیچ تماس بین المللی دریافت نخواهید کرد، زیرا در صوت مسدود سازی تماس بین الملل دیگر تماسی از خارج از کشور با شماره شما برقرار نمی‌شود.

به هر ترتیب اگر از مسدود سازی تماس بین الملل خود اطمینان دارید، باید به روش زیر عمل کنید:

مسدود سازی تماس بین الملل در خط همراه اول

تمام مشترکین سیمکارت‌های دائمی و اعتباری همراه اول می‌توانند به صورت رایگان، تماس بین المللی خط خود را مسدود کنند. این کار با کد‌های دستوری که در جدول زیر آورده شده، امکان پذیر است.

نوع درخواست	کد دستوری
ایجاد محدودیت مکالمه بین الملل	1#*2922*10*
رفع محدودیت مکالمه بین الملل	2#*2922*10*
اعلام وضعیت محدودیت	0#*2922*10*
دریافت راهنمای سرویس	9#*2922*10*

مسدود سازی تماس بین الملل در خط ایرانسل

با الزام رگولاتوری مبنی بر ارائه سرویس مسدود سازی تماس بین الملل توسط اپراتورها، ایرانسل نیز این سرویس را به صورت رایگان و با استفاده از کدهای دستوری در اختیار مشترکین خود قرار داده است.

نوع درخواست	کد دستوری
مسدودسازی تماس‌های بین‌الملل	1#*8*1*555*
فعال‌سازی تماس‌های بین‌الملل	2#*8*1*555*

 

نوشته روش مسدودسازی تماس بین‌الملل در تلفن همراه اولین بار در اخبار فناوری و موبایل پدیدار شد.

اجرای پروژه خودرو متصل یکی از برنامه‌های مهم حوزه اینترنت اشیاء همراه اول است که با هدف غایی طراحی توسعه و توانمندسازی زیست‌بوم خودروی هوشمند در ایران به همکاری این اپراتور با ایران‌خودرو و سایپا منجر شده است.

با رشد روزافزون فناوری 5G و حتی 6G در جهان و توسعه فناوری‌های خودرو هوشمند، اینترنت اشیاء و حمل و نقل هوشمند در کشورهای توسعه یافته، ایجاد شرایط لازم برای فراهم آوردن زیر ساخت‌های لازم جهت تحقق اهداف کلان کشور در زمینه هوشمندسازی صنعت حمل و نقل شهری و بین شهری و در نتیجه کاهش هزینه‌ها، ارائه محصولات متنوع و کارآمد و افزایش بازدهی، مهار کردن مشکلات زیست محیطی ناشی از مصرف انرژی و در نهایت ایجاد بازارهای جدید در ‌عرصه خودروهای متصل هوشمند به یکی از نیازهای اصلی برای جلوگیری از عقب ماندگی در کشور تبدیل شده است.

در این زمینه شرکت همراه اول به عنوان برترین اپراتور تلفن همراه در کشور به یکی از پیشگامان در زمینه رشد و توسعه فناوری‌های مرتبط با اینترنت اشیاء و حمل و نقل هوشمند تبدیل شده و حتی قراردادهایی را در مسیر توسعه ساخت خودرو متصل با دو گروه خودروسازی ایران‌خودرو و سایپا منعقد کرده است.

یکی از موضوعاتی که همراه اول با دست پر در نمایشگاه تلکام 1400 به آن پرداخت، معرفی و پروژه خودرو متصل هوشمند این شرکت بود. منظور از خودرو متصل، وسیله نقلیه‌ای نیست که توانایی اتصال به تلفن همراه یا صرفا اینترنت را داشته باشد، خودروهای متصل گام‌های بزرگ‌تری برمی‌دانند و اهداف ساخت آن‌ها متفاوت است.

خودرو متصل چیست؟

خودرو متصل به وسیله نقلیه‌ای گفته می‌شود که با کمک اتصال به اینترنت و مجهز شدن به ده‌ها سنسور و دوربین، اطلاعات مختلف مربوط به خودرو، جاده، دیگر وسایل نقلیه و حتی عابران پیاده را جمع‌آوری و به مرکز داده می‌فرستد.

با توجه به داده‌هایی که توسط خودروهای متصل دریافت می‌شود، کاربردهایی مانند کنترل ترافیک، محاسبه ظرفیت معابر و پارکینگ‌ها، عیب‌یابی قطعات، بهبود کمک‌های اورژانسی و جاده‌ای و حتی اجرای برنامه‌های کاربردی و سرگرمی از جمله مهم‌ترین اهداف توسعه خودروهای متصل هستند.

لازم به ذکر است که یکی از مهم‌ترین اهداف همراه اول برای ورود و توسعه پروژه خودروی متصل هوشمند، کاهش تصادفات و اثرات اجتماعی و اقتصادی آن است. توسعه این فناوری برای خودروسازان نیز مزایای فراوانی از جمله کاهش هزینه‌های مربوط به گارانتی و وارانتی، جمع‌آوری داده‌های مختلف برای ارزیابی سازندگان قطعات، پیش‌بینی خرابی خودرو، عیب‌یابی خودرو از راه دور، بررسی و ارزیابی قطعات تولیدی و غیره دارد.

از جمله مهم‌ترین مزایای خودروهای متصل برای مصرف‌کنندگان نیز می‌توان به محاسبه دقیق مسیر و زمان‌بندی بر اساس وضعیت جاده و آب‌و‌هوا، کاهش هزینه نگهداری و تعمیر خودرو، تسهیل امکان امداد جاده‌ای و پرداخت جرائم و عوارض بزرگ‌راه‌ها اشاره کرد.

ساخت خودرو متصل در ایران با همکاری همراه اول

همراه اول به عنوان اپراتور برتر ایران، بیشترین پوشش شبکه‌ای را نسبت به سایر اپراتورهای کشور دارد و از این جهت، می‌تواند با ارائه سیمکارت‌هایی با کاربرد اینترنت اشیاء، پوشش حداکثری برای اتصال به خودروهای هوشمند متصل را برقرار کند.

از این رو همراه اول با تکیه بر توان داخلی و استفاده از زیرساخت‌های خود، به بازیگر اصلی این پروژه تبدیل شده و به دنبال توانمندسازی زیست بوم کسب‌و‌کارهای حوزه حمل و نقل هوشمند است. ارائه خدمات اینترنت اشیاء یکی از مهم‌ترین راهبردهای 5 ساله همراه اول است و در این مسیر طراحی و پیاده سازی پلتفرم جامع اینترنت اشیاء، کمک به توانمندسازی زیست بوم کسب‌و‌کارهای حوزه حمل و نقل هوشمند و امکان باز نشرداده‌های پردازش شده برای به‌کار گیری در حوزه‌های پژوهشی از دیگر اهدافی‌ست که همراه اول به دنبال تحقق آن‌هاست.

با توجه به اهداف تعیین شده همراه اول، این شرکت سرمایه‌گذاری گسترده‌ای بر روی طراحی و پیاده‌سازی پلتفرم جامع اینترنت اشیاء انجام داده که البته در پروژه خودرو متصل با همراهی سایپا و ایران‌خودرو نیز به کار گرفته می‌شود.

همراه اول و سایپا در تیرماه سال جاری، تفاهم‌نامه‌ای را برای هوشمندسازی صنعت حمل و نقل و تولید خودرو متصل امضا کردند. مدیرعامل سایپا در مراسم امضای این تفاهم‌نامه اعلام کرد که این شرکت برنامه دارد ظرف سه ‌سال آینده، یک میلیون خودرو متصل را تولید و روانه بازار کند.

تفاهم‌نامه همکاری همراه اول و ایران‌خودرو در زمینه توسعه فناوری خودرو متصل مهرماه امسال به امضا رسید و در نتیجه آن قرار است از سال آینده طرح خودرو متصل بر روی خودرو تارا، دنا پلاس اتوماتیک و K125 پیاده‌سازی شود.

به این ترتیب، با توجه به اهمیت ساخت و توسعه خودروهای متصل توسط اینترنت اشیاء و در ادامه فراهم آوردن ایجاد شهر هوشمند، همراه اول به عنوان بازیگر اصلی در این حوزه، اقدامات اساسی و پایه‌ای برای ایجاد زیرساخت‌های تولید و بهره‌وری از خودروهای متصل را با همکاری با بزرگ‌ترین شرکت‌های خودروسازی کشور فراهم آورده است.

نوشته پروژه ساخت خودرو متصل هوشمند توسط همراه اول، سایپا و ایران‌خودرو اولین بار در اخبار فناوری و موبایل پدیدار شد.

به تازگی، بیست‌ودومین نمایشگاه تلکام در محل دائمی نمایشگاه‌های تهران برگزار شد. در این نمایشگاه شرکت‌های بزرگ ارتباطی کشور و فعالان حوزه آی‌تی حضور یافتند و از جدیدترین فناوری‌های خود رونمایی کردند.

از آن‌جایی که این روزها فناوری بلاکچین به موضوع روز دنیا تبدیل شده و تمام صنایع با آن به نحوی در ارتباط هستند، شرکت همراه اول نیز به عنوان یکی از بزرگترین اپراتور‌های ایران، سامانه بلاک‌چین خود را راه‌اندازی کرده است.

این سامانه توسط تیم پژوهش و توسعه شرکت همراه اول طراحی شده است. چند روز پیش نیز از «بلاکچین همراه اول» در نمایشگاه تلکام امسال رونمایی شد.

همچنین همراه اول، جهت بهره‌گیری از این فناوری، قصد دارد توکن اختصاصی و پلتفرم بلاک‌چین را طراحی و راه‌اندازی کند.

همراه اول اعلام کرده است که یک شبکه بلاکچینی نیمه متمرکز، مبتنی بر کروم را راه‌اندازی خواهد کرد و شرایط ورود افراد جدید به آن را اعضای اصلی، از جمله همراه‌اول به عنوان ارائه دهنده، تعیین خواهند کرد.

قرار است که در این شبکه بلاک‌چینی یک توکن اصلی، تحت عنوان رمزارز همراه، عرضه شود که افراد با استفاده از آن می‌توانند هزینه خدمات همراه‌اول مانند بسته‌های اینترنتی را بپردازند. به تدریج به خدماتی که با این رمزارز قابل استفاده هستند، افزوده خواهد شد.

نوشته مشترکین همراه‌اول به زودی می‌توانند با رمزارز همراه، بسته اینترنت خریداری کنند اولین بار در اخبار فناوری و موبایل پدیدار شد.

بیش از یک سال و سه ماه از راه‌اندازی اولین سایت اینترنت 5G در ایران می‌گذرد، اتفاقی که یک قدم رو به جلو در حوزه ارتباطات در کل کشور محسوب می‌شود و بسیاری از کشورها از سال‌ها پیش بر روی آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

اینترنت 5G هرچند دیر به ایران رسید اما ایجاد چندین ایستگاه اینترنت 5G در مدت زمان کوتاهی در چند شهر مختلف، نوید دهنده آن بود که می‌توانیم به زودی از ویژگی‌های مهم اینترنت نسل پنجم مانند سرعت بالا، تاخیر بسیار ناچیز، ظرفیت دسترسی بالا، امنیت بیشتر و قابلیت اتصال به اینترنت اشیاء بهره‌مند شویم.

اما پس از افتتاح چند سایت اینترنت 5G در نقاط مختلف کشور، سرعت توسعه اینترنت نسل پنجم در کشور کاهش پیدا کرد و حالا این فرضیه به وجود آمده که شاید افتتاح سایت‌های اینترنت 5G توسط اپراتورهای مختلف بیشتر جنبه تبلیغاتی داشته و برخلاف وعده‌های گفته شده، قرار نیست به این زودی‌ها اینترنت نسل پنجم در سراسر کشور در دسترس مردم قرار بگیرد.

اولین سخنان از تاسیس سایت‌های اینترنت 5G در کشور توسط وزیر ارتباطات در سال 98 بیان شد، هر چند از مدتی قبل‌تر از آن نیز صحبت راه‌اندازی سایت‌های اینترنت 5G در نقاط مختلف شهرهای بزرگ و مراکز استان‌ها به میان آمده بود، اما آذری جهرمی در سال 98 این اطمینان را داد که مقدمات راه‌اندازی اینترنت 5G محیا شده و به زودی اولین سایت‌های اینترنت نسل پنجم در کشور افتتاح می‌شود.

ورود اینترنت 5G در ایران

پس از آن در اول مرداد سال 99، اولین سایت اینترنت 5G کشور با کمک وزارت ارتباطات و ایرانسل، در محل پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات راه‌اندازی شد، ایرانسل در روز هفتم مرداد دومین سایت 5G داخلی خود را نیز افتتاح کرد. اما در روز 21 آبان‌ماه، سومین سایت تجاری 5G ایران توسط همین اپراتور در دانشگاه تربیت مدرس رونمایی شد، این سایت را می‌توان اولین سایت اینترنت نسل پنجم Outdoor در ایران نامید.

چهارمین سایت اینترنت 5G ایرانسل در پارک آب و آتش تهران افتتاح شد اما پس از آن، ایرانسل سایت‌های اینترنت 5G را به شهرستان‌ها برد و اولین سایت اینترنت 5G به جز تهران در شیراز راه‌اندازی شد. این اتفاق در اسفند سال گذشته رخ داد، در این ماه ایرانسل سه سایت اینترنت نسل پنجم دیگر را نیز راه‌اندازی کرد و از طرفی همراه اول با ارائه اولین سایت اینترنت 5G در مشهد مقدس، سه سایت اینترنت 5G دیگر در تهران و قم راه‌اندازی کرد. البته نباید مبین نت را نیز فراموش کنیم که در اسفند سال گذشته از اولین سایت 5G خود رونمایی کرد.

به این ترتیب تب و تاب راه‌اندازی سایت‌های اینترنت 5G پس از آن که در مرداد آغاز شد، بعد از مدتی فروکش کرد و مجددا در اسفندماه به اوج خود رسید. اما نکته قابل توجه آن است که در سال جدید، تنها اپراتور ایرانسل یک سایت اینترنت 5G آن هم پس از معرفی عیسی زارع‌پور به عنوان وزیر ارتباطات دولت سیزدهم افتتاح کرد و در واقع طی 9 ماه اخیر، هیچ سایت 5G دیگر در داخل کشور راه‌اندازی نشده است.

روند توسعه اینترنت 5G در ایران متوقف شد

هر چند سال 1399 سال معرفی سایت‌های متعدد 5G در شهرهای مختلف کشور بود اما در سال جدید این اتفاق خوب تکرار نشد و در حالی که همه انتظار داشتند حتی تعداد سایت‌های 5G معرفی شده در سال جدید توسط ایرانسل و همراه اول چند برابر سال گذشته شوند و این فرایند با سرعت بیشتری پیگیری شود، این اتفاق رخ نداد.

به نظر می‌رسد پس از برگزاری مراسم‌های متعدد راه‌اندازی سایت‌های 5G در شهر‌های مختلف و گرفتن عکس یادگاری، تمامی وعده‌های داده شده در این زمینه به دست فراموشی سپرده شد. آذری جهرمی سال گذشه وعده داد که عقب ماندگی اینترنت 5G تا پایان دولت دوازدهم جبران می‌شود، اتفاقی که با روند خوبی آغاز شد اما این روند ادامه پیدا نکرد و وعده جهرمی محقق نشد.

همچنین همراه اول وعده ساخت 15 سایت اینترنت نسل پنجم تا پایان سال 1399 را داده بود که حتی به انجام این وعده نزدیک هم نشدند، سایت‌هایی که قرار بود تعدادی از آن‌ها در دانشگاه‌های مطرح مانند دانشگاه تهران، شریف و بهشتی تاسیس شود.

البته رایتل هم قرار بود یک ایستگاه اینترنت 5G را در سال جاری افتتاح کند که تا حالا که در روزهای پایانی پاییز قرار داریم، صحبتی از برقراری این سایت اینترنت 5G به میان نیامده است.

البته باید در نظر بگیریم که عوامل مختلفی مانع رشد و توسعه اینترنت پرسرعت نسل پنجم در داخل کشور هستند، عواملی که بخشی از آن‌ها متوجه دولت و بخشی دیگر متوجه خود اپراتورهای همراه است و باعث شده تا ساخت ایستگاه‌های جدید اینترنت 5G در ایران تا حدودی متوقف شود.

مانع اول- اختلاف بر سر توزیع فرکانس

داستان اختلاف بر سر فرکانس‌های تخصیص داده شده مربوط به امروز یا دیروز نیست، چند سالی می‌شود که اپراتورها بر سر فرکانس‌های دریافتی و عدالت در تقسیم فرکانس، به مشکل برخورده‌اند. دعوای اصلی به صدا و سیما باز می‌گردد که فرکانس‌های مورد نیاز اپراتورهای تلفن همراه را واگذار نمی‌کند و به نوعی دسترسی اپراتورها به باندهای فرکانسی مختلف را مختل کرده است.

از طرفی ملاحظات بسیاری برای ارائه فرکانس اینترنت همراه به ویژه برای اینترنت 5G وجود دارد که موجب شده تا این اتفاق کند پیش رود. اما به هر شکل رگولاتوری برنامه دارد تا فرکانس 3500 را با مزایده در اختیار اپراتورها قرار دهد که در این راه، همراه اول مخالفت جدی خود را اعلام کرده و این کار را موجب تضعیف اپراتورها می‌داند.

معاون فنی همراه اول سال گذشته در نمایشگاه اینترنت اشیا با اشاره به همین موضوع گفت: چرا همراه اول به دلیل توزیع ناعادلانه فرکانس باید به سراغ اپراتور دیگر برود؟ در حال حاضر فرکانس‌های 3400 تا 3460 در اختیار مبین نت، 3460 تا 3500 در اختیار رگولاتوری، از 3500 تا 3540 در اختیار فرابرد و های وب و از 3540 تا 3600 در اختیار ایرانسل قرار دارد، به این ترتیب مزایده فرکانس موجب برهم خوردن عدالت رقابتی می‌شود.

همراه اول معتقد است که ایرانسل، می‌تواند هر رقمی را برای دریافت فرکانس پرداخت می‌‌کند و این به ضرر اپراتور اول خواهد بود، به همین دلیل همراه اول موافق مذاکره و تقسیم فرکانس به جای مزایده است. از طرفی معاون فنی همراه اول اعلام کرده بود که ما با نوکیا، اریکسون و هواوی مذاکراتی داشتیم و آن‌ها گفتند که تجهیزاتی برای باند فرکانسی 3300 تا 3800 ندارند.

مانع دوم – عقب ماندگی VDSL

یکی از دلایل مخالفت‌های همراه اول، موضوع عقب ماندگی مخابرات در زمینه توسعه اینترنت پرسرعت خانگی یا VDSL است. همانطور که می‌دانید همراه اول یکی از شرکت‌های زیر مجموعه مخابرات بوده و به همین دلیل برخی از سیاست‌های اتخاذ شده در این اپراتور، همسو با منافع شرکت مخابرات ایران است.

همانطور که می‌دانید روند توسعه اینترنت ثابت پرسرعت یا همان VDSL در کشور بسیار کند پیش رفته و انحصار مخابرات مانع توسعه VDSL از سمت شرکت‌های خصوصی شده، از طرفی خود مخابرات در ارائه سرویس‌های باکیفیت و گسترش VDSL بر روی فیبرنوری ضعیف عمل کرده و در یک کلام نه خود مخابرات کار توسعه VDSL را پیش می‌برد و نه اجازه این کار را به دیگر شرکت‌ها می‌دهد.

حال توسعه اینترنت همراه 5G، موفقیت و استقبال از اینترنت ثابت خانگی VDSL که در اختیار مخابرات قرار دارد را تهدید می‌کند و برخی از کارشناسان اعتقاد دارند که همراه اول با ایجاد اختلاف و مخالفت در زمینه اختصاص فرکانس و کند کردن روند توسعه اینترنت همراه 5G، به دنبال خریدن زمان برای تکمیل و استفاده تجاری مخابرات از اینترنت ثابت VDSL است.

کیفیت پایین سرویس‌های اینترنت ثابت خانگی باعث شده تا استقبال مردم از اینترنت همراه به شدت افزایش پیدا کند، از طرفی قیمت اینترنت همراه در کشور ما نسبتا ارزان است و با توسعه 5G استقبال از اینترنت همراه باز هم افزایش پیدا خواهد کرد. با ادامه این روند در آینده نه‌چندان دور اینترنت همراه از طرف سازمان‌ها، شرکت‌ها و استارتاپ‌ها جایگزین اینترنت ثابت می‌شود که این مورد موجب افزایش فشار بر روی اینترنت همراه شده و از طرفی اینترنت ثابت خانگی را به پروژه‌ای شکست خورده تبدیل می‌کند، اتفاقی که خوشایند دولت، مخابرات و دیگر شرکت‌های ارائه دهنده اینترنت نخواهد بود و هزینه‌های بسیاری را برای آن‌ها خواهد داشت.

مانع سوم – TD-LTE

مشکل دیگر موجود در این مسیر، سرمایه‌گذاری اپراتورها بر روی اینترنت TD-LTE است. اینترنت TD-LTE با استقبال زیادی در ایران همراه شده و بسیاری از کاربران از این سرویس استفاده می‌کنند و مودم آن را خریداری کرده‌اند. از طرفی به علت هزینه بالای راه‌اندازی 5G و ظرفیت کم موجود، شرکتی مانند ایرانسل به دنبال آن است تا از ظرفیت TD-LTE برای توسعه 5G استفاده کند. به همین دلیل است که ایرانسل از رگولاتوری درخواست کرده تا محدوده فرکانسی که در اختیارش قرار می‌دهد، چسبیده به فرکانس TD-LTE باشد تا بتواند از ظرفیت دو فرکانس به صورت یک جا استفاده کرد و همچنین میزان اختصاص فرکانس برای TD-LTE و 5G را مدیریت کند.

به این ترتیب باید ظرفیت TD-LTE به 5G تبدیل شود، طبیعتا نمی‌توان به همه کاربران گفت که تجهیزات TD-LTE خود را دور بریزند و حالا از نت 5G استفاده کنند، از طرفی با کاهش ظرفیت TD-LTE کاربران آن ناراضی خواهند شد و موضوع توسعه 5G در این بین گره خواهد خورد.

حدود 40 درصد از شبکه ایرانسل برای TD-LTE است و این اپراتور در شهرهای مختلف بیش از 3 هزار سایت دارد. با این وجود ایرانسل برنامه دارد تا فرکانس خود را به 5G تخصیص دهد اما این اتفاق در بلند مدت رخ خواهد داد و ممکن است زمان‌بر شود که این موضوع موجب کند شدن روند توسعه اینترنت نسل پنجم خواهد شد.

هر چند اینترنت نسل پنجم در جهان هم فناوری جدیدی محسوب می‌شود اما کشورهای پیشرفته با برنامه ریزی صحیح آماده استفاده از این تکنولوژی هستند و استفاده از نسل پنجم ارتباطات در جهان به سرعت در حال پیشرفت است. اما متاسفانه مانند همیشه در ایران مدیریت صحیحی برای استفاده از یک فناوری جدید رخ نداده و ما حالا درگیر مسائل پیچیده شدیم و به اصطلاح هر مرجع ساز خودش را می‌زند.

صدا و سیما فرکانس نمی‌دهد، رگولاتوری نمی‌داند چگونه فرکانس را اختصاص دهد، همراه اول نگران VDSL مخابرات است و ایرانسل و مبین نت هم نمی‌توانند TD-LTE را فدای 5G کنند. طبیعتا این گره کور به زودی باز نخواهد شد و باز هم مانند همیشه به دلیل عدم مدیریت صحیح منابع، دود گستردگی کند اینترنت 5G در ایران به چشم مردم خواهد رفت. اتفاقی که در خصوص نسل چهارم ارتباطی نیز رخ داد و این فناوری دیرتر از دیگر کشورها به کشور وارد شد و توسعه ارتباطی و فناوری در کشور را به تاخیر انداخت. هرچند هنوز بسیاری از مناطق کشور به همان اینترنت 4G نیز متصل نیستند.

آینده اینترنت 5G در ایران

به تازگی شورای عالی فضای مجازی دستوری در خصوص افزایش سرعت توسعه اینترنت 5G در کشور داده که جالب توجه است، این شورا نهادهای مسئول را مکلف کرده است که تا سال ۱۴۰۴، سرعت اینترنت همراه را دو برابر کنند. صادق عباسی شاهکوه، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، اعلام کرد که براساس مصوبه شورای عالی فضای مجازی، تا سال ۱۴۰۴، باید ده درصد از کاربران ایرانی از اینترنت نسل پنجم تلفن‌همراه بهره‌مند شوند.

عباسی شاهکوه گفت: در حال حاضر، برنامه‌ریزی‌ها برای مقررات‌گذاری و اختصاص دادن فرکانس ورود فناوری‌های 5G در حال انجام است. در حال حاضر، متوسط سرعت اینترنت همراه، ۵ مگابیت بر ثانیه است. اما شورای عالی فضای مجازی ما را مکلف کرده که تا چهار سال آینده سرعت و کیفیت اینترنت باید دو برابر شود و به ده مگابیت بر ثانیه برسد.

ورود شورای عالی فضای مجازی برای رفع مشکلات توسعه اینترنت 5G در ایران اتفاق مثبتی است، اما مدت زمان 3 تا 4 سال برای دسترسی تنها ده درصد مردم به اینترنت 5G نمی‌تواند هدف قابل توجهی باشد، این درحالیست که کشورهای توسعه یافته تا سال 2025 دسترسی نزدیک به 60 تا 70 درصد مردم خود به 5G را فراهم می‌کنند.

در حالی که برنامه‌های فراوانی برای افق 1404 وجود داشت، به نظرمی‌رسد باید انتظارتمان را پایین بیاوریم و منتظر باشیم تا ببینید به هدف تعیین شده 10 درصد خواهیم رسید یا سرعت توسعه 5G در کشور کندتر از برنامه‌ریزی انجام شده پیش خواهد رفت.

 

نوشته توسعه اینترنت 5G ایران در خواب زمستانی، چه عواملی مانع گسترش 5G در کشور شده‌اند؟ اولین بار در اخبار فناوری و موبایل پدیدار شد.