وزیر ارتباطات: بدون برق پایدار، اینترنت پایدار ممکن نیست

سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در مراسم افتتاحیه طرح ملی «یک ایران متصل» با ترسیم چشم‌انداز تازه‌ای از زیرساخت‌های دیجیتال کشور، تأکید کرد که تأمین انرژی پایدار دیگر یک مسئله حاشیه‌ای نیست، بلکه به هسته مرکزی برنامه‌ریزی‌های ارتباطی تبدیل شده است. به گفته وی، ناترازی‌های اخیر در حوزه برق، وزارتخانه را بر آن داشته تا توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی را مستقیماً در سبد پروژه‌های مخابراتی بگنجاند تا از اختلال در خدمات‌رسانی به شهروندان جلوگیری شود.

هاشمی با قدردانی از تیم‌های فنی که علی‌رغم تخصص صرفاً ارتباطی، وارد عرصه تولید انرژی شده‌اند، خاطرنشان کرد که پایداری، تاب‌آوری و امنیت سه ضلع مثلثی هستند که بدون تأمین مطمئن برق، هیچ‌کدام قابل تحقق نخواهند بود.

اتصال بیش از ۸۸۰۰ روستا؛ عدالت ارتباطی از شعار تا عمل

وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنانش، عدالت دیجیتال را نه یک پیوست تزئینی، بلکه متن اصلی مأموریت‌های این وزارتخانه خواند. وی با اشاره به اتصال موفق بیش از هشت‌هزار و هشتصد روستا به شبکه ملی اطلاعات و اینترنت پرسرعت، این دستاورد را گامی عملی در جهت کاهش شکاف دیجیتال میان مناطق شهری و روستایی دانست و تأکید کرد که این مسیر همچنان ادامه خواهد داشت.

وزیر ارتباطات

بخش خصوصی؛ موتور محرک اقتصاد دیجیتال ایران

هاشمی با ارائه آماری قابل‌توجه از زیست‌بوم فناوری کشور، اعلام کرد که از میان بیش از ده‌هزار شرکت دانش‌بنیان فعال در ایران، سهم حوزه فاوا بیش از ۴۰ درصد است. وی این آمار را نشانه‌ای روشن از بلوغ و ظرفیت بالای بخش خصوصی دانست و یادآور شد که فعالان این صنعت حتی در دشوارترین شرایط، از جمله دوران جنگ، به ارائه خدمات رایگان و ایثارگرانه به مردم ادامه داده‌اند.

چشم‌انداز صادرات فناوری به بازارهای منطقه

وزیر ارتباطات با اشاره به برگزاری بیست‌ونهمین نمایشگاه بین‌المللی الکامپ و حضور وزیر ارتباطات عراق در این رویداد، از آغاز مذاکرات تخصصی برای توسعه همکاری‌های فناورانه با همسایه غربی خبر داد. به گفته هاشمی، زیرساخت‌های اقتصاد دیجیتال ایران به سطحی از بلوغ رسیده که مورد استقبال کشورهای منطقه قرار گرفته و اولویت بعدی، تبدیل این ظرفیت به ارزش‌آفرینی ارزی برای کشور خواهد بود.

حکمرانی داده‌محور؛ ضرورتی که انتخاب نیست

یکی دیگر از محورهای کلیدی سخنان وزیر، تأکید بر گذار از تصمیم‌گیری سنتی به حکمرانی مبتنی بر داده بود. هاشمی با استناد به تأکیدات رئیس‌جمهور، تحقق دولت هوشمند و برنامه‌ریزی داده‌محور را نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت راهبردی خواند که با محوریت سازمان فناوری اطلاعات ایران و در قالب طرح «ایران هوشمند» دنبال خواهد شد.

معیار نهایی موفقیت: رضایت ملموس شهروندان

وزیر ارتباطات در پایان سخنانش، معیار سنجش عملکرد وزارتخانه را نه آمار و ارقام فنی، بلکه احساس واقعی مردم از بهبود کیفیت اینترنت و خدمات دیجیتال عنوان کرد. وی تصریح کرد که شهروندان حق دارند اثر سرمایه‌گذاری‌های عمومی را در زندگی روزمره خود لمس کنند و دولت چهاردهم از این حق اساسی کوتاه نخواهد آمد.

در حاشیه این مراسم، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، از خانواده شهید نوح مهدوی، مدیر اداره نگهداری ارتباطات سیار هرمزگان که در جریان حمله موشکی آمریکا به جزیره فارسی به شهادت رسیده بود، تجلیل به عمل آورد. همچنین تمبر یادبود طرح «یک ایران متصل» با حضور رئیس‌جمهور ممهور و امضا شد.

گردش مالی نجومی ۱۰۵ هزار میلیارد تومانی بازار فیلترشکن؛ ۷۵ درصد کاربران ایرانی درگیر دور زدن فیلترینگ

سیاست‌های گسترده انسداد دسترسی به شبکه جهانی اینترنت، ناخواسته بستر شکل‌گیری یکی از بزرگ‌ترین و پردرآمدترین بخش‌های اقتصاد غیررسمی کشور را رقم زده است. تازه‌ترین گزارش تحلیلی شرکت «دیتاک» از ابعاد شگفت‌انگیز بازار غیرمولد فروش فیلترشکن در ایران پرده برمی‌دارد؛ بازاری که گردش مالی سالانه آن به رقم سرسام‌آور ۱۰۵ هزار میلیارد تومان (۱۰۵ همت) رسیده است.

سهم ۷۵ درصدی فیلترشکن‌ها از زیست دیجیتال ایرانیان

بر اساس یافته‌های این گزارش، امروزه بالغ بر ۷۵ درصد از کاربران اینترنت در ایران برای پیگیری امور روزمره، ارتباطات و فعالیت‌های شغلی خود ناگزیر به استفاده مداوم از نرم‌افزارهای عبور از محدودیت (VPN) هستند. نکته حائز اهمیت این است که حداقل یک‌سوم از این جامعه آماری، مبالغ ثابتی را به‌صورت دوره‌ای برای خرید اشتراک به ارائه‌دهندگان این ابزارها پرداخت می‌کنند؛ رویدادی که نشان می‌دهد فیلترشکن از یک ابزار کمکی، رسماً به آیتمی اجباری در سبد هزینه‌های معیشتی و فناوری خانوارها بدل شده است.

فیلترشکن

جهش ۲۳۴ برابری قیمت اشتراک‌ها در روزهای اختلال اینترنت

تحلیل رفتار قیمتی این بازار نشان‌دهنده شکل‌گیری یک نظام توزیع بی‌ضابطه و سوداگرانه در بستر وب و شبکه‌های اجتماعی است. داده‌های آماری دیتاک تأیید می‌کنند که در برهه‌های تشدید محدودیت‌ها و اختلالات گسترده دسترسی به اینترنت بین‌الملل، قیمت برخی از بسته‌ها و کانکشن‌های فیلترشکن تا ۲۳۴ برابر افزایش یافته است؛ جهشی نجومی که از سوءاستفاده مستقیم واسطه‌ها از نیاز اضطراری کاربران به ارتباطات آنلاین حکایت دارد.

اتلاف منابع کشور در چرخه نامولد فیلترینگ

گردش مالی ۱۰۵ هزار میلیارد تومانی تنها نمادی از سودآوری یک بازار سیاه نیست، بلکه تصویری روشن از آسیب واردشده به چرخه اقتصاد دیجیتال کشور است. این حجم عظیم از سرمایه‌های ملی که می‌توانست در مسیر ارتقای زیرساخت‌های ارتباطی، تقویت کسب‌وکارهای نوپا و توسعه سرویس‌های ارزش‌افزوده دیجیتال به کار گرفته شود، اکنون صرف ابزارهایی می‌شود که تنها کارکرد آن‌ها بازگرداندن اتصال به شرایط عادی است.

رونمایی از آنتی‌ویروس بومی «آیزا»؛ سپر سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی و مستقل از اینترنت بین‌الملل

توسعه ابزارهای بومی امنیت سایبری در کشور با معرفی دومین آنتی‌ویروس ملی با نام «آیزا» (Ayyza) وارد فاز اجرایی جدیدی شد. این راهکار امنیتی با تکیه بر موتور تشخیص اختصاصی و هوش مصنوعی، فرایند پایش، شناسایی بدافزارها و مقابله با تهدیدات سایبری را بدون نیاز دائمی به شبکه اینترنت جهانی و در بستر شبکه ملی اطلاعات فراهم می‌سازد.

پایش در سطح هسته سیستم‌عامل و به‌کارگیری یادگیری ماشین

معماری امنیتی آیزا به‌گونه‌ای پیاده‌سازی شده که با بهره‌گیری از الگوریتم‌های یادگیری ماشین (Machine Learning) و استقرار مستقیم در سطح کرنل (Kernel) ویندوز، بیشترین دقت پایش را با بهینه‌ترین میزان مصرف منابع پردازنده و رم ارائه دهد. این نرم‌افزار امنیتی علاوه بر امکان تبادل داده در بستر شبکه ملی، قابلیت به‌روزرسانی آفلاین را در ساختارهای ایزوله پشتیبانی می‌کند. در حال حاضر نسخه ویندوزی این سامانه آماده بهره‌برداری است و ویرایش سازگار با سیستم‌عامل لینوکس نیز تا پایان نیمه دوم سال جاری عرضه خواهد شد.

آنتی‌ویروس بومی آیزا

حفاظت یکپارچه از زیرساخت‌های حیاتی در برابر حملات پیچیده

محمد شفیعی‌نیا، مدیر این شرکت دانش‌بنیان، هدف اصلی توسعه آیزا را مهار بدافزارهای هدفمند و تهاجم‌های چندمرحله‌ای خواند و تصریح کرد که این نرم‌افزار در قالب یک اکوسیستم جامع، در پیوند با راهکارهای کشف و پاسخ به تهدیدات (EDR و XDR)، سامانه مدیریت دسترسی ممتاز (PAM) و سامانه‌های پیشگیری از نشت داده‌ها (DLP) عمل می‌کند.

به گفته سازندگان، دستاوردهای پیشین این مجموعه فناور با سابقه ۱۵ ساله، هم‌اکنون در بیش از ۷۰ مرکز داده، زیرساخت حیاتی و شبکه بانکی کشور پیاده‌سازی شده و سامانه جدید نیز با تمرکز ویژه بر خنثی‌سازی تهدیدات روز صفر (Zero-Day) عملیاتی شده است.

رونمایی از آنتی‌ویروس بومی «آیزا»؛ سپر سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی و مستقل از اینترنت بین‌الملل

توسعه ابزارهای بومی امنیت سایبری در کشور با معرفی دومین آنتی‌ویروس ملی با نام «آیزا» (Ayyza) وارد فاز اجرایی جدیدی شد. این راهکار امنیتی با تکیه بر موتور تشخیص اختصاصی و هوش مصنوعی، فرایند پایش، شناسایی بدافزارها و مقابله با تهدیدات سایبری را بدون نیاز دائمی به شبکه اینترنت جهانی و در بستر شبکه ملی اطلاعات فراهم می‌سازد.

پایش در سطح هسته سیستم‌عامل و به‌کارگیری یادگیری ماشین

معماری امنیتی آیزا به‌گونه‌ای پیاده‌سازی شده که با بهره‌گیری از الگوریتم‌های یادگیری ماشین (Machine Learning) و استقرار مستقیم در سطح کرنل (Kernel) ویندوز، بیشترین دقت پایش را با بهینه‌ترین میزان مصرف منابع پردازنده و رم ارائه دهد. این نرم‌افزار امنیتی علاوه بر امکان تبادل داده در بستر شبکه ملی، قابلیت به‌روزرسانی آفلاین را در ساختارهای ایزوله پشتیبانی می‌کند. در حال حاضر نسخه ویندوزی این سامانه آماده بهره‌برداری است و ویرایش سازگار با سیستم‌عامل لینوکس نیز تا پایان نیمه دوم سال جاری عرضه خواهد شد.

آنتی‌ویروس بومی آیزا

حفاظت یکپارچه از زیرساخت‌های حیاتی در برابر حملات پیچیده

محمد شفیعی‌نیا، مدیر این شرکت دانش‌بنیان، هدف اصلی توسعه آیزا را مهار بدافزارهای هدفمند و تهاجم‌های چندمرحله‌ای خواند و تصریح کرد که این نرم‌افزار در قالب یک اکوسیستم جامع، در پیوند با راهکارهای کشف و پاسخ به تهدیدات (EDR و XDR)، سامانه مدیریت دسترسی ممتاز (PAM) و سامانه‌های پیشگیری از نشت داده‌ها (DLP) عمل می‌کند.

به گفته سازندگان، دستاوردهای پیشین این مجموعه فناور با سابقه ۱۵ ساله، هم‌اکنون در بیش از ۷۰ مرکز داده، زیرساخت حیاتی و شبکه بانکی کشور پیاده‌سازی شده و سامانه جدید نیز با تمرکز ویژه بر خنثی‌سازی تهدیدات روز صفر (Zero-Day) عملیاتی شده است.

رونمایی از آنتی‌ویروس بومی «آیزا»؛ سپر سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی و مستقل از اینترنت بین‌الملل

توسعه ابزارهای بومی امنیت سایبری در کشور با معرفی دومین آنتی‌ویروس ملی با نام «آیزا» (Ayyza) وارد فاز اجرایی جدیدی شد. این راهکار امنیتی با تکیه بر موتور تشخیص اختصاصی و هوش مصنوعی، فرایند پایش، شناسایی بدافزارها و مقابله با تهدیدات سایبری را بدون نیاز دائمی به شبکه اینترنت جهانی و در بستر شبکه ملی اطلاعات فراهم می‌سازد.

پایش در سطح هسته سیستم‌عامل و به‌کارگیری یادگیری ماشین

معماری امنیتی آیزا به‌گونه‌ای پیاده‌سازی شده که با بهره‌گیری از الگوریتم‌های یادگیری ماشین (Machine Learning) و استقرار مستقیم در سطح کرنل (Kernel) ویندوز، بیشترین دقت پایش را با بهینه‌ترین میزان مصرف منابع پردازنده و رم ارائه دهد. این نرم‌افزار امنیتی علاوه بر امکان تبادل داده در بستر شبکه ملی، قابلیت به‌روزرسانی آفلاین را در ساختارهای ایزوله پشتیبانی می‌کند. در حال حاضر نسخه ویندوزی این سامانه آماده بهره‌برداری است و ویرایش سازگار با سیستم‌عامل لینوکس نیز تا پایان نیمه دوم سال جاری عرضه خواهد شد.

آنتی‌ویروس بومی آیزا

حفاظت یکپارچه از زیرساخت‌های حیاتی در برابر حملات پیچیده

محمد شفیعی‌نیا، مدیر این شرکت دانش‌بنیان، هدف اصلی توسعه آیزا را مهار بدافزارهای هدفمند و تهاجم‌های چندمرحله‌ای خواند و تصریح کرد که این نرم‌افزار در قالب یک اکوسیستم جامع، در پیوند با راهکارهای کشف و پاسخ به تهدیدات (EDR و XDR)، سامانه مدیریت دسترسی ممتاز (PAM) و سامانه‌های پیشگیری از نشت داده‌ها (DLP) عمل می‌کند.

به گفته سازندگان، دستاوردهای پیشین این مجموعه فناور با سابقه ۱۵ ساله، هم‌اکنون در بیش از ۷۰ مرکز داده، زیرساخت حیاتی و شبکه بانکی کشور پیاده‌سازی شده و سامانه جدید نیز با تمرکز ویژه بر خنثی‌سازی تهدیدات روز صفر (Zero-Day) عملیاتی شده است.

رونمایی از آنتی‌ویروس بومی «آیزا»؛ سپر سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی و مستقل از اینترنت بین‌الملل

توسعه ابزارهای بومی امنیت سایبری در کشور با معرفی دومین آنتی‌ویروس ملی با نام «آیزا» (Ayyza) وارد فاز اجرایی جدیدی شد. این راهکار امنیتی با تکیه بر موتور تشخیص اختصاصی و هوش مصنوعی، فرایند پایش، شناسایی بدافزارها و مقابله با تهدیدات سایبری را بدون نیاز دائمی به شبکه اینترنت جهانی و در بستر شبکه ملی اطلاعات فراهم می‌سازد.

پایش در سطح هسته سیستم‌عامل و به‌کارگیری یادگیری ماشین

معماری امنیتی آیزا به‌گونه‌ای پیاده‌سازی شده که با بهره‌گیری از الگوریتم‌های یادگیری ماشین (Machine Learning) و استقرار مستقیم در سطح کرنل (Kernel) ویندوز، بیشترین دقت پایش را با بهینه‌ترین میزان مصرف منابع پردازنده و رم ارائه دهد. این نرم‌افزار امنیتی علاوه بر امکان تبادل داده در بستر شبکه ملی، قابلیت به‌روزرسانی آفلاین را در ساختارهای ایزوله پشتیبانی می‌کند. در حال حاضر نسخه ویندوزی این سامانه آماده بهره‌برداری است و ویرایش سازگار با سیستم‌عامل لینوکس نیز تا پایان نیمه دوم سال جاری عرضه خواهد شد.

آنتی‌ویروس بومی آیزا

حفاظت یکپارچه از زیرساخت‌های حیاتی در برابر حملات پیچیده

محمد شفیعی‌نیا، مدیر این شرکت دانش‌بنیان، هدف اصلی توسعه آیزا را مهار بدافزارهای هدفمند و تهاجم‌های چندمرحله‌ای خواند و تصریح کرد که این نرم‌افزار در قالب یک اکوسیستم جامع، در پیوند با راهکارهای کشف و پاسخ به تهدیدات (EDR و XDR)، سامانه مدیریت دسترسی ممتاز (PAM) و سامانه‌های پیشگیری از نشت داده‌ها (DLP) عمل می‌کند.

به گفته سازندگان، دستاوردهای پیشین این مجموعه فناور با سابقه ۱۵ ساله، هم‌اکنون در بیش از ۷۰ مرکز داده، زیرساخت حیاتی و شبکه بانکی کشور پیاده‌سازی شده و سامانه جدید نیز با تمرکز ویژه بر خنثی‌سازی تهدیدات روز صفر (Zero-Day) عملیاتی شده است.

ریشه‌یابی اختلال در سامانه‌های بانکی کشور؛ پشت‌پرده خطای امنیتی SSL و تحریم ارائه‌دهندگان خارجی

طی روزهای اخیر، دسترسی بسیاری از کاربران شبکه بانکی به سامانه‌های اینترنت‌بانک و نسخه‌های وب (PWA) همراه‌بانک با اختلال و هشدارهای امنیتی در مرورگرها روبه‌رو شده است. تحلیل‌های فنی نشان می‌دهد که ریشه این نقص در لایه پروتکل‌های امنیتی SSL/TLS و چالش‌های ناشی از مراجع بین‌المللی صادرکننده این گواهی‌ها نهفته است.

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های مالی در پی اتکا به تأمین‌کنندگان بین‌المللی

گواهی‌های SSL نقشی حیاتی در ایجاد کانال‌های ارتباطی رمزنگاری‌شده و تأیید اصالت هویت میان کاربر و سرورهای مقصد ایفا می‌کنند. وابستگی بخش عمده‌ای از پرتال‌های وب به صادرکنندگان خارجی (CA) در شرایط تشدید محدودیت‌های بین‌المللی، به یک ریسک عملیاتی جدی تبدیل شده است؛ زیرا این شرکت‌ها می‌توانند ارائه خدمات، صدور یا تمدید اعتبار گواهی دامنه‌های فعال در ایران را به شکل یک‌طرفه متوقف یا لغو کنند.

سامانه‌های بانکی

مشابه این رخداد پیش‌تر در مردادماه برای درگاه‌های اطلاع‌رسانی بانک مرکزی نیز رخ داده بود؛ رویدادی که این نهاد مالی صراحتاً آن را ناشی از لغو گواهی فنی از سوی شرکت خارجی دانست و وقوع هرگونه حمله سایبری یا نقض داده را رد کرد. کارشناسان معتقدند در تحلیل این رخدادها باید میان «لغو یک‌جانبه اعتبار گواهی» و «انقضای تاریخی ناشی از عدم تمدید به‌موقع» تفکیک قائل شد و تا پیش از اعلام شفاف هر مؤسسه، نمی‌توان تمام اختلال‌ها را مستقیماً به تحریم نسبت داد.

ضرورت طراحی سازوکارهای موازی و کاهش ریسک در لایه امنیتی

تکرار خطاهای امنیتی در حساس‌ترین لایه تراکنش‌های دیجیتال نشان می‌دهد که پیوستگی خدمات پرداخت آنلاین نیازمند بازنگری اساسی در استراتژی‌های زیرساختی است. برای مهار این چالش و ارتقای تاب‌آوری سیستم‌های بانکی، بهره‌گیری از مسیرهای پشتیبان امنیتی، تنوع‌بخشی به مراجع صدور گواهی و استفاده از الگوهای جایگزین و بومی، ضرورتی انکارناپذیر برای جلوگیری از تکرار این قطعی‌ها خواهد بود.

ریشه‌یابی اختلال در سامانه‌های بانکی کشور؛ پشت‌پرده خطای امنیتی SSL و تحریم ارائه‌دهندگان خارجی

طی روزهای اخیر، دسترسی بسیاری از کاربران شبکه بانکی به سامانه‌های اینترنت‌بانک و نسخه‌های وب (PWA) همراه‌بانک با اختلال و هشدارهای امنیتی در مرورگرها روبه‌رو شده است. تحلیل‌های فنی نشان می‌دهد که ریشه این نقص در لایه پروتکل‌های امنیتی SSL/TLS و چالش‌های ناشی از مراجع بین‌المللی صادرکننده این گواهی‌ها نهفته است.

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های مالی در پی اتکا به تأمین‌کنندگان بین‌المللی

گواهی‌های SSL نقشی حیاتی در ایجاد کانال‌های ارتباطی رمزنگاری‌شده و تأیید اصالت هویت میان کاربر و سرورهای مقصد ایفا می‌کنند. وابستگی بخش عمده‌ای از پرتال‌های وب به صادرکنندگان خارجی (CA) در شرایط تشدید محدودیت‌های بین‌المللی، به یک ریسک عملیاتی جدی تبدیل شده است؛ زیرا این شرکت‌ها می‌توانند ارائه خدمات، صدور یا تمدید اعتبار گواهی دامنه‌های فعال در ایران را به شکل یک‌طرفه متوقف یا لغو کنند.

سامانه‌های بانکی

مشابه این رخداد پیش‌تر در مردادماه برای درگاه‌های اطلاع‌رسانی بانک مرکزی نیز رخ داده بود؛ رویدادی که این نهاد مالی صراحتاً آن را ناشی از لغو گواهی فنی از سوی شرکت خارجی دانست و وقوع هرگونه حمله سایبری یا نقض داده را رد کرد. کارشناسان معتقدند در تحلیل این رخدادها باید میان «لغو یک‌جانبه اعتبار گواهی» و «انقضای تاریخی ناشی از عدم تمدید به‌موقع» تفکیک قائل شد و تا پیش از اعلام شفاف هر مؤسسه، نمی‌توان تمام اختلال‌ها را مستقیماً به تحریم نسبت داد.

ضرورت طراحی سازوکارهای موازی و کاهش ریسک در لایه امنیتی

تکرار خطاهای امنیتی در حساس‌ترین لایه تراکنش‌های دیجیتال نشان می‌دهد که پیوستگی خدمات پرداخت آنلاین نیازمند بازنگری اساسی در استراتژی‌های زیرساختی است. برای مهار این چالش و ارتقای تاب‌آوری سیستم‌های بانکی، بهره‌گیری از مسیرهای پشتیبان امنیتی، تنوع‌بخشی به مراجع صدور گواهی و استفاده از الگوهای جایگزین و بومی، ضرورتی انکارناپذیر برای جلوگیری از تکرار این قطعی‌ها خواهد بود.

ریشه‌یابی اختلال در سامانه‌های بانکی کشور؛ پشت‌پرده خطای امنیتی SSL و تحریم ارائه‌دهندگان خارجی

طی روزهای اخیر، دسترسی بسیاری از کاربران شبکه بانکی به سامانه‌های اینترنت‌بانک و نسخه‌های وب (PWA) همراه‌بانک با اختلال و هشدارهای امنیتی در مرورگرها روبه‌رو شده است. تحلیل‌های فنی نشان می‌دهد که ریشه این نقص در لایه پروتکل‌های امنیتی SSL/TLS و چالش‌های ناشی از مراجع بین‌المللی صادرکننده این گواهی‌ها نهفته است.

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های مالی در پی اتکا به تأمین‌کنندگان بین‌المللی

گواهی‌های SSL نقشی حیاتی در ایجاد کانال‌های ارتباطی رمزنگاری‌شده و تأیید اصالت هویت میان کاربر و سرورهای مقصد ایفا می‌کنند. وابستگی بخش عمده‌ای از پرتال‌های وب به صادرکنندگان خارجی (CA) در شرایط تشدید محدودیت‌های بین‌المللی، به یک ریسک عملیاتی جدی تبدیل شده است؛ زیرا این شرکت‌ها می‌توانند ارائه خدمات، صدور یا تمدید اعتبار گواهی دامنه‌های فعال در ایران را به شکل یک‌طرفه متوقف یا لغو کنند.

سامانه‌های بانکی

مشابه این رخداد پیش‌تر در مردادماه برای درگاه‌های اطلاع‌رسانی بانک مرکزی نیز رخ داده بود؛ رویدادی که این نهاد مالی صراحتاً آن را ناشی از لغو گواهی فنی از سوی شرکت خارجی دانست و وقوع هرگونه حمله سایبری یا نقض داده را رد کرد. کارشناسان معتقدند در تحلیل این رخدادها باید میان «لغو یک‌جانبه اعتبار گواهی» و «انقضای تاریخی ناشی از عدم تمدید به‌موقع» تفکیک قائل شد و تا پیش از اعلام شفاف هر مؤسسه، نمی‌توان تمام اختلال‌ها را مستقیماً به تحریم نسبت داد.

ضرورت طراحی سازوکارهای موازی و کاهش ریسک در لایه امنیتی

تکرار خطاهای امنیتی در حساس‌ترین لایه تراکنش‌های دیجیتال نشان می‌دهد که پیوستگی خدمات پرداخت آنلاین نیازمند بازنگری اساسی در استراتژی‌های زیرساختی است. برای مهار این چالش و ارتقای تاب‌آوری سیستم‌های بانکی، بهره‌گیری از مسیرهای پشتیبان امنیتی، تنوع‌بخشی به مراجع صدور گواهی و استفاده از الگوهای جایگزین و بومی، ضرورتی انکارناپذیر برای جلوگیری از تکرار این قطعی‌ها خواهد بود.

هشدار اتاق بازرگانی درباره پارادوکس فیلترینگ؛ حضور دولت در شبکه‌های خارجی در کنار ممنوعیت عمومی توجیه ندارد

موضوع محدودیت‌های اینترنتی و کارآمدی سیاست‌های مسدودسازی بار دیگر با واکنش جدی فعالان بخش خصوصی همراه شده است. به‌دنبال بررسی مصوبه امکان فعالیت رسمی نهادهای دولتی در بسترهای بین‌المللی، رئیس کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق ایران ضمن اشاره به بی‌اثر شدن فیلترینگ در پی شیوع همه‌جانبه ابزارهای دورزدن محدودیت، بر ضرورت پایان دادن به رویکردهای متناقض در این حوزه تأکید کرد.

تضاد آشکار در دسترسی نهادهای دولتی و شهروندان

به‌تازگی موضوع بازنگری در ممنوعیت فعالیت روابط‌عمومی دستگاه‌های اجرایی در پلتفرم‌های خارجی مطرح و جهت تصمیم‌گیری نهایی به ریاست‌جمهوری ارسال شده است. علی مسعودی، رئیس کمیسیون فاوا اتاق بازرگانی ایران، با استقبال از پذیرش واقعیت نفوذ این رسانه‌ها در ارکان جامعه، این دوگانگی را مورد نقد قرار داد.

به باور این فعال اقتصادی، در شرایطی که مردم عادی و فعالان بخش خصوصی به‌دلیل مسدودسازی این بسترها با موانع متعدد روبه‌رو هستند، اعطای مجوز رسمی به دستگاه‌های دولتی برای بهره‌گیری از همین درگاه‌ها، شکافی ساختاری و تضادی آشکار در سیاست‌گذاری فضای دیجیتال ایجاد می‌کند که به‌هیچ‌وجه قابل دفاع نیست.

VPN

گسترش VPNها؛ تبدیل سیاست محدودیت به تهدید امنیت سایبری

رئیس کمیسیون فناوری اطلاعات اتاق ایران با تأکید بر پیوند جدایی‌ناپذیر زیست‌بوم کسب‌وکارها با اینترنت آزاد خاطرنشان ساخت که فیلترینگ به‌دلیل سهولت دسترسی عمومی به ابزارهای فیلترشکن، ماهیت کارکردی خود را به‌طور کامل از دست داده است.

وی هشدار داد که رواج بی‌رویه و کنترل‌نشده نرم‌افزارهای عبور از سد فیلترینگ، علاوه بر تحمیل هزینه‌های سنگین اقتصادی به خانواده‌ها و کسب‌وکارها، لایه‌های دفاعی زیرساخت‌های دیجیتال کشور را تضعیف کرده و تهدیدها و مخاطرات گسترده‌ای در حوزه امنیت سایبری پدید آورده است.

لزوم تغییر رویکرد کلان در مدیریت فضای مجازی

مسعودی در پایان تصریح کرد که فضای مجازی دیگر محیطی فانتزی یا موازی نیست، بلکه شریان حیاتی اقتصاد، ارتباطات و تعاملات روزمره به‌شمار می‌رود. از همین رو، بازنگری بنیادین در الگوهای فیلترینگ و اتخاذ تصمیم‌های واقع‌بینانه بر پایه منافع عمومی و تأمین امنیت کاربران، تنها مسیر منطقی برای خروج از چالش‌های فعلی حکمرانی اینترنت در کشور خواهد بود.