اضطراب- احساس وحشت، ترس، نگرانی و هراس- چیز جدیدی نیست. بقراط چهارصد سال پیش از میلاد مسیح در این باره مطالبی نوشته بود. سورن کییرکگور، فیلسوف مسیحی دانمارکی در سال ۱۸۶۰ هم مطالبی در این باره نگاشته است. زیگموند فروید هم این ناهنجاری رفتاری را در سال ۱۹۲۶ بررسی و شرح داده است.
گویا آی تی – هر چند با نگاهی به وضعیت کنونی متوجه میشویم که آمار مبتلایان به این پدیده، خصوصا در میان نوجوانان و جوانان افزایش چشمگیری یافته است. داروهای آرامبخش (مخدر) روش مرسوم درمان اضطراب است که البته سود سرشاری هم عاید شرکتهای تولید کننده میکند. شناخت درمانی هم رویکرد نسبتا مطرحی در این حوزه است. کسانی که به دنبال راهکارهای کلنگرانه هستند معمولا به مدیتیشن، یوگا، ماساژ و سایر تکنیکهای کاهش استرس گرایش دارند. موسیقی درمانی هم برای درمان اضطراب بیش از حد استفاده شده و پژوهشگران در این زمینه به موفقتهای خوبی دست پیدا کردهاند. در جدیدترین دستاورد، دانشمندان عصبشناس انگلستان موفق به تنظیم آهنگی شدهاند که اضطراب کلی فرد را تا ۶۵ درصد کاهش میدهد.
اضطراب و نسل هزاره
در یکی از نظرسنجیهای انجام شده در سال ۲۰۱۷ مشخص شد که ۵۷ درصد از دختران دانشجوی دانشگاههای این کشور از ”اضطراب بیش از حد“ رنج میبرند. در انگلستان بنیاد خیریه YouthNet در بررسیهای خود متوجه شد که یک سوم زنان جوان –و از هر ده مرد یکی از آنها- از اضطراب حملات ناگهانی رنج میبرند.
خانم ماریجوری والاس، مدیر عامل بنیاد خیریهی Sane معتقد است که نسل هزاره (افرادی که در فاصلهی بین سال های ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ متولد شدهاند) زاده عصر ناامیدیاند. والاس: ”بزرگ شدن همواره دشوار بوده است اما این میزان عجز و بیچارگی، پدیدهی جدیدی است.“
راشل داوو در مقالهی منتشر شده در سایت تلگراف با عنوان ”اضطراب: اپیدمی که نسل هزار را در مینوردد“ این طور مینویسد:
”اوضاع از چه قرار است؟ رشد روزافزون تکنولوژی، روشهای سختگیرانه تربیت فرزند و وجود مدارسی که هدف اصلی آنها آموزش دانشآموزان برای قبول شدن در امتحانات است از جمله دلایلی هستند که روانشناسان آنها را جز دلایل بروز احساس وحشت و نگرانی در این نسل میدانند. یکی دیگر از دلایل مهم این موضوع که از صحبت با همکاران و چند روانشناس متوجه آن شدهام، نعمت (با بار منفی) حق انتخاب فراوان است.“
پیتر کروگر، روانشناس ساکن لندن میگوید تحقیقات نشان میدهند افرادی که احساس میکنند حق انتخاب ندارند انعطافپذیرتر بوده و در صورت بروز بحران میتوانند آن را بهتر پشت سر بگذرانند. چرا این طور است؟ به این خاطر که اگر تصمیم اشتباهی بگیرند، میتوانند زندگی یا دیگران را به خاطر آن سرزنش کنند. هر چند، اگر امکان انتخاب گزینههای متعددی وجود داشته باشد، کسی نیست که آن را به خاطر شرایط یا مشکل پیش آمده سرزنش کنید الا شخص خودتان. وی اضافه میکند: ”از آن جایی که دوست داریم همیشه درستترین تصمیم را انتخاب کنیم (و چنین امکانی وجود ندارد)، بیش از پیش عقدهای میشویم.“
کلیر ایستهام، نویسنده ۲۶ ساله در وبلاگ خود مینویسد:
”زمان زیادی از اوقات من صرف این نگرانی میشود که قرار است با زندگیام چه کنم؟ نسلهای قبل چنین امکان چنین انتخابی نداشتند. اگر کسی به شما بگوید که دقیقا باید چه کاری انجام دهید طبیعتا همهی فشارها از بین خواهند رفت (دیگران تعیین تکلیف کرده و نیازی نیست شما نگران انتخاب اهداف باشید).“
در عصر مدرن ما، تصمیمگیری موجب ایجاد نوعی رخوت و از کار افتادگی شده است. برای مثال وقت فوقالعاده زیادی را صرف جستجو برای خرید یک جفت کفش مینماییم. نهایتا، حجم فوقالعاده زیاد اطلاعات ما را سر درگم کرده و پروسهی خرید متوقف میشود؛ از فرط خستگی و عدم ناتوانی برای گرفتن یک تصمیم ساده، احساس گناه و تنفر به ما دست میدهد.
تکنولوژی هم همچنان به ایفای نقش گستردهی خود در افزایش اضطراب ادامه میدهد. بسیاری از نوجوانان و جوانان در صورت عدم همراه داشتن تلفنهوشمندشان حس امنیت ندارند و به ندرت آنها را کنار میگذارند. ابزارهای سیار پنجرهی آنها به جهان هستند و با وجود آنها حس اتصال و یکپارچگی با دنیا را دارند. اما اشتیاق از اطلاع از همهی اتفاقاتی که در جهان رخ میدهد یا کارهایی که افراد در شبکههای اجتماعی دربارهی آنها مینویسند، جنبهی تاریکی هم دارید که از آنها با نام FOMO یا ” ترس از دست دادن“ یاد میشود؛ به این معنی که افراد در صورت عدم اتصال به شبکههای اجتماعی احساس خواهند کرد ممکن است اتفاقات مهم را از دست بدهند.
کروگر: ”FOMO حقیقت دارد و میتواند اعتیاد پیوسته و شدید باشد که روی میزان اضطراب و وضعیت کلی سلامت انسانها تاثیر منفی بگذارد.“
رسانههای اجتماعی به ما اجازه میدهند مواردی مثال روابط و رژیمهای غذای گرفته تا زیبایی، ثروت و … را نه تنها با دوستان بلکه با افراد معروف مقایسه نماییم. و همان طور که تحقیقات نشان میدهند، مقدار زمانی که افراد در رسانههای اجتماعی صرف کرده و همزمان مشغول مقایسه خود با آنها هستند، موجب افسردگی آنها میشود.
تغییر سبک زندگی و محدودیت کردن فعالیت در رسانههای اجتماعی و آموزش نحوهی مواجهه با حجم گستردهی تصمیمات، عصبشناسان متوجه شدهاند که گوش دادن به آهنگ که به سبک خاصی تنظیم شده، موجب کاهش چشمگیر سطح اضطراب خواهد شد.
ساخت و تنظیم موسیقی ضد استرس
پژوهشگران موسسه بینالمللی Mindlab در انگلستان میخواستند بدانند چه نوع موسیقی موجب ایجاد بالاترین سطح تمدد اعصاب و آرامش خواهد شد. در این پژوهش بعد از اتصال حسگرهایی خاص به مشارکتکنندگان، آنها شروع به حل جدولهای دشوار میکردند (حل جدول موجب ایجاد سطح خاصی از استرس میشود). همزمان با این کار مشارکتکنندگان به موسیقیهای خاصی گوش میدادند و فعالیت مغزی، ضربان قلب، فشار خون و آهنگ تنفس آنها اندازهگیری میشد.
پژوهشگران متوجه شدند که یکی از آنها به نام ”بیوزنی” (Weghtless) موجب کاهش ۶۵ درصدی اضطراب کلی مشارکت کنندگان و کاهش ۳۵ درصدی میزان راحتی فیزیولوژیکی بدن آنها شد.
جالبتر از همه این که آهنگ مورد نظر دقیقا برای تحریک و اثرگذاری روی سطح تمدد اعصاب طراحی شده بود. تنظیم کنندگان آهنگ یعنی گروه Marconi Union، با استفاده از تجربیات درمانگران موسیقی استفادهی دقیقی از هارمونیها، ضرباهنگها و صداهای بمی (Bass) کردند که ضربان قلب و فشار خون افراد را کمتر میکرد و ضمنا در کاهش ترشح هورمونهای استرس از جمله کورتیزول هم نقش داشت.
در حقیقت این آهنگ آن چنان اثر مثبتی داشت که مشارکتکنندگان زن به حدی خوابآلود شدند که رهبر پروژه یعنی آقای دیوید لوئیز، گوش دادن به آن را در زمان رانندگی اصلا توصیه نمیکند.
زیادهگویی بس است. برای گوش دادن به این آهنگ به این لینک مراجعه کنید.
