توسعه روزافزون ابزارهای هوش مصنوعی و اتکای بیش از حد کاربران به محاسبات این فناوری، بار دیگر حادثه‌ساز شد. این بار، اعتماد کورکورانه سه کوهنورد مبتدی به چت‌بات «جمنای» (Google Gemini) برای صعود به قله سرسخت «شاستا» در کالیفرنیا، به یک سناریوی نجات اضطراری و دلهره‌آور ختم شد. این واقعه زنگ خطری جدی را درباره پیامدهای ناگوار استفاده از ابزارهای هوشمند در فعالیت‌های پرخطر به صدا درآورده است.

کوهستان جای آزمون و خطای الگوریتم‌ها نیست؛ جزئیات صعود ناکام به شاستا

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی مقامات امدادی ایالات متحده، سه ماجراجوی جوان تصمیم گرفتند به قله آتشفشانی و ۴۳۲۲ متری شاستا صعود کنند. بزرگ‌ترین اشتباه این گروه، جایگزین کردن راهنماهای باتجربه و نقشه‌های رسمی با هوش مصنوعی گوگل بود. چت‌بات جمنای در یک خطای محاسباتی فاحش، زمان صعود را تنها ۸ ساعت تخمین زده و میزان آب و جیره غذایی پیشنهادی را بسیار کمتر از حد نیاز واقعی اعلام کرده بود.

این اطلاعات نادرست سبب شد صعود آن‌ها به سفری چندروزه و فرساینده تبدیل شود. کوهنوردان بدون تجهیزات بقا و تحت تأثیر توصیه‌های ناقص، صعود خود را برخلاف قوانین کوهستان تا تاریکی شب ادامه دادند. در نهایت، تاریکی مطلق، خستگی مفرط و انحراف از مسیر اصلی، آن‌ها را به درون یک دره کشاند که منجر به مصدومیت شدید زانوی یکی از اعضای گروه و گرفتار شدنشان در سرمای شبانه شد. نجات‌یافتگان تنها پس از مداخله بالگردها و تیم‌های نجات کوهستان از مرگ حتمی رهایی یافتند.

سریال ناکامی‌های گردشگری با چت‌بات‌ها؛ از دره‌های خیالی تا برف‌های پیش‌بینی‌نشده

واقعه کوه شاستا نخستین نمونه از گمراهی گردشگران توسط هوش مصنوعی نیست. اردیبهشت‌ماه سال گذشته نیز گروهی از کوهنوردان در ارتفاعات برفی ونکوور کانادا، به دلیل مشاوره نادرست با چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT) و مجهز نبودن به کفش مناسب برف، در شرایط جوی بسیار سختی گرفتار شدند؛ چرا که هوش مصنوعی به آن‌ها نگفته بود مسیر در این فصل هنوز پوشیده از یخ و برف سنگین است.

در نمونه‌ای عجیب‌تر، دو گردشگر در کوه‌های آند پس از پرس‌وجو از یک چت‌بات، تلاش کردند به منطقه‌ای موسوم به «دره مقدس هومانتای» بروند؛ مکانی که اساساً وجود خارجی ندارد و تنها زاییده پدیده «توهم هوش مصنوعی» (AI Hallucination) بود.

چرا نباید برای طبیعت‌گردی به هوش مصنوعی اعتماد کنیم؟

کارشناسان و راهنماهای محلی حوزه کوهنوردی تأکید می‌کنند که الگوریتم‌های هوش مصنوعی فاقد درک پویایی از متغیرهای محیطی نظیر تغییرات ناگهانی آب‌وهوا، وضعیت توپوگرافی لحظه‌ای و آمادگی جسمانی افراد هستند. هوش مصنوعی اطلاعات خود را از تلفیق داده‌های متنی اینترنت به‌دست می‌آورد و قادر به تفکیک واقعیت‌های میدانی از محتواهای قدیمی یا نامعتبر نیست.

صعود به ارتفاعات نیازمند بررسی گزارش‌های هواشناسی روزانه، همراه داشتن تجهیزات ایمنی استاندارد و مشورت با کارشناسان محلی است؛ فاکتورهایی که هیچ تراشه یا چت‌باتی در حال حاضر قادر به تحلیل هم‌زمان و شخصی‌سازی‌شده آن‌ها نیست.

تصمیم جدید سونی مبنی بر پایان دادن به عصر بازی‌های دیسکی با واکنش یکی از مدیران ارشد سابق این شرکت روبرو شد. شان لایدن، رئیس پیشین استودیوهای جهانی سونی اینتراکتیو اینترتینمنت و مشاور راهبردی فعلی صنعت گیم، روند حذف رسانه‌های فیزیکی را اقدامی «ناامیدکننده اما دارای راهکار» دانست و خواستار تجدیدنظر در شیوه اجرای این سیاست شد.

اظهارات لایدن در واکنش به برنامه سونی برای توقف کامل تولید دیسک‌های فیزیکی پلی‌استیشن در سال ۱۴۰۶ (آغاز سال ۲۰۲۸ میلادی) مطرح شده است. وی در گفت‌وگو با رسانه Pad and Pixel تأکید کرد که سونی می‌تواند به جای تعطیلی کامل این بخش، حق امتیاز و مجوز تولید دیسک‌ها را به شرکت‌های ثالث و تخصصی واگذار کند تا علاقمندان نسخه فیزیکی همچنان به این محصولات دسترسی داشته باشند.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که سونی بار دیگر شفاف‌سازی کرده خریداران نسخه‌های دیجیتالی، تنها مالک مجوز استفاده از بازی هستند و مالکیت قطعی اثر به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد. هم‌زمان، این کمپانی دستورالعمل‌های جدیدی را برای حمایت از کارکنان خود در برابر رفتارهای تهاجمی و حواشی فضای مجازی تدوین کرده است.

تصمیم جدید سونی مبنی بر پایان دادن به عصر بازی‌های دیسکی با واکنش یکی از مدیران ارشد سابق این شرکت روبرو شد. شان لایدن، رئیس پیشین استودیوهای جهانی سونی اینتراکتیو اینترتینمنت و مشاور راهبردی فعلی صنعت گیم، روند حذف رسانه‌های فیزیکی را اقدامی «ناامیدکننده اما دارای راهکار» دانست و خواستار تجدیدنظر در شیوه اجرای این سیاست شد.

اظهارات لایدن در واکنش به برنامه سونی برای توقف کامل تولید دیسک‌های فیزیکی پلی‌استیشن در سال ۱۴۰۶ (آغاز سال ۲۰۲۸ میلادی) مطرح شده است. وی در گفت‌وگو با رسانه Pad and Pixel تأکید کرد که سونی می‌تواند به جای تعطیلی کامل این بخش، حق امتیاز و مجوز تولید دیسک‌ها را به شرکت‌های ثالث و تخصصی واگذار کند تا علاقمندان نسخه فیزیکی همچنان به این محصولات دسترسی داشته باشند.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که سونی بار دیگر شفاف‌سازی کرده خریداران نسخه‌های دیجیتالی، تنها مالک مجوز استفاده از بازی هستند و مالکیت قطعی اثر به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد. هم‌زمان، این کمپانی دستورالعمل‌های جدیدی را برای حمایت از کارکنان خود در برابر رفتارهای تهاجمی و حواشی فضای مجازی تدوین کرده است.

صنعت خودروسازی در سال‌های اخیر مرزهای سرگرمی را جابه‌جا کرده و اکنون تسلا قصد دارد گامی بلندتر در این مسیر بردارد. بر اساس تازه ترین گفته‌های ایلان ماسک، دارندگان خودروهای برقی تسلا در آینده‌ای نزدیک می‌توانند کنسول‌های مدرنی نظیر پلی‌استیشن ۵ و ایکس‌باکس را به‌طور مستقیم به پلتفرم سرگرمی ماشین خود متصل کنند. این طرح جدید، امکان دسترسی به عناوین ویدیویی محبوب را بدون محدودیت‌های نرم‌افزاری گذشته فراهم می‌سازد.

تلاش‌های تسلا برای تبدیل محصولاتش به مراکزی قدرتمند جهت انجام بازی‌های کامپیوتری موضوع تازه‌ای نیست. این کمپانی از سال ۱۳۹۸ (۲۰۱۹ میلادی) با افزودن عناوینی مانند کاپ‌هد (Cuphead)، نخستین گام‌ها را در این مسیر برداشت. اوج این نوآوری در سال ۱۴۰۱ (۲۰۲۲ میلادی) با یکپارچه‌سازی فروشگاه استیم (Steam) روی مدل‌های جدیدتر تسلا مدل اس و مدل ایکس به وقوع پیوست؛ جایی که رانندگان می‌توانستند آثار سنگینی همچون سایبرپانک ۲۰۷۷ را به کمک دسته‌های بازی روی صفحه نمایش خودرو اجرا نمایند.

با این حال، به دلیل چالش‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، تسلا در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴ میلادی) پشتیبانی خود را از فروشگاه استیم متوقف ساخت. اکنون راهکار جدید ماسک مبنی بر اتصال مستقیم دستگاه‌های خانگی، بار پردازشی را از روی سیستم هوشمند خودرو برداشته و آن را به کنسول‌های تخصصی واگذار می‌کند. اگرچه ایده تجهیز خودروها به ورودی‌های تصویری مانند HDMI پیش‌تر توسط برندهایی همچون هوندا و کادیلاک در بخش سرگرمی سرنشینان عقب پیاده‌سازی شده بود، اما ورود تسلا به این عرصه می‌تواند استانداردهای جدیدی را در زیست‌بوم سرگرمی خودرویی رقم بزند.