مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد کرده است بانک مرکزی با تدوین دستورالعملی الزام‌آور، برای تمامی تراکنش‌های بانکی در شبکه پرداخت کشور شناسه یکتا تعریف کند. هدف از این طرح، افزایش شفافیت مالی، رهگیری دقیق جریان وجوه، مقابله با پول‌شویی و تخلفات اقتصادی و تقویت نظارت بر گردش ریال عنوان شده است.

با پیچیده‌تر شدن فعالیت‌های اقتصادی و افزایش ریسک‌های نظام مالی، یکپارچه‌سازی اطلاعات تراکنش‌های بانکی به یکی از موضوعات مهم در حوزه حکمرانی پولی تبدیل شده است. در همین راستا، گزارش «ارتقای حکمرانی در حوزه ریال (۲): تخصیص شناسه یکتا به تراکنش‌های بانکی» از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس، اختصاص شناسه منحصربه‌فرد به تمام تراکنش‌ها را راهکاری برای بهبود کیفیت داده‌های مالی و افزایش کارآمدی نظارت بانکی معرفی می‌کند.

بر اساس این گزارش، نبود استانداردهای مشترک برای ثبت و رهگیری تراکنش‌ها و تفاوت روش بانک‌ها در تولید شناسه‌های مربوط به هر عملیات مالی، نظارت بر جابه‌جایی وجوه را دشوار کرده است. این مسئله علاوه بر افزایش هزینه پردازش و یکپارچه‌سازی داده‌ها، توانایی نظام بانکی را در شناسایی تخلفات مالی، مقابله با پول‌شویی، بهبود نظارت مالیاتی و ارزیابی ریسک‌های مرتبط با ثبات اقتصادی محدود می‌کند.

شناسه یکتای تراکنش بانکی چه کاربردی دارد؟

یکی از محورهای اصلی گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، ایجاد زیرساختی یکپارچه برای جمع‌آوری، ثبت و تحلیل اطلاعات تراکنش‌های بانکی است. بررسی تجربه‌های بین‌المللی در این گزارش نشان می‌دهد که استانداردسازی داده‌های مالی می‌تواند به افزایش شفافیت و تقویت توان مقابله با جرائم اقتصادی کمک کند.

اختصاص شناسه یکتا به هر تراکنش، امکان شناسایی و رهگیری دقیق‌تر مبادلات مالی را فراهم می‌کند. با استفاده از این شناسه، نهادهای نظارتی می‌توانند اطلاعات مربوط به یک عملیات بانکی را در سامانه‌های مختلف سریع‌تر پیدا و بررسی کنند. همچنین، یکسان‌سازی ساختار داده‌ها می‌تواند احتمال جعل، دست‌کاری یا ثبت ناهماهنگ اطلاعات را کاهش دهد.

از دیگر مزایای این رویکرد می‌توان به تسهیل تبادل اطلاعات میان نهادهای مرتبط، کاهش هزینه‌های نظارتی و بهبود تحلیل جریان وجوه در شبکه بانکی اشاره کرد.

پیشنهاد تدوین دستورالعمل الزام‌آور از سوی بانک مرکزی

مرکز پژوهش‌های مجلس با استناد به جزء ۳ بند «الف» ماده ۴ قانون بانک مرکزی، پیشنهاد کرده است بانک مرکزی دستورالعملی جامع برای استانداردسازی اطلاعات تراکنش‌های بانکی تدوین و به شبکه بانکی ابلاغ کند.

بر اساس این پیشنهاد، اطلاعات اصلی هر تراکنش باید در قالبی استاندارد ثبت شود. این اطلاعات شامل شناسه طرفین معامله، مبلغ، زمان انجام تراکنش، مسیر پرداخت و ابزار مورد استفاده خواهد بود.

همچنین، بانک مرکزی باید سازوکار مشخصی برای تولید و استفاده از شناسه یکتا در تمام مسیرهای پرداخت تعیین کند. این الزام، انواع پرداخت‌های کارتی، حساب‌محور و تراکنش‌های مرتبط با چک را در بر می‌گیرد.

طبق الگوی پیشنهادی، شناسه هر تراکنش در زمان آغاز عملیات، توسط بانک یا ارائه‌دهنده خدمات پرداخت مبدأ و بر اساس الگوریتم و قالب تعیین‌شده از سوی بانک مرکزی تولید می‌شود. سپس این شناسه در پیام‌های مبادله‌شده میان سامانه‌های پرداخت و همچنین سامانه‌های عملیاتی و نظارتی ثبت خواهد شد.

اجرای چنین سازوکاری می‌تواند امکان تطبیق اطلاعات یک تراکنش در سامانه‌های مختلف را افزایش دهد و فرایند بررسی عملیات مالی را برای بانک‌ها و نهادهای نظارتی ساده‌تر کند.

نظارت بر تراکنش‌ها بدون کاهش سرعت پرداخت

یکی از ویژگی‌های مهم الگوی پیشنهادی، تولید شناسه یکتا بدون نیاز به دریافت تأیید برخط از بانک مرکزی است. به این ترتیب، قرار نیست برای ایجاد شناسه هر تراکنش، مرحله تأیید جداگانه‌ای به فرایند پردازش پرداخت اضافه شود.

این رویکرد می‌تواند ضمن حفظ سرعت انجام تراکنش‌ها، امکان نظارت داده‌محور بر شبکه بانکی و سایر اشخاص تحت نظارت را گسترش دهد. در چنین ساختاری، اطلاعات استانداردشده تراکنش‌ها برای تحلیل و بررسی‌های نظارتی قابل استفاده خواهد بود، بدون آنکه ضرورتاً هر عملیات مالی به تأیید لحظه‌ای بانک مرکزی نیاز داشته باشد.

البته تحقق این هدف به طراحی مناسب زیرساخت‌های فنی، هماهنگی سامانه‌های بانکی و رعایت الزامات اجرایی وابسته است.

الزامات اجرای طرح شناسه یکتای بانکی

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس تأکید می‌کند که اجرای موفق این طرح صرفاً به تعریف یک شناسه جدید محدود نمی‌شود. برای استقرار نظام یکپارچه رهگیری تراکنش‌ها، باید مجموعه‌ای از الزامات فنی، حقوقی و نهادی نیز مورد توجه قرار گیرد.

ارتقای امنیت اطلاعات، حفظ کیفیت و یکپارچگی داده‌ها، مدیریت هماهنگ پایگاه‌های اطلاعاتی و آموزش مستمر نیروی انسانی از جمله موارد ضروری در این مسیر هستند. هماهنگی میان بانک‌ها، شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت و نهادهای نظارتی نیز برای جلوگیری از ایجاد ناسازگاری در ثبت و تبادل اطلاعات اهمیت دارد.

تأثیر احتمالی شناسه یکتا بر حکمرانی ریال

پیشنهاد اختصاص شناسه یکتا به تمام تراکنش‌های بانکی با هدف ایجاد زیرساختی یکپارچه برای رصد جریان وجوه و افزایش شفافیت مالی مطرح شده است. در صورت اجرای صحیح، این سازوکار می‌تواند به شناسایی بهتر تخلفات، تقویت نظارت بانک مرکزی، بهبود کیفیت داده‌های مورد استفاده در سیاست‌گذاری پولی و مالی و افزایش کارآمدی نظام مالیاتی کمک کند.

با این حال، میزان اثربخشی طرح به نحوه اجرای دستورالعمل، کیفیت اطلاعات ثبت‌شده، امنیت سامانه‌ها و میزان هماهنگی میان نهادهای مسئول بستگی دارد. پیشنهاد مرکز پژوهش‌های مجلس در این مرحله بر تدوین و ابلاغ چارچوبی استاندارد و الزام‌آور برای ثبت و رهگیری تراکنش‌های بانکی متمرکز است.

نوشته مرکز پژوهش‌های مجلس خواستار اختصاص شناسه یکتا به تمام تراکنش‌های بانکی شد اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

محسن دهنوی و احمد نادری، دو عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی عصر روز گذشته در جمع دانشجویان دانشگاه ادبیات دانشگاه تهران حاضر شدند و در خصوص اتفاقات اخیر به گفتگو پرداختند.

احمد نادری در این جلسه، در خصوص فیلترینگ فضای مجازی تاکید کرد که این روش پس از انقلاب بارها مورد امتحان قرار گرفته و جواب نداده است، به این ترتیب به دنبال تغییر روش هستیم.

احمد نادری در این جلسه گفت: در خصوص فیلترینگ، بخشی از مجلس با ریاست آقای قالیباف، رئیس مجلس، به شکل ویژه به دنبال آن هستیم که فیلترینگ برداشته شود.

نادری تاکید کرد که محمد باقر قالیباف و تعداد زیادی از نمایندگان مجلس که ما هم عضو آن‌ها هستند، پیگیر رفع فیلتر اینترنت هستند.

این عضو هیات مدیره مجلس به این موضوع نیز اشاره کرد که در برخی جلسات محرمانه، بحث‌های بسیار جدی در این خصوص شکل می‌گیرد، زیرا باید این فیلتر و فیلترینگ برداشته شود.

سیاست فیلترینگ به این شکل جواب نداده است

احمد نادری در ادامه سخنان خود به این موضوع اشاره کرد که تاکنون این روش فیلترینگ جواب نداده و در ادامه هم جواب نمی‌دهد؛ وی در همین خصوص گفت: اگر از دهه 60 و 70 که بحث ویدیو بود، بعد ماهواره به میان آمد، بعد تلگرام و تلگرام طلایی فیلتر شدند، به این روند نگاه کنیم متوجه می‌شویم که این سیاست جواب نداده و جواب نمی‌دهد.

احمدی ادامه داد: ما باید نحوه مقابله را جدید کنیم، باید سیاست‌مان در این زمینه تغییر کند و اتفاقات جدید بر اساس فهم مساله اتفاق بیوفتد.

نوشته عضو هیات رئیسه مجلس: فیلترینگ جواب نداده و نمی‌دهد؛ رئیس مجلس به دنبال رفع فیلترینگ + ویدیو اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

محسن دهنوی و احمد نادری، دو عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی عصر روز گذشته در جمع دانشجویان دانشگاه ادبیات دانشگاه تهران حاضر شدند و در خصوص اتفاقات اخیر به گفتگو پرداختند.

احمد نادری در این جلسه، در خصوص فیلترینگ فضای مجازی تاکید کرد که این روش پس از انقلاب بارها مورد امتحان قرار گرفته و جواب نداده است، به این ترتیب به دنبال تغییر روش هستیم.

احمد نادری در این جلسه گفت: در خصوص فیلترینگ، بخشی از مجلس با ریاست آقای قالیباف، رئیس مجلس، به شکل ویژه به دنبال آن هستیم که فیلترینگ برداشته شود.

نادری تاکید کرد که محمد باقر قالیباف و تعداد زیادی از نمایندگان مجلس که ما هم عضو آن‌ها هستند، پیگیر رفع فیلتر اینترنت هستند.

این عضو هیات مدیره مجلس به این موضوع نیز اشاره کرد که در برخی جلسات محرمانه، بحث‌های بسیار جدی در این خصوص شکل می‌گیرد، زیرا باید این فیلتر و فیلترینگ برداشته شود.

سیاست فیلترینگ به این شکل جواب نداده است

احمد نادری در ادامه سخنان خود به این موضوع اشاره کرد که تاکنون این روش فیلترینگ جواب نداده و در ادامه هم جواب نمی‌دهد؛ وی در همین خصوص گفت: اگر از دهه 60 و 70 که بحث ویدیو بود، بعد ماهواره به میان آمد، بعد تلگرام و تلگرام طلایی فیلتر شدند، به این روند نگاه کنیم متوجه می‌شویم که این سیاست جواب نداده و جواب نمی‌دهد.

احمدی ادامه داد: ما باید نحوه مقابله را جدید کنیم، باید سیاست‌مان در این زمینه تغییر کند و اتفاقات جدید بر اساس فهم مساله اتفاق بیوفتد.

نوشته عضو هیات رئیسه مجلس: فیلترینگ جواب نداده و نمی‌دهد؛ رئیس مجلس به دنبال رفع فیلترینگ + ویدیو اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

رضا تقی پور نماینده مردم تهران، رئیس کمیسیون مشترک طرح حمایت از حقوق کاربران فضای مجازی و وزیر ارتباطات در دولت دهم اعلام کرد که صاحبان کسب و کار نباید خودشان را به یک پلتفرم محدود کنند و بهتر است تلاش کنند تا کار خود را در فضای مجازی توسعه دهند.

رضا تقی‌پور در خصوص محدودیت‌های اعمال شده بر روی محبوب‌ترین شبکه اجتماعی در کشور که میزبان چندین هزار کسب و کار مجازی است، گفت: تصمیمات اخیر برای اعمال محدودیت بر فضای مجازی و اینترنت از سوی دستگاه‌های امنیتی برای برقراری نظم و آرامش جامعه اتخاذ شده‌اند اما چند موضوع در این زمینه اهمیت است که در تصمیم‌گیری نهایی به‌نظرم باید مدنظر قرار گیرند.

نماینده مردم تهران، اولین نکته برای اعمال محدودیت در فضای مجازی را این گونه بیان کرد: ابتدا این که هیچ کسب و کار اینترنتی نباید تعطیل شود، البته ما قبلا این مساله را تاکید کرده بودیم که اکثرا نام یک نرم‌افزار را به کار می‌برند اما اینطور نیست که یک کسب و کار فقط و حتما در یک نرم افزار باشد.

تقی‌پور در ادامه تاکید کرد که صاحبان کسب و کار خودشان را به یک پلتفرم محدود نکنند و تلاش کنند کار خود را در فضاهای مختلف توسعه دهند تا با مخاطبین بیشتری در ارتباطات باشند.

باید استقلال داشته باشیم، همواره احتمال تحریم وجود دارد

رئیس کمیسیون مشترک طرح صیانت ادامه داد: مساله دوم آن است که همواره این تهدید برای برنامه‌های کاربردی خارجی وجود دارد که شامل یک سری تحریم‌ها از سوی غرب شوند. در گذشته هم دیدیم وقتی گوگل برخی اپلیکیشن‌های ایرانی را حذف کرد، علیرغم اینکه تعرض آشکار به حقوق کاربران بود اما از نظر حقوقی ما هیچ ابزاری برای دفاع نداشتیم.

تقی‌پور تاکید کرد که ما باید استقلال داشته باشم و به منظور تضمین تداوم آینده کسب و کارها، از توانمندی داخلی بیشتر استافده کنیم.

هیچ کسب و کاری نباید تعطیل شود

وی در پاسخ به پرسشی در خصوص فراهم نبودن زیرساخت‌های داخلی و عدم امکان انتقال دیتا کاربران به پلتفرم‌های جدید توضیح داد: به عقیده من هیچ کسب و کاری نباید تعطیل شود، این که این مورد را در همان ابتدای گفتگو هم تاکید کردم به این معناست که باید امکان انتقال فراهم باشد و انتقال هم زمانی ممکن است که در داخل ظرفیت و توانایی وجود داشته باشد، اگر این توانمندی در داخل نباشد به طور طبیعی کاربران استقبال نخواهند کرد.

نماینده مردم تهران در خصوص حمایت دولت از پلتفرم‌های داخلی و صرف مبلغ 2500 میلیارد تومان برای روبیکا تاکید که رقم گفته شده صحیح نیست، همچنین تمام کمک‌های دولتی و حاکمیتی به نرم‌افزارهای داخلی، 5 میلیارد تومان وام بوده که برخی آن را دریافت کردند و برخی خیر.

با این سرمایه‌ها نمی‌توان جلوی تلگرام ایستاد

رضا تقی‌پور همچنین به این نکته اشاره کرد که با این ارقام و کمک‌ها نمی‌توان مقابل تلگرامی ایستاد که در دو مرحله 250 میلیون دلار سرمایه‌گذاری روی آن صورت گرفته است.

تجربه نشان داده ساخت پلتفرم بومی کار دولت نیست

رئیس کمیسیون مشترک طرح صیانت خاطرنشان کرد: بنده به شخصه علیرغم اینکه قائل به حمایت از این پلتفرم‌ها هستم اما اصلا قائل نیستم که باید برای این‌ها بودجه اختصاص دهیم و باید توجه داشته باشیم تجربه نشان داده است که نوع این کارها اینگونه است که دولتی نیستند. منتها یک مساله وجود دارد ما باید موانع جلوی این‌ها را برداریم، علت اینکه این‌ها تاکنون پا نگرفتند ابهامات و موانعی بود که در مدل کسب و کارشان وجود داشته است.

وی خاطرنشان کرد: به همین خاطر است که هربار که بحث در این زمینه مطرح می‌شود ما به طور مشخص می‌گوییم که قانونمند شود تا این حقوق را برای سرمایه‌گذار هم تضمین کنیم تا وقتی کسی سرمایه‌گذاری می‌کند نگران نباشد که فردا یک نفر دیگر بیاید و با یک تصمیم این کار را کلا تعطیل کند یا با خطر مواجه کند.

نوشته رئیس کمیسیون طرح صیانت: تجربه نشان داده ساخت پلتفرم بومی، کار دولت نیست اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.

مرتضی آقاتهرانی، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس در نشست بررسی مسائل فرهنگی کشور با اشاره به مدیریت فضای مجازی گفت: قبلا هشدار داده بودیم که اگر فضای مجازی مدیریت نشود مشکلات بسیاری را ایجاد می‌کند.

او تاکید کرد که در دو سال گذشته برخی از نمایندگان نگذاشتند که فضای مجازی را مدیریت کنیم، ضمن این که برخی از بیرون کشور فشار آورده‌اند.

آقاتهرانی با اشاره به مدیریت فضای مجازی در خارج از کشور گفت: خود آمریکا 270 ماده برای فضای مجازی گذارده است به عنوان مثال اگر تبلیغ ایرانی‌ها در آن باشد باید ببندند به ما که می‌رسد از آزادی می‌گویند.

وی اعلام کرد که مجلس فعلی مانند مجلس دور قبل نیست و پای مدیریت فضای مجازی ایستاده است.

رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس با اعلام این که از هر 10 خبر در فضای مجازی نیمی از آن‌ها دروغ است، تاکید کرد که نباید فضای مجازی به دست دشمن بی‌افتد.

این مقام مسئول در ادامه سخنان خود با مقایسه بودجه فرهنگی در ایران و دیگر کشورها ادامه داد: در ایران دو هزارم بودجه فرهنگی برای امور دینی استفاده می‌شود، سرانه بودجه ما برای هر نفر 9 دلار است، در حالی که بودجه بی‌بی‌سی 5 میلیارد و 600 میلیون دلار است که چند برابر بودجه فرهنگی ایران می‌شود. همچنین سرانه بودجه فرهنگی برای هر نفر در رژیم صهیونیستی 652 دلار است.

رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه مسئولان ما باید بیشتر کار کنند، هرچند که اقتصاد اولویت دارد اما به این معنا نیست که فرهنگ را رها کنیم گفت: فیلتر کردن جواب نمی‌دهد و باید مدیریت فضای مجازی را در کشور به دست بگیریم، البته باید این کار زودتر انجام می‌شد.

آقاتهرانی تاکید کرد که کبه دنبال بستن فضای مجازی یا از بین بردن کسب و کارها نیستیم، بلکه باید این فضا را مدیریت کنیم.

او گفت: ما باید بهتر از واتساپ و دیگر پلتفرم‌ها را بیاوریم تا مردم خودشان انتخاب کنند. بچه‌های این مرز و بوم باید سرورهای قوی را در داخل کشور ایجاد کنند، ایتا را 5 طلبه راه‌اندازی کرد، آقای جهرمی حاضر نبود با اینها بنشیند اما با خارجی‌ها معامله می‌کرد چون برایش پول داشت.

رئیس کمیسیون مجلس در ادامه سخنان خود با اشاره به این موضوع که نمایندگان باید به مساله مدیریت فضای مجازی ورود پیدا کنند، اعلام کرد که قوانین حجاب باید به‌روز شود و به دنبال آن هستیم.

 

نوشته رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس: باید بهتر از واتساپ را بیاوریم تا مردم باید خودشان انتخاب کنند / “ایتا” را چند طلبه ساختند اولین بار در آی‌ تی‌ رسان منتشر شد.