تحقیقات نشان می دهند ربات های ویکیپدیا، در یک جنگ خاموش و بی پایان با یکدیگر درگیر هستند؛ فناوری هم می تواند بی رحم باشد.

گویا آی تی – ویکیپدیا، پنجمین وبسایت محبوب اینترنت است. به گفته مسئولان این وبسایت، از زمان راه اندازی آن در سال ۲۰۰۱، بیش از ۴۰ میلیون بازدید از آن صورت گرفته که رقمی شگفت انگیز است. اما در زیرپوست این منبع اطلاعاتی آزاد، یک جنگ سایبری سرد در جریان است.
اخیرا روی ۱۰ ساله ی اول فعالیت وبسایت ویکیپدیا تجزیه و تحلیل هایی صورت گرفته که نشان می دهند تعداد بسیار زیادی نرم افزار خودکار، یعنی ربات، که الگوریتم ها را با استفاده از هوش مصنوعی ویرایش می کنند، در اختلافاتی که بر سر مقالات مختلف پیش می آید، درگیر هستند. آنها به طور مستمر باید سایر ویرایش های صورت گرفته برای مقالات را برگردانند و مدام بر سر اینکه کدام یک “حرف آخر” را بزند، رقابت می کنند.
طاها یاسری، یکی از محققان دانشگاه آکسفورد انگلستان است که در مصاحبه با نشریه گاردین می گوید “جنگ میان ربات ها به مراتب مداوم تر از جنگ هایی است که میان انسانها می بینیم”.

“انسان ها معمولا بعد از چند روز سرد می شوند، اما ربات ها تا چندین سال باید یکسره به جنگ خود ادامه دهند”.
یاسری و همکارانش در تحقیقات خود، ویرایش های صورت گرفته روی مقالات ویکیپدیا را از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ دنبال کردند.
فعالیت این ربات ها در اولین سالهای راه اندازی ویکیپدیا بسیار کم بود، اما با توسعه فناوری به کار رفته در این ربات، آمار فعالیت آنها نیز سر به فلک کشید. در سال ۲۰۱۴، ربات ها مسئول حدود ۱۵ درصد از کل ویریش های صورت گرفته در تمام زبان های این دانشنامه بوده اند. این نکته را هم در نظر بگیرید که ربات ها، فقط ۰٫۱ درصد از مجموعه ویراستاران سایت ویکیپدیا را تشکیل می دهند.

در سایت ویکیپدیا، ربات های ویراستار، چندین نقش دارند؛ از جمله از بین بردن خرابکاری ها، اجرای ممنوعیت ها، چک کردن املای کلمات، ایجاد لینک، و وارد کردن محتوای جدید به صورت خودکار.
این رباتها به گونه ای طراحی شده اند که خیرخواهانه به کاربران ویکیپدیا کمک کنند و با آنها همکاری داشته باشند. اما این خیرخواهی را نسبت به همنوعانشان ندارند.
خصوصا دو ربات به نامهای Xqbot و Darknessbot، که تاکنون در مورد ۳۶۰۰ مقاله با موضوعات مختلف، از الکساندر یونان گرفته تا باشگاه فوتبال استون ویلا، با یکدیگر درگیری پیدا کرده اند.
در سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰، Xqbot بیش از ۲۰۰۰ مورد ویرایش شده توسط Darknessbot را برگشت زد. Darknessbot هم در حدود ۱۷۰۰ مورد از موارد ویرایش شده توسط Xqbot، به دلخواه خودش تغییراتی ایجاد کرد.

یکی دیگر از درگیری های شدید، بین رباتهای Tachikoma و Russbot جریان دارد. هر یک از آنها، بیش از ۱۰۰۰ مورد از موارد ویرایش شده توسط دیگری را تغییری داده است.
این درگیری های شدید، واقعا باعث بهت و حیرت محققان شد. مسئله وقتی عجیب تر می شود که بدانیم این رباتها به هیچ وجه قصد درگیری با یکدیگر را ندارند، بلکه برنامه نویسی آنها باعث شده بین آنها مبارزه بر سر ویرایش متون سر بگیرد و به طور تصادفی در این حلقه گرفتار شوند.
یاسری در مصاحبه با نشریه گاردین به یان سمپل (Ian Sample) گفت: “ما اصلا انتظار نداشتیم چیز جالب توجهی در این تحقیق پیدا کنیم. وقتی به ظاهر ماجرا نگاه می کنید، کاملا کسل کننده به نظر می رسد”.

“اما دیدن این واقعیت که درگیری های بسیار زیادی میان ربات ها در جریان است، برای ما واقعا شگفت انگیز بود. آنها رباتهای خوبی هستند و بر اساس مقاصد و نیات خوبی هم ساخته شده اند. همه آنها مبتنی بر یک فناوری منبع باز هستند”.
شگفتی دیگری که در این تحقیق مشخص شد، نحوه درگیری رباتهایی بود که در نسخه های مربوط به زبانهای مختلف وبسایت ویکیپدیا کار می کنند.
در نسخه آلمانی ویکیپدیا کمترین درگیری بین رباتها دیده می شود. در این نسخه، در بازه ۱۰ ساله مورد مطالعه، هر ربات به طور میانگین ۲۴ برگشت داشته است. ویکیپدیای پرتغالی شاهد بیشترین درگیری هاست. در این نسخه هر ربات به طور میانگین ۱۸۵ برگشت داشته؛ در حالی که صفحه انگلیسی زبان ویکیپدیا در میانه این طیف قرار دارد. رباتهای این صفحه در طی ده سال مذکور، ویرایش های یکدیگر را به طور میانگین ۱۰۵ بار تغییر داده اند.
یکی از اعضای این تیم تحقیقاتی، ملینا توتکووا (Tsvetkova) در یک مصاحبه مطبوعاتی گفت “ما به این نتیجه رسیدیم که ربات ها در فرهنگ های مختلف رفتار متفاوتی دارند و درگیری میان آنها، با آنچه میان ویراستاران انسان جریان دارد کاملا متفاوت است”.

“این امر، نه تنها بر شیوه طراحی این عوامل مصنوعی تاثیر دارد، بلکه بر نحوه مطالعه و بررسی آنها نیز اثرگذار است. ما باید مطالعات بیشتری روی جامعه شناسی رباتها انجام دهیم”.
هر چه هوش مصنوعی خودکار فراگیرتر و قدرتمندتر میشود، به بررسی تمایلات فرهنگی (و احتمالا مبارزاتی) دخیل در برنامه نویسی آنها نیز باید بیشتر توجه کرد.

یافته های این تحقیق، در PLOS ONE منتشر شده است.

تحقیقات نشان می دهند مردم وقتی احساس محرومیت و انزوا داشته باشند، شایعات را بیشتر باور می کنند و اینجاست که تئوری های توطئه متولد می شوند.

گویا آی تی – یکی از تحقیقاتی که اخیرا روی تئوری های توطئه و خرافات انجام شده، نشان می دهد افرادی که احساس انزوا یا طرد شدن از جامعه را دارند، بیشتر احساس می کنند که جهان در حال توطئه علیه آنهاست. همین احساس باعث می شود دیدگاههای مخالف عرف و روال معمول جامعه را آسان تر باور کنند.
محققان می گویند افرادی که احساس می کنند برای جامعه مفید نیستند، بیشتر از سایرین به دنبال داستان های شبهه ناکی می روند که به شکلی استادانه طراحی شده اند و درستی یا نادرستی آنها مشخص نیست. با دانستن این موضوع شاید حالا بتوانیم پدیده شیوع “اخبار جعلی” در اینترنت را بهتر توضیح دهیم.
به گفته یک تیم تحقیقاتی از دانشگاه پرینستون، فکر کردن به توطئه، می تواند آغازگر یک چرخه خطرناک باشد که دوستان و اعضای خانواده را از اطراف فرد دور می کند و مسئله محرومیت اجتماعی وی را هر روز عمیق تر می سازد.

آلین کومان (Alin Coman) یک روان شناس است. او می گوید “افرادی که از جامعه فاصله گرفته اند، در وهله اول از این موضوع تعجب می کنند که چرا طرد شده اند. همین باعث می شود به دنبال معنا برای زندگی خود بگردند”.
“سپس باورهای توطئه آمیز خاصی را تایید می کنند. اما وقتی در جامعه حضور داشته باشند و طرد نشوندد، لزوما چنین واکنشی نشان نمی دهند”.
این تحقیق به دو بخش تقسیم شد: در بخش اول محققان ۱۱۹ داوطلب را به صورت اینترنتی ثبت نام کردند و احساس آنها در رابطه با انزوای اجتماعی را ارزیابی نمودند.
از این افراد خواسته شد یک پرسشنامه را در مورد احساسات و اهداف خود پر کنند، یک داستان در مورد یکی از دوستانشان بنویسند، و به احساسات خود در رابطه با ۱۴ موضوع مختلف (از جمله انزوا و محرومیت) نمره دهند.
سپس از آنها پرسیدند که این سه تئوری توطئه محبوب را تا چه اندازه قبول دارند: شرکت های دارویی به دلایل مالی از ارائه خدمات به بیماران خودداری می کنند؛ دولت ها از پیامهای پنهان برای تاثیر بر مردم استفاده می کنند؛ و نشانه های فعالیت ماوراء الطبیعه در مثلث برمودا مشاهده شده است.
افرادی که از لحاظ اجتماعی منزوی تر بودند، این تئوری های توطئه را نیز بیشتر قبول داشتند.
سپس، از گروهی از ۱۲۰ دانشجو خواسته شد تا خودشان را در یک متن دو پاراگرافی توصیف کنند. بعد به آنها گفته شد که متن هایشان برای ارزیابی میزان مناسب بودن آنها برای یک شغل به کار خواهد رفت. تعدادی از این دانشجو ها به یک گروه “منتخب” اضافه شدند و بقیه در گروه “غیر منتخب” قرار گرفتند.
در واقع، نوشته های آنها اصلا مورد ارزیابی قرار نگرفت. محققان فقط می خواستند احساس مقبولیت یا طرد شدن را در این داوطلبان ایجاد کنند.
سپس از دانشجویان خواسته شد به میزان معقول بودن سه داستان دیگر نمره دهند. این بار، داستان ها در مورد خرافات بودند، نه توطئه. باز هم افرادی که با قرار گرفتن در گروه “غیرمنتخب” احساس طرد شدن و محرومیت پیدا کرده بودند، آن داستان ها را بیشتر باور کردند.
محققان، با بررسی پاسخ های کل ۲۳۹ شرکت کننده، به این نتیجه رسیدند که جستجوی معنا برای زندگی، که پس از احساس محرومیت و انزوا شروع می شود، دلیل اصلی باور کردن داستانهای تخیلی و تئوری های توطئه است. این بینش، در مبارزه با انتشار اطلاعات غلط به ما کمک خواهد کرد.
کومان می گوید “اگر کسی علاقه مند است با شیوع تئوری های توطئه در سطح اجتماعی مبارزه کند، بهترین کار آن است که این چرخه را متوقف سازد”.
“در غیر این صورت، جامعه هر روز بیشتر از روز قبل در معرض انتشار باورهای نادرست و توطئه آمیز قرار می گیرد”.
با توجه به اینکه اندازه نمونه مورد مطالعه در این تحقیق کوچک بود، باید در آینده تحقیقات دیگری هم انجام شوند تا این موضوع را بیشتر بررسی کنند و ببینند که آیا یافته های این تحقیق در مقیاسهای بزرگتر هم تایید می شوند یا خیر.
اما در عین حال، نتیجه گیری این محققان هم ایده بدی به نظر نمی رسد: تلاش برای ایجاد حس حضور و دیده شدن در جوامع و افراد، و گنجاندن آنها در تصویر بزرگتر تصمیم گیری های اجتماعی، یکی از راههای توقف انتشار و گسترش اخبار جعلی است.
کومان می گوید “وقتی قوانین، مقررات، سیاست ها و برنامه های جدید مطرح می شوند، سیاست گذاران باید به این موضوع هم توجه کنند که مبادا با تصویب این سیاست یا قانون، مردم احساس کنند طرد شده اند و دیگر دیده نمی شوند”.
“در غیر این صورت، جامعه ای می سازیم که مستعد گسترش و انتشار باورهای نادرست و خرافات است”.
نتایج این تحقیق در نشریه روان شناسی اجتماعی تجربی (Experimental Social Psychology) منتشر شد.

محققان مدتهاست به دنبال پاسخ این سوال هستند که چرا انسان ها به طور طبیعی استفاده از یک دست را به دیگری ترجیح می دهند. هنوز هم به طور کامل نمی دانیم چه چیزی باعث می شود یک انسان راست دست یا چپ دست باشد، اما چندین دهه است که محققان تصور می کنند منشا آن در مغز ما قرار دارد.

گویا آی تی – تحقیقات جدیدی در این زمینه انجام شده که نشان می دهد این فقط مغز نیست که دست مرجح را تعیین می کند؛ نخاع نیز در این عرصه نقش مهمی دارد.
یک تیم بین المللی از زیست – روانشناسان که تحت سرپرستی دانشگاه بوخوم روهر آلمان قرار دارد، نشان داده فعالیت ژنتیکی در نخاع، زمانی که انسان در رحم مادر قرار دارد، نامتقارن است. همین امر می تواند منشا راست دست بودن یا چپ دست بودن فرد شود.
این محققان طی مقاله ای در نشریه ELife اعلام کردند “این نتایج، درک ما از دلیل عدم تقارن نیم کره ها را به طور بنیادی تغییر داد”.
البته در مراحل اولیه تحقیق، این فقط یک فرضیه است. ما پیش از کنار گذاشتن چندین دهه کار روی ترجیح دادن یک دست و ارتباط مغز با آن، به انجام تحقیقاتی نیاز داریم که توسط کارشناسان مستقل تایید شوند.

با وجود آنکه این تحقیق بسیار مقدماتی است، اما یک احتمال بسیار جالب را مطرح می کند. شاید ترجیح دادن یک دست، پیش از آنکه مغز ما در کنترل حرکات ما دخیل شود، آغاز گردد. احتمالش هست!
چندین اسکن فراصوت که در دهه ۱۹۸۰ انجام شد، شواهدی به دست داد که بیان می کرد چپ دست یا راست دست بودن، از هفته هشتم بارداری در رحم مادر آغاز می شود. این موضوع را از هفته دهم بارداری می توان تشخیص داد.
این تحقیق نشان داد از هفته سیزدهم بارداری، کودکانی که هنوز متولد نشده اند و در رحم مادر هستند، برای مکیدن انگشت خود بین دست راست یا چپشان یکی را بیشتر ترجیح می دهند. حرکت دست و بازوی ما، از یک قشر حرکتی در مغزمان نشات می گیرد. دانشمندان همیشه برای توضیح دلیل ترجیح یک دست، به بیان ژن نامتقارن در قشر حرکتی و سایر بخش های مغز نگاه می کنند.

اما در طی رشد جنین، قشر حرکتی همیشه به نخاع متصل نیست. در واقع، وقتی اولین نشانه های ترجیح دادن یک دست مشخص شد، نخاع هنوز به مغز متصل نشده بود.
این تیم تحقیقاتی اعلام کرد “حرکات دست جنین انسان پیش از آنکه قشر حرکتی به نخاع متصل شود، بسیار نامتقارن است. این امر باعث می شود عدم تقارن در بیان ژن نخاعی، پایه مولکولی ترجیح دادن یک دست را تشکیل دهد”.
به همین دلیل، این تیم تحقیقاتی تصمیم گرفت این موضوع را بررسی کند که آیا اتفاق مستقلی در نخاع رخ می دهد که بر ترجیح یک دست تاثیر بگذارد یا خیر.
آنها به بیان ژن در نخاع پنج جنین انسان که در هفته هشتم تا دوازدهم بارداری قرار داشتند، نگاه کردند.
محققان، تفاوت میان مقدار ژن هایی که روی سمت راست یا چپ نخاع بیان شده اند را در هفته هشتم مورد بررسی قرار دادند. جالب آنجاست که این تفاوت در بخشی از نخاع دیده شد که حرکات دست ها و پاها را کنترل می کند.

آنها این موضوع را نیز بررسی کردند که چه چیزی باعث فعالیت ژنی غیرمتقارن در نخاع می شود. نتایج بررسی هایشان نشان داد این عوامل محیطی هستند که تعیین می کنند فعالیت سمت راست بیشتر باشد یا سمت چپ آن.
عوامل محیطی، از طریق چیزی به نام اپی ژنتیک، بیان ژن را کنترل می کنند. اپی ژنتیک، لایه ای است که روی ژنوم های ما نشسته و تعیین می کند کدام ژن ها روشن و کدام ها خاموش شوند.

این تحقیق نشان می دهد عوامل محیطی از طریق اپی ژنتیک می توانند باعث شوند یک طرف نخاع در مقایسه با طرف دیگر آن، فعالیت ژنی بیشتری داشته باشد.
محققان نتیجه گرفتند “یافته های ما نشان می دهند مکانیزم های مولکولی به کار رفته در نخاع برای تنظیم اپی ژنتیک، نقطه شروع ترجیح یک دست هستند”.
همان طور که پیش از این نیز ذکر کردیم، این تحقیق یک پژوهش کوچک و مقدماتی است. هنوز برای کنار گذاشتن تصورات فعلی خود در مورد دلیل ترجیح یک دست به دیگری، خیلی زود است. اما قطعا شواهدی که اخیرا به دست آمده اند باید بیشتر مورد بررسی قرار بگیرند.
هنوز سوالات بی پاسخ زیادی در مورد چراییِ راست دست بودن یا چپ دست بودن انسان ها و چگونگی تاثیر این امر بر زندگی آنها وجود دارد. هر چه بیشتر در مورد دلیل ترجیح یک دست به دیگری بدانیم، بهتر می توانیم به این سوالات پاسخ دهیم. نتایج این تحقیق در eLife منتشر شده است.